Luận án tiến sĩ Luật học: Pháp luật về bồi thường thiệt hại trong quan hệ lao động ở Việt Nam

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (27.67 MB, 295 trang )

Trang 1<div class="page_container" data-page="1">

LÊ VĂN ĐỨC

PHAP LUẬT VE BOI THUONG THIET HAI TRONG QUAN HE LAO DONGO VIET NAM

Chuyên ngành - Luật Kinh tếMã số 938 01 07

LUẬN ÁN TIÊN SĨ LUẬT HỌC

Người hướng dẫn khoa học

1.PGS.TS. NGUYEN HỮU CHÍ 2.PGS.TS. TRAN THỊ THÚY LAM

HÀ NỘI - 2020

</div>Trang 2<div class="page_container" data-page="2">

Tơi xin cam đoan đây là cơng trình nghiên cửu khoa học độc lập củatiếng tôi

Các kết quả nêu trong Luận an chưa được công bổ trong bat kỳ cơng trình nào khác. Các số liệu trong luận án là trung thực, có nguồn géc rổ rằng,

được trích dẫn đúng quy định.

"Tôi xin chịu trách nhiệm vẻ tinh chính sác và trung thực của Luuân án này.

Tac giả luận án.

Lê Văn Đức

</div>Trang 3<div class="page_container" data-page="3">

STT Kýhiệuviếttất Nộidung

3 BAPT Bản án phúc thẩm.

4 BHYT Bảo hiểm y tê

„ NSDLĐ Người sử dụng lao đông,

13 NOB Nha xuất ban

4 Q Quyết định

15 QHLD Quan hệ lao động 16 TAND Toa án nhân dân.

1 TGD Téng Giám đốc

18 TNHH "Trách nhiềm hữu han

19 TPHCM ‘Thanh phơ Hỗ Chí Minh

</div>Trang 4<div class="page_container" data-page="4">

1. Ly do chon để tải 13. Mục dich và nhiém vụ nghiên cứu của luân án.

3. Đôi tượng và phạm vi nghiên cửu của luận án.

4. Cơ sử lý luận và phương pháp nghiên cứu của luân án.5. Những đóng gop mới của luận án.

Chương 1: TONG QUAN VE TINH HÌNH NGHIÊN CỨU

1.1, Tổng quan tình hình nghiên cửa các van để liên quan déa luận án 10

1.1.1. Các nghiên cứu lý luận về bôi thường thiết hại và pháp luật về bồithường thiệt hai trong quan hệ lao động 10

1.1.2. Các nghiên cứu thực trang pháp luật vẻ béi thường thiệt hai trong

1.13. Các nghiên cứu về kiến nghỉ hoàn thiên pháp luật về béi thường,thiệt hại trong quan hệ lao đông. 391.2. Đánh gia vé tỉnh hình nghiên cứu liên quan đến để tài luận án va

những van để côn tổn tai, cần nghiên cứu trong để tai luận án 491.2.1. Những vẫn để luôn án kế thừa trong qua trình nghiên cứu. 491.2.2. Những van để luân án cân tiếp tục nghiên cứu. 50

1.3. Cơ sở lý thuyết, hướng tiếp cận nghiên cứu và giả thiết nghiên cru. 52

1.3.2. Hướng tiếp côn nghiên cứu 521.3.3. Giả thiết nghiên cứu va câu hai nghiên cứu. 53

Kết luận chương 1.

</div>Trang 5<div class="page_container" data-page="5">

CUA PHÁP LUẬT

2.1. Mất số van dé i luận vẻ bôi thường thiệt hai trong quan hệ lao đông... 57

3.1.1. Khải niềm va đặc điểm của bôi thưởng thiệt hai trong quan hệ lao dong 57

3.1.2. Ý nghĩa của bôi thường thiết hai trong quan hệ lao đông. 663.13. Phân loại béi thường thiết hai trong quan hệ lao động, 683.14. Các căn cứ phát sinh trách nhiệm béi thường thiết hai trong quan hệ

lao đông T3

2.2. Điều chỉnh pháp luật về bồi thường thiệt hại trong quan hệ lao động 31

1.2.1. Khái niêm pháp luật vé bôi thường thiệt hại trong quan hệ lao động... 812.2.2. Vai tro của pháp lu lao động về bôi thường thiệt hại. 43. Nguyên tắc béi thường thiết hai trong quan hệ lao động 35

4. Nội dung pháp luật vẻ bôi thường thiệt hai trong quan hệ lao đông... 90

Kết luận chương 2.

CHUONG 3: THỰC TRẠNG PHÁP LUAT LAO ĐỘNG VIET NAM

'VẺ BOI THƯỜNG THIET HẠI TRONG QUAN HE LAO ĐỘNG VA THỰC TIEN THỰC HIEN 108

3.1. Thực trang pháp luật lao đông về bôi thường thiệt hai do vi phạm hợp

3.11. Béi thường thiết hai do đơn phương chấm đút hợp đồng lao đông,trai pháp luật 1093.1.2. Bồi thường thiệt hại cia người sử dụng lao đông khi chấm đút hop

đẳng lao đông vi ly do thay đỗi cơ cầu công nghề hoặc chém dứt vì

Tý do kinh tế 1323.2. Thực trang pháp luật lao động vẻ bồi thường thiệt hai tinh mang, sức

'khöe cho người lao động vả thực tiễn thực hiện. 140

</div>Trang 6<div class="page_container" data-page="6">

người sử dung lao đông và thực tiễn thực hiện. 158

'Kết luận chương 3. 178

CHƯƠNG 4: MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VA NÂNG CAO HIỆU QUA THUC HIỆN PHAP LUẬT VE BOI

THƯỜNG THIET HẠI TRONG QUAN HỆ LAO BONG. 180

4.1, Hoan thiên pháp luật lao động về bôi thường thiệt hai trong quan hệlao động 180

4.1.1. Yêu câu hoàn thiện pháp luật về bôi thường thiệt hại trong quan hệ

lao động 1814.1.2. Mật sé kiến nghị nhằm hoàn thiên những quy định pháp luật về bồi

thường thiệt hại trong quan hệ lao động 1874.3. Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật vẻ bồi

thường thiệt hại trong quan hệ lao động 202

4.2.1. Day mạnh công tác tuyên truyền, phổ biển, giáo đục pháp luật 202

4.2.2. Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra và sử lý kịp thời các hànhvi vi phạm. 2044.23. Cân tăng cường sự phối hợp giữa cơ quan quản lý nha nước với

doanh nghiệp va người lao đông để nâng cao hiệu quả thực hiện

pháp luật về béi thường thiệt hai 2054.24, Tăng cường vai tro quản ly nha nước vé quan hệ lao động 205

Kết luận chương 4. 208 PHAN KET LUẬN...

DANH MỤC TAILIEU THAM KHAO.

20921

</div>Trang 7<div class="page_container" data-page="7">

Trong nên kinh tế thị trường hiện nay, cùng với những chuyển biến vẻ kinh tế, những thay đổi trong đời sống xã hội thi các quan hệ xã hội cing

ngày cảng trở nén phức tap, phát sinh những tranh chấp đòi hỏi phải có sựđiều chỉnh kịp thời của pháp luật

lao đồng la một nội dung quan trọng có ảnh hưởng trực tiếp dén sự phát tiển giải quyết. Trong đó phải kể đến quan hệ.

của hoạt ding san xiấi và nấi kan tổ Vide điển ho ấn ánh quen Be my lễ một yêu câu quan trong trong pháp luật lao đông, làm nén tăng thúc dy phát triển kinh tế của đất nước. Muôn vậy, việc bão vệ các quyên, lợi ích cho các chủ thé là người lao động, người sử dung lao động nhằm duy trì én định, hải

hồ quan hệ lao đông luôn lả nội dung được quan têm Đặc biết là trong hoạt

động sản xuất, linh doanh luôn tiém ấn nhiều rũi ro, các chủ thể luôn có khả

năng gặp phải những thiệt hại vé vat chất va tinh thân, tinh mang va sức khoẻ

do nhiễu nguyên nhân khác nhau. Những thiết hai nảy có thể do những nguyên nhân khách quan, có thé do lỗi của ban thân chủ thé, có thể do lỗi của chủ thể khác gây ra. Để dam bảo quyển, lợi ích cho chủ thể khi bị thiệt hai,

pháp luật lao đông đã đưa ra nhiên quy định vẻ béi thường thiệt hại & các nộidung khác nhau như. béi thường thiệt hại do vi phạm hợp déng lao đông, béithường thiết hại do bi tai nan lao động, bệnh nghề nghip, bôi thường thiệt hailiên quan đến tải sin cia người sử dụng lao đơng... Tuy nhiên, do tính chấtphức tap của quan hé lao đông, nên các xung đột vẻ thiệt hại và yêu cấu bôithường, mức độ đảm bảo bồi thường các thiết hai... rit khó xác định được hết

trách nhiệm của mỗi bên. Do đó, doi hai việc xây dựng va hoàn thiện các quy.

định của pháp luật lao động vẻ bởi thưởng thiết hai trong quan hệ lao động la

võ cùng cấp thiết, nhằm dim bảo các quyển, lợi ích cho các bên, tính chính.

xác, cơng bằng cho xã hội va sự nghiềm minh của pháp luật

</div>Trang 8<div class="page_container" data-page="8">

‘di thường thiệt hại. Quốc hội đã ban hảnh Bộ Luật dân sự năm 2015, Bộ

Luật lao đơng năm 2012; Luật An tồn, vệ sinh lao đơng năm 2015, Nghỉđính 05/2015, Thơng từ 04/2015... Những vin ban quy phạm nói trên bước

đầu tao ra cơ sở pháp lý quan trọng để cá nhân, tổ chức bị thiệt hai do bị chấm.

đứt hợp đồng tréi pháp luật, bi tai nạn lao đông, bệnh nghề nghiệp, bi mắt‘mat, hư hơng tài sin nhằm bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của minh Thực t

Bồ Luật lao đồng năm 2012 đã ghi nhân một sé thay đỗi vé nguyên tắc xử lý

ti thường thiết hại, quy đỉnh trách nhiệm béi thường thiết hại cho người lao

đông khi bi tai nan lao động theo tỷ lệ thương tất, thay đổi mức tính béi thường thiệt hại theo lương tối thiểu vùng... Tuy nhiên, nhìn chung các quy định về bơi thường thiệt hai nay trong thực tiến giải quyết tranh chấp hiện van có những bat cập nhất định, nhất la việc chưa có đẩy đủ các văn bản hướng dẫn thi hanh vẻ van dé nảy, nên vẫn con những vướng mắc cả lý luận và thực tiến Vi vay, yêu cầu đặt ra là phải hệ thống hóa được các trưởng hợp bồi

thường thiệt hại hiện nay trong quan hệ lao đông, quy định chit chế vé căn cit

‘di thường, mức béi thường, thủ tục béi thường vừa đâm bão tinh tuân thủ

pháp luật, vừa dim bao quyền, lợi ích cho các bên.

Chính vì vay, việc nghiên cửu một cach có hệ thơng và đẩy đủ nhữngvan để lí luận cơ ban, đánh giá một cách toàn diện quy định của pháp luậthiện hành về trách nhiêm bởi thường thiết hại, cũng như thông qua việc

nghiên cứu thực tiễn sẽ giúp đưa ra những nhân xét vả góp phan hoàn thiên. thêm một bước pháp luật vẻ bổi thường thiệt hại góp phan bao vệ quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân va Nha nước. Xuất phát tử tỉnh cấp thiết, ý

nghĩa cũng như tim quan trọng của vẫn dé, tác gia đã chon để tải “Pháp luậtvề bai tÌưường thiệt hai trong quan hé laoig ở Việt Nam” làm nội dungnghiên cứu trong luận an tiền si của minh. Mặc di rất quan tâm đến nội dungnày, nhưng do kinh nghiệm viết chưa nhiễu, tài liêu thu thập cổng còn han

</div>Trang 9<div class="page_container" data-page="9">

‘va các bạn góp ý để người viết có thể hồn thiện hơn.

