Bài thảo luận bộ môn pháp luật đại cương thế nào là hình thức cấu trúc nhà nước

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (2.4 MB, 23 trang )

Trang 1<div class="page_container" data-page="1">

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠOTRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI

BÀI THẢO LUẬNBỘ MÔN PHÁP LUẬT ĐẠI CƯƠNG

Giảng viên : Hoàng Đắc QuýLớp học phần : 232_TLAW0111_25 Nhóm : 05

HÀ NỘI – 2024

</div>Trang 2<div class="page_container" data-page="2">

CHỦ ĐỀ THẢO LUẬNChủ đề 1:

1. Thế nào là hình thức cấu trúc nhà nước? Phân tích hình thức cấu trúc nhà nước CHXHCNVN qua các bản hiến pháp.

2. Anh A và chị B và có con chung là C (10 tuổi). Do cuộc sống vợ chồng khơng hịa thuận, vợ chồng anh đã ly thân. C sống với mẹ, còn anh A sống với chị K. Ở quê anh A cịn có một người cha là ơng X và em ruột là Y. Đầu năm 2019, anh A về quê đón cha lên chơi, dọc đường hai cha con bị tai nạn phải vào bệnh viện. Một ngày trước khi chết trong viện, anh A có di chúc miệng hợp pháp là để lại ½ tài sản của mình cho K.

Vài ngày sau khi A chết, ông X cũng qua đời khơng để lại di chúc. Sau đó, cơ K và chị B có tranh chấp với nhau về việc phân chia di sản. Biết tài sản chung của A và B là 1,2 tỷ, tài sản của ông X là 800 triệu.

a. Chia di sản thừa kế trong trường hợp trên.

b. Chia di sản thừa kế trong trường hợp A và ông X chết cùng thời điểm, anh A và ông X không để lại di chúc.

</div>Trang 3<div class="page_container" data-page="3">

1 Bùi Quỳnh Hương (Nhóm trưởng) 23D210158 K59U4 Nội dung 2 Phạm Ngọc Khuê (Thư ký) 23D210160 K59U4 Nội dung 3 Chử Ngọc Huyền 23D210156 K59U4 Word, Nội dung 4 Nguyễn Khánh Huyền 23D210157 K59U4 Nội dung 5 Đặng Thị Thùy Linh 23D210162 K59U4 Word, Nội dung 6 Bùi Khánh Linh 23D210161 K59U4 Nội dung 7 Nguyễn Đỗ Diệu Linh 23D210163 K59U4 Nội dung 8 Nguyễn Thùy Linh 23D210164 K59U4 Nội dung 9 Trần Trọng Hướng 23D210159 K59U4 Nội dung 10 Dương Thị Ly 23D210165 K59U4 Nội dung 11 Ngơ Tuyết Mai 23D210166 K59U4 Thuyết trình, Nộidung 12 Nguyễn Phúc Nhật Minh 23D210167 K59U4 Slide, Nội dung 13 Nguyễn Thúy Nga 23D210168 K59U4 Slide, Nội dung 14 Trương Thị Bích Ngọc 23D210169 K59U4 Nội dung 15 Trần Thị Huyền Nhi 23D210170 K59U4 Thuyết trình, Nội

DANH SÁCH THÀNH VIÊN NHÓM 05

</div>Trang 4<div class="page_container" data-page="4">

MỤC LỤC

DANH SÁCH THÀNH VIÊN NHĨM 05...3

MỤC LỤC...4

PHẦN MỞ ĐẦU...5

1. Tính cấp thiết của đề tài...5

2. Mục đích của đề tài thảo luận...5

3. Cơ cấu bài thảo luận...5

1. Cơ sở để giải quyết vấn đề...13

1.1. Khái niệm thừa kế...13

1.2. Một số quy định chung về quyền thừa kế...13

a. Chủ thể của quan hệ pháp luật thừa kế...13

b. Di sản thừa kế...14

c. Thời điểm mở thừa kế, địa điểm mở thừa kế...14

d. Người quản lý tài sản...15

e. Việc thừa kế của những người có quyền thừa kế theo di sản của nhau mà chết cùng thời điểm...15

f. Những người không được hưởng di sản...15

g. Thời hiệu thừa kế...16

1.3. Các hình thức thừa kế...16

1.3.1. Thừa kế theo di chúc...16

1.3.1.1. Điều kiện có hiệu lực của di chúc...16

1.3.2. Thừa kế theo pháp luật...19

2. Giải quyết vấn đề...21

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO...23

PHẦN MỞ ĐẦU

</div>Trang 5<div class="page_container" data-page="5">

1.Tính cấp thiết của đề tài.

