Luận văn thạc sĩ Luật học: Thẩm quyền của Toà án cấp phúc thẩm trong việc huỷ bản án hình sự sơ thẩm và thực tiễn thực hiện tại Toà án nhân dân tỉnh Điện Biên

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (9.15 MB, 91 trang )

Trang 1<div class="page_container" data-page="1">

BO GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO. BỘ TƯPHÁP. TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI

BOAN VAN HAI

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

HÀ NỘI - 2021

</div>Trang 2<div class="page_container" data-page="2">

BO GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO. BỘ TƯPHÁP. TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI

BOAN VAN HAI

THAM QUYEN CUA TOA ÁN CAP PHÚC THAM TRONG VIỆC HUY BAN AN HÌNH SU SO THẤM VÀ THỰC TIÊN

THUG HIỆN TẠI TOA AN NHÂN DAN TINH ĐIỆN BIEN

LUẬN VAN THẠC SĨ LUẬT HỌC

Cinyên ngành: : Luật hình sự và tổ tụng hình sự

Mã số :838 01 04.

Người lưướng dẫn khoa học: PGS.TS Đỗ Thị Phượng

HÀ NỘI - 2021

</div>Trang 3<div class="page_container" data-page="3">

LỜI CAMĐOAN.

Tôi xin cam đoan đây 1a cơng trình nghiên cứu khoa học độc lập củariêng tôi.

Các kết quả nêu trong luân văn chưa được cơng bé trong bat kỳ cơngtrình nảo khác. Các số liêu trong luân văn là trung thực, có nguồn gốc rổ rằng,

được trích dẫn đúng theo quy định

"Tơi in chíu trách nhiệm vé tỉnh chính xác và trung thực của luên văn này,

TÁC GIÁ LUẬN VĂN

Đoàn Văn Hải

</div>Trang 4<div class="page_container" data-page="4">

Chương 1: NHŨNG VAN ĐỀ CHUNG VỀ THẲM QUYỀN CỦA TOAÁN CẤP PHÚC THÂM TRONG HUY BẢN ÁN HÌNH SƯ

Khai niệm, đặc điểm vẻ thẩm quyền của tòa án cap phúc thấm. trong việc hủy ban án hình sự sơ thẩm.

Cơ sé quy định thẩm quyền của toa an cấp phúc tí việc hủy bản án hình sư sơ tha

'Ý nghia của việc quy định thẩm quyên của toa án cấp phúc thấm trong việc hủy ban án hình sự sơ thẩm.

Quy định của pháp luật về thẩm quyển của toà án cấp phúc thấm trong việc hủy ban án hình sự sơ thẩm.

Chương 2: THỤC TIẾN ÁP DỤNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆNTHÂM QUYỀN CỦA TOA AN CAP PHÚC THẤMTRONG VIỆC HUY BAN ÁN HÌNH SU SƠ THẲM TẠI“TÒA ÁN NHÂN DÂN TĨNH ĐIỆN BIEN

Thực tiễn áp dụng thẩm quyển của toa án cấp phúc thẩm trong. việc hủy bản án hình sư sơ thẩm trên dia bản tinh Điện Biển Một số kiến nghị hoan thiện thẩm quyền của toa án cấp phúc thấm trong việc hủy bản án hình sự sơ thẩm trên dia bản tinh

</div>Trang 5<div class="page_container" data-page="5">

DANH MỤC CÁC TỪ VIET TAT

</div>Trang 6<div class="page_container" data-page="6">

Số hiệu

DANH MỤC CÁC BẢNG

Tên bảng Trang

Số liệu thu lý và giải quyết các vụ án hình sự trên địa bản.

tinh Điện Biên. 46

Két quả xét zử phúc thẩm của TAND tỉnh Điền Biển 4 Về cơ cấu lệ hủy bản án hình sự sơ thấm trên dia bản.

tinh Điện Biên 48

</div>Trang 7<div class="page_container" data-page="7">

MỞĐÀU 1. Tính cấp thiết của đề tài

Bao dim quyền con người, quyển công dân luôn là một trong nhữngmục tiêu hang đầu của xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa ViệtNam. Các nghị quyết cia Đăng về tư pháp luôn luôn nhễn manh việc bao đảm. quyền con người trong hoạt động tư pháp, đặc biệt Văn kiện Đại hội đại biển toán quốc lẫn thứ XII đã đất ra nhiệm vụ. “Tiếp túc đấy mạnh việc thee hiện Chiến lược cải cách te pháp, xâp dung nền te pháp trong sạch, vững mạnh, din chủ, nghiêm minh, từng bước hiện đại, bảo vệ pháp luật, công lý, quyên con người, quyén công dân, bảo về chỗ độ xã hội chủ nghĩa, lợi ích của Nhà

nước, quyén và lot ich hợp pháp của cơ quan, tỗ chức và cá nhân” Quan

triệt quan điểm của Đảng, van để bảo vệ quyền con người trong tổ tụng hình. sử (TTHS), nhất là dim bao quyển cơn người khi bi áp dụng biện pháp ngăn chăn tam giam luôn được các nhà lập pháp quan tém.

et xử hai cấp là một nguyên tắc tiến bộ được áp dụng phổ biển trên thể giới. Tại đó bản án, quyết định sơ thẩm nếu có kháng cáo, kháng nghị trong thời hạn luất định thi được đưa lên tòa án cấp trên trực tiếp xét xử lại Cap xét xử phúc thẩm cũng là cấp xét xử cuối cùng trong tiền trình tổ tụng. của Việt Nam. Việc quy định câp xét xử phúc thẩm ngồi mục đích tơn trọng. và bão dam quyền con người, quyển công dân trong TTHS thì cơn mục đích khắc phục những sai lam trong hoạt động xét xử của Tòa án cấp sơ thẩm, Dam bảo cho bản án, quyết định của téa án được phán quyết thân trong, khách quan, chính xác, có căn cứ, đúng pháp luật, dim bảo cho toa án cấp trên giám sát hoạt đông xét xử của toa án cấp dưới, khắc phục sai lâm của tòa. án cấp đưới bão dim cho quyền, lợi ich hợp pháp của nhà nước, tổ chức, của

1.Vinhtện ĐụhộiĐmiburấn quất Bt

</div>Trang 8<div class="page_container" data-page="8">

cá nhân, nhất 1a quyển con người, quyển công dân theo đúng tinh thần của. Hiển pháp va Bộ luật tổ tung hình sự (BLTTHS)

Tuy nhiền bên cạnh đó vẫn cịn tổn tai một số han chế, thiểu sot trong việc giải quyết các vụ án hình sự sơ thẩm dẫn đến kháng nghị phúc thẩm có. xu hướng tăng lên trong những năm qua. Nguyên nhân hạn chế zuất phát từcác quy đính của pháp luật liên quan cịn có những khó khăn như chưa van ‘ban hướng dẫn cụ thể thé nao là “vi phạm nghiêm trọng thủ tue tổ ting trong: giai đoạn điễu tra truy tỐ" và “vi pham nghiềm trong thi tuc 16 tung trong giai đoạn xét xử sơ thẩm)" làm căn cứ cho Hội ding xét xử (HBX) phúc thấm hủy bản án sơ thẩm để diéu tra hoặc xét xử lại theo Điều 358 BLTTHS năm 2015, Han chế từ năng lực của người tiễn hành tổ tung... Do vậy, việc nghiên cứu dé tài “Thẩm quyên của toa án cấp phúc thẩm trong việc Iniy Thực hiện tại Tòa ám nhân dâm tĩnh: ban an hình s sơ thâm và thực

Điện Biên" là rất cần thiết, đáp ứng yêu cầu của Đăng va Nha nước đối vớiViệc tiếp tục cải cách tư pháp va công tac xây dựng va hoàn thiện pháp luật, đáp ứng yêu câu về mặt lý luận cũng như vẻ thực tiễn thẩm quyền của toa án. cấp phúc thấm trong việc hủy ban án hình sự sơ thẩm của Tịa án nhân dân. (TAND) tinh Điện Biên

2. Tình hình nghiên cứu của đề

Thẩm quyền của tòa án cấp phúc thẩm trong việc hủy bản án hình sự sơ thẩm đã được rất nhiều chuyên gia Luật học nghiên cứu đưới nhiên khía canh khác nhau trong đó phải kế dén một sé cơng trình nghiên cứu sau đây:

- Trần Thi Hương Lan (2020), Thẩm quyén của hội đồng xét xử pinic thâm đối với bẩn án hình sự sơ thẩm và thực tiễn thi hành tại Téa án nhân dân thành phố Hà Nồi, Luận văn Thạc luật học, Hà Nội. Nội dung dé tải tap trung. 'vào việc Nghiên cứu những van dé lí luận vẻ thẩm quyền của HDXX phúc thẩm. đối với vụ án hình sự sơ thâm. Phân tích qui định của BLTTHS năm 2015 va thực tiễn thi hành pháp luật về thẩm quyền của HDXX phúc thẩm đổi với bản.

</div>Trang 9<div class="page_container" data-page="9">

‘an hình sự sơ thẩm tại TAND thành phó Ha Nội. Dua ra một số giải pháp nhằm. ‘bao dam thực hiện thẩm quyển của HDICX phúc thẩm đổi với van dé này.

- Pham Minh Huan (2018), “Thẩm quyền của Hội đông xét xử phúc. thẩm đổi với bản ám sơ thẩm theo quy đmh của Bộ luật Tế tung hình sự năm 2015”: luận văn thạc sĩ Luật hoc, Đại học Luat Ha Nội. Nội dung để tải tập trung vào việc Trình bay những vẫn để lý luôn vẻ thẩm quyền của HĐXOY phúc thẩm đổi với bản án sơ thẩm trong TTHS. Phân tích các quy định của BLTTHS năm 2015 vẻ thẩm quyển của HDXX phúc thẩm đối với bản án sơ thấm, từ đó đưa ra giải pháp nhằm nâng cao chất lượng hoạt động nay.

~ Nguyễn Thị Hiển Lương (2019), “Thẩm quyễn xét xứ pinic thẩm vụ. in dp dhong tại tinh Lào Cat, lnGea hình sue cũa Tịa án nhân dân và thực

văn thạc Luật học, Trưởng Đại học Luật Ha Nội. Nội dung để tai tập trungvào việc Trình bay một số van dé li luân và qui định của BLTTHS năm 2015quyển xét xử phúc thẩm vụ án hình sự của TAND. Phân tích thực tiễn áp dụng các qui định của pháp luật TTHS vẻ thẩm quyển xét xử phúc thấm vụ án hình sự của TAND tinh Lao Cai; từ đó đưa ra mốt số kiến nghịvề

nhằm hoàn thiện pháp luật vé vẫn dé nay.

- Lê Đình Vượng (2018), *Tiực hành quỹ:Thủ theo pÌ

điều tra và thực tiễn tại thành phố Hà Nội", luân văn thac sĩ Luật hoc, Trường, công tô, kiểm sát việc tuân iuật trong áp ding biện pháp bắt bi can để tạm giam & giai đoạn

Đại học Lut Hà Nội. Nội dung dé tai tập trùng vào việc trình bay một số vẫn đề i luận về thực hanh quyền công tổ, kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong ap dụng biện pháp bắt bi can để tam giam ở giat đoạn điều tra. Phân tích thực trang thực hành quyển công tổ, kiểm sát việc tuân thủ theo pháp luất trong áp dụng ‘bién pháp tắt bị can để tạm giam ở giai đoạn điêu tra tại thanh phố Hà Nội, từ

đó đưa ra một số giải pháp nhằm nâng cao chat lượng của hoạt động nay. ‘Ngoai ra cịn có thể kể đến một số cơng trình khác có liên quan như. Tap chí Tịa án số 20; Dinh Văn Qué (2004), “Những trường hop Tòa án cấp

</div>Trang 10<div class="page_container" data-page="10">

phúc thẫm july ban án sơ thẩm ”, Tạp chi Tịa án sơ 8, Hoang Thị Liên (2005), “Xữ If thé nào trong trường hop tòa án cấp pimic thẩm iy da sơ thẩm để điều tra lại theo hướng nặng hơn đối với bi cáo”; Tap chí Tịa án sơ 17, Đỗ. Đại Hữu (2006), “Xác định Téa án xét xử lại, khu Tòa ám tối cao Iniy bẩn ân, quyét định của Tòa cấp dưới”, Tap chi Nghiêu cứu lập pháp sé 72, Phạm. ‘Thanh Hai (2007), “Tòa án cắp phúc thẩm phải lũy bẩm ám sơ thẩm, đình chỉ giải quyết vụ dn”, Tap chi Tòa án số 4; Vũ Gia Lâm (2012), “ Về quyển in bẩn đm hình sự sơ thẩm a điều tra lại hoặc xét xử iat của Tịa án cắp phúc thẩm”, Tap chí Luật học số 11; Dinh Văn Qué (2013), ” Tòa ám cắp piuic thẩm Aly bản ám sơ thẩm để xét xử lại theo hướng có tội - những vẫn đà If luận và. thực tiễn”, Tap chí Dân chủ va Pháp luật số 5..., Ngoài ra,

được để cập tới mét sé tai liệu khác như. Giáo trình luật TTHS của Trườngđại học luật Hà Nội năm 2013 va các sách chuyên khảo vẻ kỹ năng sét xử.