2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của huận án

2.1. Muc dich nghién cứm

"Mục dich nghiền cứu của luận án là làm sóng tỏ những van dé lý luôn về‘di thường thiệt hai và sự điều chỉnh của pháp luật vé béi thường thiệt haitrong quan hệ lao đồng, thực trạng pháp luật Việt Nam hiện hanh về bơithường thiệt hại và đánh giá một cach tồn diện pháp luật hiện hảnh vé bôithường thiệt hại trong quan hệ lao động, từ đó đưa ra một số kiến nghị hoàn.thiện và nâng cao hiệu quả thực hiên pháp luật lao động Việt Nam vẻ bôithường thiết hại trong quan hệ lao động.

3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu:

Dé đạt được muc đích trên, tác giả xác định luận án cẩn thực hiện các.

nhiệm vụ nghiên cứu chủ yếu sau:

Thứ nhất. đánh giả ting quan tình hình nghiên cứu liên quan đến để tai luân án, rút ra những điểm còn tổn tại cần nghiên cứu trong để tài luần án, những điểm hop lý để ké thửa, phát triển trong quả trình nghiên cứu nhằm mở

xơng hướng tiép cân nghiên cứu va đạt được mmc đích đã để ra

Thử hai, phân tích và hệ thơng hố những vẫn dé lý luân vé bồi thường thiệt

hai trong quan hé lao động dưới góc đơ pháp luất như khái niệm, đặc điểm, ý

nghĩa, phân loại bổi thường thiệt hại và các căn cứ áp dụng trách nhiệm béi

thường thiệt hại trong quan hệ lao động, đẳng thời chỉ rổ sự diéu chỉnh pháp luật

về bôi thưởng thiệt hai trong quan hệ lao động như khái niệm và nội dung phápuật vé béi thường thiệt hai trong quan hệ lao động,

Thứ ba, nghiên cứu thực trang pháp luật Việt Nam hiện hành về bồi thường thiệt hại trong quan hệ lao động va thực tiến thực hiện như: bồi

thường thiét hai do vi phạm hợp đồng lao động, bồi thường thiệt hại vẻ tính

</div>Trang 10<div class="page_container" data-page="10">

người sử dung lao đơng. Đánh gia thực trang pháp luật Việt Nam hiện hành.vẻ béi thường thiết hai, như. kết quả đạt được, những khó khăn, tổn tai va chỉ

16 nguyên nhân của những bat cập đó.

Thứ: tee từ thực tiễn thực hiên pháp luật Việt Nam hiện hành về béi

thường thiết hại trong quan hệ lao đơng đã phan tích, đưa ra những u cầu va

đề suất một số kiến nghị hoàn thiện pháp luật về bồi thường thiết hại trong

quan hệ lao động, nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật về béi thường thiếthai trong quan hệ lao động.

3. Đối trong và phạm vi nghiên cứu của luận án.

3.1. Đối tượng nghiên cứu.

Đồi tượng nghiên cửu chủ yêu của luận án lả những vấn dé lí luận va sw điều chỉnh của pháp luật về bôi thường thiệt hại trong quan hệ lao động, thực tiến thực hiện pháp luật Việt Nam hiện hành vẻ béi thường thiệt hai trong

quan hệ lao động

3.2, Phạm vi nghiên cin

Dưới góc độ khoa học pháp lý va phủ hợp với chuyên ngành nghiên cứu,luận an chi tập trung nghiên cứu những vấn để lý luân, sự điều chỉnh của pháp

luật về bồi thường thiệt hai trong quan hệ lao động vả thực trạng pháp luật Việt

Nam hiện hành về bồi thường thiệt hai trong quan hệ lao động bao gồm: bôithưởng thiệt hại do vi phạm hợp đồng lao động, béi thường thiệt hại về tính

‘mang, sức khoẻ cho người lao đơng và bơi thường thiệt hai tài sin cho người sử dung lao động. Ngồi ra, luận án có nghiên cửu các chuẩn mực quốc tế như. các Công ước, Khuyến nghị của Tổ chức lao đông quốc tế (ILO) và kinh nghiêm của pháp luật một số nước để có đơ sâu và rồng nhằm tham khảo kinh

nghiêm cho pháp luật lao đông Việt Nam

Luận án không dé cập đền các ché độ đối với người lao động nói chung(bao gồm cơng chức, viên chức, lao đông cả thé, hợp tac xã, người lao động

</div>Trang 11<div class="page_container" data-page="11">

quan hé dai dién lao đông, quan hệ vẻ bảo hiểm zã hội, quan hé vẻ giải quyết

tranh chấp lao động và đình cơng, quan hệ vé quan lý nhà nước vẻ lao đông,hay xử lý vi pham vé bồi thường thiết hai...)

4. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu của luận án

4.1 Cơsởý luận

Lun án được nghiên cứu trên cơ sỡ các quan điểm của Chủ nghĩa Mác -Lé Nin, tư tưởng Hỗ Chi Minh, quan điểm của Đăng và Nha nước vé bảo về người lao đông, vé xây dựng và phát triển quan hệ lao động trong điều kiện kinh tế thị trường, đặc biệt là các Công tước quốc tế Việt Nam tham gia ký kết

vẻ quyên lao động, bảo vê người lao đông,4.2. Phươngpháp nghiên cin

Đổ thực hiện nhiệm vu nghiên cửu, tác giả kết hợp sử dụng một số

phương pháp chung được áp dung trong nghiên cứu khoa học như. phương

pháp tổng hop; phương pháp phân tích tài liệu, phương pháp hệ thơng hoa;

phương pháp thống kê, phương pháp chứng minh, phương pháp mô tả,phương pháp khảo cứu; phương pháp giã thiết, phương pháp du báo... Bên.canh đó, tác giả cũng sử dụng phương pháp nghiền cứu đặc thủ của ngành luấthọc là phương pháp so sánh pháp luật

Cu thể trong từng chương để tải, tác giả sử dụng các phương pháp để

lâm rõ các nội dung, như.

Phương pháp tổng hợp: được sử dung dé ting hợp các quan điểm của cá nhân, tổ chức, các sơ liệu, căn cứ lí luận, các tinh hng từ hoạt động phan

tích tải liêu, cơng tình, bình luận khoa học, nhân xét tình huồng thể hiện 6 tat

cả các chương của luận én, Việc ting hợp nhằm mục đích đưa ra những luận giải, dé xuất của chính tác giã luân án.

</div>Trang 12<div class="page_container" data-page="12">

nghiên cứu. Cụ thể, được áp dung thân tích tai liệu sơ cấp (các Văn kiện.của Đăng va các văn bản pháp luật có liên quan; các bản án, các số liêu thống.

kê chính thức của cá nhân và cơ quan có thẩm quyền cũng như số liệu thông. kê do tác giả thực hiện thông qua các bản án, các quan điểm) va tai liêu thứ

cấp (các cơng trình khoa học, để tải, tạp chí, kết luân đã được những tác giãkhác thực hiện),

Phuong pháp thông kê: được sit dụng nhiều tại chương bai và chương

‘ba của luận án để tập hợp, xử lý các tai liêu, các cơng trình, các bản án va các

số liệu nhằm phục vụ cho công tác nghiên cứu của ln án.

“Phương pháp hệ thống hóa: là phương pháp giúp tác giả tập hop các tai liêu, bai viết, nghiên cửu, tinh hudng và hệ thống hóa những vấn dé lý luận, thực trang pháp luật va hoán thiện pháp luật về bồi thường thiệt hai trong quan hệ lao động. Phương pháp này được thể hiền chủ yếu tai chương 1 của luận án về tổng quan tinh hình nghiên cứu va chương 2 của luận án về những. vấn dé lý luận về béi thường thiệt hại trong quan hệ lao động và sự điều chỉnh.

của pháp luật.

“Phương pháp chứng minh: thông qua việc đưa ra các nhận xét, số liệu,tân án... được ding để chứng minh cho các luôn điểm, các quy định của phápuật, của tổ chức lao động quốc tế được đưa ra trong luận án thể hiện trong nộidung của từng vẫn để tại chương 2 và chương 3 của luận án.

“Phương pháp mô ta: được sử dung chủ yếu tại chương 2 va chương 3

các số liệu đã thu thập được để làm. 16 những van dé đt ra, phân tích nôi dung của các ban án dé thống kê, lam rõ

những điểm bất cập của pháp luật hiện hảnh cẩn phải sửa đổi, bỗ sung chophù hợp với thực tiễn

của luận án, qua việc trích dẫn các bản ái

</div>Trang 13<div class="page_container" data-page="13">

chức, các lĩnh vực khác, quy định pháp luật của tổ chức lao động quốc tế va pháp luật của các quốc gia; đặc biệt là các bản án đã được xét xử, từ đó đưa ra các nhận định dim bao các quy định đó có phù hợp với Việt Nam va thực tiến

hiện nay.

Phuong pháp gid thiết: được sử đụng nhiều tại chương 2, chương 3 và

chương 4 cũa luân án. Thông qua việc đặt ra các giả thiết có thể xây ra và đưa

ra các quan điểm, các quy định pháp luật của các nước va tổ chức lao động.

quốc tế minh chứng cho quy định pháp luật Việt Nam hiện hanh cần phải thay

đổi cho phủ hợp với thực tiễn dé dam bão việc thực hiện trong điều kiện mới.

hiện nay.

“Phương pháp đự bảo: được sử dụng phân lớn tại chương 4 của luận ân

nhằm lam rõ những yêu câu và những để zuất sửa đỗi các quy định của pháp uất hiện han đảm bao việc thực hiện trong thực tiễn

“Phương pháp so sánh: được sit dung phan lớn tại chương 2 và chương

3 của luận án để đối chiếu, so sánh, đánh gia thé hiện sự khác biệt về pháp. uất bôi thường thiệt hai trong quan hệ lao đông do pháp luật lao động điều

chỉnh với các quan hé do các ngành luật khác điều chỉnh và nghiên cứu kinhnghiệm nước ngồi so với Việt Nam về quy đính pháp luật vẻ bơi thường thiệt

hai, qua đó rút ra bài học để lưa chọn kế thừa những biên pháp, hat nhân hop 1ý phù hợp với điều kiện hoàn cảnh khuyên nghị áp đụng đối với Việt Nam.

5. Những đóng góp mới của luận án.

Là cơng trình khoa học chun khảo nghiên cứu một cach tương đối tồn.điện va có hệ thông pháp luật vé béi thường thiệt hai trong quan hệ lao động,luận an có những đồng gop mới như sau:

Ti nhất, Luận án làm sâu sắc thêm những vẫn để lí luận cơ ban về bồi

thường thiết hai va pháp luất vẻ bồi thường thiệt hai như: khái niêm, đặc điểm,

</div>Trang 14<div class="page_container" data-page="14">

luật vẻ béi thường thiết hại trong quan hệ lao động, từ đó gop phan xây dựng ‘va hoàn thiên cơ sở lý luận về pháp luật béi thường thiệt hai trong quan hệ lao

động ở Việt Nam.

