Các yếu tố tác động đến chất lượng nguồn nhân lực trong các khu công nghiệp trường hợp khảo sát trên địa bàn tỉnh đồng nai

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (656.92 KB, 15 trang )

Trang 1<div class="page_container" data-page="1">

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC LẠC HỒNG

ĐOÀN MẠNH QUỲNH

CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN CHẤT LƯỢNG NGUỒN NHÂN LỰC TRONG CÁC KHU CÔNG NGHIỆP - TRƯỜNG HỢP KHẢO SÁT

TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH ĐỒNG NAI

LUẬN ÁN TIẾN SĨ QUẢN TRỊ KINH DOANH

Đồng Nai – Năm 2022

</div>Trang 2<div class="page_container" data-page="2">

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC LẠC HỒNG

ĐOÀN MẠNH QUỲNH

CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN CHẤT LƯỢNG NGUỒN NHÂN LỰC TRONG CÁC KHU CÔNG NGHIỆP - TRƯỜNG HỢP KHẢO SÁT

TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH ĐỒNG NAI

Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh

Mã số: 9340101

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC PGS. TS NGUYỄN THANH LÂM

Đồng Nai – Năm 2022

</div>Trang 3<div class="page_container" data-page="3">

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là cơng trình do chính tơi thực hiện dưới sự hướng dẫn của người hướng dẫn khoa học. Tất cả những nội dung kế thừa, tham khảo từ những tài liệu khác được trích dẫn đầy đủ, chính xác và ghi nguồn cụ thể trong mục tài liệu tham khảo.

Nghiên cứu sinh

Đoàn Mạnh Quỳnh

</div>Trang 4<div class="page_container" data-page="4">

TÓM TẮT

Trong nghiên cứu này, tác giả sử dụng phương pháp nghiên cứu hỗn hợp định tính và nghiên cứu định lượng nhằm mục tiêu là xác định các yếu tố tác động đến chất lượng nguồn nhân lực trong các khu công nghiệp – trường hợp khảo sát trên địa bàn tỉnh Đồng Nai, mức độ ảnh hưởng, vai trò của từng yếu tố cũng như mối quan hệ giữa các yếu tố này. Trên cơ sở đó đề xuất một số hàm ý giúp doanh nghiệp cũng như chính quyền các cấp có thể vận dụng trong việc đổi mới cơng tác quản trị nguồn nhân lực, đề ra chủ trương, chính sách cũng như, xây dựng kế hoạch, chiến lược cho việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực cho doanh nghiệp nói riêng và các khu cơng nghiệp nói chung, từ đó phát triển các khu công nghiệp, phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Nghiên cứu của tác giả đã góp phần tiếp tục khẳng định các thang đo của các nghiên cứu trước; đồng thời, có thảo luận và điều chỉnh thang đo cho phù hợp với điều kiện thị trường nghiên cứu là các khu công nghiệp của tỉnh Đồng Nai. Cụ thể, đối với thang đo chính quyền địa phương, thang đo về khu công nghiệp, thang đo về phát triển kinh tế - xã hội đã điều chỉnh so với thang đo gốc theo hướng nghiên cứu phù hợp với tình hình và đặc thù các khu cơng nghiệp của tỉnh Đồng Nai.

Đối với thang đo vị thế kinh tế - xã hội được nghiên cứu phát triển mới trên cơ sở thang đo về vị thế - chất lượng cho phù hợp với thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao và đã đổi thành thang đo về vị thế kinh tế - xã hội và kiểm định đều đạt yêu cầu, có tác động đến chất lượng nguồn nhân lực.

Kết quả nghiên cứu cho thấy cảm nhận của người lao động về vị thế kinh tế - xã hội đóng vai trị quan trọng trong việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực thông qua việc thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao một cách nhanh chóng, qua đó có ý nghĩa lớn góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực của địa phương.

Luận án đã xác định 7 yếu tố và đo lường mức độ tác động của từng yếu tố đến chất lượng nguồn nhân lực trong các khu công nghiệp, đồng thời đề xuất các hàm ý nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong các khu cơng nghiệp, góp phần phát triển các khu công nghiệp thúc đẩy tăng trưởng kinh tế của địa phương và quốc gia.

