Luận văn thạc sĩ Luật học: Tội vi phạm quy định về kinh doanh theo phương thức đa cấp trong Bộ luật Hình sự năm 2015

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (7.64 MB, 90 trang )

Trang 1<div class="page_container" data-page="1">

BO GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO. BỘ TƯPHÁP. TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUAT HÀ NỘI

PHAM TIEN ĐẠI

LUẬN VĂN THẠC SILUAT HOC

(Định luớng ứng dụng)

HÀ NỘI, 2019

</div>Trang 2<div class="page_container" data-page="2">

BO GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO. BỘ TƯPHÁP. TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUAT HÀ NỘI

PHAM TIEN ĐẠI

Chuyên wgành : Luật hình sự và tố tụng hình sự

Mãsế 8380104

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

Neglloi hOdug đảu khoa học: TS. Trần Mạnh Đạt

HÀ NỘI, 2019

</div>Trang 3<div class="page_container" data-page="3">

LỜI CAM DOAN

Tôi xin cam doan đây là công trinh nghiên cửu Rhoa học độc lập củaiêng tôi

Các kết quả nêu trong Luận văn chua được công bỗ trong bất ij cơng su trong Luận văn là trung thực, có ngn gốc ro ràng, được trích dẫn theo quy định:

Tơi chịu trách nhiệm vỗ tỉnh chính xác và trung thực của Luận văntrình nào khắc. Các số

TÁC GIÁ LUẬN VĂN

Pham Tiến Đại

</div>Trang 4<div class="page_container" data-page="4">

Ban hang đa cấpCâu thành tội phamBộ huật hình sự

“Xã hội chủ nghĩa‘Trach nhiếm hình sự

</div>Trang 5<div class="page_container" data-page="5">

LỜI CAM ĐOAN

DANH MỤC CHU VIET TAT PHAN MỞ DAU

1. Tính cấp thiết của đề tài. 2. Tình hình nghiên cứu của đề:

4.2. Phạm vỉ nghiên cứ

5.Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứ.

6. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của Lruận văn.1.Kết cầu của Luận văn..

CHUONG 1: MỘT SỐ VAN DE CHUNG VE TOI VI PHAM QUY ĐỊNH

VE KINH DOANH THEO PHƯƠNG THỨC ĐA CAP... 1

1.1. Khai niệm kinh doanh theo phương thức đa cấp .T

12. Khái niệm tội vi phạm quy định về kinh doanh theo phương

1.3. Quy định của pháp luật hình sự

doanh theo phương thức đa cấp ..

1.3.1. Quy định trong luật hành sự Canada1.3.2. Quy định trong luật hình sựSingapore1.3.3. Quy định trong luật hình sự Hoa Ky

KET LUẬN CHUONG1

</div>Trang 6<div class="page_container" data-page="6">

CHƯƠNG 2: TOI VI PHAM QUY ĐỊNH VE KINH DOANH THEO PHƯƠNG THỨC ĐA CAP TRONG BỘ LUAT HÌNH SỰ NĂM 2015...27 2.1. Các đấu hiệu định tội của tội vi phạm quy định về kinh doanh.

theo phương thức đa cấp cv

3.1.1. Khách thé của tội phạm 23.12. Mặt Khách quan của tội phạm. 302.13. Chủ thé của tội phạm 392.14. Mặt chủ quan của tội phạm... sod

2.2. Hình phạt đối với tội vi phạm quy định về kinh doanh theo phương thức đa cấp... 42

2.3. Phân biệt tội vipham quy định về kinh đoanh theo phương thức

đa cấp và một số tội khác .. 4

2.3.1. Phân biệt tội vi pham quy định về kink doanh theo phương thứcvà tội lừa dito ch soe 2.3.2. Phân biệt tội vi phạm quy định về kink đoanh theo phương thức

oat tài săn...

tinh, mang viễn thông, phương tiện điện tử thực hiện hành vi chiếm doat tai sin . su

KET LUAN CHUONG 2 50 CHƯƠNG 3: THỰC TIEN AP DUNG VÀ MOT SỐ BIEN PHÁP NÂNG. CAO HIEU QUA AP DUNG QUY ĐỊNH CUA BỘ LUẬT HÌNH SỰ NĂM. 2015 VE TOI VIPHẠM QUY ĐỊNH VE KINH DOANH THEO PHƯƠNG THUC ĐA CAP 51 3.1. Thực tiễn áp dụng quy định về tội vi phạm quy định về kinh

doanh theo phương thức đa cấp... ...Š

3.1.1. Nhitng kết quả đạt được trong thực fiễn áp dung... $1 da cấp và tội sit dung mang m

3.1.2. Những vướng mắc trong thực tiễn áp dụng và han cl định của Bộ luật hình sự nănm 2015.

tie quy52

</div>Trang 7<div class="page_container" data-page="7">

3.2. Một số biện pháp bảo đảm hiệu quả áp dụng quy định của Bộ luật‘hinh sự về tội vi phạm quy định về kinh doanh theo phương thức đa cấp

</div>Trang 8<div class="page_container" data-page="8">

PHAN MỞ ĐÀU 1. Tính cấp thiết của đề

Hiện nay, nên kinh tế của nước ta đang trên da phát triển nhanh chong với sự bùng nỗ của khoa học - ki thuật cao va qua trình hội nhập kinh tế quốc lấn ra mạnh mẽ. Nhiễu mơ hình, phương thức kinh doanh mới du nhập vảo Việt Nam như một 1é tất yêu nhằm đáp ứng nhu cầu tự do kinh doanh, phat triển lanh tế của các doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân... Lựa chọn áp dung mơ hình, phương thức kinh doanh nao phù hop với đặc điểm nén kinh tế thi trường định hướng xã hội chủ ngiãa của nước ta là một van để ln được cân

nhắc Khơng ít người bay 18 sự quan ngại khi cho rằng phương thức này không phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội ở nước ta va có thé tây ra hậu quả khôn lường

Xinh doanh theo phương thức đa cấp, "kinh doanh đa cấp” hay "bán hàng da cấp" (BHĐC) đã và đang nỗi lên như một phương thức kinh doanh hiện đại, nhanh chóng va dat hiệu quả cao. Phương thức kính doanh nay xuất hiện lần đâu tiên tại Hoa Kỳ trong những năm đâu của thể kỹ XX nhưng vẫn. con rất mới ở Việt Nam, nhất la trong việc tổ chức, quản lý mạng lưới bán. ‘hang cũng như xây đựng các quy phạm pháp luật để kiểm sốt mơ hình nay, tây ảnh hưởng khơng nhỏ đền quyén va lợi ích hợp pháp của người tiêu dùng

Hoạt đông BHĐC được điều chỉnh bởi Luật Cạnh tranh và một số vănbản quy phạm pháp luật khác như Nghỉ định sé 42/2014/NĐ-CP ngày14/5/2014 của Chính phủ về quản lý hoạt đông BHĐC thay thé cho Nghỉ định110/2005/NĐ-CP ngày 4/8/2005, Nghị định 71/2014/NĐ-CP ngảy 21/7/2014 của Chính phủ quy định chỉ tiết Luật Cạnh tranh vé xử lý vi phạm pháp luật trong lĩnh vực cạnh tranh thay thể Nghỉ đính số 120/2005/NĐ-CP ngày30/9/2005... Tuy nhiên, những văn bản quy phạm pháp luật nay chưa theo kịp với sự phát triển của phương thức kinh doanh đa cấp trong tình hình hiện nay

</div>Trang 9<div class="page_container" data-page="9">

vả nha nước ta vẫn chưa có một hanh lang pháp lý hoản chỉnh để quản lý, kiểm soát phương thức kinh doanh đa cắp một cách chất chẽ, đúng đắn. Chính. sử chưa hoán thiện này đã tao điều kiện cho một số người lợi dụng sư cả tin, tu tưởng muốn lam giảu nhanh chóng của người khác để thực hiện hảnh vi vi pham phạm luât đã lam thiết hai cho người tiêu dùng khối tải sản không 16,lên tới hang trăm ty đẳng, xâm pham nghiêm trong trật tự quản lý kinh tế được luật hình sự bảo vệ. Vi vay, Bộ luật hình sự (BLHS) năm 2015 (sửa dai, bỗ sung năm 2017) - trong Luận văn nảy gọi tắt là BLHS năm 2015, đã tội pham hóa hanh vi mới l “vi pham quy đính vẻ kinh doanh theo phương thứcđa cấp”. Đây là quy định hoàn toàn mới trong BLHS, gúp phn tao dựng một"hành lang pháp lí vững chắc trong hoạt đồng quản li BHĐC, bảo vé quyển vàợi ích hợp pháp cho người tiêu ding, sẽ gúp phin đâu tranh có hiệu qua đổi với hành vi vi pham nay cũng như góp phin én định nén kinh tế đất nước Tuy nhiên, do lẫn đâu được quy định trong BLHS, chưa có thực tiễn áp dung, vi vây các quan điểm, nhận thức vé cầu thanh tội phạm (CTTP), các tỉnh tiết định khung hình phat của tơi vi pham quy định về kinh doanh theo phương thức đa cấp trong BLHS năm 2015 van còn nhiều nhận thức khác nhau. Do vây, việc nghiên cứu về quy định của pháp luật hình sự Việt Nam liên quan đến tội phạm mới nảy có ý nghĩa cả về ly luận và thực tiến.

Từ những phân tích trên tác giã chọn để tai “Zi vi phạm quy định về Kink doanh theo phương thức da cắp trong Bộ luật hình sự năm 2015” làm. luận văn thạc sỹ của mình

2. Tình hình nghiên cứu của đề tài

Xinh doanh theo phương thức da cấp là phương thức ban hang mới dunhập vào Việt Nam từ những năm cuối thé kỹ XX. Trong những năm đâu mớixuất hiện ở Viết Nam, hoạt ding BHĐC chưa có hành lang pháp lý điềuchỉnh. Cho đến năm 2004, lần đầu tiên thuật ngữ “BHC” được ghi nhận

</div>Trang 10<div class="page_container" data-page="10">

số 35/2011/TT-BCT ngày 23/9/2011 của B6 Tài chính sửa đổi bé sung Thông tư số 19/2005/TT-BTM, Nghị định số 42/2014/NĐ-CP vẻ quan lý hoạt đông,BHPC thay thé cho Nghi định 110/2005/NĐ-CP, Nghị định 71/2014/NĐ-CP.quy định chi tiết Luật Canh tranh vẻ xử lý vi phạm pháp luật trong finh vựccanh tranh thay thé Nghị định số 120/2005/NĐ-CP... Từ khi hoạt động BHĐC.

phat triển mạnh mé với sự ra đời của hàng loat doanh nghiệp, pháp luật điều chỉnh lĩnh vực BHC đã nhanh chóng được xây dung va luôn thu hút được sựquan tâm của nhiều nhà nghiên cứu. Tuy nhiên, các cơng trình nay thường

âp đưới gúc đồ của luật kinh tê, luật hành chính, tuật lao động,

Thuộc vẻ các cơng trình nói trên, có thể ké đến một số cơng trình tiêu.được để

biểu như.