Thứ hai, Luận án phân tích, chi ra những kinh nghiêm của Tổ chức lao

đông quốc tế và pháp luật của một sé quốc gia vẻ béi thường thiệt hai trongTĩnh vực lao động, tạo cơ sở quan trong để liên hệ, đánh giá pháp luật ViệtNam hiện hảnh va tham khảo trong q trình hồn thiện pháp luật vẻ bôithường thiết hại trong quan hệ lao đông ở nước ta

Thứ ba, trên cơ sử phân tích thực trang pháp luật về bôi thường thiệt hại

trong quan hệ lao động ở Việt Nam hiện hành theo các nội dung cụ thé: béi

thường thiệt hai khi chấm dứt hợp đồng lao động trải quy định của pháp luậtvà thoả thuần của các bên, béi thường thiệt hai do người lao động bi tai nan.lao đồng, bệnh nghề nghiệp và béi thường thiệt hai liên quan đến tải sẵn của

người sử dụng lao đơng, từ đó chỉ ra những điểm cịn hạn chế trong hệ thơng

các văn ban pháp luật vẻ béi thường thiệt hai trong quan hệ lao động, những

kết quả đạt được và những bat cập trong quá trình tổ chức thực hiện, nêu rõ các nguyên nhân dé từ đó lam cơ sỡ trong việc đưa ra những giải pháp hồn

thiện pháp luật về bơi thường thiét hai trong quan hệ lao động ở Việt NamThứ te Luận án trình bay sự cân thiết hồn thiện, các yêu cầu hoàn thiệnvva các kiến nghi hoan thiện pháp luật bôi thường thiệt hai với những luôn giải

cu thể trên cơ sở khoa học và thực tiễn để đảm bao hướng tới một hệ thông pháp luật về bôi thường thiệt hai trong quan hệ lao động hoàn thiện hơn.

6. Ý nghĩa lý luận và thực

Luận án gép phan cũng cổ, hoản thiện cơ sở lý luận vé béi thường thiệt

của luận án

hai và pháp luất bồi thường thiệt hai trong quan hệ lao đơng Luận án cũng,

đóng góp mốt số giải pháp hoàn thiên hệ thống pháp luật vẻ bai thường thiệt

hai trong quan hệ lao đông trên cơ sở khoa hoc. Đồng thời, ở mức đô nhất

</div>Trang 15<div class="page_container" data-page="15">

thiệt hại một cách hiệu quả

Các giãi pháp thực hiện của đề tải có thể là tải liêu tham kao cho các cơ quan, tổ chức khi nghiên cứu, xây dung và hoản thiện pháp luật. Đồng thời, tổ chức thực hiên pháp luật vé béi thường thiệt hại trong quan hệ lao động ở

Việt Nam

Luận án có thể được sử dụng như một tà liêu tham khảo cho các cơ quan.

có liên quan trong qua trình hoạch đính, xây dựng chính sách pháp luật vẻ béithường thiệt hại, là tải liệu tham khdo bé ích cho người lao đơng, người sử

dụng lao động có thé tư bảo vé mình khi tham gia vào quan hệ lao động Ngoài ra, những kết quả nghiên cửu của luận an có thể được sử dụng để làm. tải liêu tham khảo hữu ích tại các cơ sở nghiên cứu va đảo tao vé luật học, về

lao động

1. Kết cấu của Luận án

Ngoài “phn mé đầu”, "kết luận” và “danh mục tài liệu tham khảo”,

dự kiến luận án được kết cầu bơn chương

Chương 1. Tổng quan vẻ tình hình nghiên cứu.

Chương 2. Những vẫn để lí luận về béi thường thiệt hại trong quan hệJao động va sw điều chỉnh của pháp luật

Chương 3. Thực trang pháp luật lao đông Viết Nam về béi thường thiết

‘hai trong quan hệ lao động va thực tiễn thực hiện.

Chương 4. Một sé giải pháp hoàn thiện pháp luật va nâng cao hiệu quảthực hiện pháp luât lao đông về bồi thường thiệt hai trong quan hệ lao đông.

</div>Trang 16<div class="page_container" data-page="16">

Chương 1

TONG QUAN VE TINH HÌNH NGHIÊN CỨU

Nghiên cứu về béi thưởng thiết hai, pháp luật bồi thường thiết hại trong

quan hé lao đông không phải la một

đặc biệt là khi nghiên cứu đưới góc độ pháp lý. Theo khảo sat của tác giả, chođể mới trong trong giai đoạn hiến nay,

đến thời điểm nay, các nghiên cứu trực tiếp hay liên quan đến dé tải nay trong

Tĩnh vực lao động 6 nước ta tương đổi nhiễu, thực té cho thay cùng với sự phát

thiểu của nên kinh tẺ, 9 Việt Nem cũng như nhiều quốc gia trên thé giới luận: phải có sự điều chỉnh và bỗ sung các nội dung về bởi thường thiệt hai trong quan hệ lao đồng, thể hiến trong các luân án, luận văn, dé tài khoa học và các bi viết đăng tap chi, Nhưng ở cấp đồ luận án tiến chưa có nghiên cứu nao viết về pháp luật bi thường thiệt hai trong quan hé lao đông, các để tài chủ yêu. nghiên cứu một nội dung cu thể vẻ bôi thường thiết hai, như bôi thường do vi

pham chấm đứt hợp đồng lao đơng, béi thường tính mang, sức khoẻ và bồi

thưởng thiết hại vé tài sản. Qua quả trình nghiên cứu, có thể đánh giá tỉnh hình

nghiên cứu liên quan đền để tài luận án như sau:

11. Tổng quan tinh hình nghiên cứu các vấn đề liên quan đến luận án.

LLL Các nghiên cứu lý luận về bai thường thiệt hai và pháp luật vé

bôi thường thiệt hai trong quan hệ lao động

111.1 Nghiên cửa i luận về bôi thường tiệt hai

cap đô luận án tiễn sĩ, để tải vẻ bồi thường thiết hai trong quan h lao

đông hiện nay lả chưa có, các đề tai chủ yêu liên quan đến nội dung của bồi

thưởng thiết hai trong quan hé lao đông, như. “Pháp huật lao đồng với vẫn để bảo vệ người lao động trong điều kiện kinh tế thi trường ở Việt Nam” (2006) của tac giả Nguyễn Thi Kim Phụng, luận án tiền s luật học, Trường Đại học

Luật Hà Nội [100]; “Pháp luật vé An toàn lao động ö Việt Neon” (2013) của tác

</div>Trang 17<div class="page_container" data-page="17">

giã Trần Trong Đảo, luận án tiền si luật học, Dai học Quốc gia Ha Nổi [64]

“Hoàn thiện pháp luật về bôi thường tai nạn lao động” (2013) của Lê Kim. Dung, luân án tiền sf luật học, Học viên Khoa hoc sã hội [69], "Pháp huật vé đơn phương chẳm dứt hop đồng iao động — những vẫn đề Ip luận và thực tiễn (2013) của Nguyễn Thi Hoa Tâm, luận án tiền sf luật học, trường Đại học Luật

Thanh phổ Hồ Chi Minh [108]... Các luân án này ở góc độ nào đó cũng đã để

cập đến một số van dé ly luận về một trong các nội dung cụ thé của bồi thường,

thiệt hai trong quan hệ lao động như: bôi thường thiệt hai do vi phạm hợp đẳng

lao đồng, bơi thường thiệt hại vé tính mang, sức khoẻ va béi thưởng thiết hai

với từ cách là biện pháp bao vệ quyển lợi cho người lao déng Tuy từng van đểtiếp cân khác nhau, nên nội dung làm rõ cũng cỏ sự khác nhau, trong đó cỏ dé{ai tiếp cân lý luận vé việc bảo vệ người lao đông, co dé tai lêm rõ lý luôn về antồn lao động, tai nan lao đơng và có để tải lại phân tích lý luân về đơn phươngchấm dứt hợp đồng lao đơng,

‘Voi góc độ tiếp cân gan hơn, các luận văn thạc i “Bồi tường thiét hại

trong lao đông” (2004) của tác giả Định Nho Binh, luận văn thạc sĩ luật hoc,trường Đại học Luât Hà Nội [54], “Bồi hưởng Biệt hai trong pháp luật lao

đông Việt Nam” (2007) của tac giã Nguyễn Anh Sơn, luận văn thạc si luật học, Đại hoc Quốc gia Ha Nội [104], “Bồi thường thiệt hại trong Luật Lao động Viet Nam - Một số vẫn đề if luận và thực tiễn” (2012) của tác giả Lai

Hồng Hạnh, luận văn thạc sĩ, Đại học Luật Hà Nội [75], “Bồi thường thiệt hai

rong pháp luật lao động Việt Nam và thuc tiễn áp chung trên dia bàn thành phô Đà Nẵng ” (2014) của tac giả Nguyễn Thi Bich Nga, luận văn thạc sĩ luật học, Đại hoc Quốc gia Hà Nội [95], “Bồi fiưởng thiệt hại theo pháp luật lao. đông Việt Nam” (2015) của tác giã Nguyễn Thị Lan Phương, luận văn thạc

uất học, Đại học Quốc gia Ha Nội [101], “Bồi thường thiét hai theo pháp luậtlao động Việt Nam và pháp luật cơng hồ Liên bang Nga đưới góc độ so

</div>Trang 18<div class="page_container" data-page="18">

sánh “ (2019) của tác giả Nguyễn Thị Thu, luận văn thạc sf luật học, trường Đại học Luật Hà Nội [111]. Các luận văn déu đã trình bay những vẫn để lý luân v bôi thưởng thiệt hai trong quan hệ lao động, khái quất một số nội dung cu thể về bổi thường thiệt hại như. các quan điểm khác nhau về bi thường thiết hai, khái niêm béi thường, khải niềm thiệt hai; ý nghĩa, tẩm quan trong của việc quy định bồi thường thiết hai va các hình thức phân loại béi thường thiệt hai trong quan hé lao đông. Ngoai ra, còn một số luân văn khác cũng để cập ly luân về vẫn để béi thường thiệt hai nhưng được cu thé hơn vẻ

từng nội dung bôi thường thiệt hại như. “Bồi fiường thiét hat trong trường

hợp sức khỏe và tinh mang bt xâm phạm một số vẫn đề về If luân và thực tiễn”, luận văn thạc sĩ luật học (2006) của tác giả Tran Minh Châu, trường.

Đại học Luật Hà Nội [58]; “Bét tường thiệt hại cho người lao động kit bi

chẩm dit hợp đồng iao động theo pháp luật Việt Nam” (2008) của tác già Nguyễn Thị Thu Quyên, luận văn thạc sĩ luật học, trường Đại học Luật Hà Nội [103]; “Bồi fiường thiệt hại do người làm công. người học nghề gây ra’

(2012) của tác giã Vũ Phương Thảo, luận văn thạc s luật học, trường Đại học

Luật Hà Nội [109], “Bét thưởng thiệt hai do xâm pham tính mang. sức Kho’

theo pháp luật Việt Nam” (2014) của tác giã Pham Thị Hương, luận văn thạcsi luật hoc, Đai học Quốc gia Ha Nội [33]... Các luận văn đã dua ra mốt số

nội dung lý luận béi thường thiết hại như. khái niệm, đặc điểm, dẫu hiệu nhân. tiết, vai trò, ý nghĩa vẻ một nội dung cụ thể của bồi thường thiệt hại trong quan hệ lao động, đó có thé la bơi thường thiệt hại đo xâm phạm tính mang, sức khoẻ của người lao đông hay bồi thường thiệt hai do bị chấm đút hợp

đẳng lao động trái pháp luật va béi thưởng thiệt hại do người làm công, người

học nghề gây thiệt hai vẻ tải sản của người sử dụng lao đồng, doanh nghiệp trong quá trình học tap, sản xuất, kinh doanh.