</div>Trang 5<div class="page_container" data-page="5">

LỜI CẢM ƠN

Trước tiên, tơi xin bày tỏ lịng biết ơn sâu sắc đến cố NGND.TS Đỗ Hữu Tài, PGS. TS Nguyễn Thanh Lâm, quý Thầy đã tận tình hướng dẫn và hỗ trợ tơi trong suốt q trình hồn thành luận án. Luận án này sẽ khơng được hồn thành nếu khơng có hai Thầy. Tơi cũng chân thành cảm ơn TS Nguyễn Văn Tân đã nhiệt tình định hướng, góp ý để tơi hồn thành luận án của mình.

Tơi xin chân thành cảm ơn Ban Giám hiệu, Thầy, Cô và Các Anh/Chị Khoa Sau đại học của Trường Đại học Lạc Hồng đã tạo điều kiện để tôi học tập, nghiên cứu trong suốt thời gian vừa qua.

Tôi xin cảm ơn bạn bè, quý đồng nghiệp đặc biệt là quý bạn bè, đồng nghiệp ở Sài Gịn, TP.Biên Hịa, Bình dương, đã giúp đỡ và chia sẻ những khó khăn trong quá trình đi học và nghiên cứu.

Tơi cũng xin cảm ơn Anh/Chị quản lý ở các doanh nghiệp, sở ban ngành, người lao động đã trả lời bảng khảo sát, góp ý thêm cho tơi trong quá trình khảo sát và thu thập số liệu.

Tơi xin cảm ơn Phịng Quan hệ doanh nghiệp, các cựu sinh viên, sinh viên Trường Đại học Công nghệ Đồng Nai đã hỗ trợ, giúp đỡ tôi trong quá trình điều tra khảo sát, thu thập dữ liệu.

Cuối cùng, Tôi muốn gửi lời cảm ơn đến gia đình, đã ln ủng hộ, tạo điều kiện và chia sẻ những khó khăn để tơi có thể hoàn thành Luận án.

Xin trân trọng cảm ơn!

