Luận án tiến sĩ Luật học: Nghĩa vụ con người trong pháp luật quốc tế và pháp luật Việt Nam

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (32.64 MB, 304 trang )

Trang 1<div class="page_container" data-page="1">

TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI

VUONG TAN VIỆT

ĐỂ TAL

NGHĨA VỤ CON NGƯỜI TRONG PHÁP LUAT QUÔC TE VÀ PHÁP LUẬT VIỆT NAM

LUẬN ÁN TIẾN SĨ LUẬT HỌC

Hà Nội - 2021

</div>Trang 2<div class="page_container" data-page="2">

BO GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO. BỘ TƯPHÁP. TRUONG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI.

VUONG TAN VIỆT

DE TAL

NGHIA VU CON NGƯỜI TRONG PHÁP LUAT QUOC TE VA PHÁP LUẬT VIỆT NAM

LUẬN ÁN TIẾN SĨ LUẬT HỌC

Chuyên ngành- Luật Hiển pháp và Luật Hành chính. Mã số: 9380102

Người hướng dẫn khoa học: — 1 GS. TS. Nguyén Minh Doan 3. TS. Trân Kim Liễu

‘Ha Nội - 2021

</div>Trang 3<div class="page_container" data-page="3">

“MỖI NGƯỜI DEN VỚI THE GIGI NAY DEU CO TRACH NHIEM XAY DUNG THE GIGI TOT DEP HON, DE CUNG NHAU THU HUGNG NHUNG QUYEN VA HANH PHUC

TRONG THE GIỚI ĐÓ".

“Coming to this world, everyone has the responsibility to make it better, then we together can enjoy the rights and happiness here”.

NCS. Vương Tân Việt(Thương toa Thích Chân Quang)

</div>Trang 4<div class="page_container" data-page="4">

LỜI CAM ON

Nghién cứu sinh (NCS) xin chân thánh căm on Trường Dai hoc Luật Hà Nội và

tất cả quý Thấy Cô bộ mơn đã giảng dey chúng tơi rong chương tình đảo tạo bậc Cử

nhân Luật và quý Thấy Cô đã giảng dạy các học phân bổ sung ở tỉnh độ Thạc đ vàcác học phân ở tình độ Tiền di, giúp NCS nắm bắt nhồng kin thức chuyên môn cần

thiết cho việc nghiên cim Dac biệt những tiền thúc về Luật Hiền ghép, Luật Hanh chính, Luật Nhân quyền... đề gợi cảm hỏngrấ lớn cho NCS thực hiện để tà nghiên

cứu này

NCS bày tơlịng biết sâu sắc din Thiy Cơ giáo hướng dẫn la GS TS Nguyễn, Minh Dom và TS. Trin Kim Liễu đã giúp đổ NCS rit nhiêu trong sốt q trình.

"nghiên cit Những ý tiên chun mơn q báu cia quý Thấy Cé không những dinhướng những ý tưởng ban sơ cũa NCS thành một cổng tinh nghiền cứu khoa học

chất chế ma cơn bỗ sung hồn thiện ở những góc đồ ma NCS cịn thiêu sót

NCS cũng xin chân thành cảm on quý Thấy Cô trong Hồi đẳng gớp ý cácChuyên đi, gớp ý Luân án tiến 4 ở bộ môn và Hội đồng đánh giá cấp Cơ sở, cấp

Trường đã có những ý iễn đóng gop chun mơn q giá để Luận án được hồn

GSTS. Thai Vĩnh ThingGSTS. Hoàng Thi Kim Qué

GS.TS. Pham Hang Thái

GSTS Nguyễn Đăng DungPGSTS Tổ Văn Hòa

PGSTS Nguyễn Văn Quang

POSTS. Bù Thị DaoPGSTS Tường Duy KiênPOSTS Hoàng Văn Tú

</div>Trang 5<div class="page_container" data-page="5">

đố, tạo điều kiện để NCS hoàn thiện Luận án này:

TS. Đoàn Trung Kiên, hiệu ruởng Trường Đại học Luật Hà Nồi

TS. Trần Quang Huy, nguyên pho hiệu trưởng Trường Đại học Luật Hà NộiPGS.TS. Vũ Thị Lan Anh, phó hiệu trưởng Trường Dai học Luật Hà Nộc

PGS.TS. Nguyễn V ăn Tuyến, trưởng phòng Đảo teo seu đại học

PGS.TS. Nguyễn Thị Vân Ảnh, phố trưởng phòng Đảo tạo sau đại họcTS. Ngo V én Nhân, trường khoa Lý luận chính ti

“ThS. Phạm Văn Hạnh, giám đốc Trung tâm thông tin.