Pháp luật có vai trị đặc biệt trong đời sống xã hội. Nó là phương tiện không thể thiếu, bảo đảm cho sự tồn tại, vận hành của xã hội nói chung và của nền đạo đức nói riêng. Pháp luật khơng chỉ là một công cụ quản lý nhà nước hữu hiệu mà cịn tạo mơi trường thuận lợi cho sự phát triển của ý thức đạo đức, làm cho đời sống xã hội lành mạnh hơn và góp phần bồi đắp nên những giá trị mới.

Nhà nước và pháp luật là những hiện tượng xã hội phức tạp và có mối quan hệ gắn bó với nhau. Mỗi phương diện và cách thức thể hiện các yếu tố hợp thành của hai hiện tượng này được những môn khoa học pháp lý khác nhau nghiên cứu, lý giải. Trong quá trình xây dựng nhà nước pháp quyền ở nước ta hiện nay,những nhận thức cơ bản về nhà nước và pháp luật đóng vai trị rất quan trọng đối với việc nâng cao ý thức pháp luật, tạo lập thói quen ứng xử phù hợp với chuẩn mực xã hội.Trong quá trình hiện đại hố và hội nhập kinh tế quốc tế hiện nay, Việt Nam đã có những thay đổi toàn diện và sâu sắc về mọi mặt của đời sống. Dưới ảnh hưởng của nền kinh tế mở đó, đã tạo điều kiện cho mọi người đều có cơ hội làm giàu cũng như tự khẳng định mình. Theo đó tài sản thuộc sở hữu cá nhân ngày càng đa dạng, phong phú cả về giá trị, số lượng. Trong đó khơng phải tài sản nào pháp luật cũng có quy phạm điều chỉnh hay dự liệu hết được. Vấn đề thừa kế di sản cũng từ đó mà nảy sinh nhiều dạng tranh chấp phức tạp. Thực tiễn giải quyết các vụ án về tranh chấp thừa kế gặp phải khơng ít khó khăn, thậm chí phải xét xử nhiều lần ở nhiều cấp xét xử khác nhau gây tốn kém cả về thời gian và chi phí. Điều này xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau trong đó phải kể đến các quy định của pháp luật về thừa kế nói chung và thừa kế theo pháp luật nói riêng vẫn cịn thiếu và chưa đồng bộ, rõ ràng, cụ thể dẫn đến nhiều cách hiểu khác nhau là tiền đề cho việc áp dụng không nhất qn.

2.Mục đích của đề tài thảo luận.

- Tìm hiểu về hình thức cấu trúc nhà nước ( khái niệm, phân loại ).

- Tìm hiểu về phân loại hình thức cấu trúc nhà nước CHXHCNVN qua các bản Hiến pháp.

- Tìm hiểu về thừa kế và cách giải quyết vấn đề thừa kế tài sản trong gia đình.

3.Cơ cấu bài thảo luận.

Bài thảo luận gồm 2 phần:

Câu 1: Thế nào là hình thức cấu trúc nhà nước? Phân tích hình thức cấu trúc nhà nước CHXHCNVN qua các bản Hiến pháp.

Câu 2: Anh A và chị B và có con chung là C (10 tuổi). Do cuộc sống vợ chồng khơng hịa thuận, vợ chồng anh đã ly thân. C sống với mẹ, còn anh A sống với chị K. Ở q anh A cịn có một người cha là ông X và em ruột là Y. Đầu năm 2019, anh A về quê đón cha lên

</div>Trang 6<div class="page_container" data-page="6">

chơi, dọc đường hai cha con bị tai nạn phải vào bệnh viện. Một ngày trước khi chết trong viện, anh A có di chúc miệng hợp pháp là để lại ½ tài sản của mình cho K.

Vài ngày sau khi A chết, ông X cũng qua đời không để lại di chúc. Sau đó, cơ K và chị B có tranh chấp với nhau về việc phân chia di sản. Biết tài sản chung của A và B là 1,2 tỷ, tài sản của ông X là 800 triệu.

a. Chia di sản thừa kế trong trường hợp trên.

b. Chia di sản thừa kế trong trường hợp A và ông X chết cùng thời điểm, anh A và ông X khơng để lại di chúc.