</div>Trang 6<div class="page_container" data-page="6">

TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU ... 1

1.1 Sự cấp thiết của đề tài ... 1

1.2 Tổng quan nghiên cứu ngoài nước và trong nước ... 3

1.2.1 Tổng quan các nghiên cứu ngoài nước ... 3

1.2.2 Tổng quan các nghiên cứu trong nước ... 10

1.2.3 Khoảng trống trong nghiên cứu ... 15

1.3 Mục tiêu - Câu hỏi nghiên cứu ... 17

1.3.1 Mục tiêu nghiên cứu ... 17

1.3.1.1 Mục tiêu tổng quát ... 17

1.3.1.2 Mục tiêu cụ thể ... 17

1.3.2 Câu hỏi nghiên cứu ... 18

1.4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu ... 18

1.4.1 Đối tượng nghiên cứu ... 18

1.4.2 Đối tượng khảo sát ... 18

</div>Trang 7<div class="page_container" data-page="7">

2.1.1. Khái niệm và vai trị của khu cơng nghiệp ... 24

2.1.1.1 Khái niệm khu công nghiệp ... 24

2.1.1.2 Vai trị của khu cơng nghiệp: ... 24

2.1.2 Khái niệm về vốn nhân lực ... 26

2.1.3 Khái niệm nguồn nhân lực... 27

2.1.4 Khái niệm chất lượng nguồn nhân lực ... 30

2.1.5 Các chỉ số phản ánh chất lượng nguồn nhân lực ... 32

2.1.5.1 Cơ cấu nguồn nhân lực ... 32

2.1.5.2 Trình độ và kỹ năng của nguồn nhân lực ... 34

2.1.5.3 Thể lực của nguồn nhân lực ... 35

2.1.5.4 Thái độ và tác phong lao động ... 36

2.1.6 Lý thuyết nền ... 38

2.1.6.1 Lý thuyết thể chế (Institutional theory) ... 38

2.1.6.2 Lý thuyết phụ thuộc nguồn lực (Resource-based theory) ... 40

2.1.6.3 Lý thuyết Vị thế - Chất lượng (Theory of status – quality) ... 43

2.1.6.4 Lý thuyết tính chính đáng (Legitimacy theory) ... 46

2.1.7 Các yếu tố tác động đến chất lượng nguồn nhân lực trong các khu công nghiệp ... 48

2.1.7.1 Chính quyền trung ương ... 59

2.1.7.2 Mơi trường kinh tế - xã hội và tự nhiên: ... 60

2.1.7.3 Chính quyền địa phương ... 62

2.1.7.4 Phát triển kinh tế - xã hội địa phương ... 65

2.1.7.5 Khu công nghiệp ... 66

2.1.7.6 Doanh nghiệp trong khu công nghiệp ... 70

2.1.7.7 Vị thế kinh tế - xã hội ... 73

2.2. Giả thuyết nghiên cứu ... 74

</div>Trang 8<div class="page_container" data-page="8">

2.2.1 Mối quan hệ giữa chính quyền trung ương và chất lượng nguồn nhân lực ... 74

2.2.2 Mối quan hệ giữa yếu tố Môi trường kinh tế - xã hội và tự nhiên với chất lượng

2.2.5 Mối quan hệ giữa yếu tố Khu công nghiệp và chất lượng nguồn nhân lực ... 78

2.2.6 Mối quan hệ giữa yếu tố Doanh nghiệp trong khu công nghiệp và chất lượng nguồn nhân lực ... 78

2.2.7 Mối quan hệ giữa yếu tố Chính quyền địa phương và vị thế kinh tế - xã hội địa phương ... 79

2.2.8 Mối quan hệ giữa yếu tố Phát triển kinh tế - xã hội địa phương và Vị thế kinh tế- xã hội địa phương ... 80

2.2.9 Mối quan hệ giữa yếu tố Khu công nghiệp và Vị thế kinh tế- xã hội địa phương 802.2.10 Mối quan hệ giữa yếu tố Doanh nghiệp trong khu công nghiệp và Vị thế kinh tế - xã hội địa phương ... 81

2.2.11 Mối quan hệ giữa yếu tố Vị thế kinh tế - xã hội địa phương và chất lượng nguồn nhân lực ... 81

2.3 Mơ hình nghiên cứu ... 82

Tóm tắt chương 2 ... 83

CHƯƠNG 3 ... 84

THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU... 84

3.1 Phương pháp nghiên cứu ... 84

3.2 Quy trình nghiên cứu ... 84

3.2.1 Bước 1: Nghiên cứu định tính ... 84

3.2.2 Bước 2: Nghiên cứu định lượng sơ bộ ... 86

3.2.3 Bước 3: Nghiên cứu định lượng chính thức ... 86

3.2.4 Bước 4: Thảo luận kết quả nghiên cứu ... 92

3.3 Kết quả nghiên cứu định tính xây dựng thang đo ... 93

3.3.1 Thang đo chính quyền trung ương ... 93

3.3.2 Thang đo môi trường kinh tế - xã hội và tự nhiên ... 95

</div>Trang 9<div class="page_container" data-page="9">

3.3.3 Thang đo chính quyền địa phương ... 97

3.3.4 Thang đo phát triển kinh tế - xã hội địa phương ... 100

3.3.5 Thang đo khu công nghiệp ... 102

3.3.6 Thang đo doanh nghiệp trong khu công nghiệp ... 105

3.3.7 Thang đo vị thế kinh tế - xã hội ... 107

3.3.8 Thang đo chất lượng nguồn nhân lực ... 111

3.4 Nghiên cứu định lượng sơ bộ ... 113

3.4.1 Thống kê mô tả mẫu nghiên cứu định lượng sơ bộ ... 113

3.4.2 Kiểm định thang đo sơ bộ bằng phân tích độ tin cậy Cronbach’s Alpha ... 114

3.4.3 Kết luận về kết quả nghiên cứu sơ bộ ... 118

Tóm tắt chương 3 ... 120

CHƯƠNG 4 ... 121

KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN ... 121

4.1 Tình hình kinh tế - xã hội tỉnh Đồng Nai và thực trạng lao động trong các khu công nghiệp tỉnh Đồng Nai ... 121

4.1.1. Tình hình kinh tế - xã hội tỉnh Đồng Nai 6 tháng đầu năm 2022 ... 121

4.1.2 Tổng quan về các khu cơng nghiệp và tình hình đầu tư và sản xuất kinh doanh ... 123

4.1.3 Thực trạng tình hình lao động trong các khu cơng nghiệp của tỉnh Đồng Nai 129 4.2 Kết quả nghiên cứu ... 135

4.2.1 Đặc điểm mẫu nghiên cứu ... 135

4.2.2 Kết quả kiểm định thang đo bằng hệ số tin cậy Cronbach’s Alpha ... 136

4.2.3 Phân tích các nhân tố khám phá EFA ... 138

4.2.5 Kiểm định mơ hình nghiên cứu và các giả thuyết ... 146

4.2.5.1 Kiểm định mơ hình nghiên cứu bằng cấu trúc SEM ... 147

4.2.5.2 Kiểm định Bootstrap ... 148

4.2.5.3 Kiểm định giả thuyết nghiên cứu ... 149

4.3 Thảo luận kết quả nghiên cứu ... 153

</div>Trang 10<div class="page_container" data-page="10">

5.2 Hàm ý ... 159

5.2.1 Hàm ý theo thống kê mơ tả trung bình các thang đo ... 160

5.2.2 Hàm ý về tương quan giữa vị thế kinh tế - xã hội địa phương và các yếu tố tác động đến chất lượng nguồn nhân lực. ... 180