Luận án tiên § “Quản i nhà nước đối với hoạt động bám hàng đa cấp ở Vist Neon hiện nay” của tác giã Lê Bí Bo (2016), Học viên Khoa học xã hồi.

Luận án nghiên cửu bán hàng đa cấp dưới độ luật Hiển pháp và Luật hánh chính.Luận văn Thạc đ "Một đề pháp ii về bán hàng đa cấp ở Việt Nam của tac giã Doan Văn Binh (2006), Đại học Luật Ha Nội. Luận văn dé cập một số van dé pháp lý về bán hàng đa cấp vào thời gian cách đây hon 10 năm

Luận văn thạc sĩ “Pháp indt vê bán hàng da cấp bắt chính ở Việt Nam” của. tác gia Ninh Thị Minh Phương (2012), Khoa Luật, Đại học quốc gia Hà NộiLuận văn nghiền cứu bản hàng đa cắp dưới gúc độ luật kinh té và luật lao động.

</div>Trang 11<div class="page_container" data-page="11">

Luận văn thạc đ “Pháp luật về kiểm soái bán hing da cắp ở Việt Nam của tác giả Trin Thị Thu (2014), Khoa Luật, Đại học quốc gia Ha Nội. Luận văn nghiên cứu ban hang da cấp đưới góc độ luật kinh tế.

Những cơng trình kể trên được nghiên cửu khá công phu nhưng chỉ để cập đến những vấn dé như nhân điên vẻ BHDC, vẻ quân lý hoạt đơng BHBC Đặc biệt, cho đến nay chưa có cơng trinh nghiên cứu nao ở cấp độ thạc si, tiền. si về lanh doanh theo phương thức da cấp dưới góc đơ luật hình sự.

3. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu của Luận văn.

3.1. Mục đích nghiên cứu của Luận văn

Mục đích nghiên cứu của Luân văn lả đưa ra đươc một số biên pháp bao đầm hiệu quả áp dung quy đính của BLHS năm 2015 vẻ tội vi pham quy đỉnh

vẻ kinh doanh theo phương thức đa cấp

3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu của Luận văn

hực hiện được mục đích trên, Luận văn tập trung nghiên cứu, giảiquyết những nhiệm vụ sau đây:

- Phân tích, đánh giá các dâu hiêu pháp lý và dầu hiệu định khung tăngnăng của tôi vi pham quy định về kinh doanh theo phương thức đa cấp trongBLHS năm 2015

- Phân tích quy định của pháp luật hình sự một sổ nước về hành vi kinhdoanh theo phương thức đa cấp

~ Phân tích, đánh giá thực tiễn áp đụng quy định của BLHS năm 2015 về tôi vi pham quy định về kinh doanh theo phương thức đa cấp

- Trên cơ sở đó, Luận văn đưa ra các biện pháp bảo đảm hiệu quả ápdụng quy định về tôi vi pham quy định về kinh doanh theo phương thức dacấp ở nước ta

</div>Trang 12<div class="page_container" data-page="12">

4, Đối trợng và phạm vi nghiên cứu của Luận văn.

.4.1.Đắi tượng nghiên cin

Luận văn nghiên cứu quy định của BLHS vẻ tội vi pham quy định vẻ kinh doanh theo phương thức đa cấp, thực tiễn áp dụng và các biển pháp bảo đâm hiệu quả áp dung quy đính vẻ tơi phạm này.

4.2. Phạm vi nghiên cia

Nghiên cứu quy định của BLHS năm 2015 vẻ tội vi pham quy định vé kinh doanh theo phương thức đa cấp đưới góc độ hình sự va thực tiễn áp dung từ khi BLHS năm 2015 có hiệu lực thi hành (từ 01/01/2018)

5. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

Trên cơ sé các quan điểm của chủ nghĩa Mac ~ Lénin vé Nhà nước và pháp luật, cũng như quan điểm, đường lối vả định hướng của Đảng va Nha nước ta về sây dưng và phát triển nên kinh tế thị trường định hướng sã hội chủ nghĩa (XHCN) trong bồi cảnh hội nhập quốc tế hiện nay để giải quyết tốt các nhiêm vụ của để tai

Phương pháp luận nghiền cứu được áp dụng la phép biến chứng duy vật để nhìn nhận, đảnh giá một cách khách quan, toàn diện quy định của pháp luật vẻ tôi vi pham quy định vé kinh doanh theo phương thức da cấp trong BLHS'Việt Nam cũng như việc xử lí ơi pham này trên thực tế

Cac phương pháp nghiên cứu cu thể như so sánh, phân tích, tổng hop được sử dụng dé thực hiện các nhiệm vụ mã Luận văn đặt ra. Sử dụng phương pháp so sánh để làm rõ mỗi tương quan giữa tôi vi phạm quy định vẻ kinh doanh theo phương thức đa cấp trong pháp luật Việt Nam với tôi tương tự trong pháp luật của một số quốc gia khác, từ đó có thé rút ra những kinh nghiệm vẻ việc ay dựng, áp dụng pháp luật. Sử dung phương pháp phân tích sẽ đem lại cải nhin tồn điện, hoản chỉnh về vẫn dé được dé cập trong Luận văn Sử đụng phương pháp tông hợp nhằm đưa ra các quan điểm, đánh giá cũng như kết luận cho vẫn để được dé cập và phân tích trong Luận văn

</div>Trang 13<div class="page_container" data-page="13">

6. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của Luận văn.

Đây là cơng trình nghiên cứu đầu tiên ở cấp độ thac si một cách tương đối day đủ các vẫn để về tội vi phạm quy định về kinh doanh theo phương. thức đa cấp.

'Về mặt lý luận, luận văn đã phân tích đưa ra được khái niệm khoa học vẻ tôi vi phạm quy định về kinh doanh theo phương thức đa cấp và phân tíchđược các dẫu hiệu pháp lý hình sư của tơi pham này theo quy định của BLHSnăm 2015.

‘Vé mặt pháp lý, luân văn đã phân tích thực trạng quy định của hệ thống,pháp luật vé tôi vi pham quy định vẻ kinh doanh theo phương thức đa cấpcũng như dé xuất các giải pháp hồn thiên pháp luật hình sự va các văn banpháp luật có liên quan vẻ tội phạm nay.

'Về thực tiễn, kết quả nghiên cứu của luận văn có thể được sử dụng lam

tải liệu tham khảo nghiên cứu trong giảng day va thực tiễn tại các cơ quan, tổ chức và cá nhân.

1. Kết cầu của Luận văn.

Ngoai Phén mỡ đâu, Kết luận va Danh mục tai liệu tham khảo, nội dungcủa Luận văn gồm 3 chương

Chương 1: Một số vẫn để chung về tôi vi pham quy định về kinh doanhtheo phương thức da cấp

Chương 2: Tôi vi pham quy định vé kinh doanh theo phương thức đa cptrong Bộ luật hình sự năm 2015

Chương 3: Thực tiễn áp dụng và một số biện pháp nâng cao hiệu quả áp dụng quy định của Bộ luật hình sự năm 2015 vẻ tơi vi phạm quy đính vé kinh doanh theo phương thức đa cấp

</div>Trang 14<div class="page_container" data-page="14">

MOT SỐ VAN DE CHUNG VE TOI VI PHAM QUY ĐỊNH VE KINH DOANH THEO PHƯƠNG THUC ĐA CAP 111. Khai niệm kinh doanh theo phương thức đa cấp

Hiện thực khách quan van động vả phát triển không ngừng, khái niệm lá hình ảnh phản ánh hiện thực khách quan nên cũng van đông va phát triển theo,

Ở nước ta, khái riện kinh doanh: được sit dụng phổ biển vào những thập niên cuỗi của thé ky XX Tuy nhiên, tùy thuộc vao từng bối cảnh, từng thời điểm nhất định mà khải niệm này được hiểu với những nội dung (nội ham) khác nhau.

‘Theo Đại Từ điển tiếng Việt, Nguyễn Như Ý (chủ biên), khái niêm kinh. doanh được hiểu la “tổ chức buôn bán để thu lời”! còn theo Tử điển tiếng Việt, Hoang Phê (chủ biển)? thi “kinh doanh lại” có nội hm réng hơn, ngoài “

chức việc sản xuất”. Khái miệm kinh doanh tiếp tức‘budn bán” có thêm nội dụng *

tuc được mỡ rộng theo Luật Doanh nghiệp tư nhân năm 1900, Luật Doanh.nghiệp năm 1999 và Luật Doanh nghiệp năm 2014. Luật Doanh nghiệp năm2014 (Luật Doanh nghiệp hiện hành) quy định "Kinh doanh là việc thực hiệnliên tục một, một số hoặc tắt cả các cơng đoạn của quả trình đâu tư, từ sin xuất (đền tiên thu sản phẩm hoặc cung ứng địch vụ trên thi trường nhằm mục đích sinh lợi” @ien 4),

Nhu vậy, khái niêm kinh doanh không chi là *

chức sản xuất” mà bao ham moi lĩnh vực của đi sông xã hội như đầu tư, sản xuất, buôn bán và dịch vụ. Pham vi khái niệm kinh doanh có thé thay đổi, rộng.

chức bn bán” và

hep khác nhau, song mục đích cuối cing của hảnh vi này thi khơng thay đỗi: đó 1ä lợi nhuận (thu lợi hoc sinh Loi). Lợi nhuận lä mục dich bao trùm của moi hoạt6878 Nauta Nix ÿ (hủ bồn) Bat Te đến ting Vide Nhà Văn hót - Thing thị TP, Hỗ Chỉ

"MEN 1098 7.947 _

“Blog Thể (Cabin), Te an đống Đức Web hot học Msi, 1.1888, 552

</div>Trang 15<div class="page_container" data-page="15">

động kinh doanh. Có thé nói, nmuc đích kiếm lời (lợi nhuận hoặc sinh lợi) là dẫu. ‘hiéu quan trong để phân biệt hành vi doanh với các hành vi khác.