Qua thực tiễn nghiên cứu tại một số cơng trình nghiên cứu đã kể trên. có thé khẳng định rằng van dé Thẩm quyền của toa án cấp phúc thẩm trong Việc hủy ban án hình sự sơ thẩm được sự quan tâm nghiên cửu với hình thức nghiên cứu, phương pháp nghiên cửu khác nhau với nhiều góc độ. Các cơng trình đã đảnh giá chuyên sâu va làm rõ những van dé vẻ mặt lý luân va thực tải này con

tiến Thắm quyển của tòa án cấp phúc thẩm trong việc hủy bản án hình sự sơ thấm sau khi BLTTHS năm 2015 có hiệu lực thi hành Trên tỉnh thân tiếp thu có chon lọc những tinh hoa của các cơng trình nghiên cứu đã công bổ, Luân văn tiếp tục nghiên cứu va làm rõ hơn về những van để lý luận va thực tiến ‘Tham quyền của toa an cấp phúc thẩm trong việc hủy bản án hình sự sơ thẩm. từ đó đưa ra những để xuất để hồn thiện những quy định pháp luật về Thẩm. quyển của tòa án cấp phúc thẩm trong việc hủy bản án hình sự sơ thẩm cũng. như đưa ra những giải pháp vẻ mit tổ chức thực hiến nhằm nâng cao chất lượng áp dụng Thẩm quyển của tòa an cấp phúc thẩm trong việc hủy bản an hình sự sơ thấm trên dia ban tỉnh Điện Biển.

</div>Trang 11<div class="page_container" data-page="11">

3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của dé tài

3.1. Mục đích nghiên cứu của dé tài

Trên cơ sỡ phân tích, lâm sảng tõ những yêu tổ thuộc vẻ lý ln vẻ thấm quyền của tịa án cấp phúc thẩm trong việc hủy ban án hình sự sơ thẩm; quy định pháp luật hiện hành va thực tiễn áp dung Thẩm quyên của tủa an cấp. 'phúc thẩm trong việc hủy ban án hình sự sơ thẩm trên dia ban tinh Điện Biên, Luận văn để zuất giải pháp hoàn thiện các quy định vé Thẩm quyển của tòa án cấp phúc thẩm trong việc hủy bản án hình sự sơ thẩm, va các giải pháp khác bảo dam nâng cao chất lượng áp dung quy định Thẩm quyển của tòa án cấp phúc thẩm trong việc hủy bản án hình sự sơ thẩm trên địa ban tỉnh Điện Biên.

3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu của dé tài

Tir mục đích nghiên cứu trên, nhiệm vu nghiên cứu của để tải la

Ất. để tai làm rõ những van dé lý luận Thẩm quyền của tòa án. Thử nh

cấp phúc thấm trong việc hủy bản án hình sự sơ thẩm bao gồm khái niệm, đặc điểm Ý nghĩa, cơ sở lý luận và thực tiễn áp dung Thẩm quyển của tòa án cấp phúc thẩm trong việc hủy bản án hình sự sơ thẩm.

‘That hat, dé tài phân tích và lâm rổ về thực trang ap dụng Thẫm quyển. của tòa án cấp phúc thẩm trong việc hủy bản án hình sự sơ thẩm trên địa ban tĩnh Điện Biên thông qua hoạt động dùng phương pháp nghiên cứu để chỉ ra những kết quả đạt được trong qua trình áp dụng Thẩm quyển của tòa án cấp 'phúc thẩm trong việc hủy bản án hình sự sơ thẩm trên địa ban cũng như chỉ ra những tôn tại vướng mắc trong việc hoạt động này, Qua kết quả trên từ đó tác giả đưa ra những giải pháp hoan thiện Tham quyền của toa án cấp phúc thẩm. trong việc hủy bản án hình sự sơ thẩm.

4. Đối trong và phạm vi nghiên cứu của để tài.

4.1. Đỗi tượng nghiên cứm của để i

‘Voi cách tiếp cận nghiên cứu của dé tài, tac giã hướng tới đổi trong nghiên cửa như sau:

</div>Trang 12<div class="page_container" data-page="12">

‘That nhét, những vân dé lý luận, các văn bản quy phạm mang tinh chất chi đạo đường lỗi của Đăng, các quy pham pháp luật của Hiển pháp, Bộ luật tổ tung hình hiện hành, cũng như hệ thống các văn ban quy phạm pháp luật liên quan TTHS vé thẩm quyên của toa án cấp phúc thẩm trong việc hủy bản án hình sự sơ t

“Thứ hai, Cac sé liệu thông kê thực tế của hoạt đông kiểm sát việc tam giam do TAND tỉnh Điện Biên tiến hành thống kê.. Các vụ án giãi quyết vụ án hình sự thé hiện đậm nét thẩm quyên của tòa án cấp phúc thẩm trong việc hủy,

‘ban án hình sự sơ thẩm do TAND tỉnh Điên Biên dé thực hiện trên thực tế.42. Phạm vi nghiên cứu của dé tai

Tác giả hướng đến phạm vi nghiên cửu của dé tai bao gồm:

Thứ nhất, đề tài chỉ giới hạn ở việc nghiên cứu một số van dé lý luận. cơ bản, các Quy định của pháp luật hiện hành việc thẩm quyền của tòa án cất phúc thẩm trong việc hủy ban án hình sự sơ thẩm vả một số quy định khác liên qua. Luên văn cũng không nghiên cửu địa vi pháp lý của các chủ thể trong quan hệ TTHS.

‘Tit hai, với định hướng nghiên cứu ứng dung, để tài chủ yếu tập trung nghiên cứu tại chương 2 1a, thực tiễn kiểm sát tạm giam trên địa ban tỉnh Điện Biên theo mốc thời gian từ ngày 1/11/2018 đến ngày 31/12/2020‘bao gồm các số liệu thơng kê có liên quan đến để tài

5. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu của dé tài

Để tài được nghiên cửu trên cơ sở các phương pháp luân của chủnghĩa duy vat biển chứng và chủ nghĩa duy vật lich sử trong Triết học Mác-Lê ‘Nin, tư tưởng Hỗ Chí Minh vẻ nha nước và pháp luật, các quan điểm của Đăng và Nha nước vé nhà nước và pháp luật, quan điểm, đường lối chính sách của Bang và Nha nước vé chiên lược xây dựng nha nước pháp quyển xãhội chủ nghĩa về chiến lược cải cách từ pháp đến năm 2020.

Để tài sử dụng các phương pháp nghiên cửu cụ thể như. Phương pháp phân tích, so sánh để lm sáng td những van để lý luận về thẩm quyền.

</div>Trang 13<div class="page_container" data-page="13">

của toa án cấp phúc thẩm trong việc hủy ban án hình sự sơ thẩm. Bên cạnh đó, cơng trình cịn sử dung phương pháp tổng hop, phương pháp thông kê va chú trong phương pháp nghiên cửu vụ án phủ hợp với định hướng nghiên cứu ứng dung dé làm sang tõ thực tiễn thẩm quyển của tòa án cấp phúc thẩm trong Việc hủy ban án hình sự sơ thấm trên địa bản tình Điện Biên.

6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn nghiên cứu của đề tài

Thẩm quyền của tòa án cấp phúc thẩm trong việc hủy bản án hình sự sơ thẩm và thực tiễn thực hiện tại TAND tỉnh Điện Biên là cơng trình nghiên. cứu có sự tiếp thu và kế thủa những tinh hoa của những cơng trình nghiên cửu trước để cung cấp những nội dung, thông tin quan trong và đáng tin cậy, có. quyền của tịagiá tr về hoạt động nghiên cứu xây dựng các quy định ví

án cấp phúc thẩm trong việc hủy bản án hình sự sơ thẩm ở nước ta. Vi vay Luận văn gop phân bổ sung lam rõ hơn những van dé lý luận về Thấm quyên. của tủa án cấp phúc thẩm trong việc hủy bản án hình sự sơ thẩm, lả tải liệu. tham khảo, phục vụ cho việc nghiền cứu học tập và giảng dạy về thủ tục naytrong bộ môn Luật TTHS Việt Nam & các cơ sỡ do tao Luật

Ngoài ra, luận văn có phân tích vẻ thực tiễn quy định và thực tiễn ápdụng trong đó có phân tích chỉ ra những vẫn dé cin hoàn thiện bao gồm cảnhững van dé thuộc về mang tính sửa đổi, b sung các điêu luật, những vẫn để về tổ chức áp dụng các quy định về thẩm quyên của tòa an cấp phúc thẩm. trong việc hủy bản an hình sự sơ thẩm trên dia ban tinh Điện Biên để lam co

sở trong việc hoàn thiện chế định trên

Kết quả luận văn có đưa ra một số kiến nghĩ, giải pháp mang tính xây dựng đưa trên tính kể thừa của các cơng tình nghiền cứu va quan điểm của ‘ban thân dựa trên cơ sở thực tiễn công tác tạ tỉnh Điện Biên. Qua đó xét dưới khía cạnh nhé, Ln văn có góp phan nao trong việc kam sáng t6 thực tiễn các quy định và áp dụng Thẩm quyền của toa án cấp phúc thẩm trong việc hủy. ‘ban án hình sự sơ thẩm, qua đó tạo điều kiện nâng cao chất lượng kiểm sat

</div>Trang 14<div class="page_container" data-page="14">

việc áp dung Thẩm quyền của tòa án cấp phúc thẩm trong việc hủy bản án hình. sử sơ thẩm trên địa ban tỉnh Điện Biên trước au thé cai cách tư pháp hiện nay.

T. Kết cầu của đề tài

Ngoài phan mỡ đẩu, kế luân va danh mục tai liệu tham khảo, nội dung của để tải gồm 02 chương

Cương 1: Những van dé chung về thẩm quyền cia Tòa án cấp phúc thấm trong hủy bản án hình sự sơ thẩm.

Chuong 2: Thực tiễn áp dung và giải pháp hoàn thiện thẩm quyền của toa án cấp phúc thẩm trong việc hủy bản án hình sự sơ thẩm tại Tòa án nhân. dân tỉnh Điện Biên

</div>Trang 15<div class="page_container" data-page="15">

Chương 1

NHUNG VAN DE CHUNG VE THAM QUYEN CỦA TÒA AN cAP PHÚC THAM TRONG HUY BẢN AN HÌNH SỰ SƠ THẢM.