</div>Trang 19<div class="page_container" data-page="19">

Trong các cuốn sich viết vẻ lý luận bơi thường thiết hại, có những cuỗn để cập được các nội dung cơ bản, như: sich “Bồi fimưởng thiệt hại do người có thẩm quyén của cơ quan tiễn hành tổ tung gây ra” (2004) của tác giã Lê Mai

Anh, Nxb Lao động — Xã hội [47], dành một chương dé câp những vẫn để cơ

‘ban về bôi thường thiệt hai như. khái niệm bôi thường thiệt hai, déu hiệu làm.

căn cử thực hiện bồi thường thiết hai, các loai bôi thường thiết hai; trong đó

Khai niêm béi thường thiết hai được tiếp cân, lí giải dưới các góc đơ khác

nhau cả về góc độ chính trị, góc độ kinh tế - xã hội va góc độ pháp luật, làm.16 các yết tơ thiệt hai, sự khác nhau giữa thiệt hại vật chất, thiệt hai tỉnh thân.

và một số thiết hai khác, đồng thời so sánh bổi thường thiết hai trong pháp

luật dân sư với béi thưởng thiệt hại trong pháp luật lao động, Sách chuyên.

khảo “Chế độ bôi thường trong Luật lao động Việt Nam” của các tac giả Nguyễn Hữu Chi (chủ biên) và Đỗ Gia Thẳng (2006), Nxb Tư pháp [59], cũng. 1í giãi một số vấn dé lí luân vẻ béi thường thiết hai trong quan hệ lao động,

trong đó các tác giả cũng làm r6 khải niệm béi thường thiết hai dưới các quan

điểm khác nhau cả về quyền con người, về mặt kinh tế, xã hội và về mặt pháp

lý, vai trỏ của bồi thường thiệt hại trong quan hệ lao đông va phân loại bồithường thiệt hai trong quan hé lao động, Sách “Trách nhiệm bồi thường thiệt

hai đối với hành vi làm ô nhiễm môi trường ở Việt Nam hiện nay” (2016) của tác gia Bủi Kim Hiéu, Nzb Chính trị Quốc gia-su thật [77], trong đó có trình.

bay những vấn để lý ln vé trách nhiệm béi thường thiết hai, làm rổ bồithường thiệt hại, cơ sở tính béi thường, các thiệt hại trong thực tế, tráchnhiệm sã hôi của các doanh nghiệp khi gây thiệt hại phải có ngiĩa vụ bồithường một phẩn hay toản bộ và lý giải nguyên nhân phải thực hiện bồi

thường thiệt hại ở các lính vực khác nhau trong đời sông x hội, nhất 1a lĩnh ‘vc môi trường, làm ô nhiễm môi trường.

</div>Trang 20<div class="page_container" data-page="20">

"Một sổ bai viết đăng trên tap chi cũng đã bản vẻ các khia cạnh khác nhau. vẻ lý luận bôi thường thiệt hại, bai viết “Van để xác định thiệt hại trong bét

thường thiệt hai do tính mang. sức khỏe bi vâm hat" (2004) của các tác giãPhan Thi Hai Anh, Điều Ngọc Tuần đăng trên tạp chi Tòa án nhân dân của

Toa án nhãn dân tối cao, số 10/2004 [48, tr 5-11]; bài viết “Cách tinh bơi thường thiệt hại tính mang, sức khỏe bị xâm hat” (2004) cia các tác gia Tiên Long, Nguyễn Văn Cường đăng trên tap chí Toa an nhân dan của Toa án nhân.

dân tối cao, số 10/2004 [89, tr. 22-27], bai viết “Xác định: thiệt hat trong bôiThường thiệt hai do tinh mang bị xâm phạm“ (2006) của các tác giã DươngQuỳnh Hoa đăng trên tap chi Nhà nước va Pháp luật của Viên Nhà nước vàPháp luật, số 3/2006 (80, tr. 25-27]. Các bài viết đã xác định thiệt hại ở từng

nội dung cụ thé do xêm phạm sức khoê, tỉnh mạng, xác định thiệt hai là cơ sở để ân định mức bồi thường trong trách nhiệm béi thường thiệt hại, chính là việc tính toan những tốn thất cả vẻ mặt vat chất và tỉnh thân, tir đó ấn định mức bồi thường thiệt hai bằng một khoản tiên cụ thể. Trong đó, có nhiều bai viết dé cập ly luận bơi thường thiệt hai, đưa ra các quan điểm về thiệt hại, bồi

thường, các loại bôi thường trên thực té và tim quan trọng của bồi thường

thiệt hại. Nhìn nhân bơi thường thiết hai với tính chất là nghĩa vụ của chủ thể gây thiệt hai có nghĩa vu phải bơi thường thiệt hai như. “M6 iưừnh bôi thường

tai nam lao đông 6 Đức và kha năng áp dung vào Việt Neon’ (2008) của tácgiã Lê Kim Dung đăng trên Tap chi Lao đông va Xã hội của Bộ Lao động,

Thuong binh xã hội, số 337/2008 [70, tr 32-33], làm rõ lý luân bồi thường,

thiệt hai qua các nôi dung vé khái niệm, dẫu hiệu, phân loại béi thường thiếthại, tai nạn lao đông, nguyên nhân của tai nạn lao động, tim quan trong va lợiích của việc đưa ra các quy định, hình thành các quỹ tai nạn lao đơng, trách

nhiệm của các cơ quan, tổ chức quản lí quỹ béi thường tai nan lao đồng, trách: nhiệm của người sử dung lao động và quyền lợi ích của người lao đông khi bị

</div>Trang 21<div class="page_container" data-page="21">

tai nan lao động Bai viết “Công đác qué I} bỗi thường tat nan lao động, bệnh nghề ngiiệp ở một số nước châu A và mơ hình cho Việt Nam” (2011)

của tác giả Pham Gia Lương đăng trên tap chi Nha nước vả pháp luật của"Viện Nha nước và pháp luật, số 5 (201 1) [P1], tập trung đưa ra một số quyđịnh của các nước châu A như: Nhật Bản, Han Quốc, Trung Quốc... trong

việc quản lí béi thường tai nạn lao động, bênh nghề nghiệp. Bai viết gồm 3 phan, trong đó lý luận bơi thường thiệt hại tập trung ở phan một, lý giải sự cần thiết phải thực hiện bồi thường thiệt hai, các nguyên nhân chủ yêu, những khiếm khuyết trong quá trình tổ chức, thực hiện vả kiểm soát quyển lực nhà nước hiện nay, đồng thời yêu câu phải hoàn thiện các quy định về công tac

thực hiện bôi thường và nghĩa vụ phát sinh khi không thực hiện bồi thường

hoặc bồi thường không đúng của các bộ phân được giao thực hiện.

Trên thé giới, cũng có một số cơng trình nghiên cứu về lý luận vẻ boi

thường thiệt hai trong quan hệ Lao động. Nghiên cửu “Cases and materialsơn equitable remedies, restitution and damages” (1986) của các tác giảRobert N. Leavell, Jean C. Love, Grant 8. Nelson (167), để cập nhiễu nội

dung ly luên vẻ thiệt hai, béi thường thiết hai như: các quan điểm vẻ thiết hai,

vật chất, phân loại thiệt hai, dầu hiệu thiệt hai; các trường hợp bị thiết hai;‘rach nhiệm bổi thưởng vé vật chất, nguyên tắc đến bù vật chất nhằm đăm bão

công bằng cho các chủ thể khi bị xêm pham các lợi ích bị thiệt hai. Nghiên

cửu “General provisions on compensation for damndgos caused by laboraccidents or occupational diseases to workers” (1999), cũa tac giã Kulya A VYtại trường Đại hoc Saint-Petersburg [176], phân tích những van để lý luận như.khái niệm, dẫu hiệu và các loại bồi thường thiết hai, những căn cứ được xem

xét bổi thường do bi tai nan lao đông hay bệnh nghề nghiệp vì khơng dim bão an tồn trong lao động ké c nguyên nhân chủ quan hay khách quan. Nghiên

cứu “Le préjudice dans te droit civil de la responsabilité” (2004) của tác giã

</div>Trang 22<div class="page_container" data-page="22">

‘Xavier Pradel, đăng trên de Patrice Jourdain - Paris [180], lý giải những quan.

điểm khác nhau vẻ trách nhiệm boi thường, các trường hợp bồi thường, những tén thương được bôi thường trong quan hệ bồi thường thiệt hai luật đân.

sư quy đính Nghiên cứu “Reading in labor economics and labor relations(2005) của các tác gid Lloyd G Reynolds, Stanley Master, Colletta H. Moser

[187], danh hẳn một nội dung dau phân tích các quan điểm, cách thức va các yêu tô đảm bảo duy tri quan hệ lao động, đảm bảo quyên và lợi ich cho các

‘bén nhất lả người lao đông yêu thé trong quan hệ lao động, những thiệt haiđược dén bù vả yếu tổ được đền bis, chính sách vẻ kinh tế của các doanh.nghiệp, hiệp hội doanh nghiệp dim bao béi thường thiệt hai khi xảy ra rồi roSach “Personnel - Human resource management’ (1990) của các tác giãTerry L Leap, Michael D.Crino. Nab Collier Macmillan, c"1989. - soi, 730tr

+ ảnh, 23cm [184], trình bay một cách cơ đọng, có hệ thống về những van dé

lý luận chung của béi thường thiết hai, như: khái niệm, cơ chế thực hiện, đổitượng được bôi thường, các quy định trong thực hiện béi thường và các ngiãavụ khác phát sinh liên quan đến việc chi trả bổi thường thiệt hại trong laođông Sách “Compensation” (2011) của các tác giả George T. Milkovich,Jey M. Newman, Bany Gerhart, Nb Hill Irwin, 2011. - Xviii, 689p.- 24cm.

[172], đưa ra quan điểm về bôi thường, cơ sở xác định va cơ chế thực hiện boi thường thiết hai, cảch xem xét các lựa chọn chiến lược quản lý tổng bơi thường, Có thể nói, các cơng trình nghiên cứu lý luận vẻ bơi thường thiệt hai trong quan hệ lao động của các tác giả, tác phẩm nước ngoải phan nao thể hiện được các quan điểm cơ bản của bổi thường thiệt hại, thảo luận về van để

‘di thường thiệt hai lớn trên cơ si cũa lý thuyết, nghiên cứu va làm cơ sỡ thực

hiện trong thực tế. Mặc dù mỗi cơng trình có cách tiếp cân khác nhau về bôi thường thiệt hại, nhưng cứng đã giới thiệu được những điểm nhất định về ly

</div>Trang 23<div class="page_container" data-page="23">

luận về bôi thường, quan điểm và phương thức lam cơ sở để thực hiện bồi

thường thiết hại trong thực tế

"Nói tóm lại, theo khảo sát của tác giả những nghiên cứu vẻ lý luận bôithường thiết hại của Việt Nam và các nước tương đối da dạng, đã đưa ra được

quan điểm, khái niệm cơ bản vẻ bồi thường thiệt hại dưới các góc độ lánh tế, những đặc trưng, phân loại và ÿ nghĩa của bôi thường thiệt hại. Tuy nhiên, để.

nội dung lý luận béi thường thiệt hại trong quan hệ lao động được rõ rằng,

nhất quán vẫn cân những quan điểm, khái niệm, đặc điểm, ý nghĩa va nguyên. tắc boi thường thiệt hai trong quan hệ lao động được xem xét được tồn diện,

đẩy đủ và thơng nhất, nhất là các căn cứ vé bổi thường thiết hai trong lao

động cũng cần được phân tich một cách thấu đáo, cụ thé vả có sự so sánh với. ti thường thiệt hai trong lĩnh vực dân sự. Như vậy, có thể nói còn rat nhiều. nội dung cân phải nghiên cứu, làm rõ vẻ mặt lý luận đối với bổi thường thiệt

hai trong quan hệ lao động.