“Kinh doanh theo phương thức đa cấp là khải niém dùng để chỉ một phương thức kinh doanh mới, xuất hiện trên thé giới vào những thập niên 40 của thé kỷ trước, còn ở nước ta, được xuất hiện vao những năm cuối của thé kỹ trước - thể kỹ 300 Phương thức kinh doanh nay còn được gọi 1a kinh doanh da cấp hay bán bảng đa cấp hoặc kinh doanh theo mang vì déu cóngn gốc tử tiếng Anh là Multi - Level - Marketing

Xinh doanh theo phương thức đa cấp có lich sử bất nguồn từ hoạt độngkinh doanh của nha hóa học người Mỹ tên là Karl Ranborg (1887 - 1973) Năm 1927, Karl tất đầu chế biến các chất bổ sung dính dưỡng chứa nhiều thành phan có ích cho cơ thé. Karl vận động những người thân của ông thử nghiệm mién phi sản phẩm nảy nhưng không ai hưởng ứng do lo ngại vẻ những tác dung không thể biết trước của sin phẩm. Karl đã ngiĩ ra một cach thức khác, ông đã để nghị những người nảy di tuyên truyền, giới thiêu cho người thén và bạn bè của họ về các tính năng của chất bổ sung dinh dưỡng trong sản phẩm của ông, nếu những người này mua sản phẩm thì ơng hứa cũng sẽ trả hoa hồng Nhờ phương pháp phân phối này, khi người tiêu ding cũng trở thành người phân phối sản phẩm, công ty của ơng đã nhanh chóng đạt doanh thu lớn, mà không mắt một đồng quảng cáo nào. Két quả là đoanh.thu cia công ty ông tăng "vượt qua sức tưỡng tương". Cũng chính nhờ sư độc đáo ở chỗ tiết kiếm được chỉ phi quảng cáo và các khâu trung gian (dai lý, bán lẽ, kho bai...) nên những người tham gia vào hệ thống của ơng có thể nhận

được thù lao cao hơn *

“Tait argu Vin Bản (Cabin), in dvd bc Heme đacđp, Nhà, Tephip, Hi Nội 101205“te ae Nin Vin Hk (Ca bồn), Ti dvd Be xưng ed, Tepap, BG Nột 2012, 12-13

</div>Trang 16<div class="page_container" data-page="16">

Kinh doanh theo phương thức đa cấp lả một hình thức phân phối hang hĩa thơng qua mang lưới người tham gia, tiếp thi gồm nhiễu cấp, nhiêu nhánh khác nhau. Hàng hĩa được người tham gia tiếp th trực tiếp bản cho người tiêu ding, thơng qua đĩ người tham gia được hưởng hoa héng, tiền thưởng vàihộc lợi ich kinh tế khác từ kết qua hoạt đơng tiếp thi ban hàng cia mình và của những người khác do mình tổ chức lên (nhiều cấp, nhiều nhánh). Như vây, kinh doanh theo phương thức đa cấp là một hình thức phân phổi sản. phẩm mới, thay cho các hình thức phân phi sản phẩm truyền théng là phải thơng qua các dai lý, cửa hang ban lẽ... Khi hàng hĩa được ban hang trực tiếpđến tay người tiêu dùng thơng qua mang lưới bán hang (bản lê), thì nhà sảnxuất vừa tiết kiệm được nhiều chi phí tử việc quảng cáo, khuyên mại, tiên kho ‘bai, vân chuyển hang hĩa, vừa được người tiêu ding chia sé chất lượng san phẩm, dịch vụ của mình đến nhiều người khác trong cộng đơng,

Ở Việt Nam, kinh doanh theo phương thức đa cấp chính thức được cơng. nhận vào năm 2004. Lan đầu tiên nha nước ta đã ghỉ nhân hình thức kinhdoanh mới nay với tên goi "bán hing đa cấp”. Bán hing da cấp (BHDC) trởthánh một khái niệm pháp lý va được quy định tại Luật Cạnh tranh năm 2004(Điều 3), rồi sau đĩ là Nghị định số 110/2005/NĐ-CP 24/8/2005 của Chính.phủ, Thơng tư số 19/2005/TT-BTM ngay 08/11/2005 của Bộ Thương mại (nay là Bộ Cơng Thương) hướng dẫn một sé nội dung quy định tại Nghị định số 110/2005/NĐ-CP ngày 24/8/2005 của Chính phũ vẻ quan lý hoạt động bánhàng đa cấp

‘Theo Luật Cạnh tranh năm 2004 thi "Bán hang da cấp lả phương thức tiếp thi để bản lẽ hàng hĩa đáp ứng các điều kiện sau đây.

1) Việc tiếp thi để bán lẻ hang hĩa được thực hiện thơng qua mang lưới người tham gia ban hàng đa cấp gồm nhiêu cấp, nhiều nhảnh khác nhau,

</div>Trang 17<div class="page_container" data-page="17">

2) Hang hóa được người tham gia ban hang da cấp tiếp thi trực tiệp cho người tiêu ding tai nơi ở, nơi làm việc của người tiêu dùng hoặc địa điểm. khác không phải là địa điểm bán lẻ thường xuyến của doanh nghiệp hoặc ciangười tham gia,

3) Người tham gia ban hàng da cấp được hưởng tiên hoa hồng, tiến thưởng hoặc lợi ích kinh tế khác từ kết qua tiếp thi bán hàng của mình va của người tham gia ban hang da cấp cấp dưới trong mạng lưới do minh tổ chức va mang lưới đó được doanh nghiệp bản hang đa cấp chấp thuận”(khoản 11 Điều 3)

Như vậy, theo Luật Cạnh tranh năm 2004, bản hang đa cấp là một phương thức hay một hình thức tiếp thi dé ban lẽ hàng hóa khi đáp ứng các điều kiện nhất định. Việc bán lẻ đó phải thơng qua một mang lưới (nhiều cấp, nhiễu nhánh), Hang hóa từ người bán lẽ phải trực tiếp đến tay người tiêu ding sm không thông qua bất kỳ một dia điểm bán lẻ thường zuyên nào khác Người ‘ban lẽ hing hóa được hưởng tiên hoa hồng, tién thưởng hoặc lợi ích kính tế kháctừ việc bán lẻ hang hóa của minh và của những người cấp dưới trong mang lưới do mình tổ chức (có thé một cắp hoặc nhiều cấp, có thể một tang hoặc nhiều ting khác nhau). Tuy nhiên, mang lưới nay phải được doanh nghiệp bản hàng đa

cấp (chính 1a cấp trên của người ban 1é hàng hóa) chap thuân.

Trong Luật Canh tranh năm 2004, cũng như thông lệ của nhiễu quốc gia khi đó, khơng đính nghĩa trực tiếp bản hang da cấp ma chỉ đưa ra các điều kiện, tức là sắc định tính hợp pháp hay bắt hợp pháp của hoạt động ban hàngnày. Theo đó, khi hoạt đồng bán hang đa cap dap ứng các điều kiên được quy.định tại khoản 11, Điều 3 Luật Cạnh tranh năm 2004 là hợp pháp. Ngược lai,khi hoạt động bán hang đa cấp không đáp ứng một trong các điều kiện nay làvi pham pháp luật

10

</div>Trang 18<div class="page_container" data-page="18">

én năm 2018, sau 14 năm Luật Canh tranh năm 2004 được ban hảnh,trongNghị đính số 40/2018/NĐ-CP của Chính phủ (ngày 12-3-2018)thi khảiniệm "kinh doanh theo phương thức da cấp” đã thay cho khải niệm "bán hang đa cấp” Tai Nghị đính này, khái niêm kinh doanh theo phương thức đa cấp đã đượcgiãi thích là "hoạt động kanh doanh sử dung mang lưới người tham gia gồm nhiều cấp, nhiều nhánh, trong đó, người tham gia được hưởng hoa hồng, tiên thưởng va lợi ích kinh tế khác từ kết quả kanh doanh của mảnh va cia những người khác trong mạng lưới” (Điều 3). Với cách hiểu nay, kinh đoanh. theo phương thức đa céptiép tục được khẳng định 1a "hoạt động kinh doanh”thơng qua hình thức “mang lưới” người tham gia. Người tham gia được thường “hoa hồng, tiến thưởng và loi ích kinh tế khác”. Như vay, khái niệm. kinh doanh theo phương thức đa cấp theo Nghị định nay chủ yếu nhẫn mạnh vẻ hình thức kinh doanh là “mạng lưới" va phan người tham gia được hưởng{gi từ hình thức kinh doanh nay.

Từ những phân tích trên đây có thể hiểu khái niệm kinh doanh theo phương thức da cắp như sau:

“Kinh doanh theo phương thức đa cấp là một. hình thức bán hằng trực tiếp, theo đó doanh nghiệp bản hàng lóa thơng qua mang lưới những người tham gia ở nhiều cấp, nhiều nhánh Rhác nhan, trong đó người tham gia số duoc hướng hoa hẳng, tiền thưởng và lợi ích kinh tế khác từ két quả ban hàng. cũa minh và của người tham gia khác do mình tỗ chức ra và được doanh nghiệp chấp nhân

Hang hóa. theo Luật Thương mai năm 2005được hiểu là

loại động sin, kế cả động sin hình thành trong tương lai, Những vật gin liên với đất dai” (Khodn 2 Biéu 3). Tuy nhiên, theo Nghĩ định số 40/2018/NĐ-CP của Chính phi thì có những hàng hóa khơng được kinh doanh theo phươngthức đa cấp. Đó làthuốc, trang thiết bi y tế, các loại thuốc thú y (bao gồm cãtất cả các

</div>Trang 19<div class="page_container" data-page="19">

thuốc tha y thủy sản), thuốc bảo vệ thực vật, hóa chất, chế phẩm diệt cơn trùng, diệt khuẩn hạn chế sử dung va cảm sử dung trong lĩnh vực gia dung va y tế và các loại hóa chat nguy hiểm, sản phẩm nội dung thông tin số” (Khoản 2 Điều 4). Như vậy, chỉ những hing hóa thỏa mãn quy đính của Luật Thương mại năm 2005 va Nghị đính số 40/2018/ NĐ-CP mới trở thành đối tượngkinh doanh theo phương thức đa cấp