'hủy bản án hình sự sơ thâm.

niệm, đặc điểm về thâm quyền của tòa án cấp phúc thẩm.

trong vi

~ Khái niệm thẩm quyền của tòa án cấp piic thẩm

“Xét xử lả hoạt động xem xét, đảnh giá bản chất pháp lý của vụ việcnhằm đưa ra một phan xét vẻ tính chất, mức độ pháp lý của vu việc, từ đónhân danh Nha nước dua ra một phan quyết tương ứng với bản chất, mức độ

trải hay không trải pháp luật của vụ việc”. Xét xử là chức năng thuộc vẻ Tòa

án, lả một giai đoạn tổ tung quan trọng được tiền hành đưới hình thức phiên tịa nhằm nhên danh Nha nước đưa ra một phan quyết theo một trình tự luật định những vụ án thuộc thắm quyển của Tòa án Xét sử phải được tiến hành trên cơ sử tuân thủ các nguyên tắc luật định như: Tòa án xét xử độc lập và chỉtuân theo pháp luất, xét xử tập thể, xét xử công khai, bảo đảm quyển tỉnh. đẳng trước Tòa an, bao đảm quyển bảo chữa cia bi cáo... Trong khoa học Luật TTHS đưa ra nhiều khái niệm xét xử phúc thẩm Tuy các khái niệm đó có cách diễn đạt khác nhau, nhưng déu khá thông nhất vẻ những yêu tổ cơ bản. xuất phat từ tinh than quy định của BLTTHS®. Theo tinh than đó, xét xử phúc thấm được hiểu lả một giai đoạn của TTHS, trong đó Tịa án cấp trên trực tiếp xét xử lại vụ án hoặc xét lại quyết định sơ thẩm ma ban án, quyết định sơ thấm đối với vụ án đó chưa có hiệu lực pháp luật bi kháng cáo hoặc khang nghị nhằm kiểm tra tính có căn cứ, tính hợp pháp va khắc phục những sai lâm của Téa án cấp sơ thẩm, bao vệ lợi ích Nha nước, quyển va lợi ích hop phápcủa tổ chức, cả nhân. Đối tương xét xử phúc thẩm lả tồn bơ hay một phan2. Vin Kho học phép , Bộ Rephip (2006), Ten bit lọc AB Tp, No Te đốn dicho, Bí

Nội woes

3. Quốc hội 2015) Bổ bật Tổ amg hth nr Việt Numi 2015, Nội, Đền 30

</div>Trang 16<div class="page_container" data-page="16">

nội dung bản án sơ thẩm đã tuyên đổi với vụ án đó chưa có hiệu lực pháp luật ‘bi kháng cáo, kháng nghi. Ngồi ra, Tịa án cấp phúc thẩm cũng có thể xem xét những phn khác của ban án hoặc quyết định của Tịa án cấp sơ thẩm có liên quan đến kháng cáo. Nên có kháng cáo về những vấn để chưa được xét xử ở cấp sơ thẩm thi Tịa án cấp phúc thẩm cũng khơng có trách nhiệm phải giải quyết. Tòa án xét xử phúc thẩm có nhiệm vu xem xét, đánh giá lại sự thật của vụ án trên cơ sở những chứng cứ cũ và chứng cứ mới được bỗ sung ở cấp phúc thẩm, dong thời thực hiện chức năng giám đốc xét xử của Toa án cap trên đối với Tòa án cấp dưới, kiểm tra tính hợp pháp vả tính có căn cứ của bản án, quyết định sơ thẩm chưa có hiệu lực pháp luật. Trong q trình thực hiện hai nhiệm vu này, Téa án cấp phúc thẩm có khả năng phát hiện, khắc phục và sửa chữa những sai lâm, thiêu sót trong việc xét xử sơ thẩm, đồng thời thông qua việc phát hiện sửa chữa sai lâm nay thi Tòa án cấp phúc thẩm đã hướng. dẫn Tòa án cấp dưới, dam bão việc ap dụng pháp luật đúng đắn va thông nhất. Sau khi xem xét, đánh gia toản bộ tài liệu, chứng cứ có trong hỗ sơ vụ an và được thẩm tra tại phiên toa, HDXX phúc thẩm có các quyền sau: Một là, không chấp nhận khang cáo, kháng nghị va giữ nguyên bản án sơ thẩm; Hai sửa bản an sơ thẩm; bản án 1a, hủy bản án sơ thẩm vả chuyển hồ sơ vụ án. điểu tra lại hoặc xét xử lại, Bon la, hủy bản an sơ thẩm vả đính chỉ vụ án. Như vậy, Xét xử phúc thẩm có thé được hiểu la một giai đoạn trong TTHS theo đó thì TAND cấp trên có thẩm quyển xét xử lại vụ án hình sự sau khi đã có ban án, quyết định cia TAND cấp dưới chưa có hiệu lực pháp luật nhưng ‘bi kháng cáo, kháng nghị thì phúc thẩm.

Vay thẫm quyền xét xử cấp phúc thẩm là gi

Khái niêm vẻ thấm quyên, thẩm quyển của Tịa án được hiểu với nhiễu góc đơ khác nhau, theo đó thẩm quyền “guyễn chính thie được xem xét

+. ốc hội 2015) Bồ hit Tổ nng hàn se Vt Non nấm 2015, Ha Nội, Đều 355

</div>Trang 17<div class="page_container" data-page="17">

đỗ kết luận và định đoạt. quyết đmh một vẫn dé“? và thấm quyền của Toa án. là "quyển xem vét và quyên gidt quyết vụ án (bẩn án gầm ra bản án và các cnyét dinh khác) trong hoat động xét xứ của Tòa ăn theo quy dinh của pháp “mật “Ê hoặc Thẩm quyên của Tòa án là “fổng hợp các quyén mà pháp luật quy dinh cho Tòa án được xét xử những vụ án cụ thé và quyết đmh đối với các vẫn đồ vỗ nội dung vụ ăn hoặc đẫm bão cho việc xét xử trong giới han hoặc phạm

Ất đit”

ví hoặc Thẩm quyền xét xử là “tổng hợp các quyé: theo quy dinh của pháp luật dé Tòa dn nhân dân giải quyết các tranh chấp trong xã hội thông qua việc xem xát. đánh giá. phản quyết có tính cưỡng chế cũa Nhà © Dưới góc độ pháp luật TTHS quy định về thẩm quyền xét xử phúc. thấm chính “Ia sự thé hiện của việc Tòa dn cấp phúc thẩm dimg các quyền được pháp inật quy định đŠ áp dung knit tha If giải quyết một vụ án hinh sự ở

giải doan xét xử phúc thẩm”. Mặc dù khái niệm thấm quyền, thẩm quyền xét

xử phúc thẩm được xem ét ở nhiễu khia cạnh khác nhau, nhưng đều xc định thấm quyển của Tòa án cấp phúc thẩm la tập hợp các quyền khác nhau của. ‘Toa án trong qua trình giải quyết vu an đó la: Tham quyền vẻ mặt nội dung vả. thấm quyền về mặt hình thức, trong đó:

Thẩm qun về mặt hình tiức (hay cịn gọi là thẩm quyên xem xét) là. việc toa an cap phúc thẩm xác định các vụ án hình sự, các bản án, quyết định của toa án cấp sơ thẩm nao thuộc thẩm quyển xem xét của tòa án cấp phúc. thấm va giới hạn, phạm vi, mức đô xem xét của toa án cấp phúc thẩm đổi với. vụ án hình sự đó. Tóm lại thẩm quyển vé mặt hình thức xác đính tịa án cấp phúc thẩm có qun xem xét cái gi, ở mức độ, giới hạn nao,

3, Tên Đức Hn C000), "Pham ve deepen theo Lt ed ng hôi ự Pte Mw etn Toadniên đn cw tế Bà Nẵng”, hận vn Tac silt hc. e1

9. rên Đức Kiên (2020), "Phu \ sắt di phi Hiệu 0o luted ang hoi it Nam ti Dục tẤn Tha orhin dân cÁp cao ti aching” văn Thịc sĩ Luặ học, lẽ

</div>Trang 18<div class="page_container" data-page="18">

Thâm quyền về nội ding (hay còn gọi là thẩm quyền quyét định) là việc sắc định các quyển của TAND cấp phúc thấm trong việc quyết định các vấn đề cụ thé của vụ án trong giai đoạn xét xử sơ thấm nhưng bị xem xét va xét xử lại ở giai đoạn xét xử phúc thẩm.

Như vậy, thấm quyển về hình thức của TAND cấp phúc thẩm bao quyển xét xử phúc thẩm và pham vi xét xử phúc thẩm, Còn thẩm. quyển về nội dung (hay con gọi lả thẩm quyển quyết định) của TAND cấp. gảm

phic thẩm la việc thể hiện ở các quyền hạn của Tòa án phúc thẩm khi xét xử: theo thủ tục phúc thẩm các vụ án hình sự bi kháng cáo hoặc kháng nghị. Có thể thay, phạm vi xét xử (thẩm quyên về hình thức) vả quyên han của Toà án cấp phúc thẩm (thẩm quyền nội dung) có quan hệ qua lại biện chứng, Về phạm vi xét xử, Toa án cấp phúc thẩm không chỉ xem xét phân ban an bị kháng cáo, kháng nghị, ma cịn có thé xem xét tồn bộ vụ an. Tuy nhiên, về thẩm quyển nội dung thi Toa án cấp phúc thẩm chỉ có quyền: a) Khơng chấp nhân kháng cáo, Kháng nghỉ và giữ nguyên bản án, quyết định sơ thẩm, b) Sữa ban án, quyết định sơ thẩm theo hướng giảm nhẹ cho bị cáo (kể cã có kháng cáo hay khơng có kháng cio); c) Sửa bản án, quyết đính sơ thẩm theo hướng tăng năng đối với bị cáo nếu có kháng cáo của bị hại, kháng nghị của Viện kiểm sắt theo hướng đó, d) Sửa quyết định bơi thường dân sự nếu có kháng cáo, kháng nghị về vẫn dé đó... Trong phạm vi giới han nghiền cứu của luận văn, tác gia sé phân tích thẩm quyên xét xử phúc thẩm đưới góc độ thẩm quyển về nội dung (hay cịn gọi lả thẩm quyền quyết định) là việc xác định. các quyên của TAND cấp phúc thẩm trong việc quyết định các van dé cụ thể của vụ án trong giai đoạn xét xử sơ thẩm.

- Khái niễm ví ly bain cin hình sự sơ thẩm

Theo Từ điển Tiếng Viết thi hủy là “làm cho khơng cịn tơn tại hoặc

ˆiơng cịn có giá trị nữa”. Ban an (trong trường hop nay 1a bản án hình sự)

10. Vain Ngơn ng học 2002), Tà đến tổng Vit, ob Tephip - Hô Di Nẵng, Đã Nẵng 214

</div>Trang 19<div class="page_container" data-page="19">

1a văn ban áp dụng pháp luật thể hiện phán quyết của Tòa án trong ét xử vụ án hình sự. Theo cách hiểu nảy thì “i

án chưa có hiệu lực pháp luật của của Toa án cấp sơ thẩm khơng cịn giá trị nữa để có hiệu lực thi hành (huỷ ở cắp phúc thẩm) hay làm cho bản án đã có. hiệu lực thi hảnh khơng cịn hiệu lực thi hành nữa (huỷ ở thủ tục giám đốc thẩm, tái thẩm). Củng với việc huỷ ban án là một loạt van dé đặt ra tiếp theo. bản án" là cách thức làm cho một bản

1a vi so phải hủy bản án (căn cứ huỷ ban án)? Chủ thể nào được trao thẩm quyển hủy bản án? Hậu quả pháp lý của việc hủy bản án là gì?... Trong pháp. luật TTHS Việt Nam, huỷ bản án hình sự được hiểu lả huỷ toản bộ bản án chưa có hiệu lực pháp luật hoặc đang có hiệu lực pháp luật hoặc huỷ mộtphân bản an đó, nêu các phan khác của bản ăn không anh hưởng dén pl

án bị huỷ. Trong TTHS Việt Nam khi nói đến thuật ngữ

hình sự cấp quận, huyện lả nói đến thẩm quyền của HDXX cấp phúc thẩm. hoặc giám đốc thẩm, tái thẩm được quy định trong pháp luật hình sự. Voi những néi dung nêu trên, hủy bản án trong TTHS được hiểu là một trong những quyển hạn của Tòa án cấp trên trong quả trình sét xử phúc thẩm vụ ánbản Trp bản án” sơ thẩm.

hoặc xét lại ban án theo thũ tục giám đốc thẩm, tái thẩm của Toa án cấp đưới. theo thũ tục luật định, nếu sét thấy có căn cứ theo quy định của pháp luật, nhằm.hủy bö một phân hay tồn bộ bên án đó để điều tra lai, xét xử lại hoặc đình chỉ vụ an”. Dưới phạm vi nghiên cứu để tai, tác giả chi giới hạn nghiên cứu. việc hủy bản án hình sự sơ thẩm theo thẩm quyền của HDXX cập phúc thẩm.