11.12 Nghiên củ If hiên pháp luật vỗ bồi tường tiệt hat trong quan lê

lao động

'Ở Việt Nam, van dé ly luận pháp luật về bôi thường thiét hai được nghiên.

cứu trong lĩnh vực khoa học luật và chủ yếu được công bô trong các luận ántiễn i, luận văn thạc si, sách chuyên khảo va các bai viết được đăng trên cáctạp chí chuyên ngành Tuy nhiên, tuy từng nghiên cứu khác nhau, cách thứctiếp cân khác nhau nên cũng có sự khác nhau gia các nghiên cửu.

‘Vé luận an tiến si, hiện nay chưa có cơng trình nào nghiên cửu lý luận.pháp luật về bdi thưởng thiét hại trong quan hệ lao động, các dé tai hiện nay

chủ yếu tập trung lâm rõ một nội dung cụ thể của bồi thường thiệt hại trong quan hệ lao động, như. “Đáp hiật lao động với vấn đã bảo vệ người lao động trong điều kiện kinh tế thị trường ở Việt Nam” (2006) của tác giả Nguyễn Thi Kim Phụng, luận án tiền luật học, trường Đại học Luật Ha Nội [100]. Luân

</div>Trang 24<div class="page_container" data-page="24">

án đã làm rõ một số nội dung lý luận về pháp luật béi thường thiệt hại trongquan hệ lao động như: quan điểm về người lao đồng, người lao đồng chưa

thành niên, người lao đông cao tuổi, người lao động là nữ giới, người lao động khuyết tật, lao động di trú, van để điều chuyển lao động, van dé không phân.

biệt đối xử người lao động, vi sao phải bảo vẽ người lao động, y nghĩa của việc

‘bdo vệ người lao đơng, đưa ra các quy đính của pháp luật vẻ bao vệ người lao đông, Trong đó, ln án rất thánh cơng trong việc làm 16 những bat cập của các

quy đính của pháp luật như: một số quy định quá chi tit, chưa hợp lý, chưalĩnh hoạt, chưa hiệu quả... nên ho bi vi phạm quyền lợi, vi vay pháp luật cản

‘hoan thiện với những quy định cụ thé để bao vệ cho các chủ thé nay trong quan.

hệ lao động khi bi xêm phạm các quyển và lợi ích. Luận án tiên luật học

“Pháp inật về don phương chim ditt hợp đồng lao động - nhitng vẫn đề if “hận và thực tiễn” (2013) của tác giã Nguyễn Thi Hoa Tâm, luận án tiên sĩ luật

học, trường Đại học Luật Thành phố Hồ Chi Minh [108], luận án tập trung kam16 những van dé lý luân về đơn phương chấm ditt hợp đồng lao động và pháp

luật đơn phương chấm đốt hợp đồng lao động, trong đó thể hiện được khái niệm, đặc điểm của hợp đồng lao động, đơn phương chấm dứt hợp đồng lao

đông, ý nghĩa của việc đơn phương chấm diit hop đồng lao động đối với các

"bên trong quan hệ lao đồng, sự cân thiết và nối dung điêu chỉnh bằng pháp luật vẻ đơn phương chấm đứt hop đồng lao đơng va khái qt lịch sử hình thành và

phát triển của pháp luật Việt Nam vé đơn phương chấm đút hop đồng lao đồngLuân án rất đã chỉ rõ được những van dé lý luận pháp luật về bồi thường thiệthại trong trường hợp đơn phương chim dứt hợp đồng lao đồng, nghĩa vụ của‘bén gây thiết hai khi vi phạm căn cứ chấm đứt hay thủ tục chấm dứt hop đồnglao đồng trải pháp luật gây ra thiệt hại phải có ngiĩa vụ bồi thường Luận ántiến đ “Pháp luật về An toàn lao động 6 Việt Nam” (2013) của tắc gia Trên"Trong Đảo, luận án tiền sĩ luật học, Đại hoc Quốc gia Ha Nối [64], lam sing rõ

</div>Trang 25<div class="page_container" data-page="25">

cơ sở ly luận về an toàn lao động vả pháp luật về an toản lao động, trong đó vẻ

co sở lý luận an tồn lao động luận án để cập khái niệm về an tồn lao động,

mục đích, ý nghĩa của an tồn lao động, tính chat của việc bảo đảm an tồn laođơng va sự cin thiết phải bão dim an toàn lao động, vẻ lý luận pháp luật antồn lao đơng luận án đã chỉ rõ được sư cản thiết phải điều chỉnh an toản lao

động bang pháp luật, khái niêm và đắc điểm của pháp luật vẻ an toản lao động,

những nguyên tắc cơ ban của pháp luật về an toan lao đơng và vai trị của phápluật về an tồn lao động đắc biết là làm 16 được nội dung của pháp luật về antoàn lao động va sự điều chỉnh pháp luật vé an toàn lao động trong quá tìnhkhai thác sức lao động

'Về luận văn thạc i có rất nhiều cơng trình nghiên cứu viết về lý luận.

pháp luật về béi thưởng thiệt hai trong quan hệ lao động, trong đó có các

nghiên cứu liên quan trực tiếp đến béi thường thiết hai trong quan hệ lao đông,

và cỏ những nghiên cửu lêm rổ một nội dung cu thé của bôi thường thiệt haitrong quan hệ lao đông. Béi với các nghiên cứu liên quan trực tiếp dén bôi

thường thiết hai trong quan hé lao đông, gồm: luận văn thạc # “BỖi tưởng

thiệt hai trong lao động ” (2004) của tác gia Đình Nho Bình, luận văn thạc sĩuất học, trường Bai học Luật Ha Nội [54], luận văn thạc si “Bồi thường thiệt

hhat trong pháp luật lao động Việt Nam’ (2007) của tac già Nguyễn Anh Son,

luận văn thạc sf luật học, Đại học Quốc gia Hà Nội [104], luận văn thạc sĩ

“Bồi thường tiệt hại trong Luật Lao động Việt Nam - Một số vấn đề Ip luận và thực tiỗn” (2012) của tác gid Lại Héng Hanh, luân văn thạc si, Đại học Luật Ha Nội [75], luân văn thạc sĩ “BỖi thường thiệt hại trong pháp luật lao động Việt Nam và thực tiễn áp dung trên địa bàn thành phd Da Nẵng” (2014) của Nguyễn Thi Bích Nga, luận văn thạc đ luật học, Đại học Quốc gia Hà Nội

I5], “Bar thưởng thiệt hat theo pháp luật lao đông Việt Nam” (2015) của

Nguyễn Thị Lan Phương, luận văn thạc si luật học, Đại hoc Quốc gia Ha Nội

</div>Trang 26<div class="page_container" data-page="26">

Nam qua thực tiễn áp dụng tại tiah Quảng Tri” (2018) của tác giã Bui Ngọc Hoang, luận văn thạc si luật học, trường Dai học Luật Huế [78] và “Bồi

thường thiệt hại theo pháp luật io động Việt Nam và pháp luật cơng hồi

Tiên bang Nga đưới gĩc độ so sánh” (2019) của Nguyễn Thi Thu, luận văn

thạc sĩ luật học, trường Đại học Luật Hà Nội [111]... Các luận văn trên đã làm.

sảng tư thêm những vẫn để ly luận pháp luật về béi thường thiết hại trong quan hệ lao động, như. khái niệm, đặc điểm, phân loại va vai trị của boi thường thiết hai trong quan hé lao đồng, lich sử hình thành và phát triển pháp

luật về bơi thường thiết hai trong quan hệ lao đơng và sw điều chỉnh của phápluật lao động về bơi thường thiệt hai trong quan h lao động, trong đĩ chỉ rổcác căn cứ áp dung trách nhiệm bơi thường thiệt hai; nguyên tắc va nơi dungbổi thường thiệt hại trong quan hệ lao đơng. Đồng thời cĩ sự so sảnh bơithường thiệt hai trong quan hé lao động do Luật Lao đơng điều chỉnh với bơithường thiệt hai trong quan hệ dân sự do Luật Dân sự điều chỉnh va quy định

của pháp luật lao động Việt Nam cĩ những điểm tương đồng và khác biệt với.

quy đính của một số nước trên thé giới về béi thường thiệt hai trong quan hệ

lao động Đổi với những nghiên cửu làm rõ một nội dung cu thé của bơi

thường thiệt hại trong quan hệ lao đơng co các để tai như: luận văn thạc si

“Cham dit hợp đồng lao động theo pháp iuật Việt Nam” (2004) của tác giả Nguyễn Thanh Đại, luận văn thạc sĩ, trường Đại học Luật Ha Nội [63], thể hiện một cách cĩ hệ thống những vẫn để lí luận vé hợp đồng lao đơng, điều

chỉnh pháp luật vi phạm chấm dit hợp đồng lao đơng trong quá trình sử dunglao động, trong đĩ dé cập nhiều nội dung vẻ lý luân pháp luật bơi thường thiệthai của cả người lao động va người sử dụng lao động do vi phạm thộ thuận.

của các bén khi đơn phương chấm dit hợp đồng lao động cả vẻ căn cứ chém

đứt và thủ tục chấm đút hop đồng lao đơng tréi pháp luật. Luận văn thạc sĩ

</div>Trang 27<div class="page_container" data-page="27">

trường Đại học Luật Hà Nội [58], lam rổ co sỡ lý luận vẻ bỗi thường thiết hại do sức khoẻ, tính mang bi xâm phạm, trong đó để cập khái niệm, đặc điểm

ti thường thiết hai do bị xâm pham sức khoẻ, tinh mang, sơ lược sự phát

triển các quy định của pháp luật vẻ bôi thường thiệt hại do xâm phạm sức. khoẻ, tinh mạng, đơng thời có sự đối chiều các quy định của pháp luật Việt

Nam với quy định của một sé nước trên thé giới vẻ béi thường thiệt hai do

xâm phạm sức kho, tinh mang, Luân văn thạc st “Bai thường thiét hai cho người lao động kit bị chẩm đứt hợp đồng lao động theo pháp luật Việt Nam (2008) của tac giả Nguyễn Thị Thu Quyên, luận văn thạc sf luật học, Đại hoc Luật Hà Nội (103), nghiên cửu những vấn dé lý luận pháp luật vẻ chấm dứt

hợp đồng lao đơng, trong đó làm rõ một sé nội dung cơ ban như. khái niệm va

đặc điểm hop đồng lao đông, châm dút hợp đẳng lao đông, hấu quả pháp ly

của châm đứt hợp đồng lao đông, phân loại chấm đút hợp déng lao đông vàsử điều chỉnh của pháp luật lao đông về chấm ditt hợp đồng lao động, trongđó chỉ rõ những quy định của pháp luật trước đó với quy định hiện nay, sosánh với quy đính của một số nước với quy đính của Việt Nam về chém đứt

hop đồng lao đơng, từ đó làm rõ sự khác biết giữa chim đứt hợp đồng lao

đông theo quy định của pháp luật Việt Nam so với quy định của pháp luật của

một số nước trên thé giới. Luận văn thạc sĩ “Bồi tưởng thiệt hại do người làm công, người hoc nghề gây ra” (2012) của tac gid Vũ Phương Thảo, luận.

văn thạc sĩ luật học, trường Đai hoc Luật Ha Nội [109], lam rổ các vẫn để lý

luận về béi thưởng thiết hai do người lâm cơng, người học nghề vi phạm,

trong đó để cập định nghĩa bồi thưởng thiệt hại, người làm công, người lao

đông, người lam việc, người học nghé, người tập nghệ, đặc điểm va phân loại ‘di thưởng thiệt hại và sư điều chỉnh cia pháp luật vé trách nhiệm bổi thường

</div>Trang 28<div class="page_container" data-page="28">

phải béi thường, trong việc phân tích lý luận pháp luật vẻ trách nhiềm bồi

thường thiệt hai, luận văn đã rat thành công trong việc thé hiện nội dung pháp.

luật vé béi thưởng thiết hai va có sự so sánh với lĩnh vực nhà nước, đơn vìhành chính sự nghiệp vé vẫn để nay.