"Trên thé giới, hình thức bán hàng đa cấp xuất hiện đầu tiên 6 Mỹ nhưng, sau đó đã phát triển mạnh mẽ ở các quốc gia vả khu vực khác ở trên thé giới nhờ tinh hiệu quả của nó. Đền nay, hinh thức bán hàng đa cấp được thửa nhận. tông rãi trên 170 quốc gia va góp phin tăng trưởng kinh tế cho các quốc gia nay, trong đó phải kể đến những quốc gia phát triển như Hoa Ky, Nhật Bản, Trung Quốc, Han Quốc... Kinh doanh theo phương thức da cấp có những đặc điểm sau đây:

~ Là hoạt động kinh doanh sử dung hình tiưức tiếp thi đỗ bán lẽ hàng hóa. Thơng qua một mạng lưới tiếp thi được tổ chức bởi những người tham Gia, doanh nghiệp sẽ thiết lập trực tiếp mỗi quan hệ mua bán sản phẩm với người tiêu ding ma không qua bat kỳ khâu trung gian nào. Do đó, doanhnghiệp sẽ khơng tổn các chỉ phi liên quan đến việc thành lập, duy tri va phát triển mạng lưới phân phổi dưới dạng các cửa hảng giới thiệu sản phẩm hoặc các đại lý phân phối sản phẩm Đây lả một ưu thể của kinh đoanh theo phương thức đa cấp so với phương thức bản hang thông thường, béi người tiêu dùng có thé mua hang với giá gốc hoặc ít ra cũng thâp hơn nhiêu lần nếu như hằng hóa được mua bán theo phương thức truyền thống, tránh được việc gid cả bị ddy lên cao nhiễu lên, hạn chế nan hang giã, hàng nhái... Như vay, trong phương thức nảy người tiêu ding có thé trực tiếp mua hang của doanh. nghiệp thông qua những người tham gia kinh doanh theo phương thức da cấp đóng vai trị như những nha phân phối hang hóa, mà khơng phải qua các đại

</div>Trang 20<div class="page_container" data-page="20">

lý hay của hàng bán lẻ Nhớ vây, các doanh nghiệp sử dụng hình thức nay không những thiết lâp được mối quan hệ trực tiếp với khách hang của mình ma cịn tiết kiệm rất nhiều chi phi từ việc quảng cáo, khuyến mại, tién sân bãi, kho chứa, vận chuyển hang hóa... Số tién nảy được ding để trả thưởng cho những người tham gia kinh doanh theo phương thức da cắp và nâng cấp, cải tiến sản phẩm tiếp tục phục vụ người tiêu dùng. Đây là đặc điểm khiến cho hình thức kinh theo phương thức da cắp có ưu thể hơn so với những loại hìnhkinh doanh thơng thường,

~ Doanh nghiệp tiếp tht và tiêu tìm hàng lóa thơng qua nhiững người tham gia được tỗ chức ở nhiều cấp khác nham (da cắp)

Trong hoạt động, kinh doanh theo phương thức da cắp, chú ý nhiễu nhấtđến mang lưới đa cấp. Mang lưới da cấp bao gồm những người ban hàngđâm nhiêm việc tiếp thi va bán lẻ hang hóa cho doanh nghiệp. Những người nảy co thể được gọi với nhiễu tên gọi khác nhau như hợp tác viên, cộng tác viên, phân phổi viên, đại dién bán hing, nhà phân phéi độc lập... nhưng déu nhận nhiệm vụ tiếp thi, quãng cáo vả bán sin phẩm. Những người này có anh hưởng quyết đính tới sư thành bại của hoạt đông kinh doanh theo phươngthức đa cấp, Các phân phối viên khi tham gia mang lưới thường lám hai việc chỉnh: (i) bán sản phẩm và (ii) xây dung mạng lưới tiêu thụ sản phẩm Hoạt đông thứ hai có nhiễu điểm đáng chú ý hơn so với hoạt động thứ nhất, đây cũng 1a hoạt động dễ nay sinh tiêu cực. Bởi các phân phối viên trong kinh doanh theo phương thức đa cấp sau khi dùng thử sin phẩm hoặc được giới thiệu vé tính năng va công dung của sản phẩm, họ sé tim kiêm những người ‘mua sản phẩm, đặc biệt là những người có khả năng tham gia vao mang lưới. Đối tương của các phân phối viên thường là bạn bẻ, người thân và phươngpháp được sử dụng thường là gấp g@ trực tiếp. Ly do khiến những phân phối viên tích cực phát triển mang lưới của mình bởi thu nhập của mỗi thanh viên.

</div>Trang 21<div class="page_container" data-page="21">

trong mạng lưới không chỉ bao gém doanh thu bán hang của minh, ma côn từdoanh thu ban hang của những người trong mạng lưới tiêu thụ do ho lập ra Đặc điểm nảy thể hiện rất rõ tính chất mang lưới của hoạt động lạnh doanh theo phương thức đa cấp. Hệ thông này cho phép các thành viên tư giới thiệu thêm người vào mang lưới, người mới nảy déng thời cũng là cấp đưới của thành viên giới thiệu. Một phân phối viên, do đó, vừa lả cấp trên vita là cấp đưới trong mạng lưới Về cách thức tổ chức mang lưới, mỗi doanh nghiệp lại có những chính sich khác nhau trong thiết lập hệ thống bán hàng của mình. Su khác biệt chủ yếu nằm ở chố một cắp trong mang lưới có bao nhiêu thành viên, mạng lưới được tổ chức thành bao nhiêu cấp.

Người tham gia kinh doanh theo phương thức đa cấp là những cá nhângiao kết hop đồng tham gia với doanh nghiệp bán hing đa cấp Những ngườinay sau khi kí kết hop đồng tham gia bán hàng đa cấp với doanh nghiệp đacấp sẽ được trải qua một quả trình đào tạo vé các kĩ năng tư van thông tin sản phẩm và những kĩ năng cân thiết khác, sau đó họ có thé dùng thử những sẵn phẩm từ doanh nghiệp ma ho đã kí kết va trực tiếp gặp gỡ, tư van, phân phối. những sản phẩm đó đến những khách hang khác, chủ yếu là người thân, bạn bè cia ho tại nơi ỡ, nơi làm việc của người tiêu dũng hoặc dia điểm khác không phải là địa điểm ban lẽ thường xuyên của doanh nghiệp hoặc của họ Đông thời những người tham gia nay sẽ thiết lập nên một mang lưới nhữngngười tham gia dưới cấp cia ho được doanh nghiệp chấp nhân, số lương người tham gia cấp dưới luôn nhiễu hơn cập trên, tạo niên mét mơ hình tháp.

- Những người them gia được hưởng hoa hằng tiên thưởng và lợi ich kinh té khác từ kết quả kinh doanh của minh và của những người khác trong ‘mang lưới

Đặc điểm này được cho là nguyên nhân chính tạo nên sức hap dẫn cia kinh doanh theo phương thức da cấp. Bởi lẽ, cách thức phan chia lợi ích như

4

</div>Trang 22<div class="page_container" data-page="22">

trên có hai tac dung: (i) kích thích họ hoạt đông năng nỗ để tiêu thu sản phẩm, (đi) kích thích ho tự tao lập mang lưới tiêu thu của riêng mình. Hiểu ứng képtrên suy cho cùng đem lại lợi ích lớn nhất cho doanh nghiệp kinh doanh theo phương thức đa cấp, doanh số ban hang không ngừng gia tăng và hệ thống, phân phối ngay cing được mỡ rộng

"Thực tế cho thấy chính sách lợi ích chính lả động lực thu hút một số lượng đơng đão người tham gia kinh doanh theo phương thức da cấp. Dohạn chế ni đa các chi phí liên quan đến quảng cáo, tiếp thi, vận chuyển, bến bãi, khuyên mại... nên chi phí duy nhất mà doanh nghiệp kinh doanh theophương thức đa cấp mắt chính lả khoản hoa hồng cho các phân phối viền (người tham gia). Mức hoa hồng nay có thể cao thấp khác nhau tủy theo. doanh nghiệp, nhưng nhìn chung thường rất hấp dẫn đổi với người có thu nhập trung bình, thu nhập thấp, kể cã một bộ phân những người thu nhập cao (một lý do khác là hoạt đông kinh doanh theo phương thức da cấp không yêucầu vé bing cấp va các diéu kiện chuyên môn khác đối với phân phải vién-người tham gia)

12. Khái niệm tội vi phạm quy định về kinh doanh theo phương thức đa cấp

Theo quy định tại Điểu 8 Bộ luật hình sự năm 2015 thi: "1. Tội pham là hành vi nguy hiểm cho sã hội được quy đình trong BLHS, do người có năng lực TNHS hoặc pháp nhân thương mai thực hiện một cách cô ý hoặc vô y, xâm phạm độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thé Tổ quốc, xâm pham chế đơ chính tri, chế độ kinh té, nén văn ho

tự, an toàn xã hội, quyền, loi ich hop pháp của tổ chức, xâm pham quyển conquốc phịng, an ninh, tat

người, quyền, lợi ích hợp pháp của công dân, xâm pham những lĩnh vực kháccủa trat tự pháp luật XHCN ma theo quy đính của Bộ luật nảy phải bi xử lýhình sự, 2. Những hành vi tuy có dâu hiệu của tơi pham nhưng tính chất nguy.