‘Vay hủy bản án trong giai đoạn xét xử phúc thẩm được hiểu như thể nao? Theo Từ điển Luật học thi Tòa án cấp phúc thẩm có thẩm quyền hủy ‘ban án sơ thẩm, chuyển hé sơ dé điêu tra lại hoặc xét xử lại va hủy bản án sơ thẩm, đính chỉ vụ án. Khi hủy án sơ thẩm để xét xử lại, Tịa án cấp phúc thẩm. khơng quyết định trước những chứng cứ ma Téa án cấp sơ thẩm cân phải

1N Bộ Thị Em Củ 2020), ấy Bất đt đi tụ đôn sự cũ tba cot đ cất ng nữ tục tấn

</div>Trang 20<div class="page_container" data-page="20">

chấp nhận hoặc cân phải phan bác bõ, cũng như, khơng quyết định trước về điều khoản bộ luật va chế tai mà Toa án cấp sơ thẩm sẽ phải ap dụng Đối với trường hợp hủy bản án sơ thẩm và đính chỉ vụ án, nếu Tịa án cấp phúc thẩm xét thay khơng cĩ sự việc phạm tội hộc hành vi của bị cáo khơng cấu thánh. tơi pham thi ra quyết định hủy bản án sơ thẩm, tuyên bổ bị cáo vơ tơi và đính

chi vu an”. Hủy ban án hình sự sơ thẩm của Téa án cấp phúc thẩm là một

tiện pháp quan trọng gop phan han chế tinh trang oan, sai trong các bản án, quyết định của Tịa án, nhằm bao vệ quyền con người, đảm bảo tinh đúng đắn. các phân quyết của Tồ án trong giễi quyết các vu án hình sự Cách thức tink tự tiên hành xét xử lại vụ án hoặc xem xét lai quyết định sơ thẩm ma ban án, quyết định sơ thẩm đối với vụ án chưa cĩ hiệu lực pháp luật bi kháng cáo, kháng nghị theo quy định của phép luật. Mục dich của việc xét xử phúc thẩm ằm kiểm tra lại tính hợp phảp, tính cĩ căn cứ của bản án, quyết định sơ lân

thẩm, bảo vệ quyên và lợi ích hợp pháp của những người tham gia tổ tung, sửa chữa những sai lắm và vi pham của tịa án sơ thấm nhằm bảo dam việc áp dụng thống nhất pháp luật. Việc sét xử phúc thẩm chỉ phát sinh khi cĩ kháng cáo của những người cĩ quyền kháng cáo hoặc kháng nghị của Viện kiểm sắt nhân dân HBXX chỉ xét xử đổi với những vụ án mã bản án bi kháng cáo, kháng nghỉ. Phẩn cịn lại khơng bi kháng cáo, kháng nghị chỉ được xem xét nêu cĩ điểm cân được giảm nhe trách nhiệm hình sự cho bi cáo. Khi zét xử Téa án cấp phúc thẩm cĩ quyên bác kháng cáo, kháng nghị va giữ nguyên ban án so thấm và chuyển hồ sơ vụ án để diéu tra lại hoặc xét xử lại. Bản án va quyết định của Tịa án cấp phúc thẩm cĩ hiệu lực pháp luật ngay sau khi tuyên án.

Trong quyển han của tịa án cấp phúc thẩm nêu trên thi quyển giữ nguyên ban án sơ thẩm 1a do Toa án cấp sơ thẩm khơng cĩ vi phạm nghiêm. trong thi tục tổ tung va áp dung phảp luân đúng đắn (cĩ căn cứ vả hợp pháp).12 Viên hot học pip ý 2006) Từ SN Luật học, $d 404,

</div>Trang 21<div class="page_container" data-page="21">

Đối với thẩm quyên hủy ban án trong giai đoạn phúc thẩm lả khi Toa án cấp. phúc thẩm phát hiện bản an của Tịa án cấp sơ thẩm có những vi phạm nghiêm trong thủ tục tổ tụng trong việc chứng minh (thu thập, đánh giá chứng ci), trong việc áp dụng pháp luật nội dung hay ở vi pham tổ tung khác ở mức đô đáng kể, dong thời những vi phạm này Toa án cấp phúc không thé khắc. phục được thi hủy bỏ ban án sơ thẩm nay. Tùy theo tinh chất vi phạm của ban an sơ thẩm ma Tòa án cấp phúc thẩm quyết định hủy bản án để điều tra lai, xét xử lại hoặc đình chỉ vụ án. Theo đó, Bản án cấp phúc thẩm hủy bản án để điều tra lại là trường hop Téa án cấp phúc thẩm nhận thấy việc điều tra ở cấp

sot không đây đủ như. Co hành vi pham tôi xảy ra hay không, thời gian, địa điểm va những hình thức khác của hành vi pham tôi, Ai là người thực hiện "hành vi phạm tội, có lỗi hay khơng có lỗi, do cổ ý hay vơ ÿ, có năng lực trách.nhiêm hình sw hay khơng, mục dich đồng cơ pham tơi, Những tình tiết giảm. nhẹ, tăng năng trách nhiệm hình sự của bị can, bi cáo va đặc điểm vé nhân thên của bi can, bị cáo, Tính chất va mức độ thiệt hại do hành vi pham tôi gâyra, Nguyên nhân và điều kiện phạm tôi, Những tinh tiết khác liên quan đền việc loại trừ trách nhiêm hình sự, miễn hình phạt. Đôi chiều với những quy định trên chủ toa phiên tòa cũng cân xem xét những van để như. Các thủ tụctrong diéu tra, truy tổ đã bảo đăm đúng va day đủ theo quy định cia pháp luậthay không, Hành vi của các bi cáo có đủ đâu hiệu cấu thanh tôi phạm haykhông, tôi danh và điều khoản ma VES truy tổ có phù hợp khơng, Có cân xửlý vat chứng hoặc áp dụng biến pháp bo đảm việc béi thường thiệt hai trướckhi sét zữ không... Việc điều tra khơng đây đủ làm cho việc xác đính sự thất vụ án không được khách quan vả toan điện Toa an cấp phúc thẩm chỉ hủy an sơ thẩm để điều tra lại khi việc diéu tra ở cấp sơ thấm không day đủ ma những vấn để chưa đây đủ ảnh hưởng đến sắc định sự thật vụ án cịn nếu khơng ảnh hưởng đến việc sắc định sự thật vụ án thì khơng được hủy bản ăn sơ thẩm Ngồi diéu kiện diéu tra khơng đây đủ thì việc hủy bản án sơ thẩm.

</div>Trang 22<div class="page_container" data-page="22">

con phải bảo đâm điều kiện 1a Tòa an cấp phúc thẩm không thể bổ sung được, con néu có khả năng bổ sung thì bản án sơ thẩm khơng bi hủy ma Tịa án cấp phúc thẩm phải bỗ sung, ví dụ: nêu trong giai đoạn xét xử phúc thẩm bị cáo. có biểu hiện tâm than mà trước đó bị cáo khơng có thi Tịa cấp phúc thẩm. phải trưng cầu giám định để xác định năng lực trách nhiệm hình sự của bi cáo, chứ khơng ly lý do này để hủy án sơ thẩm Việc điều tra không đầy đủ thường hay gắn liên vi pham thi tục tổ tụng như. truy tim vật chứng, sắc định dâu vết, định gia tải sản,

+ Bản án cấp phúc thẩm hủy bản án để xét xử lại từ cấp sơ thẩm là trường hợp vi pham nghiêm trong thủ tục tô tụng trong xét xử sơ thẩm (như HĐXX sơ thẩm khơng dung luật định hoặc có vi phạm nghiêm trọng khác về thủ tục tổ tung...) có sai lâm trong áp dụng luật nội dung nhưng Toa án cấp sơ thấm khơng tư mình sửa được nhằm bảo đảm nguyên tắc không lam sấu đi tinh trang bi cáo vả bảo đảm quyển bảo chữa cia bị cáo. Vi dụ, người được Toa án cấp sơ thẩm tun khơng phạm tội nhưng có căn cứ cho rằng người đó đ phạm tơi

Ngồi quyển hạn hủy ban án để điều tra, xét xử lại, Toa án cấp phúc. thấm cịn có quyển hủy bản án sơ thẩm và đính chỉ vụ án, ban án gồm hai trường hop: Trường hop hủy ban an sơ thẩm, tuyên bổ bi cáo không pham tôi và định chỉ vụ án là khi Tòa an cấp phúc thẩm với tư cách 1a một cấp xét sử, có quyển ra bản án hình sự sác định bị cáo có phạm tội hay khơng. Vi vay nến có căn cứ khẳng định khơng có sư việc phạm tơi hoặc hành vi khơng chu thảnh tơi phạm, Tịa án cấp phúc thẩm tự minh tun bị cáo khơng có tội và định chỉ vu án để đảm bảo kip thời khôi phục danh du vả đảm bảo quyền lợi cho bị cáo, Trường hop hủy ban án sơ thẩm và đính chỉ vu án Ia khi Tịa an cấp phúc thẩmxc định có một trong các căn cứ không di điều kiện truy cứu ‘rach nhiệm hình sự đổi với người pham tơi như bị cáo chưa đến tuổi chịu trách nhiệm hình sự, người mà hảnh vi phạm tơi của họ đã có bản án hay

</div>Trang 23<div class="page_container" data-page="23">

quyết định đình chỉ vụ án có hiệu lực pháp luật, hết thời hiệu truy cửu trách. nhiệm hình sự, bị cáo chết trong giai đoạn xét xử phúc thẩm... Các căn cứ trên cũng chính là các căn cử khơng được khỏi tổ vụ án hình sự và cũng lả những sai kim, vi phạm nghiêm trong trong việc áp dụng BLHS và BLTTHS Những căn cứ nay có thể xuất hiện trước khí khỏi tổ vụ án mã các cơ quan tiến hành tô tung cấp sơ thẩm không phát hiện được nên vẫn kết án bị cáo. nhưng cũng có thể xuất hiện sau khi Tòa án cấp sơ thẩm xét xử. Như vậy, hủy ‘ban án trong giai đoạn xét xử phúc thẩm là quyển của HDXX phúc thẩm. trong q trình xem sét bản án chưa có hiệu lực pháp luật cia Tòa án cấp sơ thấm bị kháng cáo, kháng nghị, xét thay có căn cứ theo quy định của pháp luật, nhằm hủy bé một phan hay tồn bộ nội dung ban án đó để điểu tra lại, xét xử lại hoặc đính chỉ vụ án

Trên cơ sở các phân tích trên, co thé đưa ra khái niệm thẩm quyền của. toa an cấp phúc thẩm trong việc hủy bản án hình sự sơ thẩm như sau:

Thẩm quyền của toa đn cấp phúc thẩm trong việc iuũp bản án hình sự. so thâm là ting hop các qun mà BLTTDS quy dtnh cho pháp Hội đơng vétcó căn cứ của bẩn án hình sie xử phúc thẩm kiém tra lại tính hợp pháp, th

so thẫm thi cơ su vi pham nghiêm trong thủ tục tố ng, sai lẫm nghiêm trongrong dp cng BLHS hoặc dp chong pháp luật khác mà chưa cô hiệu lực pháp Int của Tòa án cấp sơ thẫm bị khang cáo, kháng nghi nhằm iniy bỏ một phần hay toàn bộ nội dung bẩn án ab đề điều tra lại, xét xứ lại hoặc đình chí vụ án.

- Đặc điểm về thâm quyền của toà dn cấp phúc thẩm trong việc iniy bẩn án hình sự sơ thâm

Thứ nhất, Cơ sỡ phát sinh thẩm quyển xét xử phúc thẩm trong việc. ‘hay bản án hình sự sơ thẩm.

