Xây dựng hệ thống khởi nghiệp tinh gọn tại công ty tnhh giải pháp công nghệ thông tin và truyền thông qsoft

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (254.82 KB, 15 trang )

Trang 1<div class="page_container" data-page="1">

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG ---***---

LUẬN VĂN THẠC SĨ

XÂY DỰNG HỆ THỐNG KHỞI NGHIỆP TINH GỌN TẠI CÔNG TY TNHH GIẢI PHÁP CÔNG NGHỆ

THÔNG TIN VÀ TRUYỀN THÔNG QSOFT

NGÀNH: QUẢN TRỊ KINH DOANH

TRẦN THỊ HẰNG

HÀ NỘI – 2023

</div>Trang 2<div class="page_container" data-page="2">

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG ---***---

LUẬN VĂN THẠC SĨ

XÂY DỰNG HỆ THỐNG KHỞI NGHIỆP TINH GỌN TẠI CÔNG TY TNHH GIẢI PHÁP CÔNG NGHỆ

THÔNG TIN VÀ TRUYỀN THÔNG QSOFT

Ngành: Quản trị kinh doanh

Mã số: 8340101

Họ và tên học viên : Trần Thị Hằng Người hướng dẫn: Ts Nguyễn Thế Anh

Hà Nội – 2023

</div>Trang 3<div class="page_container" data-page="3">

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan Luận văn Thạc sĩ “Xây dựng hệ thống khởi nghiệp

tinh gọn tại Công ty TNHH Giải pháp Công nghệ thông tin và Truyền thông QSoft” là sản phẩm nghiên cứu của tôi và được thực hiện dưới sự hướng dẫn

khoa học của TS Nguyễn Thế Anh.

Các số liệu, dữ liệu được thể hiện và áp dụng trong luận văn này là chính xác, đúng thực tế, được trích dẫn nguồn gốc rõ ràng theo đúng quy định. Nội dung của luận văn chưa từng được cơng bố trong bất cứ cơng trình nghiên cứu nào khác.

Tôi cam đoan những điều trên là đúng sự thật và xin hoàn toàn chịu trách nhiệm.

Hà Nội, ngày tháng năm 2023

Người thực hiện luận văn

Trần Thị Hằng

</div>Trang 4<div class="page_container" data-page="4">

LỜI CẢM ƠN

Tôi xin trân trọng cảm ơn Ban Giám hiệu cùng Quý Thầy Cô Khoa Sau đại học, Khoa Quản trị kinh doanh Trường Đại học Ngoại Thương đã tận tâm giảng dạy và nhiệt tình hỗ trợ, tạo điều kiện thuận lợi cho các học viên trong suốt thời gian học tập và nghiên cứu tại trường.

Đặc biệt, tơi xin bày tỏ lịng biết ơn sâu sắc nhất tới TS. Nguyễn Thế Anh – giảng viên trực tiếp hướng dẫn khoa học, đã luôn đồng hành và giúp đỡ, dành thời gian cũng như công sức để hướng dẫn cho tôi trong suốt quá trình thực hiện luận văn này.

Tác giả cũng xin gửi lời tri ân đến nhà sáng lập cùng các cán bộ chủ chốt của Công ty TNHH Giải pháp Công nghệ thông tin và Truyền thông QSoft, những người đã trực tiếp tham gia trả lời phỏng vấn và/hoặc gián tiếp cung cấp thông tin, tài liệu cho tôi.

Cuối cùng là lời cảm ơn đến những người thân yêu nhất trong gia đình và những người đồng nghiệp đã âm thầm hỗ trợ cũng như truyền động lực cho tơi trong suốt q trình nghiên cứu luận văn.