</div>Trang 23<div class="page_container" data-page="23">

hiểm cho xã hội không đáng kể thì khơng phải la tội phạm và được xử lý bing các biện pháp khác”

Tir quy định nay có thể định nghĩa một cách khái quất hơn: tôi pham là hành vi nguy hiểm cho xế hội, có lỗi, trải pháp luật hình sự do người có năng, lực trách nhiệm hình sự thực hiện Đây là cơ si cho việc sac định khái niệm. các loại tội phạm cu thé trong phin các tôi pham của Bộ luật hình sự và là cơ sở cho việc nhân thức, áp dung đúng dan những điều luật quy định về từng tơi pham cu thể trong đó có tơi vi phạm quy định v kinh doanh theo phương thức đa cấp

“Trước tình hình vi pham pháp luật về kinh doanh theo phương thức da cấp diễn ra ngày cảng nhiều và mức độ gây thiệt hại cho các tổ chức, cá nhân. ngày một lớn, Quốc hội khóa XIV trong lan sửa đổi, bé sung Bộ luật hình sự năm 2015 đã bỗ sung tội vi pham quy định về kinh doanh theo phương thức đa cấp (Điển 217a). Đây là tôi danh mới, lan đâu tiên được quy định trongluật hình sự nước ta

Việc bổ sung một diéu luật cụ thể để xử lý hoạt động BHĐC tại thời điểm này là rất can thiết vì suốt trong thời gian dai vừa qua hoạt động BHĐC trên thực tế đã gây thiết hại rét lớn tới những người tham gia, tạo sư hoang, mang, phan nộ trong đời sóng xã hội. Tuy nhiên, trước khi có Điều 217a được thơng qua thì BLHS khơng có điều khoản nao vé xử lý hoạt động BHĐC, chính vi lẽ đó khi phat hiện ra những hành vi vi pham pháp luật từ những cơng ty đa cấp do chưa có quy định vẻ tội danh cụ thể liên quan đến hoạt động nảy nên các cơ quan tổ tung thường quy kết hoạt động đó vào hai tội danh chủ yêu 1a tôi lửa dao chiếm đoạt tài sản hoc tôi sử dụng mang maytính, mang viễn thơng, phương tiên điền tử thực hiến hảnh vi chiếm đoạt taisản việc nay là khá khiên cưỡng và không phan ánh đúng bản chất vụ việc."Thực tế cho thấy, ở trong tôi lửa dio chiếm đoạt tai sản người phạm tơi đã có

16

</div>Trang 24<div class="page_container" data-page="24">

ý định chiêm đoạt tải sẵn của người bị hai ngay từ ban đầu. Gia sử trường hợp cơng ty đa cấp ban đâu khơng có hành vi lita đảo, khơng có dầu hiệu gian đổi, thực hiện đẩy đủ những cam kết của mình với những người mua hang. Tuy nhiên trong quả trình hoạt động của minh công ty da cấp này mắc sai lâm trong quản lý tài chính, vi phạm các quy định về kể toán, khuyên mai, thưởng ‘hoa hồng,... ma lam thất thoát tải sản dẫn đền gây thiệt hai cho những người mua hàng mã các cơ quan tô tung xử lý về tôi lửa đão chiếm đoạt tai sẵn rổrang là không phản ánh đúng ban chất vụ việc, anh hưởng tới quyên lợi cia công ty đa cấp cũng như xuất hiện dầu hiệu oan sai lả chưa đúng tội danh, ảnh hưởng tới môi trường đều tư vả kinh doanh của Việt Nam

Việc quy định tội danh mới này @iéu 217a) sé tao ra một hành lang pháp lí phù hợp để xử lí kịp thời, chính xác những hành vi vi phạm trong hoạt đông kánh doanh theo phương thức da cấp. Trước khi có tơi danh nay, hành vi vĩ phạm quy định của pháp luật v kinh doanh theo phương thức da cấp chỉ bị xử phạt vi phạm hành chính din đến việc không đủ tinh răn đe nên việc vi phạm van tiếp tục với tính chất phức tap va tinh vi hơn Thực tế, hảnh vi vi pham trong kinh doanh theo phương thức da cấp khi bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tơi lừa dio chiếm đoạt tải sản thi thì đã gây ra hậu quả lớn Mat khác, quả trình truy cứu vẻ tội lửa do chiếm đoạt tai sin là rất khó khăn trong việc phải chứng minh có thủ đoạn gian dối trong rảnh vi vi pham may. Vì thé,khi quy định tơi danh mới nay tại Điều 217a đã giúp cơ quan chức năng có cơ sở pháp lí dé giải quyết hành vi vi phạm về kinh doanh theo phương thức da cấp một cách hiệu quả

Với tội danh mới được quy định tại Điều 217a của BLHS năm 2015, các Cơ quan tổ tung đã có thêm tơi danh để xét xử hảnh vi phạm tôi củacác Công ty da cấp, đâm bảo việc xét xử đúng người đúng tôi, dam bảo. không oan sai khi xét xữ giúp bảo vệ nên pháp chế XHCN ma Đăng va Nha nước ta đang xây dung

</div>Trang 25<div class="page_container" data-page="25">

Điều 217a quy định: Tôi ví pham quy đmh về kinh doanh theo phươnghức da cấp

Người nào tổ chức hoạt động kinh doanh theo phương tinte đa cấp mà. không cô giấy ching nhận đăng ký hoat đông BHĐC hoặc không đỉng với nôi dung giấp chứng nhân đăng ij hoạt đông BHĐC thuộc một trong các trường hop seu day, nễu không thuộc trường hợp quy đình tại Điều 174 và Điều 200 của Bộ luật này, thi bị phạt tiền từ 500000000 đồng đốn 1.000 000 000 đồng, phat cãi tao không giam giữ đẫn 03 năm hoặc phat tù từ.

06 tháng đến 02 năm”.

Trên cơ sở khái niệm về tơi phạm nói chung được quy đính tại Diéu 8 BLHS năm 2015 va dựa trên cơ sở quy đính cu thể khi mô tả tôi danh của điều luật về kinh doanh theo phương thức da cấp có thé đưa ra định nghĩa vé tôi pham này như sau:

“Tôi vi phạm quy dinh về kinh doanh theo phương tinte đa cấp là hành vi nguy hiém cho xã hội thé hién ở việc làm trái các quy đinh của pháp luật về kinh doanh theo phương thức da cấp, do người cỏ năng lực TNHŠ thực hiện với lỗi cố J

13. Quy định của pháp luật hình sự một số quốc gia về hành vi kinh. doanh theo phương thức đa cấp.

1.3.1. Quy định trong luật hành sự Canada

Luật Cạnh tranh Canada năm 1985 có quy định vẻ phương thức kinhdoanh đa cấp ( Điều 55). Điều 55.1 đã chỉ ra những u tổ của kinh doanh đacấp bat chính đưới hình thức là mơ hình tháp 20 (Pyramid Selling). Pháp luật Canada phân biệt kinh doanh đa cấp chân chính và mơ hình tháp ão dựa vào cách thức kinh doanh cia doanh nghiệp, theo đó mục đích cia mồ hình tháp

* Quốc hội (2015, 2017), BLHS, Hà Nội,

18

</div>Trang 26<div class="page_container" data-page="26">

ảo lả lấy tién của người tham gia vả dùng người tham gia để tuyển dụng

những người dễ lừa gạt khac®

Kinh doanh theo phương thức đa cấp chân chính có 6 đặc điểm khác với mơ hình tháp ão la

-Một là. doanh nghiệp kinh doanh đa cấp cung ứng cho thi trường sản phẩm hang hóa, dich vụ thực sự, tức la sản phẩm của doanh nghiệp phải có thực, sử dụng được va doanh nghiệp ứng dụng kinh doanh da cấp 1a dé tiêu thụ sản phẩm chứ không phải sản phẩm được sử dung để lam cho phương, thức kinh doanh đa cấp vận hành.

Hat là nên đưa ra thông bao về thu nhập của thành viên tham gia manglưới, doanh nghiệp kinh doanh đa cấp sẽ cho biết mức thu nhập của một thành viên điển hình và tỷ lệ của những người có mức thu nhập đó.

Ba là. doanh nghiệp kinh doanh da cấp khơng thu tiễn đối với việc gia nhập và cũng không t phí tuyển mơ cho người ban hang (phân phối viên)

“Bắn là, doanh nghiệp kinh doanh đa cấp không yêu cấu người muốn tham gia phải mua sản phẩm của công ty để được quyển tham gia mang lưới. kinh doanh đa cấp

Neon là, doanh nghiệp kinh doanh đa cấp không bán cho phân phối viên lượng sản phẩm quá lớn nếu doanh nghiệp biết chắc rằng phân phối viên khơng thể tiêu thụ hết lượng sản phẩm đó.

“Sáu là, doanh nghiệp kinh doanh đa cấp có chính sách mua lại sản phẩm từ phân phối viên một cách công bằng và trong một khoảng thời gian hợp lý.

Tw đó, Điều 55.1 quy định cu thể hơn những dau hiệu để nhận biết kinh.

doanh theo mơ hình tháp ảo (kinh đoanh đa cấp bat chính)”.

© Competition Act 1985, CanadaCompetition Act 1985, Canada

</div>Trang 27<div class="page_container" data-page="27">

+ Người tham gia sẽ nhân được lợi nhuận bằng việc tuyển dụng một người khác tham gia vào mang lưới.

+ Muốn tham gia vào mang lưới kinh doanh người tham gia phải mua một số lượng sin phẩm nhất định.

+ Doanh nghiệp kinh doanh theo mơ hình tháp ảo sẽ có ý cung cấp san phẩm cho người tham gia với mức giá không hop ly về mặt thương mai.

+ Người tham gia không có bảo dam là sé được mua lại sẵn phẩm hay co quyển trả lại sản phẩm khi ma họ không thể tiêu thụ hết số lượng sản phẩm đã được cũng cấp.

Luật cạnh tranh Canada cũng quy định vé hình phạt áp dung cho nhữnghành vi vi phạm ở trên Theo đó, người nào thành lập, hoạt đơng, quảng cáohay quảng bá cho mơ hình kinh doanh tháp äo được xem là tội phạm va phảichiu trảch nhiệm vé hành vi phạm tơi của mình, bi phạt tiên khơng qua200.000 USD hoặc phạt tủ có thời hạn khơng q 5 năm hoặc áp dung cả hai

hình phạt nay’.

"Một ví du điển hình cho việc xử lý hảnh vi kinh doanh da cấp bắt chính tại Canada đó là Cơng ty kinh doanh da cấp sản phẩm Herbalife có trụ sỡ ở Vancouver (Canada) - Global Online Systems Inc (GOLS) bi phat 150.000 USD với hai tôi danh theo các diéu khoăn kinh doanh vẻ da cấp của Luật Canh tranh.

1.3.2. Quy định trong luật hành sự Singapore

Singapore 1a một trong những quốc gia tiên phong trong việc quy địnhpháp luật điều chỉnh hoạt đông kinh doanh theo phương thức đa cấp. Năm. 1973, Luật chống BHĐC và mô hình tháp äo (The multi level marketing and.

* Competition Act 1985, Canada

</div>Trang 28<div class="page_container" data-page="28">

Pyramid Selling Prohibition Act) được ban hanh?. Trong đĩ quy định cụ thé vẻ những hành vi kinh doanh theo da cắp trái phép và hình phạt đối với những ‘hanh vi đĩ, cụ thể những hanh vi bi xử lý như sau:

+ Người mio lơi kéo người khác hoặc tham gia vào kinh doanh theo phương thức đa cấp hoặc hop déng kinh doanh da cắp hoặc mơ hình tháp 40 thì sẽ bị phạt tiến khơng quá 200.000 đơ la hoặc phat tù khơng quá 5 năm 'hoặc cả phạt tủ và phat tiền.