Thẩm quyền xét xử phúc thẩm trong việc hủy ban án của Toa án cấp trên được được phát sinh dựa trên cơ sỡ những vụ án hình sư mã bên án bị kháng cáo, kháng nghỉ. Cơ sở để tòa án cấp trên thực thi quyển nay la khi bản

</div>Trang 24<div class="page_container" data-page="24">

án của Téa án cấp dưới bi kháng cáo hay kháng nghị làm phát sinh thủ tục phúc thẩm Thủ tục phúc thẩm được xây dumg trên cơ sở nguyên tắc hai cấp xét xử, nội dung của nguyên tắc nay 1a ban án sơ thẩm bị kháng cáo, kháng nghĩ phải được xét xử lại ở cắp phúc thẩm, còn néu không bi kháng cáo, kháng nghị trong thời hạn pháp luật quy định thì có hiệu lực thí hành Điều 333 BLTTHS 2015 quy định thời hạn kháng cáo đôi với bản án hình sự sơ thẩm là 15 ngày, kể từ ngày tuyên án, còn thời hạn kháng cáo đổi với quyết định sơ thấm hình sự lả 07 ngày, ké từ ngày người có quyển kháng cáo nhân được quyết đính. Như vậy, về nguyên tắc thi đối với những kháng cáo thực hiện ngoãi thời han luật định được gọi là kháng cáo quả han sé không được chấpnhân Nhưng để đâm bảo tính én đính của ban án, quyết định sơ thẩm, nêu có lý do chính đáng thì TAPT van có thé xem xét chấp nhận kháng cáo quá hạn. đó nhằm bao đảm quyên lợi của người kháng cáo, vì ly do của việc kháng cáo q hạn đó khơng phải do lỗi của họ. Các ly do đó co thé la do thiên tai, lũ lụt, do 6m đau, tai nạn phải nằm viện điều trị,... khiến cho các chủ thể tham gia giai đoạn xét xử sơ thẩm du muốn cũng không thé khang cáo trong thời hạn. quy đính được (Điểu 345 BLTTHS 2015 quy định vẻ Kháng cáo quá hạn)"Việc xét lý do kháng cáo quả hạn phai được thực hiện trước khi mỡ phiên tịaphúc thẩm, khơng phụ thuộc vào viếc ngoài bi cáo, đương sự kháng cáo quáhạn, trong vụ án hình sự cịn có kháng cáo của các bi cáo hoặc đương sựkhác trong thời hạn quy định tại Diéu 333 BLTTHS năm 2015". Còn về khang nghĩ cia VKSND, Điều 337 BLTTHS 2015 quy định: Thời han kháng nghi của VESND cùng cấp đối với bản án của TAND cấp sơ thẩm Ja 15 ngay, của. VKSND cấp trên trực tiếp la 30 ngày, kể từ ngày Tòa án cấp sơ thấm tuyến an, Thời han kháng nghỉ của VKSND cing cấp đối với quyết định của TAND. cắp sơ thẩm là 07 ngày, của VKSND cấp trên trực tiếp la 15 ngày, kế từ ngày ‘Toa án cap sơ thẩm ra quyết định. Riêng đối với trách nhiệm thực hành quyển.

15. Qhốc hội 015) Bé hit Tổ ưng hàN se Vit Nema 2015, HA Nội, Đều 333

</div>Trang 25<div class="page_container" data-page="25">

công tố va kiểm sát xét xử, thi kháng nghị của VKSND quá hạn với bat 23 ky lý do gi cũng không được xem xét (Luật tố tụng khơng quy đính vé kháng nghị quá han giéng như Điền 335 BLTTHS 2015 quy định vé kháng cáo quá han), Vậy nên, kháng nghị quá hạn sẽ không lam phát sinh giai đoạn xét xử phúc thẩm, cũng ding ngbia với việc không lam phát sinh phạm vi xét xử phúc thẩm vụ án hình sự.

Bên cạnh đó sơ sở phát sinh thẩm quyền xét xử phúc thẩm trong việc. ‘hay ban án hình sự sơ thẩm còn phụ thuộc vào phạm vi xét xử phúc thẩm, theo đó với thủ tục phúc thải thì phạm vi xét xử được xác định như sau: “Tòa ám cắp phúc thẩm xem xét phần nội dung của bản an, quyết định bị kháng cáo, kháng nghủ. Nếu xét thay cân thiét, có thé xem xét các phân khác của bản ám, quyết định khong bị kháng cáo, kháng nghi" Do đó, theo quy định cia luật, Tịa cấp phúc thấm không chỉ được phép xét sử lại vụ an khi có kháng cáo, kháng nghị mà cịn phải xét zử trong phạm vi kháng cáo,kháng nghị. Việc xem sét các phan khác của vụ án không bị kháng cáo,kháng nghị chi được thực hiện nếu xét thay cân thiết, đó là khi xét thay ở phan khơng bi kháng cáo, kháng nghỉ có điểm cn được giảm nhẹ trách nhiệm hình sự cho bị cáo

Truk hai, thẩm quyền xét xứ phúc thẩm trong việc iniy bẩn đm hình sự. so thio chi được thuec hiện ki cơ các căn cử theo lật aah

Đây được xem là đặc điểm quan trong nhất của quy định về thẩm. quyển xét xử phúc thẩm trong việc hủy bản án hình sự sơ thẩm So với BLTTHS năm 2003 thì BLTTHS năm 2015 đã có sự thay đổi, bd sung đây đủ hơn các trường hợp dé Téa án cấp trên kam căn cứ thực hiện quyển hủy bản án Các trường hợp nay được quy đính tại các Điển 358, 359 (thủ tục phúc thẩm) nên có thể khái quát căn cứ hủy bản án thành ba nhóm chính sau:

hột G019) angi sự Vile Numan 2019, Bì Nội Biba 335

15 Quốc hội C015) Bộ ht Tổ truc hành se Vit Man nấm 2015, HA Nội, Btu 345

</div>Trang 26<div class="page_container" data-page="26">

- Khi có vi pham nghiêm trong thủ tục tổ tung

So với BLTTHS năm 2003 thì BLTTHS năm 2015 có bé sung quy

định giải thích thé nảo là vi phạm nghiêm trong thủ tục tổ tung '. Theo khái

tiêm này vi phạm gồm hai đặc điểm: 1/ đó là phải có hành vi khơng thực hiện hoặc có thực hiện nhưng thực hiện không đúng, không đây đủ những quy địnhtất buộc trong BLTTHS khi tiến hảnh tổ tung của Cơ quan tiền hành tổ tung,người tiến hành tô tung và 2/ đồng thời những hảnh vi này phải xâm pham. nghiêm trong dén quyển lợi của bị can, bi cdo, người bị hai, nguyên đơn dân sư, bi đơn dân sự... hoặc làm cho việc giãi quyết vụ án thiêu khách quan toàn điện.

Việc sác định vi phạm tổ tung nao lả nghiêm trong tùy thuộc vào các yêu tổ như: nội dung vụ án, những quy định của luật hoặc quan điểm của mỗi cơ quan tiến hành tổ tung. Có vi pham trong vu án này là nghiềm trọng nhưngđổi với vụ ân khác thi lại chưa phải nghiêm trong, vi du như: việc lẫy lời khai của người lam chứng dưới 18 tuổi không mời cha mẹ tham dự lả vi phạm. Nhung nêu người làm chứng này chỉ lả một trong nhiễu người lam chứng khác cùng khai giống nhau vẻ một sự việc thi vi phạm nay không ảnh hưởng đến việc ác định sự thật của vụ án. Cén vụ án chỉ có duy nhất một người làm. chứng đưới tuổi thi vi phạm nay lại là nghiêm trọng..., Có những vi pham chỉ cần căn cử vào quy định của BLTTHS cũng biết 1a nghiêm trong, ví dụ như: ‘Tham phan, Hội thẩm tham gia HDXCX la người theo quy định BLTTHS phải từ chối tham gia xét xử hoặc bị thay đổi, nhưng cũng có những vi phạm phải qua đánh giá mới xác định có nghiêm trong hay khơng, ví dụ như. người lâmchứng vắng mat ma sự vắng mất của họ sẽ trở ngại cho việc xác định sự thậtcủa vụ án thì việc sét zữ vắng mặt người làm chứng la vi pham nghiêm trong,Còn sự vắng mặt của họ khơng ảnh hưỡng đến việc xác đính sự thật của vụ ánthì vi phạm đó khơng phải lả nghiém trong. Ngồi ra cịn có những vu án, cơ quan tiền hanh tô tung cấp sơ thẩm cho rằng vi phạm là chưa nghiêm trọng. 16. Quốc hội C015) Bộ hit Tổ ng hàN se Vit Man nấm 2015, Nội, đm ø khoản | đều £

</div>Trang 27<div class="page_container" data-page="27">

nhưng Tòa án cấp trên lại cho rằng là nghiêm trong Như vay, để đánh giá một vi phạm Ja nghiêm trọng thủ tục tổ tụng hay không thi phải gắn vi phạm đó với những tình tiết, u tổ liên quan khác phát sinh trong từng vu án cụ thể. ‘Vi phạm nghiêm trong thủ tục tổ tụng có thể xảy ra ở các giai đoạn tổ tụng: điều tra, truy tô va xét xử, tùy vào vi pham nghiêm trong thi tục tổ tung xây Ta ở giai đoạn nao thi Tòa an cấp phúc thẩm hủy ban an để điều tra lại hoặc xét xử lại ở giai đoạn đó

- Khi có sai lêm nghiêm trong trong áp dụng BLHS.

Bộ luật Hình sự quy định tơi pham và hình phat, để sắc định tơi pham thì các cơ quan tiến hành tổ tụng phải có nghĩa vụ chứng minh vả trên cơ sở. đó ra các quyết định áp dụng pháp luật bảo đảm đúng người, đúng tội, đúngpháp luật, không lam oan người không pham tôi, không bỏ lot tôi pham, mức ‘hinh phạt tương xứng với tính chất, mức đơ nguy hiểm của hảnh vi phạm tội. Trong qua trình xét xử của mình, néu xét thấy có căn cứ cho rằng VKS, Toa án cấp sơ thẩm những vi phạm nghiêm trong trong áp dụng BLHS như: truy tô, xét xử không đúng tôi danh, ba lọt tôi phạm và người phạm tôi hay xácđịnh sai khung hình phat, áp dung tinh tiết tăng năng, giãm nhẹ trách nhiệmhình sự, cho hưỡng án treo, quyết định hình phạt, ap dụng biên pháp tư pháp không đúng, hành vi không cấu thành tội phạm... ma Téa án cấp phúc thẩm. không thé khắc phục được được thi có quyển hủy bản án để điều tra, xét xử lại hoặc đình chỉ vụ án. Điền đó cũng có ngiĩa lá khí thực hiện quyển hủy băn án về tội phạm vả hình phat cũng phải căn cử vào quy định của BLHS,

- Khi có sai lém nghiêm trọng trong áp dụng pháp luật khác.

Bộ luật TTHS năm 2015 bé sung một trường hợp hủy ban án sơ thẩm. để xét xử lại là do “bein án sơ thẩm có sai Idan nghiêm trong trong việc áp “mg pháp luật nhưng không thuộc trường hop HBXX phúc thẩm sữa bản

đm __"” hay sửa đỗi căn cử hủy bản án để điều tra, xét xử lại là “Có sat idm

17. Qaốc hội 015) Bộ hit Tổ ưng hàN sự Vdt Nom nim 2015, Ha Nội, Bib 355

</div>Trang 28<div class="page_container" data-page="28">

nghiêm trong trong việc áp dung BLHS” ề thành “Có sai lầm nghiêm trong trong việc ap amg pháp iat”, Việc bd sung vẫn dé vĩ phạm pháp luật nói chung hoặc thay thể từ "Bộ luật hinh sw" bằng từ "pliáp ud” cho thấy quan điểm của nha làm luật là những sai lễm nghiêm trong không chỉ đổi với BLTTHS hay BLHS ma còn đối với các quy định của pháp luật nói chunggồm cả Lut dân sự, Luật hành chính, Lut giao thơng đường bơ... Vi vay,khi xét xử vụ án hình sự thi Tịa án cấp trên vừa phải căn cứ vào quy định cũaBLHS, BLTTHS vừa phải căn cứ vào các ngành luật khác có liên quan đến vụ án để xem xét đánh gia tính có căn cứ trong bản án của Toa án cấp dưới, nếu phat hiện có sai lam nghiêm trong trong việc áp dung pháp luật hoặc cónhững tình tiết mới phát sinh thì buộc phải hủy ban an của Tòa án cấp dưới.