Ly luận về pháp luật bồi thường thiết hai trong quan hệ lao đồng cũng có rét nhiêu cuốn sảch làm 16, như. sảch “Các guy dink pháp luật về trách nhiệm bôi thường tiiệt hại” (1997) của tác gid Nguyễn Thị Thanh Nga, Nxb

Chính trị quốc gia, 1907. - 523 tr, 19 cm [96], trình bay những quy địnhchung vẻ trách nhiêm béi thưởng thiết hại, trách nhiệm béi thường thiết hai

trong một số lĩnh vực cu thể. Sách chuyên khảo “Chế độ béi thường trong Tuật Lao đông Việt Nam” (2006) của các tác giã Nguyễn Hữu Chi (chủ biên) và Dé Gia Thắng, Nab Tưpháp, 2006, - 234 tr; 20,5 cm [59], để cập nội dung

chế đô bôi thường thiết hai trong Luật Lao đồng vẻ lý luận pháp luật bồi

thường thiét hại trong quan hệ lao động, như. khái niệm, đối tượng và phạm.

vi áp dụng, căn cứ xác định trách nhiêm béi thường thiết hai; đặc biết, cuốn.

sách đã phân tích được các nội dung cơ bản của pháp luật vẻ béi thưởng thiết

hai, sự khác nhau giữa chế độ béi thường thiết hai trong Luật Lao động vớichế độ bổi thưởng thiệt hại trong Luật Dân sự và Luật Thương mai, đẳng thờilâm rõ một số quy định của pháp luật quốc tế về chế độ bôi thường thiệt hại

trong quan hệ lao động, Cuốn “Các quy dinh pháp luật về bôi thường thiệt

hat” (2006), Nxb Thống ké, 2006, - 159 tr; 20,5 cm [9], gồm 2 chương,trong đó chương 1 lâm rổ khái quát chung vẻ thiệt hại và bồi thưởng thiết hai

gồm: các quan điểm vẻ thiết hai; những loại thiệt hai được dén bù vả những, thiệt hai có thể xây ra; nguyên nhân phải thực hiên bôi thường thiết hai trong

xã hội và căn cứ thực hiện bởi thường thiết hai. Trong đó, lý luận pháp luật về

‘di thường thiệt hai được tác giả thể hiện được nhiễu trong nội dung các căn.

</div>Trang 29<div class="page_container" data-page="29">

mạnh yêu tổ

Bén canh các luận án, luên văn va các cuốn sách, các bai viết đăng trên

tap chí vẻ lý ln pháp luật bồi thường thiệt hai trong quan hệ lao động cũng tương đôi đa dạng, như các bài viết “Nguyên tắc tinh mức bẳi thường do danh

là căn cứ để các bên xem xét wiệc phải bồi thường,

cee nhân phẩm wy tin cũa cá nhân bị xâm hai” (2003) cia tac giã Tường Duy

Lượng đăng trên tạp chí Tịa án nhân dân của Toà an nhân dân tối cao, số 4/2003 [92, tr. 5-10], bài viết “Vấn đề xác định thiệt hại trong bơi thường thiệt

ai do tính mạng sức khơe bị xâm hại” (2003) của các tác giã Phan Thi HaiAnh, Điêu Ngọc Tuan [48, tr. 5-11], đăng trên tap chí Tịa an nhân dân của Tòa

án nhân dân tối cao, số 10/2004 và bài viết “Xie định thiét hat trong bài

Thường thiệt hai do tính mang bì xâm pheon” (2006) của tác giã Dương QuỳnhHoa (80, tr. 25-27], đăng trên tap chí Nha nước và Pháp luật cia Viện Nhà"ước và Pháp luật, số 3/2006, các bai viết trên đã đưa ra vả phân tích được cáccăn cứ, nội dung các nguyên tắc tính thiét hại, an định mite béi thường trong

trách nhiệm béi thường thiệt hai bằng một khoản tiền cụ thể để bu đắp thiệt

hai, đặc biết căn cứ và nguyên tắc tính thiết hại, các tac giã đã khai thác rất kỹ'vẻ dầu hiéu, nguyên nhân, hành vi và thái độ trong quả trinh thực hiện, xem

xét lam cơ sở để yêu cầu bôi thường và mức bai thường, Bai viết “Tiêu chí:

của pháp luật bỗi thường tat nạn lao đông” (2011) của tác giã Lê Kim Dung2, tr 36-38], đăng trên tap chí Nha nước và Pháp luật cia Viên Nha nước và

Pháp luật, số 5 (277), dua ra các tiêu chí về lý luận pháp luật bổi thường tai

nan, như tính dé tiếp cân và mỡ rộng 46 bao phi; tinh hiệu quả, tinh chia sẽrủi ro, tính cơng bang va tinh phịng ngừa chủ đơng giém thiểu rũi ro, nhằm.dim bảo việc thực hiện béi thường tai nan lao động khi có rồi ro xảy ra; dam

‘bao quyên, lợi ích hop pháp cho các chủ thé trong quan hệ lao động vả duy trì

</div>Trang 30<div class="page_container" data-page="30">

ẩn định quan hệ lao động Bai viết “Ban về một số vẫn dé itén quan đến hop đồng iao động và trách nhiệm bôi thường thiệt hại trong quan hệ iao động

theo Bộ Luét Ìao động năm 2012” (2013) của tác giả Trân Thi Thanh Ha [74,tr.22 ~ 27], đăng trên tap chi Tòa án nhân dân của Tòa án nhân dân tối cao, số19/2013. Bai viét tập trung để cập những vẫn để lý luận pháp luật vé hop đồnglao đồng trong quan hệ lao động, như. chi rõ vi pham các căn cứ, các thủ tụccham dit hợp đồng lao động trái pháp luật của một trong hai bên trong quanhệ lao đông gây thiệt hại phải cỏ nghĩa vụ béi thường theo Bộ luật lao đông

nm 2012, nhân mạnh các yếu tổ khách quan tác động, những tin that ma bên.

‘i thiệt hai phải gánh chịu và mức yêu cầu được béi thường thiệt hại.

Ngồi ra, có nhiễu nghiên cứu lý luận pháp luật vé bồi thường thiệt hại

của các nước, các học giả tai nhiều quốc gia khác nhau trên thé giới như:

Nghiên cứu “The quanh of damages in personal injuuy claims” (1954) củacác tác giả David A. Mel. Kemp, Margaret Sylvia Kemp, đăng trên London:Sweet & Maxwell [195], đưa ra những thiệt hai, các loại thiết hai, sé lượngthiệt hai; thái đô gây thiết hai, quy định của pháp luật đảm bảo được bôi

thưởng và những thiệt hại được xem xét gidi quyết béi thường trên cơ sở yêu

cẩu của bên bi thiệt hại. Nghiên cứu “Le préjudice dans ie droit civil de iaresponsabilité" (2004) của tác giã Xavier Pradel đăng trên de Patrice JourdainParis, 2004 [180], làm rõ các loại thiệt hai, những thiệt hai được xem xét bôithường và cơ sé sắc định được béi thường trong thực tế thực hiện trong quanhệ dân sự do Luật Dên sự quy định Nghiên cứu “Cases and materials on thelap of restitution” (2007) của các tác giã Andrew Burows and EwanMeKendridc and James Edelman, Nab Đại hoc Oxford, c2007 [168], phân tích.

ý luân pháp luật vẻ các trường hợp bi thiết hai, tổn thất được giải quyết bôi

thường thiệt hại, các quy định béi thường thiệt hại và mức đô được bôi thường

theo quy định của pháp luật, trong đó cuốn sách rat thành công trong việc đưa

</div>Trang 31<div class="page_container" data-page="31">

hợp không cổ ý gây thiệt hai. Sách “The Law of Torts’ (1971) của tác giã

John G. Fleming, Nab Công ty Luật sach Australia, 1971, 24 cm [194], chỉ rổ

quan điểm về béi thường thiệt hai, các trường hợp yêu câu bôi thường thiệt hai, nguyên nhân phải thuc hiện béi thường, mức béi thường cơ bản, những

thất cập cla quy định đã được áp dung và pháp luật điều chỉnh, giả trị được bồithường, mức độ áp dụng, phat vi pham những trường hop không thực hiện bôi

thường va các trường hợp được xem xét miễn trừ, điểm nhân của của sách lả thể hiện và lý giải được van để mức bồi thường cơ bản, giá trị được bồi thường. và các trường hợp được miễn trữ bởi thường khi thực hiện hành vi gây thiệt

hại trong trường hợp bat khả kháng Sách “Cases and materials on equitableremedies, restitution and damages (1994) của các tác gia Robert N. Leavell,Jean C. Love, Grant S. Nelson, Candace S. Kovacic, Nab St. Paul, 1904. 1219tr; 28cm [169], về ly luân pháp luật béi thường thiết hai được dé cập qua cácnội dung cơ bản như. các nguyên tắc chủ yếu, các biên pháp giải quyết công

‘bang, các quy tắc vé bôi thường thiệt hại va căn cứ tính tốn những thiệt hai;

việc điều chỉnh luật pháp vẻ vật chat vả quyển lợi của các bên qua việc phân.tích các vụ án thực tế, trong đó làm rổ được những lợi ích vat chất có được của

tiên bị thiết hai khi thiết hai xây ra. Như vậy, có thể nói, các cơng trình trên la

nền tăng lí luận quan trong của pháp luật vé béi thường thiệt hai va việc đưa ra

các công tỉnh nghiên cứu với các nội dung đã đề cập, chi rổ các kết qua đạt

được cia các cơng trình cho ta thấy rổ được điều đó.

"Như vậy, tuy thuộc cách tiếp cận, nội dung nghiên cứu va mức độ thể

hiện của từng cơng trình mà kết quả nghiên cứu những vấn dé lí luận phápluật về bơi thường thiệt hai trong quan hệ lao động cũng có sư khác nhau. Cáccơng tình trên đã được luận giải tương đối cơ bản các nôi dung như. khái

</div>Trang 32<div class="page_container" data-page="32">

niêm, đắc điểm, ý nghĩa, nguyên tắc và nội dung diéu chỉnh của pháp luật bồi

thường thiết hại, những đúc rút từ nghiên cửu pháp luật bồi thường thiệt hai

tại nhiều quốc gia trên thé giới đã được các nhà khoa học nghiên cửu, tìm hiểu

và chia sé. Tuy nhién, trên cơ sở xem xét các cơng trình đã dé cập, phân tích.những kết quả dat được xét một cách toàn diện việc tiếp tục nghiên cứu, hệ

thống hoa nội dung lý luận pháp luật vẻ bổi thường thiệt hai trong quan hệ lao động van can được tiếp tục lam rõ, phat triển va làm sâu sắc thêm doi với các

nhà nghiên cứu va việc nghiên cứu của tac giả vẻ vẫn dé lý luận pháp luật vé‘di thường thiệt hai trong quan hệ lao động cũng khơng ngồi mục đích đó

112. Các nghiên cứu thực trạng pháp luật về bồi thường thiệt hai

trong quan hệ lao động.