Hà Nội, ngày tháng năm 2023

Người thực hiện luận văn

Trần Thị Hằng

</div>Trang 5<div class="page_container" data-page="5">

DANH MỤC SƠ ĐỒ ... viii

TÓM TẮT KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU LUẬN VĂN ... ix

LỜI MỞ ĐẦU ... 1

1. Tính cấp thiết của đề tài ... 1

2.Tổng quan tình hình nghiên cứu ... 3

3. Câu hỏi nghiên cứu ... 5

4. Mục đích nghiên cứu ... 5

4.1 Mục đích nghiên cứu ... 5

4.2 Nhiệm vụ nghiên cứu ... 6

5. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu ... 6

5.1 Đối tượng nghiên cứu ... 6

5.2 Phạm vi nội dung ... 6

6. Phương pháp nghiên cứu ... 7

7. Đóng góp của luận văn ... 7

CHƯƠNG 1. CƠ SỞ LÝ THUYẾT CỦA VIỆC XÂY DỰNG HỆ THỐNG KHỞI NGHIỆP TINH GỌN ... 9

1.1 Tổng quan về hệ thống khởi nghiệp tinh gọn ... 9

1.1.1 Khởi nghiệp, Khởi nghiệp tinh gọn ... 9

1.1.2 Hệ thống Khởi nghiệp tinh gọn ... 13

1.2 Các yếu tố cấu thành hệ thống khởi nghiệp tinh gọn ... 16

1.2.1 Tìm kiếm và ưu tiên các cơ hội thị trường ... 18

1.2.2 Thiết kế mô hình kinh doanh ... 26

1.2.3. Học hỏi có kiểm chứng ... 33

1.2.4 Xây dựng sản phẩm khả thi tối thiểu ... 39

</div>Trang 6<div class="page_container" data-page="6">

1.2.5 Tìm hiểu xem nên kiên trì đeo bám hay pivot ... 44

1.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến việc xây dựng hệ thống khởi nghiệp tinh gọn 46 1.3.4 Các yếu tố bên trong ... 46

1.3.5 Các yếu tố bên ngoài ... 49

CHƯƠNG 2. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ... 53

2.1 Quy trình nghiên cứu ... 53

2.2 Phương thức thực hiện nghiên cứu ... 54

2.2.1 Cách thức xác định mẫu ... 54

2.2.2 Thu thập dữ liệu ... 56

2.2.3 Phân tích dữ liệu ... 61

2.3 Kết quả nghiên cứu ... 62

CHƯƠNG 3. PHÂN TÍCH CÁC YẾU TỐ CẤU THÀNH HỆ THỐNG KHỞI NGHIỆP TINH GỌN TẠI CÔNG TY TNHH GIẢI PHÁP CÔNG NGHỆ THÔNG TIN VÀ TRUYỀN THƠNG QSOFT ... 65

3.1 Giới thiệu về Cơng ty TNHH Giải pháp Công nghệ thông tin và Truyền thông QSoft ... 65

3.2 Sản phẩm cốt lõi của QSoft- Ứng dụng Chính xác ... 66

3.3 Các yếu tố cấu thành hệ thống khởi nghiệp tinh gọn tại Công ty TNHH Giải pháp Công nghệ thông tin và Truyền thông QSoft ... 69

3.3.1 Tìm kiếm và ưu tiên cơ hội thị trường ... 69

3.3.2 Thiết kế mơ hình kinh doanh ... 72

3.3.3 Học hỏi có kiểm chứng ... 74

3.3.4 Xây dựng sản phẩm khả thi tối thiểu ... 81

3.3.5 Quyết định kiên trì đeo bám hay pivot ... 84

3.3 Đánh giá các điều kiện để hình thành hệ thống khởi nghiệp tinh gọn tại Công ty TNHH Giải pháp Công nghệ thông tin và Truyền thông QSoft ... 88

3.3.1 Các điều kiện đã đạt được ... 88

3.3.2 Hạn chế ... 90

3.3.3 Nguyên nhân ... 91

CHƯƠNG 4. XÂY DỰNG HỆ THỐNG KHỞI NGHIỆP TINH GỌN TẠI CÔNG TY TNHH GIẢI PHÁP CÔNG NGHỆ THÔNG TIN VÀ TRUYỀN

</div>Trang 7<div class="page_container" data-page="7">

THÔNG QSOFT VÀ CÁC GIẢI PHÁP VẬN HÀNH HỆ THỐNG ... 94

4.1 Định hướng phát triển của Công ty TNHH Giải pháp Công nghệ thông tin và Truyền thông QSoft ... 94