“ThS. Đăng Kim Phương chủ nhiệm nghiên cử sinh khóa 25

`Ngồi re, trong công tác điều tra xã hội học, NCS cũng chân thành cảm on đội

‘agit hơn 1 000 tỉnh nguyện viên thuộc hệ thing Deo trang, Chúng thanh nién Phit từ

hủ Thiên Tên Phật Quang trên khắp cã nước đã đồng góp trong tất cã các khêu nh. 18 chức, thu và phát phiêu khảo sết xử lý s liêu, hậu cần... Cùng với đó lá hơn 3 000 "người đã nhiệt tinh them gia trả lôi khảo sát ð khắp 33 tĩnh, thành và 4 quốc gia, ving Tãnh thé: Đài Loan, Hàn Quốc, Nhật Bên, Singapore

NCS sin g lời cảm om tới uỷ Thấy Cô chùa Thiên Tôn Phật Quang là những "ngời đ tử của NCS đã ln đồng hành, hỗ tro rong suốt quả trình nghiên cứu và hồn thành Luận án Đó là Sư cơ Thich Nữ Tường Phd, Dai đức Thích Khải Teng

Dai đúc Thich Nghiêm Giá, Dai đặc Thích Khải Báo, Su cơ Thích Nõ Tâm LongSự cơ Thich Nữ Thành Tiên, Sự cơ Thích Nữ Thánh Kha, Théy Thich Khai Tơng

“Thấy Thich Toàn Hão, Thầy Thich Toàn Ngiĩa, Thầy Thich Toàn Năng, Thiy Thich

Pháp Tâm, Thấy Thích Pháp Vũ, Thấy Thích Pháp Qn, Thầy Thích Pháp Toản,‘Thy Thich Pháp Thơng Sw cơ Thich Nữ Thành Lương Sự cơ Thích Nữ Vĩnh Thiên,Sur cô Thich Nữ Vĩnh Tuệ

NCS công xin git lời im ơn đến tim lòng cin biết bao nhiều nguời đã quantầm, ứng hộ kh biết chúng tôi thục hiện vige nghiên cứu Luân én tiên ổ này

Cudi công NCS xin được gửi lời cảm ơn chin thành din tt cả mot nguồi đã gp phần giúp NCS hoàn thánh Luận án

</div>Trang 6<div class="page_container" data-page="6">

LOI CAM ĐOAN

“Tôi xin cam đoan đây là cơng trình nghiên cứu khoa học độc lép của riêng tôi

“Các kết quả nêu trong Luân án chưa được cơng bố trong bắt kỷ cơng trình nào. khác. Các số liệu trong Luận án là trung thực, có nguẫn gố rõ răng, được trích dẫn

đăng theo quy định.

Tơi xin chịu rách nhiện về tính chính xác và trùng thục của Luận án ny

Tác gi luận in

Vuong Tin Việt

</div>Trang 7<div class="page_container" data-page="7">

Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổ, bỗ mang năm 2017

‘American Declaration ofthe Rights and Duties of Man (Tryén ngôn

chân Nỹ về Quon và Nglta vụ của con người năm 1948)

Universal Declaration of Human Rights (iyển ngôn quất tế Nhân quyên năm 1948)

International Covenant on Civil and Political Rights (Cổng óc Quốc té vd các Quyên Dân sự và Chính trị năm 1966)

International Covensnt on Economic, Sociel end Cultural Rights

(Công ước Qué tễ về các Quyễn Kink tổ Ka hội và Tân hỏa năm

Trong Luân án, để nhẫn mạnh và tạo s df ding cho Quý vị đốc giã trong việc nếm bắt nội dung NCS xin phép được viết in nghiêng hoặc in đậm hoặc in hoa (Chir có đầu tên hoặc TOAN BO) những từ khỏa quan trang, đặc biét a Quyền và Nghi vụ.