"Thực trang pháp luật về bôi thường thiết hại trong quan hệ lao đồng từlâu luôn là nội dung được các nhà nghiên cứu, các nha khoa học quan tâm,

điểu đó thé hiện qua các luân án, luận văn, các dé tai khoa học và các bài viết đăng tap chí... déu dé cập về nội dung nay. Qua quá trình nghiên cứu, có thé

đánh giá tinh hình nghiên cứu thực trang pháp luật vẻ bồi thường thiệt hai trongquan hệ lao động, như sau

'Ở cấp độ luận án tién di, hiện nay chưa có cơng trình nao nghiên cửu thực.

trang pháp luật vé béi thường thiết hai trong quan hệ lao động, các để tai hiện

nay chủ yêu khai thác một nội dung cu thé của béi thường thiết hại, như “Pháp indt lao động với vẫn đề bdo vệ người lao động trong điều tiện kinh tế thy trường 6 Việt Nam” (2006) của tác giả Nguyễn Thị Kim Phụng, luận án tiến

sf luật học, trường Đại học Luật Hà Nội [100], phân tích tương đổi kỹ các quyđịnh của pháp luật về bao về người lao đông và đánh giá thực trạng thực hiệnviệc bao vệ cho người lao động trong quả trình sử dụng sức lao động trong điều

kiện mới. Trong đó, đã chỉ ra những bat cập của pháp luật, như. một số quy. định côn quá chi tiết, chưa hop lý, din tới việc bao vệ người lao động chưa Linh

</div>Trang 33<div class="page_container" data-page="33">

thân của người lao động, quy đính đóng và hưởng bao hiểm zã hội trên lương thực tế của người lao động, Tử đó đưa ra những nhận xét về ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân của pháp luật lao đông thời điểm đó trong việc bảo vệ các quyển, lợi ích cho người lao động. Luân án tiến sf “Pháp iuật về đơn phương. giá

“it hợp đồng lao đông — những vẫn đà Ip luân và thực tiễn” (2013) của tác gia Nguyễn Thị Hoa Têm, luận án tiền # luật học, trường Đại hoc Luật ‘Thanh phổ Hỗ Chí Minh [108], đã phân tích thực tiễn áp dụng các quy định của pháp luật về đơn phương cham đút hợp đỏng lao động, chi rõ những điểm chưa

hợp lý của các quy định hiện hành vẻ đơn phương chấm đút hop đồng laođông, luận án rất thành công trong việc lý giễi nguyên nhân của những bat hop

lý trong việc quy định và thực tiễn thực hiên đó, đồng thời đưa ra các quy định. bồi thưởng thiệt hại và biện pháp đầm bão việc thực hiện bổi thưởng thiết hai

khi người lao động và người sử dụng lao động đơn phương cham đút hợp đẳnglao động gây thiệt hại. Luân án tiền st “Pháp luật vé An toàn lao đồng ở VietNam" (2013) của tác giả Trần Trọng Đảo, luôn án tiền sf luất học, Đại họcQuốc gia Hà Nội (64), lam sing rõ các quy định của pháp luật vé an tồn laođơng trong quan hệ lao đơng ở Việt Nam, trong đó phan tích được các quy địnhvẻ bai thường thiét hại khí người lao động bi tai nạn lao đông hay bệnh nghềnghiệp khi tham gia vào quan hệ lao động, nhằm ngăn chấn, phòng ngừa tai

nan lao động, bệnh nghé nghiệp ở mức thap nhát cho người lao động, bao vệ.

tính mạng, sức khoẽ cho người lao động vả đưa ra một số đảnh giá liên quan

én các quy định của pháp luật hiện nay chưa thực sự phù hop, gây khó khăn trong quá trình thực hiện. Như vậy, qua việc dẫn chứng các để tải luận án trên. có thể thay, mặc dù chưa có dé tải nảo tập trung trực tiếp van dé thực trang

pháp luật về bôi thường thiết hại trong quan hệ lao động, nhưng cũng đã phân.

</div>Trang 34<div class="page_container" data-page="34">

động, đồng thời cho thay pháp luật béi thường thiết hai đã có những cãi tiến

tích cực, ma vẫn có những “mit thét” nhất định qua qua trình thực hiện, cần. phải được tháo gỡ trên cơ sở nghiên cứu sâu hon, dẫn chứng cụ thể hơn về các. quy định của pháp luật béi thường thiệt hai trong quan hệ lao động để đua pháp

luật bổi thưởng thiệt hai trong quan hệ lao đông được thực hiên hiệu quả hơn

trong thực tiến.

'Ở cấp đô luận văn thạc sĩ, nghiên cứu thực trang pháp luật vẻ béi thường,

thiệt hại trong quan hệ lao động, nhiễu để tai đã được Lam 56, như. luân văn.

thạc 4 "Bat thường thiệt hại trong lao động” (2004) cia tác giả Binh Nho

Bình, luận văn thạc sĩ luật học, trường Đại học Luật Ha Nôi [54], luận văn.thạc sĩ “Bồi thường thiệt hat trong pháp luật lao động Việt Nam” (2007) của

tác gia Nguyễn Anh Sơn, luận văn thạc sỉ luật học, Đại học Quốc gia Ha Nội

[104] và luân văn Thạc st “Bồi fường tiệt hat trong Luật Lao động Việt

Nam - Một số vấn dé ij luận và thực tiễn” (2012) của tac giả Lại Hong Hanh,

luận văn thạc sf, Đại hoc Luật Ha Nội [75]. Các để tai tap trung phân tích thựctrạng thực hiện các quy định pháp luật về béi thường thiệt hai, trong đó lâm rổba loại hình bổi thường thiệt hai gồm bổi thường thiệt hại do vi phạm hợpđẳng lao động, béi thường thiết hai vé tính mang, sức khoẻ và béi thường

thiệt hại về tải sản. Ngoài ra, trong dé tai “Bồi hưởng hệt hat trong pháp luật lao động Việt Nam” của tac giả Nguyễn Anh Son [104], cịn phân tích

thêm một số bổi thường thiết hai khác có liên quan như. béi thường thiệt hạikhi người lao đông bi tam giữ, tạm giam. béi thường thiệt hại do vi pham hợp

đẳng xuất khẩu lao đông... Tuy nhiền, các dé tải trên chủ yéu phân tích thực trang pháp luật về bồi thưởng thiệt hại theo quy định của Bộ Luật lao đông năm 1094 sửa đổi, bd sung năm 2002, 2006, 2007 va các văn bản hướng dẫn.

thực hiện Luận văn thạc sĩ “Bồi thường thiệt hại theo pháp luật lao đông Việt

</div>Trang 35<div class="page_container" data-page="35">

‘Nan’ (2015) cia tác gia Nguyễn Thi Lan Phuong, luận văn thạc sf luất hoc,

Đại học Quốc gia Ha Nội [101], đã khái lược toàn bộ các nội dung thực trang

các quy định về bôi thường thiệt hại và thực tiễn áp dung các quy định của.

pháp luật vẻ bôi thường thiệt hai tài sản, bổi thường thiết hai do vi pham hopđẳng lao động, béi thường thiết hai vẻ tinh mang, sức khoẻ và béi thường,thiệt hại về thu nhập, đồng thời đảnh giá vé béi thường thiệt hai trong pháp

luật lao động Việt Nam và đưa ra lịch sử hình thành và phát triển pháp luật vé ti thường thiết hai trong quan hệ lao đông Mặc di, với mỗi loai bồi thường, luận văn déu phân tich những ưu điểm va chỉ rổ những bat cập làm cơ sở kiến. nghị hoan thiên, nhưng việc phân tích các quy định pháp luật và thực tiễn áp

dụng cũng mới dừng lại ở việc lâm 16 những tổn tại mang tính khái quát chưa

lâm nỗi bật được van dé đặt ra; các vụ án dẫn chứng cho timg hình thức bồi

thường thiết hại trong quan hệ lao động cũng can được hồn thiện thêm

Cũng tìm hiểu về thực trạng pháp luật béi thường thiệt hai trong quan hệ

lao động, nhưng được nghiên cửu tại một địa phương cu thể có các nghiên cứunhư luên văn thạc si “Bồi thưởng tiệt hat trong phá Tuật lao động Việt Nam

và thực tiễn áp đmg trên dha bản thành phố Đà Nẵng” (2014) của tác giả

Nguyễn Thị Bich Nga, luận văn thạc sĩ luật hoc, Đai học Quốc gia Hà Nội [95]và luân văn thạc st “B6t thường thiệt hat theo pháp luật lao đông Việt Neen quathực tiễn áp chung tại tỉnh Quảng Tri” (2018) của tác giã Bui Ngọc Hoàng, luậnvăn thạc s luật học, trường Đại học Luật Huế [78], Các dé tai tập trung lam rõ

thực trang pháp luật lao động về bôi thường thiệt hai và thực tiễn áp dụng các quy định đó trên địa bản thành phó Da Nẵng và Quảng Trị, trong đó làm rổ các.

quy định về bồi thường thiệt hai tiến lương, bồi thường thiết hai vẻ tính mang,sức khoẽ, bôi thường thiết hại vẻ tai sản và về vi pham hợp đồng lao đông, ưu

điểm của các dé tai trên lả đã đánh giá thực trạng pháp luật vé bôi thường thiệt ‘hai và thực tiễn áp dụng trên từng địa phương là thành phó Da Nẵng va tỉnh.

</div>Trang 36<div class="page_container" data-page="36">

Quảng Trị qua các nội dung những kết quả đạt được, những han chế, tổn tại vachi rõ được nguyên nhân của những bắt cập đó. Tuy nhiên, việc đánh gia các

quy định của pháp luật va các bản án được đưa vào làm dẫn chứng để lam rõ sự

phù hợp hay hạn chế của các quy đính pháp luật mới chỉ mới dừng lại ở việc

liệt kê, dẫn chứng, vì thể việc tiếp tục tim hiểu sâu nội dung nảy trên cơ sở phân tích, đảnh giả, dẫn chứng đa dạng hơn, cụ thé hơn la rắt cần thiết

"Nghiên cửu thực trang pháp luật về bôi thường thiệt hại trong quan hệ lao động, nhiễu để tai chỉ tiếp cận một nội dung cu thể của pháp luật bồi thường thiệt hai như. luận văn thạc á "Bồi ?iưởng tiệt hat cho người lao động lãi bị

chấm đứt hop đồng lao động theo pháp Iuật Việt Narn’ (2008) của tác giã

Nguyễn Thị Thu Quyên, luận văn thạc s luật học, Đại học Luật Ha Nội [103],

Jun văn phân tích thực trạng pháp luật Việt Nam về đơn phương chấm dứt hopđồng lao động của người sử dung lao đơng, trong đó lâm rõ các quy định của

pháp luật hiện hành về đơn phương chấm đứt hợp đồng lao động va thực tiễn thực hiên; phân tích cả chấm đút hợp đẳng lao động đúng pháp luật vả chấm. đứt hợp đẳng lao động trái pháp luật, việc giả: quyết các quyển lợi va nghĩa vụ. của người lao động khi bị chấm dứt hợp đồng lao động theo pháp luật Việt ‘Nam; đông thời cũng đưa ra một số tình huồng tranh chap lam rõ. Luận văn đã

phân tích, đánh giá được những quy định của pháp luật lao động thời điểm đó

trong việc người sử dụng lao động đơn phương chấm dứt hop đồng lao động,

những bất cập nãy sinh khi người lao đông không chấp nhân béi thường, mức

‘béi thường thiệt hại và đưa ra được những kiến nghị để khắc phục những bắt câp đó, Luân văn thạc st “Bồi tiường thiét hat do xâm pham tỉnh mang, sức

‘ho’ theo pháp luật Việt Nam” (2014) của tác giã Pham Thi Hương, luân văn.

thạc si luật học, Đại học Quốc gia Ha Nội (83), tập trung làm r6 thực tiễn áp

dụng các quy định của pháp luật về bồi thường thiệt hai do bị xâm phạm tínhmang, sức khoẻ trong đỏ phan tích kỹ hai nội dung thực trang vẫn dé xâm.