Tint ba Chủ thé thực hiện thẩm quyền xét xử phúc thẩm trong việc "up bản án hình sự sơ thẩm:

Trong giai đoạn xét xử nói chung, chủ thể xét xử vụ án tại phiên toa thuộc về HĐX% Do đó, chủ thể trực tiếp tién hành các thủ tục xét xử phúc thấm là HDX phúc HĐXX phúc thẩm gồm các Thẩm phan được bổ nhiệm theo quy định của pháp luật, giữ ngạch Thẩm phán trung cấp hoặc cao cấp công tác tai TAND tỉnh, thánh phố trực thuộc trung wong, TAND cấp cao, Toa án quân sự cấp quân khu, Tòa án quân sự trung ương HBXX phúc thẩm. được thành lập theo sự phân cơng của Chánh án Tịa án có thẩm quyển xét xử phúc thẩm (thực hiện công tác xét xử đối với từng vụ án cụ thổ).

1.2. Cơ sở quy định thâm quyền của toà án cấp phúc thâm trong.

việc hủy bản án hình sự sơ thẩm.

Truk nhất, xuất phát từ sự chi phối của các nguyên tắc cơ bản của pháp luật TTHS

Trong hệ thông các nguyên tắc của TTHS, có một số ngun tắc mang, tính chi phối trong quá trình xét xử phúc thẩm va quyết định hủy bản an của TAND cắp phúc thẩm.

16. Quốc hội C015) Bộ hắt Tổ sưng hh se Vit Mu nấm 2015, HA Nội, Btu 371

</div>Trang 29<div class="page_container" data-page="29">

- Ngun tắc suy đốn vơ tội

Hiển pháp 1a văn ban có hiệu lực pháp lý cao nhất, là những quy phạm. pháp luật cơ bản và quan trọng nhất của hệ thống pháp luật quốc gia. Chính vì vay suy đốn vồ tơi có ý ngiấa hết sức quan trọng va được quy định tại Điều 31 trong Hiến pháp năm 2013”. Cụ thể hỏa Hiển pháp năm 2013, tại Điều 1 BLTTHS năm 2015 được xây dựng va thực hiện theo 27 nguyên tắc cơ bản (từ Điền 7 đền Điền 33),

bude tôi được coi ak

ổ sung va quy đính ngun tắc suy đốn vơ tội: “Người bi ing có tơi cho dén khi được chung minh theo trình tục thi ‘uc do Bộ luật này guy định và có bein án lắt tơi của Tịa án đã có hiệu lực pháp §ật..."2! Ngun tắc suy đốn vơ tôi cũng mang ý nghĩa định hướng cho việc. xây dựng và thực hiện pháp luật TTHS, tao ra một hành lang pháp lý trong việcđiều chỉnh các quan hé giữa các chủ thể tổ tụng, duy tr trật từ và tạo điều kiệncho việc phát huy, bao đảm các quyền cá nhân, sự cổng bằng, khách quan.Nguyên tắc suy đốn vơ tội bao vé chính sách nhân đạo cia pháp uất hình sự vàơi ích chỉnh dang cia người bi truy cửu trách nhiém hình sự, đất ra yêu cầu caohơn cho những người tiễn hành tổ tụng trong việc chứng minh tôi phạm: cơquan tư pháp, điều tra có trách nhiệm phải tim được bằng chứng chứng minh vôtôi song song với việc tim bằng chứng chứng minh có tội. Để cao trách nhiệm của các cơ quan tiến hanh tổ tụng, người tiền hảnh tô tụng trước số phận chính. trị, danh dự, nhân phẩm vả quyển lợi của cơng dân, ngun tắc suy đốn vơ tội

1a “Id chắn thép"TM bảo vệ quyền của người bị tinh nghị, bi can, bi cáo, phòng.

chống oan sai, được xem là yếu tổ căn ban, thể hiện rõ nhất việc tôn trọng va bảo về các giá ti cao quý của con người. Trên cơ sở của nguyên tắc nảy, TTHS quy định quyên của HDXX phúc thẩm nằm trong phạm vi bản án chưa có hiệu lực pháp luật và có kháng cáo, kháng nghị

30. Quắchội 2013) Hn nhập nước Cônghỏa xã hội đồng Việt Nem, HA Nội, Đầu 31

21. Quéc hội 2019) Bề Xt To ta hàn se Việt Nưa em 7015, Bà Nộ, Đu 15

33 Imps /Mpcđữnuạn vba: vethay-dong it huctine han nguyen ac suy-dows-vo fi rang to tang,"hay ươm, Duh Th Tạng C19), 27a Tin ign ác ng dodn tong id nang Tờ Pde“Net”, Tp chí Ten in didnt nga ru cập 15067031

</div>Trang 30<div class="page_container" data-page="30">

- Nguyên tắc chỗ độ xét xử sơ thẩm, phúc thẩm

Điều 27 BLTTHS năm 2015 quy định vẻ nguyên tắc chế độ xét xử sơ

thấm, phúc thẩm được bảo đảm trong TTHS” Xét xử hai cấp lả một nguyên.

tắc tiên bô được áp dụng phổ biến trên thể giới và nhiéu quốc gia. Theo đó, bản án, quyết định sơ thẩm (xét zử lần thứ nhất) nếu có kháng cáo, kháng nghị trong thời han luật định thi được chuyển lên Tòa án cấp trên trực tiếp xét xử lại (xét xử lần thứ hai - phúc thẩm). Thứ nhất, xét xử sơ thẩm là quá trình. xét xữ vụ an đó về nội dung, là thủ tục bắt buộc, theo đó Tịa án tổ chức phiên. toa, xem xét đánh giá chứng cứ, kết qua tranh tung tại phiên tịa va đưa ra bản.án, quyết đính. Trong thời gian theo pháp luật quy đính mã bản án đó khơngbị kháng cáo, kháng nghĩ thi có hiêu lực thi hành và di nhiền Tịa án sẽ khơng,xét xử lại vụ án đó nữa (trừ trường hop xem xét lại theo thủ tục giám đốc thẩm, tái thẩm néu co căn cứ vả theo thủ tục đặc biệt). Thứ hai, nêu ban an, quyết định sơ thẩm bi kháng cáo, khang nghị trong théi hạn luật định thi trong trường hợp nảy ban án, quyết định đó chưa có hiệu lực thi hanh Việc xét xử ở cấp tiếp theo là bắt buộc, đây được gọi la xét xử ở cấp phúc thẩm. Thứ ba, xét ằm có ý nghĩa đâm bao cho bản án, quyết định của Toa án được ét thân trọng, khách quan, chính xác, có căn cứ, đứng pháp luật, dam ‘bao cho Tòa án cấp trên giám sắt hoạt đơng xét xử của Tịa án cấp dưới, khắcphục sai lễm của Tòa án cấp dưới bảo dim các quyển, lợi ich hợp pháp của Nhà nước, tổ chức, của cả nhân. Qua nguyên tắc nay có thể thay, đây lả nguyên tắc cơ bản, cốt lõi hình thành cấp xét xử phúc thẩm Đúng với bản. chat của xét xử phúc thẩm, theo nguyên tắc nay thi sau khi xét xử sơ thẩm, niếu ban án chưa có hiệu lực pháp luật mà có kháng cáo, kháng nghỉ thì vu án. sẽ được Tịa án cap phúc thâm xét xử lại. Day cũng là căn cứ để xác định, tính.

chất nhiệm vu, quyên han của HBXX phúc thẩm”"

"hội 2015) Bộ hit Tổ ng ih se it Mu ấm 2015, B Nội Điều 27

24. Trin Thị Hương LanC020), “Tiêu con cũ ớt Agta phíc im đã với hết doa eh.SA Dục nn hd ek ah đu nhận đột dinh pid Hà NI, hận văn Thạc Sắt học, Nội t 14-15

</div>Trang 31<div class="page_container" data-page="31">

- Nguyên tắc dam bảo tranh tung trong xét xứ

Nguyên tắc nảy thay thé cho nguyên tắc bảo đâm quyền bình đẳng. trước toa án được quy định tại BLTTHS năm 2015 với những nội dung mớibão đăm tranh tụng trong xét xử, thực hiện yêu cầu của cải cách tư pháp, Trên. cơ sở bỗ sung nguyên tắc tranh tung trong xét xử, BLTTHS năm 2015 có các nội dung sửa đổi, bd sung để cụ thể hỏa nguyên tắc nay, bảo đâm nguyên tắc. tranh tung dy đủ sẽ bao vệ các quyển của người bi buộc tội, nhất là quyền tự bảo chữa, quyển nhờ luật sử hoặc người khác bảo chữa. Cu thể. “Trong quá. trình khởi tổ, điều tra, truy tố, xét xứ Điều tra viên, Kiểm sát viên, người khác có thẫm quyền tiễn hành 16 tng người bi buộc tôi, người bào chia và người tham gia tổ tng khác đều có quyền bình đẳng trong việc đưa ra chứng cứ

“đánh gid chủng cứ đưa ra yêu cầu đễ làm rố sự thật khách quan của vụ án "5.

Các quy định nay có ý ngiấa rất quan trong nhằm bao dim quyển tự bảo chữa, ‘binh đẳng trong việc đưa ra chứng cử, tranh tung tại phiên tịa của bị can, bị cáo. Bên cạnh đó, tại Điều 75 BLTTHS năm 2015 quy đính cụ thể về quyểnlựa chon người bảo chữa, tạo thuận lợi vé thủ tục cho người bị bắt, người bị tạm giữ, bị can, bi cáo được tiếp cên với người bảo chữa, đồng thời cịn bỗ sung quy định người thân thích của người bị buộc tội có quyền lựa chon

người bảo chữa”. Để bảo đảm nguyên tắc tranh tung trong xét xử, BLTTHS

năm 2015 đã bỏ sung nhiêu quy định, cụ thể. Tịa án có trách nhiệm tạo điều kiên cho KSV, bị cáo, người bảo chữa, những người tham gia tô tung khác thực hiện đây đủ quyển, nghĩa vụ của minh và tranh tụng dân chủ, bình đẳng, trước Toa án; Quy định trách nhiệm của Tòa an trong việc giải quyết yêu cầu, để nghị của KSV, người tham gia tổ tụng về việc cung cấp, bd sung chứng cứ, sự có mat của người bảo chữa, người giám định, người định giả, người địchthuật, Điển tra viên (BTV) và những người khác (quy định tại các Điều 279,291, 293, 203, 294, 205, 206).