</div>Trang 8<div class="page_container" data-page="8">

MỞ ĐÀU

1.Tính cấp thết của đề tài

2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu..3. Bai tượng và phạm vi nghiên cứu đề tài..

3.1. Đối trợng ughién cứn.3.2, Pham vỉ ughiều cứn,

4, Phương pháp luận và phương pháp nghiền cứu.5. Đóng góp mới về khoa học của luận ấn.

6Ý nghĩa lý hận và thục ti của đề tài 7. Cấu trúc của luận án

CHVONG 1. TONG QUAN TINH HÌNH NGHIÊN CỨU LIEN QUAN DEN ĐÈ TÀI LUẬN AN

L1. Tổng quan th, hình nghiên cứu đề tài hận ân1.11. Tình hinh nghiên cửa ở hong tước.

1.12. Tình hinh nghiên cứu nước ngồi

12. Nhận xétvề tink hình nghiên cứu liên quan đến đề tài hận ấn

12.1 Nhậu xát cung về uh nh ngẫ

free hận án kế thừa, tấp tục phát tri.

cu vi hing vẫu đề đã nghiền cứu 41.2.2. Những vẫn đề lều quan đến để dân con chưa ñược gti quyết hoặc

mắt chien thin đáo mà luận án cần td tục nghiên cứ . 20 Ất nghiên cứu.

1.4. Câu hỏi nghiên cứu và giả thu)1.3.1. Cân hai nghiều cứu.

1.12. Giả tnyễtnghiên cứu

</div>Trang 9<div class="page_container" data-page="9">

TRONG PHÁP LUAT..

3.1.1. Khải niệm Nghĩn sự con người trong pháp Mật.

2.1.2. Mạc đích, ý nghĩa của việc quy dink Nghĩa vụ cou người rong pháp hật29

33. Bin chất Nghỉ vụ con người và môi tương quan giữa Nghia vụ con người.

với Quyền con nguời trong pháp 32

2.2.1, Bin chất Nghia vụ cơm người.

2.2.2. MỖttrơng quan giữa Nghia rụ con người vd nyẫu cơn người trong pháp

34. Nghĩa vụ con người trong Pháp luật quốc tế và Pháp hậật quốc gia2.3.1. Nghia vụ cou người trong Pháp Mật quốc tế

2.3.2. Nghĩa vụ con người troug Pháp Mật quốc gia.

2.3.3. Quan hệ giãa Nghĩa vụ cơn người trong Pháp luật quốc tế và Pháp

pháp lý bão đâm, tae thi Nghĩa vụ con người ong pháp hật.

24.2, Corché xã hội bảo đấm thực thi Nghĩa rụ cou người trong pháp hật-Tiểu kết Chương 2

CHVONG 3. THỰC TRẠNG NGHĨA VỤ CON NGƯỜI TRONG PHÁP LUAT QUỐC TẾ VÀ PHÁP LUẬT VIET NAM

3.1. The trạng Nghĩa vụ con nguời trong Pháp3.1L. Quả tình hình thành và phát

bật quắc

3.1.2. Thực trạng quy định tột số Nghĩa vụ cơn người trong Pháp hit quốc

</div>Trang 10<div class="page_container" data-page="10">

3.2. Thực trạng Nghĩa vụ con người trong Pháp luật Việt Nam.3.2.1. Quá trình hình thành.

Int Việt Nam.

3.2.2, Thực trạng qny độiật Việt Nam.

Pháp hậật Việt Nam và những van đề đặt ra

3.8.1. Nhậu xét, duh giá chung về Nghi trong Pháp tật quốc tế

CHVONG 4. QUAN DIEM, GIẢI PHÁP HỒN THIỆN NGHĨA VỤ CON NGƯỜI TRONG PHÁP LUAT QC TẾ VÀ PHÁP LUẬT VIỆT NAM ...123 4.1. Quan điểm hoàn thiện Nghĩa vụ con nguời trong Pháp hột quốc tẾ và