</div>Trang 37<div class="page_container" data-page="37">

pham tinh mang, sức khoẻ trong tinh hình hiện nay va thực tiến giải quyết, ap

dụng các quy định vẻ béi thường do hành vi xâm pham tinh mang, sức khoẻ,

chi rõ những nguyên nhân của các tơn tại, hạn ché trong q trình thực hiện các quy định về bôi thường thiệt hại đo hành vi xâm phạm tính mang, sức khoẻ.

Tuy nhiên, việc mới chỉ đừng lai ở việc phân tich thực trang #âm pham tính.

mang, sức khoẻ va thực tiễn giải quyết các quy định về bai thường do hành wi

xâm pham tinh mang, sức khoẻ va đưa ra một số giải pháp khắc phục nhữngkhó khăn trong thực hiện cũng cần phải làm rõ thêm. Vi những thực trang mãluận văn đưa ra phan lớn là những nguyên nhân khách quan và các quy định

được đưa ra để khắc phục cũng đã được thay đổi. Dé tải thạc ¢ “CHẾ độ tai nan Jao động. bênh nghề nghiép từ thực tiễn thi hành tại Bắc Giang” (2015) của tác

giã Luc Thi Thu Hoé, luân văn thạc sĩ, Đại học Quốc gia Hà Nổi [81], luận văn.

140 hiểm tai nạn lao động, bệnh.

lâm rõ thực trạng các quy đính pháp luật

nghề nghiệp, trong đó tập trung phân tích vẻ đổi tương hưởng, các trường hop

được coi là tai nan lao động, bênh nghề nghiệp, tỷ lê đồng gop, mức trợ cấp bồi

thường, zữ phạt vi phạm va thực tiễn thi hành chế dé tai nan lao đông, bệnh.

nghề nghiệp tai tinh Bắc Giang qua các nội dung kết quả dat được, tôn tại vanguyên nhân của tơn tại, hạn chế. Ngồi ra, trong phân thực trang luận văn cịn.

để cập cả lich sử hình thành và phát triển chế độ tai nạn lao đông, bệnh nghề nghiệp. Việc tập trung lam rõ các nội dung cu thé la đổi tượng hưởng, ty lệ

đóng góp, mức trợ cấp va xử lý đối với các trường hợp vi phạm là rat cần thiết,

nhất la việc áp dung tại một địa phương cụ thé. Tuy nhiên, cũng vi phân tích rat cụ thể về các trường hợp va áp dụng tại một địa phương la tinh Bắc Giang cũng,

khó đánh giá hết được nơi dung va bat câp của các quy định cia pháp luật lao

đồng hiện hành. Vi thé, việc tiếp tục xem xét ở các dia phương và áp dụng cho

nhiều trường hợp khác la rất can thiết va quan trọng. Để tải luận văn thạc si “Bai thường thiệt hat do người làm công, người học nghề gay ra” (2012) của.

</div>Trang 38<div class="page_container" data-page="38">

[109], luận văn phân tích thực trạng pháp luật bơi thường thiệt hai do người làm.

công, người học nghề gây ra, tập trung vào các nội dung. nguyên tắc chung, trách nhiệm của các chủ thể khi gây ra bồi thường vẻ khách quan, chủ quan khi

gây thiết hai cho cả nhân, pháp nhân sử dung người làm công, người hoc nghề.

Noting kết qua đạt được trong quả trình áp dụng quy định pháp luật hiện nay so

với trước đây, những khó khăn, tén tại nay sinh trong qua trình thực hiện và các. nguyên nhân có thể khắc phục tuy từng trường hợp và đối tượng vi pham gây

thiệt hai. Thành công của luận văn là làm rổ được trách nhiệm của chủ thé gây

ra thiệt hai, nhất la đối với người lam công, người học nghệ, so sánh được nhưng ưu điểm của quy định hiện nay so với quy định trước đây va đưa ra được

một số giải pháp hạn chế việc gây thiệt hai trong quá trình thực hiện cơng việc.

"Tuy nhiên, viếc giới han chủ thé gay thiệt hại là người lâm công va người học. ghê cũng khó đánh giá hết các quy định của pháp luật hiện hành, nhất lả chưa

tách bạch được sự khác nhau giữa người làm công, người lao động và các đổitương khác Vi thé, đấy cũng lả nổi dung cũng cẩn phải tiếp tục tìm hiểu,nghiên cứu thêm dé có cái nhìn đây đủ khách quan, tồn dién hơn.

Thực trang pháp luật vẻ bôi thường thiệt hai cũng là chủ để được lựachon cho dé tai nghiên cứu khoa hoc các cấp của nhiều nhà nghiên cứu trong

những năm vừa qua, đặc biệt phải kể đến một số nghiên cứu cấp Bộ, cấp Nha

nước Để tải nghiên cửu “Hinh thanh quỹ dt thưởng tat nan lao động và

bệnh nghề ngiưập ” (2000), đề tài cập bộ cia Cục An tồn lao đơng - Bộ lao

đơng ~ Thương binh và Xã hội [60]. Với phương pháp nghiên cứu tổng hợp tircác số liêu thứ cấp cùng với trực tiếp điểu tra, nhóm tác gia có những phântích rất quan trong vẻ thực trang pháp luật quy định vẻ quỹ bồi thường, chỉ tratồi thường, hậu quả thực hiện béi thường, trong do bai viết phân tích những

khó khăn trong viếc thực hiện quy định chỉ trả khi có rồi ro, biến có, nhất 1a

</div>Trang 39<div class="page_container" data-page="39">

tai nạn lao động và tinh cấp thiết về việc quy định pháp luật về hình thành quỹ: bồi thường tai nạn lao đông va bệnh nghề nghiệp khi xảy ra các ri ro liên

quan đến tính mang va sức khoẽ cho người lao động và gia dinh ho. Tuy

nhiền việc chi têp trung lâm rõ nội dung về quỹ bảo hiểm và việc dim bão chỉ trả khi sảy ra các rũi ro cũng khó để bao quát được những quy định của pháp luật và thực tiễn thực hiện luôn biển đổi hiện nay, nên việc tiếp tục lâm rõ nội dung nay ở nhiều phương diện khác cũng rất quan trong. Để tải nghiên cứu. “Đề án xâp dung quỹ? bôi thường tat nạn lao động bệnh nghề nghiệp” (2008)

của Bộ lao động ~ Thương bình và Xã hội [53], trong chương trình quốc giavẻ bảo hộ lao đơng, vê sinh lao động 2006 - 2010. La một công trình quan

trong tổng kết thực trạng thực hiện bồi thường thiệt hai trong lao động để từ đó đưa ra mục tiêu, giải pháp thực hiện bồi thường thông qua quỹ bao hiểm.

Để tài có những đánh giá quan trọng vẻ ban hảnh các văn ban quy phạm pháp

luật hướng din va dim bao việc thực hiện các quy định béi thường thiệt hai

trong qua trình lao động thơng qua việc xây đựng quy định quỹ béi thường tainan lao đông, bệnh nghề nghiệp, để xuất nghiên cứu các biện pháp duy trì,thực hiện đâm bảo lâu dai; các quy định phải xây đựng có cơ sở khơa học va

thực tiễn dam bão việc thực hiện có hiệu quả cho các doanh nghiệp đảm bão

an toàn, vệ sinh trong quá trình sử dụng lao đơng. Tuy nhiên, phan lớn nộidung của dé tải cũng mới dimg lai ở việc nghiên cứu và đưa ra phương án tạolập quỹ thực hiên bai thường tai nan lao đông, bênh nghề nghiệp, việc chưachú trọng làm rõ các quy định cia pháp luật lao đông hiện nay trong việc xácđịnh trách nhiêm của các bên và nghĩa vụ đảm bao chỉ trả cũng là nội dung

tiếp tục được cẩn được hoàn thiện. Để tài “Co sở khoa học và thc tiễn xậy

cheng quy inh quỹ bỗi thường tai nan Tao động ” (1991) đề tài cấp Bộ của tác

giả Nguyễn Đại Đồng (chủ nhiệm để tai) [65]. Để tải dành một phan nội dung ‘cha lớn để trình bay tình hình triển khai thực hiện đông bộ các quy định pháp

</div>Trang 40<div class="page_container" data-page="40">

luật, những kết qua dat được và những bat cập trong tổ chức việc thực hiện.

các quy định pháp luật bồi thường thiệt hại trong quá tình sử dụng lao động

"rong đó nhắn manh thực trạng pháp luật về sử dung quỹ béi thường hiện nay

tại một số địa phương, những khó khăn khi thực hiện các quy đính chi trả vàđưa ra một số giải pháp khắc phục những bat cập của các quy đính pháp luật

về xây dựng quỹ bôi thưởng tai nan lao đông để xử lí kip thời, hiệu quả. Tuy

nhiên, các nối dung ma để tai đưa ra lai được phân tích trên cơ sở các quy

định của Bộ Luật lao đông năm 1994 sửa đổi, bỗ sung năm 2002, 2006 va

2007, do đó việc tiếp tục lam rổ nội dung này bỡi các quy định của pháp luậthiện hành là rat quan trong va cần thiết

Bén canh những luận án, luân văn, cũng như để tài khoa học đã nêu, thựctrang pháp luật về bồi thưởng thiệt hai cũng được nghiên cửu và công bổ

trong một số cuốn sich tham khảo, sach chuyên khảo. Sách “Pháp indt về rách nhiễm bỗi thường thiệt hat (1993) của các tác giã Huyền Nga, Hương

Lan, Châu Loan, Nab. Tp. Hé Chi Minh, 1993, -541tr., 19cm [97], tập hopnhững văn ban luật và văn bản dưới luật, phân tích thực trang thực hiện các

văn bản pháp luật về trách nhiệm bồi thường thiệt hại trong các lính vực khác nhau, trong đó có lĩnh vực lao động, bao hiểm từ trang 141 đến 196. Cuốn sách “Chế độ bôi thường trong luật Lao động Việt Nam” (2006) của các tác Chỉ (chủ biên) va Đỗ Gia Thắng, Nzb Tư pháp, 2006. -234

giã Nguyễn Hi

tr; 20,5 cm [59]. Cuốn sách dé cập thực trạng pháp luật về boi thường thiệt hai thơng qua việc phân tích từng quy định cụ thể vé bồi thường thiệt hại tính

mạng, sức khoẻ cho người lao đông, béi thường thiết hai do vi pham hop

đông lao đông, kể cả vi phạm hợp déng học nghề, hợp đông xuất khẩu lao.

đông, béi thường thiết hai vẻ tải sản, đưa ra các ví dụ, các tình huống lâm.

minh chứng cho từng trưởng hop béi thường cu thể. Cuốn sách “ác guy inh pháp luật về bỗi trường thiệt hat” (2006), Nxb Thông ké 2006. -159 tr;

</div>