+ Khơng được đăng ký tên doanh nghiệp với mục đích để quảng cáo, tiếp thi đa cấp, Vi phạm điểu nay sẽ bị phat tiên khơng qua 200.000 đơ la hoặc phạt tù khơng qué 5 năm hoặc cả phạt ti và phat tién

+ Những cơng ty để xuất quảng bá chương trình tiếp thi đa cấp hoặc kí kết hợp đồng đa cấp hộc mơ hình kinh doanh hình tháp äo thi khơng đượcđăng ký thành lập, sắp nhập theo Luật Doanh nghiệp. Trong trưởng hợp cơngty nay được thành lập hoặc được sắp nhập theo Luật Doanh nghiệp thi cơng ty

đĩ và mọi nhân viên của cơng ty đĩ sẽ bị kết tơi va bi phạt tiên khơng qua

200.000 dé la hoặc phạt tù khơng quá 5 năm hoặc cả phạt tủ và phạt tiến!”

“Trường hợp cơng ty pham tội thì những người sau sẽ bị coi là tơi phạm va bi xử lý theo quy định của pháp Iudt: tổng giám đốc, giám đốc, quản lý, thư ki, những nhân viên khác cĩ liên quan đến việc quản lý cơng ty hộc những ngườikhác cĩ quyền hạn quan lí cơng ty. Nêu những người này chứng minh được rằng những hanh vi vi pham được thực hiện họ khơng đơng ý hoặc khơng là đồng. pham vả họ đã cổ gắng ngăn căn hanh vi pham tơi xảy ra trong phạm vi quyểnhạn của mình thi khơng phải chịu trách nhiệm vé hành vĩ phạm tơi

° Bogdan Gregor, PhD, Aron - Axel Wadlewsld, M.Sc (2013), “Multi level

‘marketing as a business model”, University of Lédz, Poland

'° Bogdan Gregor, PhD, Aron - Axel Wadlewsla, M Sc (2013), “Multi level

‘marketing as a business model”, University of Lédz, Poland

</div>Trang 29<div class="page_container" data-page="29">

Ngồi những hình phạt trên, người phạm tội cịn có thể bi phạt tién, mức. tiên phạt được Toa án áp dung trên cơ sở xem xét những thiệt hại do hảnh vigây ra mà không lam phương hại đến quyển lợi của người phạm tôi

‘Nhu vay, Singapore đã có quy định cu thể vẻ những hành vi lánh doanh. đa cấp trái pháp luật và hinh phạt cụ thé với những hành vi đỏ. Mức phạt tiên. do Singapore quy định là khả phủ hợp với thực tiễn, đảm bao mục đích giáo dục, răn đe với người phạm tội và người khác.

1.3.3. Quy định trong luật hinh sự Hoa Kj

Ở cấp độ Liên bang không có đạo luật riêng biệt để quản lý BHĐC. Cục. quản lý được liên bang quản lý thông tin ghi trên nhấn mác hàng hóa. Nhiềubang ỡ nước Mỹ có quy chế riêng quản lý BHĐC vả bình thức tháp ao trong kinh đoanh Đáng chủ ý nhất năm Bang có quy chế đặc biệt vé quản lý BHĐC: Massachusetts, Georgia, Lousiana, Wyomin và Maryland. Riêng haiBang New- Mexico va Nam Dakota sau một số thời gian thấy BHĐC khóquản lý, chính quyển Bang để nghị các cơng ty KDĐC không cho đăng ky

kinh doanh ở Bang minh" Như vậy cho thay: ngay tai Hoa Ky một đất nước

có kinh tế thi trường phát triển, nhưng do hình thức BHC chứa đựng nhiễu nguy cơ tiếm ẩn, gây ảnh hưởng đền cơng đồng, đến người tiều dùng, nên Chính quyền các Bang đều ban hành các quy chế đặc thù để quan lý hình thức kinh doanh thương mai này,

Trong Bộ luật quản lý BHĐC tai các Bang của Hoa Ky có quy định: Ban hành quy ché nghiêm cắm KDBC theo kiểu mơ hình kim tư tháp (Pyramid Club), Luật của Bang Oregon nếu: người diéu hành kinh doanh mơ hình lim.tự tháp được coi là vi pham pháp luật còn Bang California Luật nêu người lãnh đạo chuỗi kinh doanh tháp 4o, diéu hanh “chuỗi mắt xích” kim tự tháp

" The mu level marketing and Eyramid Sellmg Prohibition Act 1973,

Singapore.

</div>Trang 30<div class="page_container" data-page="30">

đêu vi phạm luật hinh sự cia Bang nay (Điểu 327 BLHS Bang California),Luật Bang Texas cũng coi hành vi kinh doanh theo mô hình kim tự tháp 1a hành vi gian đối thương mai, vi pham pháp luật (Điểm 4 mục 17.461 Pyramid

Promotional Scheme)”. Pháp luật của Bang Oregion nêu rõ năm biểu hiện

trong BHĐC được coi 1a vi phạm pháp luật (Nhà phân phối phải đồng 1 khoản tiên để gia nhập chuỗi BHC, Lợi nhuận thu được tử chênh lệch giữa giá mua và giá bán quá cao (vượt qua 35% so với gia bán). Nhà phân phối bịcông ty BHĐC buộc phải mua trước lượng lớn hang hóa, lương tôn kho (điều kiện bắt buộc để tham gia vào chuối BHĐC). Câm giải thích cho người phan phối, người tiêu ding ring mua sản phẩm lả mua cơ hội KDĐC. Buộc ngườiphân phốt phải mua một bộ sản phẩm để giới thiệu cho khách hàng Pháp luậtcủa năm Bang Massachusetts, Georgia, Lousiana, Wyomin va Maryland quyđịnh: Công ty KDĐC phải dim bao cho người phân phối được tự quyết định ngừng BHĐC vao bất cir thời điểm nào va vi bất cứ lý do gi. Trong trường ‘hop này công ty KDĐC phải mua lai hang tổn kho vả các tải liệu công cụ hd trợ kinh doanh của người phên phối với mức giá không thấp hơn 90 % giá trịhàng hóa sau thuế. Trong trường hợp nay chi phí gi hang từ người phân phối đến cơng ty BHĐC do người phân phơi phải chịu”. Ngồi ra, luật của năm. ‘bang nảy cm quẽng cáo thu nhập bằng tiên mà người phan phối được hưởng khi tham gia vào chuỗi BHĐC. Luật của Bang Olahoma và Bang Texas cũng buộc cơng ty BHĐC hồn trả tiên cho người phân phối đổi với hang hóakhơng bán hết trong vòng 12 tháng, Pháp luật của nhiều Bang ở Hoa Kỷ quy định trên mẫu của hợp ding giữa công ty BHC vả người phân phối phải nêu 16 các điều khoản về chấm đứt hợp đồng, vẫn dé béi thường, Van để mua lại"hàng hỏa tén kho của người phân phối

" The mnÏH level marketing and Eyramid Selling Prohibition Act 1973,

* The mui level marketing and Pyro Selling Proltition Act 1973, Singapore

</div>Trang 31<div class="page_container" data-page="31">

‘Van dé chế tải và xử phạt hành vi BHĐC bat hợp pháp: Bang Lousiana chế tai trong BHĐC trong trường hop ví phạm bao gém phạt tiễn va tù, cụ thể tại Điều 362 và Điều 363 quảng cáo bất hop pháp về BHĐC có thé bị phạt tiên tơi đa 10.000 USD, phạt tù tối đa là 10 năm, kèm theo lao đông cưỡng, chế... Pháp luật vé kinh doanh đa cấp và chống mơ hình tháp ão (kinh doanhda cấp bat chính) được xem là bơ phân khơng tách rồi của pháp luật bao vệ người tiêu ding, cơ quan có thẩm quyền của Hoa Kỷ thường căn cứ vào các dấu hiệu sau để phân tích và đánh giá tính hợp pháp của phương thức kinh doanh đa cấp,

_Một là, phân tích chương trình kinh doanh trong trang thái tinh để sắc định doanh nghiệp quy đính trả hoa hồng cho người tham gia nhờ việc bảnhàng hoặc cũng ứng dịch vụ đến người tiêu dùng thực sự hay chỉ nhờ việcgiới thiêu người mới tham gia vào mang lưới.

Hat là, phân tích chương tình kinh doanh trong trang thái động để tim hiểu xem phân phổi viên sử dung thời gian vao việc gì (tuyển người hay bán. hàng). Họ zác định mặc di phân phối viên có bán hàng và cung ứng dịch vụ cho người tiêu ding nhưng nếu thời gian chủ yên của phân phổi viên được dùng vào việc tuyển người thì chương trình van co thé bi coi là mé hình tháp ao.

Bên cạnh đó, một trong những đầu hiệu làm căn cứ xéc đính mơ hình. tháp ao ở Hoa Ky la việc có hay khơng chính sách mua lại sản phẩm Xuất phat từ đặc trưng của việc bán sản phẩm trực tiếp cho người tiêu dùng, pháp. luật Hoa Kỹ tìm cách bao về quyền lợi chính đáng cia người tiêu dùng bằngcách đất ra những quy đính chi tiết về nghĩa vu của phân phối viên khi tiép thị ‘ban sản phẩm va tạo điều kiện thuận lợi cho người tiêu ding thực hiện quyền trả lại sản phẩm.

</div>Trang 32<div class="page_container" data-page="32">

Tom lại, qua nghiền cứu pháp luật hình sự của Canada, Singapore, Hoa Ky cho thấy, nhiễu quy định mà Việt Nam có thể nghiên cứu tham khảo để tiếp tục hồn thiện quy định vẻ tội kính doanh theo phương thức đa cấp

Các quốc gia trên déu quy định kinh doanh đa cấp theo mơ hình tháp Clà vi pham pháp luật hình sự. Người thánh lập, hoạt đồng, quảng cáo hay quảng ba cho mơ hình kinh doanh này là tơi pham Pháp luật hình sự một số bang 6 Hoa kỳ còn quy định rõ đủ người ban hàng có bán hang và cung ứng dich vụ cho người tiên ding nhưng nêu thời gian chủ yếu của ho được đùng vào việc tuyển người thi van có thé bị coi la mơ hình tháp ảo.