Pháp hật Việt Nam . 123

42. Giãipháp hoàn thiện Nghia vụ con người trong Pháp lật quốc tế và Pháp

nat Việt Nam. -128

149_Nghĩa vụ cũa cơn người. 166

TUYEN NGÔN TOÀN CAU VE NGHĨA VU CUA CON NGƯỜI... „168 Tiểu kết chương 4 -I7

</div>Trang 11<div class="page_container" data-page="11">

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

</div>Trang 12<div class="page_container" data-page="12">

MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề ti

"Trong lý luân cực ky cơ ban của pháp luật, Quyền va Nghia vụ là hai mặt cia mộtvấn đồ, Nếu con người cho ring minh có Qun thu hưởng (enjoyment) thì cũng đồng"nghĩa với việc pit có Nghĩa vụ cơng hin (dedication) Thận chỉ Nghĩa vụ phẫt di rướcQuyển th xã hột mới phát tiễn hợp lý: Con người phải rồng hia rồi mới có geo để nêu

com ấn Nếu chi đội hỗi phấ có cơm, Quyển được ăn cơm la Quyén biển nhiên tối gỉ công ngồi đồ chờ cơm thi chẳng bao lâu kho geo sổ cen, Moi người phấ đi gieo trồng lúa trước đã rỗi Quyén được ăn com sẽ hina

Trên phương điện Lý tuân pháp luật hiện my thể giới dang bị cuốn vào tréo lưu đổ cao

Quyển con người, những tất abit quan tim độn Nee vụ mà con người cân the thi. Sự

mất cân bằng này dang giy ra nhiễu hộ luy cho xã hội Tổng thing thi35 cia Hoa Ky John Fitzgerald Kennedy trong buổi lẾ nhậm chức năm 1961 tùng phát iễurắng "Đừng hỏi đất

nước có thd lầm gi được cho các bạn, hấp hối các bạn có thể làm gì cho đắt nước” (sắc notwhat your country can do for you, ask what you can do for your country)!. Hoa Kỷ là một

quốc ga luôn cho minh a đ đều về tự do Nhân quyên, nhưng rồi the técude sống đã buộc vi Tổng thẳng cũa họ phii bật lên câu nói mang ý nghila để cao Nga vụ túc làtrách nhiệm, cit công din đội với đất nước

“Thực tf cuộc sống đó 1a gị? Đó là sự đồi hồi moi thành viên trong mốt đất nước phải siing năng làm việc, tân tuy cổng tiễn phii rất có trách nhiệm để xây dụng, phát triển và

bio về cơng đẳng của mình, chứ khơng phãi lá cử hăng kháng đi tín quyền lợi cánhân vìcho ring mình đương nhiễn có những Qun đó

'Khi ta nói Quyên và Nghĩa vụ không tách rời là ta đang dé cao sư cơng bằng Có sự

cơng bằng moi người sổ có niềm tin vio cuộc sống để làm việc cổng hiến Trước dy, khi

mà thin phận cơn người bi day dos áp bức, nhất là trong Thổ chiên thứ ha, các học gi đã

đâu ranh cho Nhân quyén công chính để iim nựcơng bằng này Hiện nay, kh mã Quyền

con người đuợc tu tiên dé cao khiển cho my công bằng bi de dọn, sẽ khiển cho cơn người

mất niém tin vào cuộc sống Đây chính là lúc ta pit đặt vẫn để về N ghia vụ con người để

tìm lei nự cơng bing đó

Việc Qun con nguời được viễn đề cao cũng đã din din tình trang mt số người lợi dạng dé đòi Quyên nhưng je lời bing không chu thực thi Nga vụ đã khiển cho thể giới can Liệt nguồn lực tử nguyên khi phi đâu tơ sây dựngiên tc để dim bảo Quyén mma

câu hạnh phúc cia nguời din. Hệ quả của nó la ngân sách can kiệt chỉnh ph ph đ vaymượn giy 1a hiện trơngnơ công (public deb) trăn lan, các quốc ga rơi vào tinh trang không

ˆ Gaten Bộ Chỉ Minh cng indi din tương run buổi fatmoe Trung Đạihọc Nhân din Vật Nem vio ngày

19 tng Li 1955: Nan vụ của enn không pO Then đố dhe mn ing i.Mp tr

"hề mình don gi che xước nh 7" Bio Nain dn, si 326 ngiy 2101/1959), Yama Hồ Chi Minh: Todntép 2011),{Web Chih trị gu gin- Se tlt, Hà Nội 9, 289,