4.2 Hệ thống khởi nghiệp tinh gọn tại Công ty TNHH Giải pháp Công nghệ thông tin và Truyền thông QSoft ... 95

4.3 Đề xuất giải pháp vận hành hệ thống khởi nghiệp tinh gọn tại Công ty TNHH Giải pháp Công nghệ thông tin và Truyền thông QSoft... 99

4.4 Đề xuất, gợi ý đối với các công ty khởi nghiệp phần mềm khác ... 102

KẾT LUẬN ... 105

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ... 107

</div>Trang 8<div class="page_container" data-page="8">

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

QSoft

</div>Trang 9<div class="page_container" data-page="9">

DANH MỤC BẢNG

Bảng 1.1: Sự khác nhau giữa Khởi nghiệp tinh gọn và Khởi nghiệp truyền thống . 12

Bảng 1.2: Mô tả các thông số của Khung mơ hình kinh doanh ... 28

Bảng 1.2: Sự khác nhau giữa Agile và Phương pháp truyền thống ... 42

Bảng 2.1: Số người tham gia phỏng vấn ... 55

Bảng 2.2 Bảng câu hỏi phỏng vấn nhà sáng lập Qsoft ... 58

Bảng 2.3: Kết quả định tính về việc áp dụng LS của QSoft ... 63

Bảng 3.1: Mơ tả khái qt các tính năng dự kiến sẽ phát triển của ứng dụng Chính xác ... 64

Biểu đồ 3.3: Thống kê số lượt tải về tự nhiên (số lượt thu nạp tại trang thông tin trên cửa hàng Play) của ứng dụng Chính xác từ ngày 5/10/2021 đến 18/9/2023 ... 80

Biểu đồ 3.4: Thống kê số lượng người dùng hoạt động hàng ngày của ứng dụng Chính xác từ ngày 5/10/2021 đến 18/9/2023 ... 80

</div>Trang 10<div class="page_container" data-page="10">

DANH MỤC HÌNH

Hình 1.1: Hệ thống Khởi nghiệp tinh gọn ... 17

Hình 1.2: Bộ điều hướng cơ hội thị trường (The market opportunity navigator) ... 19