Luật của Bang Olahoma và Bang Texas (Hoa Kỳ) quy định buộc cơng tyBHĐC phai hồn trả tiến cho người ban hang đổi với hàng hóa khơng bán hếttrong vịng 12 tháng Pháp luật của nhiễu Bang ở Hoa Ky cịn quy định trên mu của hợp đơng giữa cơng ty BHĐC và người bản hing phải nêu rõ các điểu khoản về châm đứt hợp đồng, van dé ôi thường, về mua lại hàng hoa

tôn kho của người bán hang đa cấp

"Ngoài ra, pháp luật các quốc gia này cịn quy định cấm khơng được đăng ký tên doanh nghiệp với muc đích để quảng cáo, tiép thi da cấp (Singapore) Cảm quảng cáo thu nhập bằng tiên ma người bán hang được hưởng khi tham gia vào chuối BHĐC. Loi nhuận thu được từ chênh lệch giữa gia mua và giá ‘ban quá cao (vượt quả 35% so với giá ban) cũng bị coi la vi phạm pháp luật

'Về hình phạt: Các quốc gia này đều quy đính là phạt tà hoặc phạt tién hoặc cả hai hình phạt đó. IMức phạt tiên tơi đa đến 10.000 USD, tu có thể đến 10 năm và có thé bị kèm theo lao đông cưỡng chế (Hoa Kỳ). (BLHS năm. 2015 của Việt Nam, mức phạt tủ cao nhất là 5 năm).

ˆ* The mui level marketing and Eyvemnid Selling Prohibition Act 1075, Singapore

</div>Trang 33<div class="page_container" data-page="33">

KET LUẬN CHƯƠNG 1

Trong Chương 1 của Luận văn học viên phân tích vé những vẫn để lý luân liên quan đến hoạt động kinh doanh theo phương thức đa cấp va khái niém tôi kinh doanh theo phương thức đa cấp.

Kinh doanh theo phương thức đa cấp 1a hình thức kinh doanh bán hànghóa, dich vụ mới đu nhập vào Việt Nam trong những năm vừa qua, có những ưu điểm nhất định. Tuy nhiên, trên thực tế, ở Việt Nam nhiễu người đã lợi dụng hình thức kính doanh này để kiếm lịi bat chính gây ra những thiệt hại nhất định.

Chính vì vậy, BLHS năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017) đã bổ sung quy dinh tại Điển 217a về tội vi pham quy định về kinh doanh theo phươngthức đa cấp. Theo đó, tội vi pham quy định vé kinh doanh theo phương thức đa cấp là hành vi nguy hiểm cho xã hội thể hiện ở việc vi pham các quy định.

của pháp luật vẻ kinh doanh theo phương thức đa cấp, do người có năng lực'TNHS thực hiện một cách cổ ý.

'Việc quy định vẻ tôi vi pham quy định vẻ kinh doanh theo phương thức đa cấp có ý nghĩa nhật định trên thực tiễn, nhằm hạn chế, ngăn ngừa những. ‘hanh vi lợi đụng quy định nay để gây thiệt hại Đồng thời, Chương 1 cũng đã nghiên cứu quy đính vẻ những tơi danh tương tự tôi vi pham quy định về kinh doanh theo phương thức da cấp trong luật hình sư của một số nước.

</div>Trang 34<div class="page_container" data-page="34">

CHƯƠNG 2

TỘI VIPHẠM QUY ĐỊNH VẺ KINH DOANH THEO PHƯƠNG THỨC ĐA CÁP TRONG BỘ LUẬT HÌNH SỰ NĂM 2015

21. Các dau hiệu định tội của tội vi phạm quy định về kinh doanh.

theo phương thức đa cấp

Các dầu hiệu định tội là các dâu hiệu đặc trưng điển hình, phan ánh được. đây đủ tính nguy hiểm của tơi phạm, để phân biệt tội phạm nảy với tôi phạm. khác cũng như dé phân biết giữa trường hợp là tôi pham với trường hợp chưa phải là tội phạm. Đẩy lả những dấu hiệu được quy định trong cấu thánh tội pham cơ bản của một tội phạm cu thé được ghi nhận tại Phan Các tơi phạm. của Bồ luật hình sự.

3.1.1. Khách thể của tội phạm:

Khach thé của tội phạm la những quan hệ zã hội được Luật hình sự bao vệ va bi tội phạm xim hại. Khách thé của tôi phạm la một trong bổn yếu tổ cấu thành tôi phạm Bat cứ hành vi phạm tôi nào cũng đề gây ra thiệt hạihoặc de doa gay ra thiệt hai cho một hay cho một số quan hệ xã hội được luật hình s bảo vệ. Tinh chất nguy hiểm của tôi phạm phụ thuộc cơ bản vào vào tính chất va tim quan trọng của quan hệ xã bi tôi phạm gây thiệt hại. Tội vipham quy định vẻ kinh doanh theo phương thức đa cấp quy định tai điều 217a của BLHS năm 2015, khách thé được zác định như sau:

Khach thé chung của hành vi phạm tội nảy la độc lập, chủ quyền, thống nhất, toản vẹn lãnh thỏ Tổ quốc, xâm phạm ché đơ chính trị, chế độ kinh tế, nén văn hóa, quốc phịng, an ninh, trét tư, an toản xã hội, quyền, lợi ích hop pháp của tổ chức, xâm phạm quyển con người, qun, lợi ích hợp pháp của cơng dan, x4m phạm những lĩnh vực khác của trật tư pháp luật XHCNTM.

* Tường Đại học Kiểm sat Hà Nội (014), Giáo tình Tu hành sự Viật Nom lẫn chuong), Nab.

(Chink tạ quốc gia Hà Nộp, tr122

</div>Trang 35<div class="page_container" data-page="35">

Khách thể loại chính là cơ sở để BLHS zây dung các chương trong phan các tôi pham Tôi vi phạm quy định vẻ kinh doanh theo phương thức đa cấp được xép ở chương XVIIL Các tội zâm phạm trật tư quản lí lanh tế và cụ thể được xếp vao mục 3: Các tôi phạm khác xâm phạm trật tự quản lí kinh tế. Vay khách thể loại của hành vi phạm tội này xâm phạm đến trật tự quản lí kinh tế hay 14 tổng hợp các quy định của Nhà nước về quan lí kinh tế thi trường định hướng XHCN nằm trong các văn ban khác nhau do Nha nước ban han’

Trước hết có thể hiểu trật tự là tinh trạng én định, có thứ bậc trên dưới,

trước sau ” Quản lý của Nha nước đối với nén kinh tế quốc dân (hoặc vẫn tắt

Ja quan lý Nhà nước về kinh té) là sự tác động có tổ chức và bằng pháp luật của Nhà nước lên nên kinh tế quốc dân nhằm sử dụng có hiệu quả nhất các nguên lực kinh tế trong và ngoài nước, các cơ hội có thể có, đạt được các mục tiêu phát triển kinh tế đất nước đã đặt ra, trong diéu kiên hội nhập và mỡ rồng giao lưu quốc tế. Quin lý kinh tế là nội dung cốt lỗi của quản lý xã hội nói chung va nó phải gắn chặt với các hoạt đồng quan lý khác của xã hội. Quản lý nhả nước về kinh tế được thé hiện thông qua các chức năng kinh tế và quản lý

kinh tế của Nha nước”, Theo nghĩa rộng, quan lý Nhà nước vé kinh tế được

thực hiện qua ba cơ quan hành pháp, lập pháp va tư pháp của Nhà nước. Theo ngiĩa hep, quan lý Nha nước vé kinh tế được hiểu như hoạt đông quan lý kinh tẾ có tính chất nha nước nhằm điểu hảnh nên kinh tế, được diéu hành bởi cơ quan hành bành pháp là Chính phủ.

Từ các khái niệm nêu trên, thay rằng Nhà nước quản lý về kinh tế để đâm bao nên kinh tế, các quan hệ kinh tế phát triển én định theo đúng định. hướng và theo trết tự do Nha nước đất ra. Bản chất của quản lý Nha nước về

'° Trường Đại học Kiểm sát Hà Nội (2014), Giáo trinh Luật hinh swe Việt Nam

(phần citmg), Nab. Chính tr quốc gia, Ha Nội, tr 122

`Nguyễn Lin C003), Từ đến ừvà ngữ điên - Pid tr16, 704, Nab Văn học, Bà Nội

</div>Trang 36<div class="page_container" data-page="36">

kinh tế la đặc trưng thể chế chính trị của dat nước, sự đặc trưng nảy thé hiện rổ tính giai cấp của Nhà nước. Mỗi quan hệ giữa kinh tế va chính tr, đây là xnŠ:quan lệ có thấy Biết đồng Xi Lê xấu đ vất xa nguyện l về mỗi quem: hệ giữa kinh tế và chính trị: "Chính trì là biểu hiện tập trung của kinh tế Chính trị khơng thể khơng chiếm địa vi hang đầu so với kinh tế"! Tử do cho thấy, đường lơi, chính sách phải phân anh được nhu cẩu và quy luật kinh tế, chi trong điều kiên đỏ, chính trị mới lãnh đạo, quản lý kinh tế có hiệu quả, mới giữ được vai trị chính trị

“Nhà nước qn lý điểu hành nên kinh tế bằng pháp luật, quy hoạch, kếhoạch và các công cụ điều tiết trên cơ sở tôn trọng các quy luật thị trường"Tăng cường công tác giám sát, nhất là giảm sắt thị trường tài chính, chủ động điểu tiết, giảm các tác động tiêu cực của thi trường, khơng phó mặc cho thi trường hoặc can thiệp làm sai lệch các quan hệ thị trường 2”, Như vậy, Nha nước chỉ quản lý về kinh tế trên tâm vĩ mô, giải quyết những quan hệ vĩ mơliên quan dén tồn bơ nên kinh tế, ma không can thiệp vào công việc nôi bộcủa doanh nghiệp, cá nhân kinh doanh.

Sự quản lý của Nha nước về kinh tế đóng vai trị quan trong, quyết định sự tôn tại va phát triển của một quốc gia. Trong mỗi giai đoạn lịch sử nhất định thì Nhà nước ln có sự diéu chỉnh, thay đỗi vẻ chính sách, đường lỗi trong hoạt động quan lý về kính tế nhằm đảm bão phủ hợp với khả năng, điều kiện của đất nước va xu thé chung của thé giới. Bên cạnh đó để dam dam bao sư én định, có trật tự của nên kinh tế thi Nha nước cũng đất ra những chế tài nghiêm khắc để trừng tri, răn đe những hanh vi xâm phạm trật tự quan lý về kinh té Tay theo mức đô của hành vi xâm phạm thi sẽ có những chế tài khác

ˆ Nguyễn Khắc Linh C014), "Một sổ giã pháp nhằm nâng cao hiểu quả quốn tý nhã nước về Rn

sd tong gies đam lưện nay", Tap chí quân lý nba moe, 28 224 (9012)“VEL, Zon dp, Nob TnhỏM, 1977 0 31.8 122

ng Cảng sin VietNam, Vin rộn Đại hội Dba toàn quốc a de 3g, “Chad lục phát iin too

neh 30129020", Bà Nội

</div>Trang 37<div class="page_container" data-page="37">

nhau Đối với những hành vi sâm phạm trat tự quản ly kính tế cỏ mức 46 nguy hiểm cao thi pháp luật hình sự sẽ điều chỉnh va sẽ bị cho là tội phạm xâm phạm trật tự quản lý kinh tế.