5.3 Ý nghĩa của nghiên cứu ... 183

5.3.1 Ý nghĩa về mặt lý thuyết ... 183

5.3.2 Ý nghĩa về thực tiễn ... 184

5.4 Hạn chế của đề tài và hướng nghiên cứu tiếp theo ... 185

5.4.1 Hạn chế của đề tài ... 185

5.4.2 Hướng nghiên cứu tiếp theo ... 185

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ... 2

</div>Trang 11<div class="page_container" data-page="11">

DANH MỤC BẢNG

Bảng 2. 1 Tổng hợp một số khái niệm về nguồn nhân lực ... 29

Bảng 2. 2 Tổng hợp một số khái niệm về chất lượng nguồn nhân lực ... 31

Bảng 2. 3 Các chỉ số phản ánh chất lượng nguồn nhân lực ... 37

Bảng 2. 4 Lược khảo các yếu tố tác động đến chất lượng nguồn nhân lực ... 57

Bảng 2. 5 Giả thuyết nghiên cứu ... 82

Bảng 3. 1 Thang đo yếu tố Chính quyền trung ương ... 95

Bảng 3. 2 Thang đo yếu tố Môi trường kinh tế - xã hội và tự nhiên ... 97

Bảng 3. 3 Thang đo Chính quyền tỉnh Đồng Nai ... 100

Bảng 3. 4 Thang đo Phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Đồng Nai ... 102

Bảng 3. 5 Thang đo Khu công nghiệp ... 105

Bảng 3. 6 Thang đo doanh nghiệp trong khu công nghiệp ... 107

Bảng 3. 7 Thang đo Vị thế kinh tế - xã hội ... 110

Bảng 3. 8 Thang đo Chất lượng nguồn nhân lực ... 113

Bảng 3. 9 Thống kê mô tả mẫu nghiên cứu định lượng sơ bộ ... 114

Bảng 3. 10 Đánh giá độ tin cậy thang đo Chính quyền trung ương ... 115

Bảng 3. 11 Đánh giá độ tin cậy thang đo Môi trường kinh tế - xã hội và tự nhiên ... 115

Bảng 3. 12 Đánh giá độ tin cậy thang đo Chính quyền địa phương ... 115

Bảng 3. 13 Đánh giá độ tin cậy thang đo Phát triển kinh tế - xã hội địa phương ... 116

Bảng 3. 14 Đánh giá độ tin cậy thang đo Khu công nghiệp ... 116

Bảng 3. 15 Đánh giá độ tin cậy thang đo Doanh nghiệp trong khu công nghiệp ... 117

Bảng 3. 16 Đánh giá độ tin cậy thang đo Vị thế kinh tế - xã hội ... 117

Bảng 3. 17 Đánh giá độ tin cậy thang đo Chất lượng nguồn nhân lực... 118

Bảng 3. 18 Tổng hợp thang đo ... 118

Bảng 4. 1 Thống kê đầu tư hạ tầng các khu công nghiệp năm 2021 ... 124

Bảng 4. 2 Số đơn vị đầu tư xây dựng nhà ở công nhân ... 125

Bảng 4. 3 Số doanh nghiệp hỗ trợ nhà ở, cho công nhân thuê nhà ở ... 126

Bảng 4. 4 Số cơ sở giáo dục, cơng trình y tế phục vụ người lao động ... 126

Bảng 4. 5 Tổng quan tình hình lao động các khu công nghiệp Đồng Nai đến tháng 11/2021 ... 133