Hình 1.3: Bảng 1 – Tạo tập hợp các cơ hội thị trường của Ơng ... 20

Hình 1.4: Bảng 2 - Đánh giá mức độ hấp dẫn của các cơ hội thị trường ... 21

Hình 1.5 : Bản đồ mức độ hấp dẫn. ... 22

Hình 1.6: Bảng 3- Thiết kế chiến lược tập trung linh hoạt ... 23

Hình 1.7: Khung mơ hình kinh doanh (Business Model Canvas) ... 28

Hình 1.8: Phát triển khách hàng ... 35

Hình 3.1: Giao diện của ứng dụng Chính xác ... 68

Hình 3.2: Khung mơ hình kinh doanh của QSoft ... 73

Hình 3.3: Giao diện tính năng “Hỏi đáp” của ứng dụng Chính xác ... 78

Hình 3.4: Giao diện tính năng “Kim cương” của ứng dụng Chính xác ... 79

Hình 3.5: Giao diện MVP của ứng dụng Chính xác ... 83

Hình 3.6: Q trình phát triển và giới thiệu MVP của ứng dụng Chính xác ... 84

Hình 4.1: Đề xuất Khung mơ hình kinh doanh của QSoft về lĩnh vực giáo dục ... 98

DANH MỤC SƠ ĐỒ Sơ đồ 1.1: Vòng lặp Xây dựng – Đo lường – Học hỏi ... 37

Sơ đồ 1.2: Các yếu tố bên ngoài tác động đến việc xây dựng hệ thống LS ... 49

Sơ đồ 1.3: Những hạn chế LS trong bối cảnh công nghệ ... 51

Sơ đồ 3.1: Sơ đồ tổ chức của Công ty QSoft ... 66

Sơ đồ 3.2: Các dịch vụ ngoại vi của ứng dụng Chính xác ... 69

Sơ đồ 3.3: Phương pháp phát triển Agile (Scrum) ... 82

Sơ đồ 3.4: Các bên liên quan đến việc phát triển ứng dụng Chính xác ... 86

Sơ đồ 4.1: Sự vận hành của hệ thống khởi nghiệp tinh gọn ... 93

</div>Trang 11<div class="page_container" data-page="11">

TÓM TẮT KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU LUẬN VĂN

Trong bối cảnh của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 và sự gia tăng không ngừng của công nghệ số, các công ty khởi nghiệp về phát triển phần mềm tại Việt Nam cũng như trên toàn thế giới đang đối mặt với sức ép ngày càng tăng của sự không chắc chắn và thay đổi nhanh chóng trong điều kiện khan hiếm về nguồn lực.

Hệ thống Khởi nghiệp tinh gọn (Lean startup, gọi tắt là LS) và các công cụ liên quan của nó cung cấp cho các doanh nhân một bộ tài liệu khởi nghiệp theo định hướng thực hành nhằm đối phó với những bất ổn và thay đổi liên tục, đặc biệt trong ngành công nghệ kỹ thuật số. Hệ thống LS được đóng góp bởi nhiều nhà nghiên cứu: Phát triển khách hàng (Blank, 2005), Phát triển sản phẩm linh hoạt (Rise, 2011), Khung mơ hình kinh doanh (Osterwalder và Pigneur, 2010) và Bộ điều hướng cơ hội thị trường (Gruber và Tal, 2017). Sức hấp dẫn của LS là rất rõ ràng. Nó tìm cách đưa ra “cách tiếp cận khoa học để tạo ra các công ty khởi nghiệp” (Ries, 2011; Blank, 2013), thúc đẩy các doanh nhân và nhà đổi mới thực hiện các thử nghiệm có cấu trúc dựa trên giả thuyết cơ bản và kết hợp trực tiếp phản hồi từ các thử nghiệm này vào một quy trình lặp lại và đổi mới nhanh chóng.

Về mặt lý thuyết, đề tài luận văn tập trung vào việc hệ thống hóa cơ sở lý luận của hệ thống LS: các yếu tố cấu thành hệ thống (bao gồm các công cụ liên quan) và các yếu tố ảnh hưởng đến việc xây dựng hệ thống.

Về mặt thực tiễn, luận văn tìm hiểu và phân tích các yếu tố cấu thành nên hệ thống LS tại một công ty phát triển phần mềm ở Việt Nam, đã tiếp cận và đang áp dụng LS vào quá trình khởi nghiệp của mình. Trên cơ sở lý thuyết đã tìm hiểu được và thực tế áp dụng LS của doanh nghiệp, tác giả mạnh dạn đóng góp ý kiến nhằm xây dựng hệ thống LS tại công ty khởi nghiệp này, đồng thời, đề xuất các giải pháp để vận hành hệ thống một cách hiệu quả.

</div>Trang 12<div class="page_container" data-page="12">

LỜI MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài

Khởi nghiệp được coi là một trong những giải pháp quan trọng để giải quyết các vấn đề kinh tế, tạo việc làm, đưa đất nước phát triển và đồng thời đem lại lợi ích cho cả xã hội. Đặc biệt là ở Việt Nam, với một nền kinh tế đang phát triển và một cộng đồng trẻ năng động, khởi nghiệp là một lựa chọn cần thiết để giúp đất nước phát triển và đổi mới. Theo Báo cáo đổi mới sáng tạo và đầu tư công nghệ Việt Nam 2023 của Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC), Việt Nam được xếp hạng 54 chỉ số hệ sinh thái khởi nghiệp toàn cầu. Phong trào khởi nghiệp nở rộ một phần nhờ có sự đầu tư, rót vốn từ các nhà đầu tư nước ngồi và các chính sách khuyến khích, thúc đẩy hoạt động khởi nghiệp của Chính phủ.