'Cuỗi cùng là khách thể trực tiếp của hành vi phạm tội nay. Đây chính là. yến tổ quan trong nhất cén phải ác định đúng dn. Thông qua việc gây thiệt hai hoặc đe doa gây thiết hai đối với khách thé trực tiếp mã tôi pham. gây phương hai đến khách thể loại và khách thé chung của tội pham”! Ở đây, có thể thy tội vi phạm quy định về kinh doanh theo phương thức da cấp gây hai trực tiệp tới quyền điều hanh, quản lí kinh tế của Nha nước trong quá trình phan phối, tiêu thụ các loại hang hóa. Bởi hành vi nay có thể khiến cơ quan quản lí thị trường khơng thể nắm rõ tỉnh trạng hoạt đông của các doanh nghiệp BHĐC và có cơ chế kiểm sốt thích hop. Đồng thời, hành vi nay còn lâm ảnh hưởng đến quyển va lợi ich hop pháp của những cả nhân, tổ chức tham gia vào mang lưới BHĐC, Vi du như vụ Công ty cỗ phẩn thương mai Công Đông Việt chiếm đoạt hang trăm tỉ đồng của gin 3.000 người dân, Công ty Liên Kết Việt chiếm đoạt hơn 2.000 ti đồng của 45.000 người dân.

2.1.2. Mặt khách quan của tội phạm.

"Mặt khách quan của tôi phạm là mat bên ngồi của tơi phạm hay những ima tơi phạm thể hiện ra bên ngoài hiện thực khách quan. Mặt khách quan ao gốm: hành vi khách quan, hu quả và mỗi quan hệ nhân quả giữa hảnh vì

khách quan va hậu qua” Đây déu là những yếu tổ thể hiện tính chất, mức độ

nguy hiểm của hành vi phạm tôi.

BHDC là một phương thức phân phối hoặc tiêu thụ sản phẩm mới xuất hiện & nước ta trong những năm gin đây va được ghỉ nhận trong Luật cạnh

`! Trường Đại học Kiểm sát Ha Nội (2014), Giáo trình Luật hình sư Việt Nam

(pian ciung), Neto. Chính tr quốc ga, Hà Nội, t143

“Tường Đạihọc Kiểm sit Hi Nội G019), Gio Tu ho sự iệt Ni ẩn clam). Chis ahquốc gin HA NG

30

</div>Trang 38<div class="page_container" data-page="38">

tranh 2004. Các nha làm luật Việt Nam quan niệm pháp luật về BHĐC la một nội dung của pháp luật canh tranh. Theo đó, pháp luật cạnh tranh la tổng thé các quy tắc xử sử do Nha nước ban hành hoặc thừa nhận để điều chỉnh những mỗi quan hệ mang tính cạnh tranh giữa các chủ thể kinh doanh với nhau nhằm. đầu tranh chống các biên pháp han chế cạnh tranh va canh tranh không lành mạnh. Trong thương mai sẽ không thiên yếu tổ cạnh tranh néu khơng có hành. ‘vi của chủ thể lanh doanh mn vượt qua đối thủ của minh để có lợi nhuận trong. việc sử dụng các yêu tổ đầu vào phục vụ quá tình sản xuất hoặc để thu hút khách hàng sử dụng hàng hoa dich vụ của mình thay vi sử dụng sản phẩm tương tự của chủ thé kinh doanh khác Ngay từ khi mới ra đời, BHĐC cạnh tranh với

các phương thức tiêu thu bảng hoá khác bằng việc sử dụng phương pháp quảng cáo trực tiếp va tên dung các mối quan hệ của phân phối viên với người tiêu dùng để thu lút khách hang. Vì vậy, những quan hệ xã hội phát sinh trong lĩnh .vựcBHĐC là đối tương chiu sự tác động của pháp luật canh tranh.

Ve hành vị khách quan, tơi vì pham quy định vé kinh doanh theo phương thức da cấp la việc tổ chức hoạt động kinh doanh theo phương thức da cập makhơng có giấy chứng nhân ding ký hoạt đông BHĐC hoặc không đúng vớinội dung giấy chứng nhân đăng ký hoạt động BHĐC

* Thứ nhất, hoạt động kink doanh theo phương thice da cấp nhưng không có giấy ching nhận đăng ký. hoại động BHBC.

‘Mac di nha nước ta thừa nhận việc tiêu thụ sin phẩm theo phương thức BHC như là một nội dung thuộc quyển tự do kinh doanh của doanh nghiệp, thể nhưng để hạn chế những biểu hiện tiêu cực có thé phat sinh trong lĩnh vực BHĐC, nhất là phòng ngửa BHĐC bat chính cho nên doanh nghiệp BHC phải đăng ký trước cơ quan nha nước có thẩm quyền. Chủ thể đăng ký BHĐC. 14 doanh nghiệp thành lập theo quy định của của pháp luật về doanh nghiệp.Theo điều 6, Nghỉ định 40/2018/ NB - CP về quản lí hoạt đồng BHĐC thi

</div>Trang 39<div class="page_container" data-page="39">

hoạt động kinh doanh theo phương thức đa cấp cần phải được đăng kí theoquy định của pháp luật. Cơ quan chiu trách nhiêm cấp giấy chứng nhân đăngkí hoạt đơng BHĐC là Cục Canh tranh và bão vé người tiêu dùng (trước đây

là Cục quan lí cạnh tranh) thuộc Bộ Cơng Thương”. Vì vậy, việc một doanh.

nghiệp áp dụng phương thức BHĐC ma khơng có giấy chứng nhận đăng kíhoạt động bán hang rổ rang là trái với quy định của pháp luật nước ta

Các doanh nghiệp không cỏ giấy chứng nhân đăng ký hoạt động BHĐCthuộc hai trường hop

"Trường hợp thứ nhất là doanh nghiệp đó khơng đủ điều kiện để được cấp giấy chứng nhân. Nghị đính 40/2018/ NB - CP vẻ quan lí hoạt động BHBC quy đính vẻ điểu kiến để doanh nghiệp được cấp giấy chứng nhân đăng ký hoạt động BHĐC,

“1. La đoanh nghiệp được thánh lập tại Việt Nam theo quy đính của pháp luật, có đăng ký kinh doanh ngành bán 1é theo phương thức da cấp,

2. Có vốn pháp định là 10 tỷ đồng

3. Hàng hóa kinh doanh theo phương thức đa cấp phù hợp với nội dung ghỉtrong Giấy chứng nhân đăng ky doanh nghiệp hoặc Giấy chứng nhân đầu tư.

4. Có di điều kiện kinh doanh hoặc được cấp Giấy chứng nhận đủ điềukiện kinh doanh theo quy đính của pháp luất trong trường hợp kinh doanhhàng hóa kinh doanh có điều kiện

5. Ky quỹ một khoản tiên tương đương 5% vốn điểu lệ nhưng không thấp hơn 5 tỷ đồng (năm tỷ đồng) tại một ngân hàng thương mai hoạt động tai'Việt Nam nơi doanh nghiệp đất tru sở chính. Ngân hàng nơi doanh nghiệp kýquỹ xác nhận bằng văn bin việc ký quỹ của doanh nghiệp BHĐC.

* Chỉnh phũ (2018), Nght đit 40/2018/ NB - CP ngày 12/3 quy aah về quản 1Ý hoạt động Kinh doanh theo phương thức da cấp, Hà Nội,

</div>Trang 40<div class="page_container" data-page="40">

6. Co quy tắc hoạt đơng, chương trình trả thưởng, chương trình đảo taocơ ban khơng trái quy định của pháp luật.

7. Thành viên hợp danh đổi với công ty hợp danh, chủ sỡ hữu doanh nghiệp tư nhân, thảnh viên đối với công ty trách nhiệm hữu hạn, cỗ đông sang lập đối với công ty cỗ phan, người đại diện theo pháp luật đổi với công ty ‘rach nhiệm hữu hạn, công ty cé phan phải là những cá nhân chưa từng giữ một trong các chức vụ nêu trên tại doanh nghiệp BHĐC đã bi thu hồi Giấy

chứng nhân đăng ký hoạt động BHĐC "**

Đôi với những trường hop không đủ diéu kiện để được cấp Giấy chứng, nhận ding ký hoạt động BHĐC chứng tô những doanh nghiệp nay không đủ đâm bảo điều kiện để hoạt động một cách hợp pháp trên thi trường Việt Nam.

Bởi việc tiếp tục hoạt đồng chắc chấn sẽ gây ra những hậu quả tiêu cực cho nén kinh tế của đất nước. Vì vay, việc xử lí các doanh nghiệp khơng có giấy chứng nhân là điều cn thiết để bao vệ trật tu quan lí kinh tế cũa Nha nước

'Ngồi ra, hành vi khơng đủ điều kiện kinh doanh BHBC côn thể hiện ỡ việc chủ thể không đủ điều kiện về người tham gia BHC.

"Người tham gia BHĐC (sau đây gọi chung lả người tham gia) là cá nhâncó năng lực hành vi din sự đây đủ, đã ký hợp đồng tham gia BHĐC với doanh nghiệp BHĐC, trừ những cá nhân được quy định tại Điều 28 Nghĩ định 40/2018/NĐ-CP

‘Vay người tham gia mạng lưới BHĐC chỉ có thé là cá nhân, cịn tổ chức khơng được quyển tham gia BHĐC. Có chăng, tổ chức nêu tham gia BHĐC chi với tư cách là chi nhánh hoặc đại lý phân phối sản phẩm cho doanh nghiệp BHDC. Khi đó, ngồi chức năng cung ứng sản phẩm, tổ chức làm chỉ nhánh hoặc đại lý cịn có thể đại diện cho doanh nghiệp để xây dựng va quản lý

* Chink phủ C018), Nghĩ dh 902018/ ND - CP ngậy 12/3 uy (ảnh về quân lý hoạt động kink

c4oanh theo phương thie da cấp, Hà Nội,

</div>