26, (ắc hội 2019) Bộ tật Tổ ung hành sự Việt Nơa năm 201, Ht Nội Điều 75

</div>Trang 32<div class="page_container" data-page="32">

‘Nhu vậy, có thể thay rằng bảo dam nguyên tắc tranh tung trong xét xử. có ý nghĩa hết sức quan trọng, giúp các cơ quan tiền hanh tơ tụng có cơ sỡ, điều kiện bình đẳng giỗng nhau trong việc thu thap, cũng cổ đây dit các chứng cử, tải liêu, tao cơ sỡ, căn cứ vững chắc cho việc truy tổ, buộc tội và đưa ra các ý kiến tranh tụng nhằm bao vệ quyển lợi cho cá nhân, tổ chức, cũng như qua do giúp chứng minh các tinh tiết đúng đắn, khách quan của vụ an. Déng thời, thông qua đó cũng cho thay ring ngồi các cơ quan tiền hảnh tổ tung thì người tham gia tổ tung cũng có quyển tranh luận giữ ý kiến của minh vẻnhững vấn để đưa ra trong vu án tai phiên tòa

~ Nguyên tắc bảo đâm quyền bào chita

Ở nước ta, nguyên tắc bao đầm quyển bảo chữa trong TTHS được ghi nhận tại tat cả các bản Hiển pháp. Cụ thé hóa quy định của Hiển pháp năm. 2013 về quyền con người, quyên và nghĩa vu cơ bản của công dân, BLTTHSnăm 2015 đã có các sửa đổi, bỗ sung quan trọng nhằm bão đảm quyển bảo chữa trong TTHS. Cụ thé BLTTHS năm 2015 đã dành một chương (chương V) với 11 Điều, từ Điển 72 đến Điều 82 để quy đính các vẫn để liên quan đến.bảo dim quyền bảo chữa của người bi buộc tôi nhằm bảo đảm quyển nay được thực hiện tốt, khả thí trong thực tế. Việc sip xếp các quy định liên quan đến bảo chữathành một chương riêng tạo sự thống nhất, khoa học của các quy định, đông thời giúp cho việc áp dung quy định thuận lợi hơn, khẳng định vị trí quan trong của bảo chữa. Với các điều chỉnh quan trọng trên, BLTTHS năm 2015 đã tao cơ chế, điểu kiến để người cỏ quyển bao chữa, người bảo chữa thực hiện tốt quyền của minh; các bên chủ thé trong tổ tụng bình đẳng. với nhau trong việc thu thập, kiểm tra chứng cứ, bình đẳng trong việc bảy tỏ quan điểm, đưa ra các yêu cầu vả tranh luận trước các cơ quan tiến hành tổ. tung, dng thời rang buộc, dé cao trách nhiệm của các cơ quan tiến hành tổtụng trong việc bao dm thực hiện quyền bao chữa cho người bi buộc tôi, bão đâm hoạt động điểu tra, truy tổ, xét xử vụ án hình sự khách quan, tồn điện va

đúng pháp luật, tránh lâm oan người vồ tối.

</div>Trang 33<div class="page_container" data-page="33">

- Nguyên tắc độc lap xét xứ của thâm phán, hội thẩm

Đây là nguyên tắc hiển định bao đảm cho việc xét xử đúng người, đúng tội đúng pháp luật va được tiép tục ghỉ nhận trong BLTTHS với tư cach1ä một trong những nguyên tắc cơ bản, quan trong nhất của TTHS. Khi xét xữ, Thẩm phán va Hội thẩm độc lập. Nội dung này bảo đảm tính khách quan, cơng bing của các quyết định do Tịa án đưa ra, dé cao trách nhiềm và tính tự. chủ của Thẩm phán va Hội thẩm, bảo đảm chất lượng của hoạt động xét xử. Tinh độc lập của Tham phan và Hội thẩm thể hiện trong môi quan hệ của họ. và Téa án với các cơ quan, với những người khác, trong quan hé với các cấp xét xử. Thẩm phán và Hội thẩm độc lập khi xét xử có nghĩa là khi tiến hảnh. xét xử họ không bị lệ thuộc vao những ý kiến của những cơ quan, tổ chức, người có chức vụ quyển hạn hay một người nảo đó, khơng phụ thuộc vào ÿ kiến của những cơ quan, những người tiễn hảnh và tham gia tố tung Không một ai, không một cơ quan, tổ chức nao có quyên can thiệp vào hoạt động xét xử của Tham phán vả Hội thẩm, không ai, khơng một tổ chức nao có thé ding. áp lực vả tác đông đối với họ trong quá trinh giãi quyết vụ án. Khí xét xử, ‘Tham phán va Hội thẩm độc lập với nhau. Thẩm phán và Hội thẩm là thánh. viên của HBXX độc lập với nhau trong viếc nghiên cửu hỗ sơ, xem xét đánh.giá chứng cứ và đưa ra các kết luận vé sự việc phạm tội va người thực hiện tộipham, không lệ thuộc vào quan điểm, chính kiến của thành viên khác trong HDXX Để bảo dam sự độc lập của Hội thẩm trong khi xét xử.

Bộ luật TTHS quy định Tham phán phải là người biểu quyết sau cing để không ảnh hưởng đến tinh độc lap của Hội thẩm, các van đề của vụ án đều. phải được giải quyết bằng cách biểu quyết và quyết định theo đa số. Sự độc lập của Tham phan và Hội thẩm khi xét xử được bảo dam bằng một loạt các. yêu tô trong đó có các chế độ bỗ nhiệm Thẩm phan va chế độ bau Hội thẩm. nhân dân, tính tự chủ của họ. Sự độc lập của Thẩm phán vả Hội thẩm khi xét xử còn được thể hiện trong quan hệ giữa các cấp xét xử. Tòa án cấp trên.

</div>Trang 34<div class="page_container" data-page="34">

không được quyết định hoặc gợi ý cho Téa án cấp dưới trước khi xét xử một vụ án cụ thể. Đồng thời, khi xét xử phúc thẩm, giám đốc thẩm, Thẩm phán. cũng không bị lệ thuộc bởi các nhân định, những phan quyết của Tòa án cấp đưới. Khi xét xử Thâm phán và Hộithẩm chỉ tuân theo pháp luật. Điều nảy có. nghĩa rằng khi xét xử Tham phán va Hội thẩm nhân dân phải tuân thủ, phải dua vao các quy định của pháp luật để giải quyết vu án, chứ không được tùy tiên, chủ quan trong việc áp dụng pháp luật. Khi thực hiên hoat đông xét xử, hoạt động gắn lién với việc cũng cô pháp chế va trật tự pháp luật, Thẩm phán. và Hội thẩm cảng phải nghiêm chỉnh tuên theo pháp luật

- Nguyên tắc tòa dn xét xử tập thé và quyết Äĩnh theo da số:

Toa an xét xử tập thé có nghĩa la một bản án hay quyết định của Toa án không do cả nhân một Thẩm phán hay Hội thẩm nhân dân quyết định ma phải do một tập thể héi đồng (ít nhất lả ba thành viền) quyết định và được tiên hành theo đúng thủ tục tô tung đã đươc pháp luật quy đính. Việc xét xử của toa án liên quan đến tính mang, sức khưe, tư do, danh dur, nhân phẩm và tải sản của công dân, tải sản của nha nước, của tập thể, an ninh quốc gia, trận tựan toàn xã hội, trật tự pháp luật va pháp chế 2 hội chủ nghĩa. Vì vậy cân phảiđược tiên hành một cách thân trong. Do đó, hiển phép và pháp luật quy định toa án phải xét xử tập thé va quyết định theo đa số. Ngoài ra, để dam bảo cho việc xử lí vụ án được thân trong, khách quan tại Điều 10 Luật tổ chức TAND. năm 2014 va tại Điểu 24 BLTTHS năm 2015 cũng quy định Toa án xét xử tap thể và quyết định theo đa số: “Téa dn xét xứ tập thé và quyết định theo da số,

trừ tường hop xét xử theo thủ tục rit gon do Bộ iuật này quy ämi"”” Kết

quả của hoạt đông xét xử là kết quả hoạt động chung của HĐ3OE Như vay, nguyên tắc Toa án xét xử tập thể và quyết định theo đa số góp phan bảo đâm. cho q trình tiền ảnh tổ tụng thực hiện một cách thông nhất, là cơ sỡ quantrong cho việc bao đảm quyển con người, quyển công dan, quyển vả lợi ich

27, Quéc hội 2015) Bộ iit TẾ ng hàn sự Vt Noma 2015, Bì Nội, Bika 24

</div>Trang 35<div class="page_container" data-page="35">

hop pháp của té chức, cá nhân trong TTHS, góp phan đồng viên, tạo điểu kiến. để các cơ quan, tổ chức và mọi người tham gia vao việc đầu tranh phòng ngừa. và chẳng tơi pham, tăng cường dân chủ trong TTHS, góp phẩn định hướngxây dựng pháp luật TTHS

Thứ hai, Xiuất phat từ yêu câu bao vệ quyền con người, quyển côngdân của bị cáo trong TTHS

Tổ tụng hình sử là qua trình giải quyết vụ án hình sư theo quy định của pháp luật bao gồm các giai đoạn khởi tổ, điều tra, truy tổ, xét xử và thí hành án hình sự Mỗi giai đoạn thực hiện một nhiệm vụ nhất định nhưng cùng hướng đến mục đích chung Ia giải quyết mọi vẫn để của vụ án hình sự Tuy độc lập, nhưng mỗi giai đoạn van nằm trong moi quan hệ khang khit với nhau. và tao thành một trình tự thống nhất, giai đoạn trước la tiễn để cho việc thực ‘hién nhiệm vụ của giai đoạn sau, giai đoạn sau kiểm tra giai đoạn trước. Mỗi. giai đoạn tô tung đo một chủ thé thực hiện, nhưng các chủ thé có quan hệ chặt chế với nhau, vừa phổi hợp vừa kiểm soát lẫn nhau để giải quyết đúng din vụ. án hình sự Hoạt đơng này trước hết sẽ bảo vệ quyền lợi cho người bi hạitrước sư sâm phạm của tôi phạm Bảo vệ quyển con người trong TTHS cómột ÿ nghĩa đặc biết quan trong, trong hoạt đông nay, tỉnh quyền lực hay sức mạnh cưỡng chế của nha nước tao nên sự bắt binh đẳng cho các bên khi tham gia quan hệ pháp luật tô tụng dẫn đến quyển con người trong TTHS lại là quyển dé bị xâm phạm, dé bị tổn thương nhất va hâu qua để lại cũng nghiêm. trong nhất khi nó động cham đền quyển sơng, quyển được bão vệ không bị tra tắn, đối xử tản bạo, vô nhân đạo, quyển không bi bắt, giam giữ tùy tiện.... Do. đó, hoạt động TTHS trong mọi quốc gia phải thận trong vả chú trong việc bảo 'vệ quyền con người, cu thé là đâm bảo quyển va lợi ích hợp pháp của bị can, ‘i cáo, giảm thiểu các nguy cơ sâm phạm một cách bất hợp pháp. Quyên conngười trong TTHS được dam bao trong suốt quá trình giải quyết vụ án hình sựtừ giai đoạn khởi tổ, điều tra, truy tổ, xét xữ, ngay cả khi bản an có hiểu lực

</div>Trang 36<div class="page_container" data-page="36">

pháp luật và đã được đưa ra thí hành. Trong các giai đoạn tô tụng này, cơ quan tiến hành tổ tụng vả người tiên hanh tổ tụng phải tuân thủ các quy định. pháp luật, tôn trong quyển con người của những người tham gia tổ tụng, đặc biệt 14 những người bị buộc tơi. Ở q trình đó, Téa án la trung tâm của hoạt động giãi quyết vụ án, ra bản án quyết định sinh mệnh của một con người nhằm giãi

quyễt được nhiệm vụ chung của TTHS là "báo ddim piiát hiện chỉnh xác và xửcông minh, ip thời mot hành vi phạm tơi, phịng ngừa ngăn chăn tôi pham khong dé lọt tôi phạm. không làm oan người vơ tơi", đồng thời “góp phan bảo vệ công if, bảo vệ quyền con người. quyền công dân, bảo vệ chỗ đô xã hội chui nghĩa, bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ich hop pháp của tỗ chức, ca nhân, giáo dic moi người j thức hiển theo pháp luật, đâu tranh phỏng ngửa và

ing tơi phạm"”® TAND được tổ chức độc lập theo quyển xét xử với chế

độ xét xử hai cấp được dam bao, néu bản án sơ thẩm bi kháng cáo, kháng nghĩ

thì vụ án được xét xử phúc. Như vậy, để giải quyết một vụ án hình sự một

cách chính xác có thé phải thơng qua một hay nhiều cấp Toa án khác nhau, tựa. như việc sảng lọc qua nhiễu thang bậc khác nhau nhằm di đến mục đích của

"xác dinh sự thật của vụ án một cách khách quan, tồn diện và ắy6 những ching cứ xác dinh có tơi và chứng cử vác đmh vô tôi, tinhtiết tăng năng và tinh tiết giảm nhe trách nhiém hình sự cha người bị buộc 2 Trén cơ sở nay, TTHS quy định thẩm quyên của HDXX phúc thẩm. nằm trong phạm vi bản án chưa có hiệu lực pháp luật va có kháng cáo, kháng nghi nhằm mục đích bảo vệ quyển con người, quyển cơng dân của Bị cáo trong mỗi quan hệ TTHS khí phát hiện những trường hợp xâm phạm nghiêm.trong quyên và lợi ích hợp pháp của ho được BLTTHS ghi nhận.