Chuyển đổi kỹ thuật số đã thu hút sự chú ý trong những năm gần đây như một hình thức chuyển đổi kinh doanh. Do tốc độ thay đổi của các dịch vụ kỹ thuật số mới nên không thể biết trước được điều gì sẽ được tạo ra và rất khó để dự đốn quy mơ của doanh nghiệp cũng như nguồn lực sản xuất cần thiết. Hơn nữa, những thay đổi và chỉnh sửa thường xuyên được thực hiện cùng các tiêu chuẩn về việc hồn thành cơng việc đến đâu cũng không rõ ràng (Hirai, 2020). Theo Gage (2012), tỷ lệ thất bại chung của các công ty khởi nghiệp lên tới 75%. Theo một nghiên cứu của Small Business Administration (SBA) (2012) tại Hoa Kỳ, 20% doanh nghiệp khởi nghiệp thất bại trong năm đầu tiên, 30% thất bại trong năm thứ hai, và 50% thất bại trong năm thứ năm. Ở Việt Nam, theo số liệu từ cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký doanh nghiệp, trong năm 2022, cả nước có 143.198 doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường, tăng 19,5% so với năm 2021. Phần lớn doanh nghiệp tạm ngừng kinh doanh, giải thể và chờ làm thủ tục giải thể trong năm 2022 có thời gian hoạt động ngắn (dưới 5 năm) và tập trung chủ yếu ở quy mô vốn từ 0 - 10 tỷ đồng.

Mặc dù có những đặc điểm chung với các loại hình khởi nghiệp khác như khan hiếm nguồn lực và thiếu lịch sử hoạt động, nhưng các công ty khởi nghiệp phần mềm thường bị cuốn vào làn sóng thay đổi công nghệ thường xuyên diễn ra trong ngành phần mềm, như cơng nghệ mạng, máy tính mới và ngày càng đa dạng của các thiết bị máy tính. Họ cũng cần sử dụng các cơng cụ và kỹ thuật tiên tiến để

</div>Trang 13<div class="page_container" data-page="13">

phát triển các sản phẩm và dịch vụ phần mềm sáng tạo (Sutton, 2000). Tất cả những điều này làm cho các công ty khởi nghiệp phần mềm trở thành thách thức đối với những nỗ lực, đồng thời là hiện tượng nghiên cứu hấp dẫn đối với các nhà nghiên cứu công nghệ phần mềm và những người thuộc các ngành liên quan.

Để đối phó với những bất ổn và những thay đổi nhanh chóng, trong đó có việc khó biết nên tạo ra loại sản phẩm và dịch vụ nào, điều quan trọng là phải có tư duy lấy khách hàng làm trung tâm để tìm cách khám phá nhu cầu của người dùng và tạo ra thứ gì đó có giá trị cho họ (Hirai, 2020). Do đó, quy trình tạo ra và kiểm chứng sản phẩm từng chút một là điều cần thiết để giảm thiểu rủi ro (Watanabe, Brown và Omata, 2019). Đặc biệt, các công ty khởi nghiệp và các công ty mạo hiểm thường cịn non trẻ, có ít nhân viên và khơng có hệ thống công ty được thiết lập tốt. Do đó, rất khó để giới thiệu các phương pháp tập trung vào lập kế hoạch và quản lý vốn được các công ty hiện hữu sử dụng và làm thế nào để đạt được sự phát triển sản phẩm thành công trong những trường hợp này là rất quan trọng. Để làm được điều đó, kỹ thuật linh hoạt (Agile Engineering) đang thu hút sự chú ý trong ngành phát triển phần mềm vì quy trình lặp đi lặp lại các giả thuyết, kiểm chứng và học hỏi có hiệu quả, và LS thu hút sự chú ý trong phát triển sự nghiệp kinh doanh mới. Phong trào LS bắt nguồn từ ngành cơng nghiệp phần mềm. Nó đặc biệt hữu ích cho các dự án phần mềm vì: phần mềm cho phép lặp lại sản phẩm nhanh; phần mềm B2C và một số dự án phần mềm B2B có cơ sở người dùng lớn để thử nghiệm (Harms, Marinakis, & Walsh, 2015); các nhà phát triển phần mềm thường quen với việc thử nghiệm trong phát triển sản phẩm (Paternoster, Giardino, Unterkalmsteiner, Gorschek, & Abrahamsson, 2014).