</div>Trang 12<div class="page_container" data-page="12">

Bảng 4. 6 Thống kê mơ tả mẫu nghiên cứu định lượng chính thức ... 135

Bảng 4. 7 Kết quả đánh giá độ tin cậy ... 136

Bảng 4. 8 Kết quả KMO và Kiểm định Bartlett’s ... 139

Bảng 4. 9 Tóm tắt kết quả tổng phương sai giải thích... 139

Bảng 4. 10 Ma trận nhân tố ... 139

Bảng 4. 11 Kết quả KMO và Kiểm định Bartlett’s ... 140

Bảng 4. 12 Tóm tắt kết quả tổng phương sai giải thích... 140

Bảng 4. 13 Ma trận nhân tố ... 141

Bảng 4. 14 Hệ số tương quan giữa các nhân tố ... 143

Bảng 4. 15 Độ tin cậy tổng hợp của các nhân tố ... 145

Bảng 4. 16 Kết quả ước lượng mối quan hệ nhân quả của mơ hình ... 148

Bảng 4. 17 Kết quả kiểm định Bootstrap (với 1.000 lần lặp) ... 149

Bảng 4. 18 Kết quả kiểm định giá trị phân biệt các yếu tố trong mơ hình ... 150

Bảng 4. 19 Kết quả khảo sát thực trạng “Vị thế kinh tế-xã hội” ... 152

Bảng 4. 20 Tổng hợp kết quả kiểm định các giả thuyết ... 153

Bảng 5. 1 Kết quả hệ số β ... 158

Bảng 5. 2 Thống kê mô tả thang đo Phát triển kinh tế - xã hội địa phương... 160

Bảng 5. 3 Thống kê mô tả thang đo Môi trường kinh tế - xã hội và tự nhiên ... 162

Bảng 5. 4 Thống mô tả thang đo Doanh nghiệp trong khu công nghiệp... 163

Bảng 5. 5 Thống kê mô tả thang đo Vị thế kinh tế - xã hội địa phương ... 170

Bảng 5. 6 Thống kê mơ tả thang đo Chính quyền trung ương ... 172

Bảng 5. 7 Thống kê mơ tả thang đo Chính quyền địa phương ... 175

Bảng 5. 8 Thống kê mô tả thang đo Khu công nghiệp ... 179

</div>Trang 13<div class="page_container" data-page="13">

DANH MỤC HÌNH

Hình 2. 1 Các yếu tố bên ngoài tác động đến chất lượng nguồn nhân lực ... 48

Hình 2. 2 Những yếu tố ảnh hưởng đến phát triển nguồn nhân lực trong DNNVV ... 49

Hình 2. 3 Các yếu tố tác động đến chất lượng nguồn nhân lực... 50

Hình 2. 4 Một số chính sách nâng cao chất lượng nguồn nhân lực ... 51

Hình 2. 5 Các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng nguồn nhân lực ... 51

Hình 2. 6 Tác động của cụm cơng nghiệp đến CLNNL và hiệu quả hoạt động DN ... 53

Hình 2. 7 Trình tự phát triển cụm ngành cơng nghiệp ... 54

Hình 2. 8 Ưu tiên của từng tác nhân ... 55

Hình 2. 9 Mơ hình nghiên cứu đề xuất ... 83

Hình 3. 1 Quy trình nghiên cứu ... 85

Hình 4. 1 Kết quả phân tích CFA ... 144

Hình 4. 2 Kết quả SEM của Mơ hình cấu trúc tuyến tính chuẩn hố ... 147

</div>Trang 14<div class="page_container" data-page="14">

GDvàĐT - Giáo dục và Đào tạo

GINI - Hệ số mức độ mất bình đẳng trong

</div>Trang 15<div class="page_container" data-page="15">

Từ viết tắt Cụm từ tiếng Việt Cụm từ tiếng Anh

</div>

Các yếu tố tác động đến chất lượng nguồn nhân lực trong các khu công nghiệp trường hợp khảo sát trên địa bàn tỉnh đồng nai

<b>CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN CHẤT LƯỢNG NGUỒN NHÂN LỰC TRONG CÁC KHU CÔNG NGHIỆP - TRƯỜNG HỢP KHẢO SÁT </b>

<b>TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH ĐỒNG NAI </b>

<b>LUẬN ÁN TIẾN SĨ QUẢN TRỊ KINH DOANH </b>

Đồng Nai – Năm 2022

<b>CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN CHẤT LƯỢNG NGUỒN NHÂN LỰC TRONG CÁC KHU CÔNG NGHIỆP - TRƯỜNG HỢP KHẢO SÁT </b>

<b>TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH ĐỒNG NAI</b>

Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh

<b>Mã số: 9340101 </b>

<b>NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC PGS. TS NGUYỄN THANH LÂM </b>

Đồng Nai – Năm 2022

Tài liệu liên quan

Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về