LỜI CẢM ƠN

Để có hồn thành được bài thảo luận này, chúng em muốn gửi lời cảm ơn chân thành và sâu sắc nhất tới giảng viên Hoàng Đắc Quý - người đã đồng hành cùng chúng em trong suốt quá trình học tập vừa qua. Sự giảng dạy trực tiếp, hướng dẫn nhiệt tình của thầy đã góp phần giúp chúng em hồn thành bài tập thảo luận này.

</div>Trang 7<div class="page_container" data-page="7">

Trong quá trình thực hiện thảo luận, do kiến thức có phần hạn chế, chưa có nhiều sự hiểu biết sâu sắc về một số lĩnh vực nên khó tránh khỏi một vài sai sót. Chúng em rất hy vọng nhận được sự góp ý của thầy để hồn thiện bài tập thảo luận của nhóm hơn nữa. Nhận xét của thầy là một trong những sự đóng góp quan trọng nhất cho bài thảo luận của chúng em.

Chúng em xin chân thành cảm ơn ạ!

</div>Trang 8<div class="page_container" data-page="8">

PHẦN NỘI DUNG

Câu 1: Hình thức cấu trúc nhà nước.

1.1. Khái niệm:

- Hình thức cấu trúc nhà nước là cách thức tổ chức nhà nước thành các đơn vị hành chính - lãnh thổ và mối quan hệ giữa các cơ quan trong hệ thống chính quyền nhà nước.

1.2. Phân loại:

- Nhà nước đơn nhất: một nhà nước thống nhất, trong đó, lãnh thổ quốc gia được chia

thành các đơn vị hành chính lãnh thổ, cấu trúc của nhà nước chỉ có một Hiến pháp; một hệ thống duy nhất các cơ quan thể hiện quyền lực nhà nước: lập pháp, hành pháp, tư pháp; một hệ thống pháp luật thống nhất; một quy chế công dân duy nhất; một chế độ quốc tịch. Đây là kiểu nhà nước quản lý bởi một bộ máy hay cơ chế duy nhất, trong đó chính quyền trung ương là tối cao và các chính quyền địa phương (đơn vị hành chính cấp dưới) chỉ có các quyền hạn nhất định mà chính quyền trung ương ủy thác. Ví dụ về một số quốc gia trên thế giới hiện nay có hình thức cấu trúc đơn nhất như: Việt Nam, Lào, Campuchia, Thái Lan, Trung Quốc, Pháp, Nhật, Cuba...

- Nhà nước liên bang: sự liên kết, hợp thành từ các bang, các vùng lãnh thổ có chủ

quyền, các nhà nước thành viên thành một nhà nước thống nhất, trong mỗi bang, vùng lãnh thổ có chủ quyền, mỗi nhà nước thành viên có Hiến pháp, có Quốc hội, Chính phủ, Tịa án tối cao; có quy chế cơng dân, quốc tịch riêng. Đặc điểm của nhà nước:

+ Các nước thành viên có chủ quyền riêng nhưng khơng thống nhất với nhau về mặt quốc phòng, đối ngoại, an ninh.

+ Nhà nước có chủ quyền chung, đồng thời mỗi nhà nước thành viên cũng có chủ quyền riêng.

+ Có 2 hệ thống pháp luật của nhà nước liên bang và của nhà nước thành viên. + Có 2 hệ thống cơ quan nhà nước: 1 của Nhà nước liên bang, 1 của nhà nước

thành viên.

+ Công dân mang 2 quốc tịch (VD: Mỹ, Mexico, Ấn Độ,..).

- Nhà nước liên minh: là một hệ thống chính trị trong đó các quốc gia độc lập tự do gia

nhập một liên minh để cùng nhau thực hiện một số mục tiêu chung, như an ninh, kinh tế, và văn hóa. Cấu trúc này thường bao gồm một cơ quan chính trị trung ương mà các quốc gia thành viên tham gia để thảo luận, đưa ra quyết định và thực thi các chính sách chung. Một số đặc điểm chính bao gồm:

+ Tự trị: các quốc gia vẫn giữ chủ quyền và tự quyết định về các vấn đề nội bộ của họ. Liên minh thường chỉ can thiệp những vấn đề chung hoặc quan trọng.