‘Tit ba, xuất phát dựa trên sự phân định thẩm quyền xét xử sơ thẩm. các vụ án hình sự

29. (ắc hội 2019) Bộ Init Té ng hành sự Vit Nơa năm 2015, Hi Nội Đu 1

</div>Trang 37<div class="page_container" data-page="37">

Theo quy định của BLTTHS hiện hảnh thi Tòa án cấp trên trực tiếp của Tòa án đã xét xử sơ thẩm vu án có thẩm quyển xét xử phúc thẩm các vu án hình sự mà ban án, hoặc quyết định sơ thẩm chura có hiệu lực pháp luật bị kháng cáo hoặc kháng nghị. Do đó, thẩm quyền xét xử phúc thẩm của HDXX phúc thẩm chỉ nằm trong giới hạn những nội dung mà cấp sơ thẩm đã xem xét ‘va có kháng cáo khơng kháng nghị, trong vải trường hop có thể là phan có liên quan đền kháng cáo, kháng nghị, nhưng vẫn phải trong phạm vi ma bản. án sơ thẩm đã xét xử. Như vậy, phạm vi thẩm quyền xét xử của cấp sơ thẩm. co ảnh hưởng trực tiếp đền thẩm quyền của HDX phúc thẩm đối với ban án. hình sự sơ thẩm

13. Ý nghĩa của việc quy định thâm quyền của toà án cấp phúc 'thẫm trong việc hủy bản án hình sự sơ thai

Trong hoạt động xét xt vụ án hinh sự, việc quy định thẩm quyền của. toa án cấp phúc thẩm trong việc hủy bản án hình sự sơ thẩm thé hiện ở các phương điện sau đây.

'Việc Tòa án cấp phúc thẩm thực hiện quyển hủy ban án sơ thẩm theo đúng quy định pháp luật sẽ gop phén lam giảm sé lượng đơn khiếu nai giải quyết theo thủ tục giám đốc thẩm, tái thẩm, đồng thời góp phan thực hiện đúng. nguyên tắc hai cấp xét xử của Tòa án. Quyển hủy bản án nay còn được xem lả"bước sing lọc những vi phạm để đảm bảo khơng đưa ra thí hành các bản án có vi pham pháp luậtnghiêm trong Như vay, hủy ban án sơ thấm hình sự là nhằm mục đích buộc các cơ quan tiền hành tổ tụng cấp dưới nhận thức được những vi pham của mình để khắc phục làm cho vụ án được sét xử đúng pháp luật. Bên cạnh đó, việc xác định thẩm quyền của tồ án cấp phúc thẩm trong việc hủy. ‘ban án hình sự sơ thẩm có ý nghĩa thể hiện việc Toa an cấp trên thực hiện quyển hủy bản án đúng quy đính pháp luật đã đảm bao cho việc giải quyết vụ án hình sự đúng người, đúng tơi, đúng pháp luật, khơng bư lọt tơi pham vàkhơng lâm oan người vô tôi, đáp ứng đúng nhiệm vụ của pháp luật TTHS

</div>Trang 38<div class="page_container" data-page="38">

Việc quy định cu thé vả thực hiện dung đắn thẩm quyển của Tòa an phic thẩm đổi với ban án sơ thẩm góp phan rất lớn trong việc dim bảo tinh nghiêm minh của pháp luật, đăm bao sư thể ché hóa đường lỗi của Đăng trong chiến lược cải cách tư pháp xuyên suốt các kỳ Đại hội theo đó Văn kiện Đại hội Đại biểu toản quốc lần thứ XII đã đặt ra nhiệm vụ: “Tiếp tue đấy manh việc thực hiện Chiến lược cải cách tư pháp, xây đựng nền tư pháp trong sạch: vững mạnh, dân chủ. nghiêm minh, từng bước hiện đại; bảo vô pháp luật, công lý, quyên con người, quyền công dân, bảo vệ chế độ xã hội chai nghĩa lot ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hop pháp cia cơ quan, tổ chức và cá nhân”.. Điều này cũng gop phan thực hiện hiểu quả nhiệm vu của công tác xét xử các vụ án hình sự, dm bảo cho sự cơng bằng nghiém minh của phápuật, đáp ting yêu cầu xây dụng Nhà nước ta la Nha nước pháp quy

do dân và vi dân.

Việc quy định thẩm quyển của toa án cấp phúc thẩm trong việc hủy ‘ban án hình sự sơ thẩm là cách thức để Tòa án cắp trên khắc phục các vi phạm. nhằm bảo vệ pháp chế xã hội chủ nghĩa, bao đầm công bằng zã hội, gop phần tao được lòng tin cia pháp luật của các cơ quan tiền hành tô tụng cấp đướ

người din vào công lý. Vì vay, pháp chế xã hội chủ nghĩa là nguyên tắc chỉphổi dén tất c& các hoạt động cia cơ quan nhà nước, tổ chức zã hội va mọicông dân. Pháp luật được ban hảnh đòi hỗi các chủ thể trong xã hội phải tuân thủ và được ap dụng thông nhất. Trong các chủ thé xã hội thi chủ thé TTHS phải đặc biết tuân thủ pháp luật một cách triệt để hơn cả khi giải quyết vụ án hình su. Một bản án vi pham nguyên tắc pháp chế la bản án không hop pháp, xâm phạm đến quyền va lợi ich của công dén, làm sỏi mon niém tin cia người dân đổi với hoạt động xét xử của tòa án. Chế định hủy bản án gop phan thực hiện có hiệu quả cơng tác xét xử của Téa án cấp phúc thẩm đổi với Tòa án cấp sơ thẩm, Tịa án cấp phúc thẩm khơng chi hủy bö những vi phạm pháp. luật trong bản án ma còn giúp cho các cơ quan tổ tụng cấp đưới nhận thức

</div>Trang 39<div class="page_container" data-page="39">

được những sai lâm nay để áp dụng đúng pháp luật khi điều tra lại hay xét xử. lại vụ án. Ngoài ra, thông qua hoạt đông thực tiễn, các vi phạm nay được tổng ‘hop, đúc kết, rút kinh nghiệm chung cho tat cả các cơ quan tiền hành tổ ting ‘va người tiền hành tổ tung để áp dung pháp luật đúng đắn va thông nhất, tránh vấp phải sai lam tương tự khi gidi quyết các vụ án.

Quá trình zem xét lại vụ án, Téa án phúc thẩm kip thời phát hiện va khắc phục, sửa chữa những sai lm của bn án sơ thấm, đảm bao thực hiện đúng va thông nhất các quy định cia pháp luật trong hệ thống các cơ quan tư thép trên phạrvi toàn quốc. Việc hiểu đúng va ap dụng thẳng nhất các quy: định pháp luật là đâm bảo cho sự ôn định vẻ mặt chính trị, vững chắc về mặt tu pháp của Nha nước ta. Bang việc quy định cho Tịa an cấp phúc thẩm có. quyển xem xét, sửa chữa, thậm chí huỷ bé phan quyết khơng có căn cứ hoặc không đúng pháp luật của ban án sơ thẩm thể hiện thái độ than trong của Nhà nước khi quyết định sinh mang chính trị của người bi buộc tơi bằng ban án cóhiệu lực pháp luật

14. Quy định của pháp luật về thẩm quyền của toà án cấp phúc thẩm trong việc hủy bản án hình sự sơ thâm.

Thẩm quyển của Tòa an cấp phúc thẩm đối với bản án sơ thẩm được nên rổ tại Khoản | Điều 355 BLTTHS năm 2015. Trong đó, thấm quyền “khong chấp nhận kháng cáo, kháng nght và giữ nguyên bản ám sơ thẩm” và “đinh chỉ việc xét xử phúc thẩm!” là kết qua thé hiện sự nhất quán trong đường lỗi xét xử: giữa hai cap sơ thẩm va phúc thẩm. Điều cần chú ý ở đây đó là thẩm quyền “Jay

bản án sơ thẩm và chuyễn hỗ sơ vụ án để điều tra lat hoặc xét xử lan; Iniy bản ám sơ thẩm và dinh chỉ vụ ám” & những nội dung này co thể hiểu rằng, khi Tòa án. cấp phúc thẩm phát hiện ban án của Toa án cấp sơ thẩm có những sai lam, vi phạm trong việc đánh giá chứng cứ, áp dụng diéu luật hay có vi phạm tổ tụng, ở mức đơ ding kể, đồng thời những vi pham nay Tịa cấp phúc thẩm không thể giải quyết, khắc phục được thì được quyền hủy bỏ bản án sơ thẩm nay.

</div>Trang 40<div class="page_container" data-page="40">

Tay theo tính chất vi phạm của bản án sơ thẩm ma Tòa án cấp phúc thẩm. quyết định hủy án để diéu tra lai, xét xử lại hoặc đinh chỉ vụ án cụ thé

- Quyết định hủy bản án sơ thẩm để điều tra lại được quy định tại khoản 1 Điều 358 BLTTHS năm 2015. Trong trường hợp nảy Tòa án cấp phúc thẩm nhận thay q trình điều tra tại cấp sơ thẩm có những căn cứ chưa. được làm sảng tơ như. có sự việc phạm tôi xảy ra hay không? ai là người đã thực hiện hành vi pham tội đó? Hanh vi đó do lỗi cổ ý hay vơ ý? Có tinh tiét tăng năng hay giảm nhẹ mức hình phạt khơng? Quả trình diéu tra được tiên hành. chưa day đủ, chua khách quan, còn nhiễu tinh tiết nghỉ vấn trong vụ án chưa được làm sing tỏ,đến việc sác định sự thất của vụ an không được khách quan và toan diện. Như vậy, Toa an cấp phúc thẩm chi hủy án sơ thấm để tiên ‘hanh điều tra lại khi xác định rằng việc điều tra ở cấp sơ thẩm khơng day đủ, chưa chính xác mà những thông tin, tải liệu thu thập chưa đẩy đủ đỏ sẽ ảnhhưởng đến quả trình xác định sự thất vụ án, khơng dim bão tính khách quan của ‘hoat động xét xử, còn néu Tòa án cấp phúc thẩm xác định không ảnh hưởng đền. sự that khách quan của vu án thì khơng được hủy bản án sơ thẩm Ngồi căn cứ cho rằng Tịa án sơ thẩm con có nhiều tình tiết chưa diéu tra, chứng minh chính xác, khách quan, cụ thé thi việc hủy ban án sơ thẩm còn phải bao đảm điều. kiện là Téa án cấp phúc thẩm khơng thể bé sung được, cịn néu Tịa án cấp phúc thấm có khả năng bỗ sung các căn cứ, tài liệu, chứng cứ mới thì bản án sơ thẩm. khơng bị hủy ma Tịa án cấp phúc thẩm phải bé sung Ví dụ: nêu trong giai đoạn. xét xử sơ thẩm bị cáo khơng có biểu hiện mắc bệnh tâm than, nhưng trong quá trình xét xử phúc thẩm bị cáo lại có biểu hiện tâm thân Trong trường hop nay Toa cấp phúc thẩm phải trưng cầu giám định để xác định năng lực trách nhiệm hình sư cia bi cáo, chit khơng lầy lý do nay để hủy án sơ thẩm.

Bên cạnh đó thủ tục tổ tung thể hiện tinh chất chế của quả trình điều tra, truy tổ, xét xử, tính dân chủ của hoạt động từ pháp. Vì vậy việc vi phạm.thủ tục tổ tung ở mức đô nghiêm trong la căn cứ tủy bản án. Cu thể

</div>