Tài liệu về hệ thống LS là một trong những đóng góp phổ biến nhất trong tài liệu khởi nghiệp định hướng thực hành. Cơ sở lý luận của các công cụ được áp dụng cho hệ thống LS được đóng góp bởi nhiều nhà nghiên cứu: Blank (2005) là phát triển khách hàng (Customer Developmet); Rise (2011) đóng góp những hiểu biết sâu sắc từ phát triển sản phẩm linh hoạt (Agile Product Development, gọi tắt là Agile); Osterwalder (2010) đã giới thiệu Khung mơ hình kinh doanh (Business Model Canvas) và Gruber, Tal (2017) với Bộ điều hướng cơ hội thị trường (Market

</div>Trang 14<div class="page_container" data-page="14">

Opportunity Navigator). Những người đóng góp chính cho các công cụ của LS đã bán được hàng triệu bản sách của họ và tạo ra nhiều cuộc thảo luận giữa các doanh nhân. Cách tiếp cận LS thúc đẩy các doanh nhân ở nhiều thành phố trên thế giới tham gia các cuộc gặp gỡ thường xuyên để trao đổi kinh nghiệm và học hỏi lẫn nhau.

Tài liệu nghiên cứu bàn về phát triển khởi nghiệp sau đó đã chuyển sự chú ý sang việc đóng khung và hệ thống hóa hoạt động khởi nghiệp trong việc thiết kế mơ hình kinh doanh của khởi nghiệp và kiểm chứng sau đó (Ghezzi, 2018; McDonald và Eisenhardt, 2019), nhằm trang bị cho các doanh nhân một kiến thức gần như cơ bản quy trình khoa học để cho ra mắt dự án kinh doanh của họ (Camuffo và cộng sự, 2019; Shepherd và Gruber, 2020). Ghezzi (2018) thông qua một cuộc nghiên cứu đã lần đầu đưa ra phân tích quy mơ lớn đầu tiên về thực tiễn áp dụng Phương pháp tiếp cận LS (bao gồm Phát triển khách hàng và LS) tại 227 công ty khởi nghiệp kỹ thuật số. Nghiên cứu cho thấy hầu hết mẫu được chọn đã áp dụng cách tiếp cận LS và thu được một số lợi ích từ việc sử dụng chúng.

Lý thuyết về hệ thống LS và việc ứng dụng nó vào thực tiễn mang đến nhiều hứa hẹn, tăng tỷ lệ thành công cho các dự án khởi nghiệp. Tuy nhiên, ở Việt Nam lý thuyết này vẫn còn khá mới mẻ, chưa được nghiên cứu và quan tâm, áp dụng trong thực tiễn. Việc hệ thống hóa cơ sở lý luận về hệ thống LS và nghiên cứu thực tiễn vệc xây dựng hệ thống này tại một công ty khởi nghiệp trong lĩnh vực phát triển phần mềm ở Việt Nam là rất cần thiết. Do đó, tác giả đã mạnh dạn lựa chọn đề tài nghiên cứu “Xây dựng hệ thống LS tại Công ty TNHH Giải pháp Công nghệ thông tin và Truyền thông QSoft” cho luận văn thạc sĩ của mình.

Nghiên cứu này được kỳ vọng trở thành nguồn tài liệu tham khảo cho các doanh nghiệp khởi nghiệp trong lĩnh cơng nghệ nói riêng và các doanh nghiệp khởi nghiệp tại Việt Nam nói chung khi muốn tìm hiểu và áp dụng hệ thống LS trong thực tế.

2. Tổng quan tình hình nghiên cứu

Hệ thống LS bắt nguồn từ nghiên cứu của Blank, năm 2013, một doanh nhân và nhà đầu tư liên tiếp đạt nhiều thành công từ Thung lũng Silicon, người đã tìm cách làm cho quy trình thành lập cơng ty ít rủi ro hơn. Blank chỉ trích việc nhiều

</div>