</div>Trang 9<div class="page_container" data-page="9">

+ Cơ quan chính trị trung ương: nơi các quốc gia thành viên thảo luận và đưa ra quyết định.

+ Hợp tác đa phương: các quốc gia thành viên hợp tác trong nhiều lĩnh vực khác như an ninh, kinh tế, văn hóa,..

+ Hiệp định thành viên: hiệp định thường quy định về quyền và trách nhiệm của các quốc gia thành viên trong liên minh.

+ Trách nhiệm chung: các quốc gia thành viên chia sẻ trách nhiệm trung trong việc bảo đảm và phát triển của liên minh.

Ví dụ về hình thức cấu trúc nhà nước liên minh bao gồm Liên minh Châu Âu (EU), Liên minh ASEAN (ASEAN), và Liên minh Bắc Đại Tây Dương (NATO).

1.3. Phân tích hình thức cấu trúc nhà nước CHXHCNVN qua các bản hiến pháp.

a, Khái niệm Hiến pháp.

Hiến pháp nước CHXHCNVN: là văn bản pháp luật do Quốc hội ban hành có giá trị pháp lý cao nhất trong hệ thống pháp luật của Việt Nam, quy định những vấn đề cơ bản nhất về chủ quyền quốc gia, chế độ chính trị, chính sách kinh tế, xã hội; quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân; tổ chức và hoạt động của các cơ quan nhà nước.

b, Phân tích hình thức cấu trúc nhà nước CHXHCNVN qua các bản hiến pháp.

1. Bản Hiến pháp 1946.1.1. Đặc điểm.

- Bản Hiến pháp đã đặt nền tảng cho quốc gia bước vào xây dựng một thể chính trị dân chủ vững chắc.

- Hiến pháp năm 1946 đánh dấu thắng lợi lịch sử đã giành được trong Cách mạng tháng Tám, xác lập Nhà nước Việt Nam dân chủ cộng hoà, phát triển cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân.

1.2. Ưu điểm.

- Khẳng định Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa là do Nhà nước do nhân dân lập ra. Hình thức chính thể là cộng hịa, và hình thức cấu trúc là Nhà nước đơn nhất.

- Là bản hiến pháp dân chủ, tiến bộ với những nguyên tắc cơ bản:

Đoàn kết tồn dân, khơng phân biệt giống nịi, gái trai, giai cấp, tôn giáo. Đảm bảo các quyền lợi dân chủ.

Thực hiện chính quyền mạnh mẽ và sáng suốt của nhân dân.

</div>Trang 10<div class="page_container" data-page="10">

- Nghị viện bị tước đoạt quyền lực.

2. Bản Hiến pháp 1959.2.1. Đặc điểm.

- Phản ánh đầy đủ tình hình tình hình thực tế của chế độ ta do cuộc cách mạng phản đế thắng lợi đã mang lại, phản ánh đúng đắn con đường đang tiến lên của dân tộc.

- Hiến pháp 1959 là một bước tiến mới trong quy trình kỹ năng lập hiến Việt Nam.

2.2. Ưu điểm.

- Hiến pháp 1959 đã phát huy tinh thần và khắc phục những hạn chế của Hiến pháp 1946 – những điều khoản khơng cịn phù hợp với tình hình.

- Là bản Hiến pháp của một nước dân chủ nhân dân tiến dần lên chủ nghĩa xã hội, khẳng định nước Việt Nam là một nước thống nhất từ Lạng Sơn đến Cà Mau, tổ chức theo chính thể Nhà nước dân chủ cộng hịa, tất cả quyền lực thuộc về Nhân dân, các quyền tự do dân chủ được bảo đảm. Nhân dân sử dụng quyền lực của mình thơng qua Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp do Nhân dân bầu ra.

2.3. Nhược điểm.

- Bản Hiến pháp 1959 đã không kế thừa được một số quy định rất tiến bộ từ bản Hiến pháp trước như quyền tham gia chính quyền, xây dựng tái thiết đất nước và quyền phúc quyết Hiến pháp.

- Về mặt lập hiến, hầu hết các quyền dân sự quan trọng của công dân như quyền sở hữu tài sản, quyền thừa kế tài sản, quyền được bồi thường khi nhà nước tiến hành trưng thu, trưng dụng hoặc trưng mua,.. không được hiến định trong Chương III – “ Quyền lợi và nghĩa vụ cơ bản của công dân” mà lại được quy định khá tản mạn trong chương II – “ Chế độ kinh tế - xã hội ”.

3. Bản Hiến pháp 1980.3.1. Đặc điểm.

- Là Hiến pháp quy định chế độ chính trị, kinh tế, văn hóa và xã hội, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân, cơ cấu tổ chức và nguyên tắc hoạt động của Nhà nước.

- Tiến hành xây dựng chủ nghĩa xã hội theo mơ hình Xơ-viết, có nhiều chính sách sở hữu, thể chế nhà nước.

3.2. Ưu điểm.

- Kế thừa và phát triển Hiến pháp năm 1946 và Hiến pháp năm 1959, Hiến pháp 1980 tổng kết và xác định những thành quả đấu tranh cách mạng của nhân dân Việt Nam trong nửa thế kỷ qua, thể hiện ý chí và nguyện vọng của nhân dân Việt Nam, bảo đảm bước phát triển rực rỡ của xã hội Việt Nam trong thời gian tới.

- Thể hiện mối quan hệ giữa Đảng lãnh đạo, nhân dân làm chủ và Nhà nước quản lý trong xã hội Việt Nam.

</div>Trang 11<div class="page_container" data-page="11">

3.3. Nhược điểm.

- Mọi vấn đề phải bàn bạc tập thể nên công việc đôi khi chậm chạp, trách nhiệm của Chủ tịch Hội đồng Nhà nước chưa thật rõ ràng. Giữa hai kỳ họp của Quốc hội thì quyền hạn của Hội đồng Nhà nước rất lớn nhưng trong kỳ họp Quốc hội thì thẩm quyền của Hội đồng Nhà nước lại hầu như không được thể hiện.

- Hiến pháp năm 1980 được xây dựng theo tinh thần Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ IV về chế độ kinh tế và trên nhiều quy định khác trực tiếp hay gián tiếp thể hiện cơ cấu kinh tế, cơ chế quản lý kinh tế theo mơ hình kế hoạch hóa tập trung, quan liêu, bao cấp,.. trong quá trình thực hiện đã bộc lộ là khơng phù hợp với tình hình thực tế của xã hội, phản ánh một cách nhìn giản đơn, duy ý chí về con đường quá độ lên chủ nghĩa xã hội trong điều kiện cụ thể của Việt Nam.

4. Bản Hiến pháp 1992.4.1. Đặc điểm.

- Hiến pháp 1992 đánh dấu một giai đoạn phát triển mới của lịch sử lập hiến Việt Nam, với những giá trị chính trị - pháp lý và thực tiễn sâu sắc, góp phần to lớn vào thành công của sự nghiệp đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, bảo vệ tồn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.

- Hiến pháp ra đời phản ánh những đòi hỏi cấp thiết của lịch sử đưa đất nước thoát khỏi khủng hoảng, dần đi vào thế ổn định, phát triển.

- Với nền tảng chính trị - pháp lý của quốc gia, Hiến pháp năm 1992 đã thể hiện rõ là đạo luật gốc của Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

4.2. Ưu điểm.

- Hiến pháp kế thừa và tuân thủ những nguyên tắc tiến bộ về lập hiến của các nước trên thế giới đã được Hiến pháp năm 1946 lựa chọn. Cụ thể là các ngun tắc: Đồn kết tồn dân, khơng phân biệt giống nịi, gái trai, giai cấp, tơn giáo; đảm bảo các quyền tự do dân chủ; thực hiện chính quyền mạnh mẽ và sáng suốt của nhân dân.

- Bản chất của Hiến pháp đã thể hiện đậm nét ý chí của giai cấp công nhân, với những nội dung quy định những điều kiện sinh hoạt vật chất và điều chỉnh những quan hệ xã hội tuân theo một trật tự nhất định phù hợp với lợi ích của giai cấp cơng nhân, nơng dân và đội ngũ trí thức xã hội chủ nghĩa.

- Hiến pháp 1992 chỉ đạo toàn bộ sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội thời kỳ đổi mới toàn diện, sâu sắc về kinh tế, từng bước và vững chắc về chính trị. Đánh dấu sự phục hưng, thúc đẩy sự phát triển của nền kinh tế xã hội Việt Nam những năm cuối thế kỉ XX, đầu thế kỷ XXI.

- Thể hiện sự độc lập và tự chủ trong tiến trình phát triển của nền triết học pháp quyền Việt Nam.

</div>