</div>Trang 13<div class="page_container" data-page="13">

là các cường quốc hàng đầu thé gi, thi ngày nay đang tự bién mình thành nhồng con nơkhẳng lơ Nhiều quốc gia bên bờ phá sin vì nợ nn khủng khiếp nhất là con số han 28.800

{7 USD nợ cơng của Hoa Ky tính din tháng 9/2031. N go ra, khi Quyén tơ hữu được diy ênthành ryệt di, bất khả xâm phan, đã tạ ra những người rất gw khan cho khộng cách. giến người gu và người nghéo trong xã hồi căng trim trong hơn Ấn sau bE ngồi hào

hoảng, tráng cde những thành phố hoa mỹ là những người lao đồng vất vã mua ánh.

thánh tốn các hĩa đơn trả gĩp hing thing Đời sống của ho rất bap bênh, tỷ 1 thất nghiệp

cao, nhiễu người din ahitla trổ em, nh sống rong inh trang nghéo đố, vơ gia cư

ĐỂ cao Quyên con người, cũng chính la dé cao sự thụ hưởng, cũng chính là để caolong ich kỹ, gây nin mư xuống cấp của các giá tri đạo đúc trong xã hồi. Do được khuyếnich thụ buơng Quyên qué nhiên, cơn người đã cho ring rất 1à te nhiên kh ho được phục

v7 gúp đỡ Họ din rở nơn vơ on thi o, tiết quý trong cơng lao của người khác và thiêu tránh nhiệm với cơng đẳng Quyên con người, nhất là Quyền tré em bị day lên cực điển,

qguan hệ xã hội như con cá bất kinh với

cha ma, hơn nhân df an võ, học tr v6 TẾ với thầy cơ, các mi quan hộ ho hing xĩm ging

oan bi... trở nơn Tơnglấo

Voi nhiều hệ uy tiêu cục nhn vậy, việc nhân loại tip tục để cao mét cách thái quá Quyên con ngườ sẽ khiễn giới nghiÊn cửa phấ đặt câu hỏi về tỉnh hợp lý trong mối tương

-Trong thời kỹ chế đồ phong kién quên chỗ chuyên chế, thin phân con người đ rất bithâm khí bị oni bị bối các ơng vua beo ngược, Meng sing con người để bi coi, thân phân

con người đã bị 1 thuộc hồn tồn vào ý chí của kề thơng bị.Quan điểm chính tr của lồi

người di bất đầu thay đổi từ kh xuất hiện Tuyến ngân độc lập năm 1776 oie Hoa Ky,Tuyến ngơn Nhân quyên và Dân quyên nim 1789 của Pháp. Những văn bản pháp luật đĩ

đã điên phong trong việc đỀ cao các Quyên h do của con người. Dén ti Liên hop quốc xe đời năm 1945, lich sở Quyền con nguời đã bước sang mốt giá đoạn đính cao với bản

Tuyên ngơn Universal Declaration of Eiummam Rights năm 1948 (1iyên ngơn Tồn thé giớivé Nhân quyển - sau diy xin gọi tắt là"Tuyên ngơn Quốc té Nhân quyén’). Sao đã, nhiềuđiều woe quốc (Ế (international rested), nhiều hiễn pháp oie các quốc gia (national

constitutions) nấ hép bổ mong thêm các Quyền căn bin của con nguời va cơng din.

hả niệm tư do của phương Tay dang đuợc hidula mốt loi Quyễn đặc biệt, cĩ thể lam moi thử theo ý mình Ai cũng cém thấy ring cuộc sống rẽ đáng sống nu tr được làm những minh muin Thể giới đã ích cục đâu ranh, diam cách mang để đi được trdo Ket! Marx đã đâu tranh cho gia cấp cơng nhân bị bĩ 16, Abreham Lincoln đã đấu tranh giã phong nổ lệ ly Nelson Mandela đã đều tranh ching chủ nghĩa Apartheid. tất cả vì giảnh Quyên tr do cho cơn nguờ. Khi đâu tranh đời từ do, họ đã ding rất nhiễu Bý luận đ tơn vinh Quyền hy

do nhờ là một giá cao guy.

</div>Trang 14<div class="page_container" data-page="14">

Chúng ta không phủ nhận ring Quyền con người là một thành quả tốt đẹp, mét bướcvăn mình cđa nhân loại Tuy nhiên, din ngày hôm nay, ching ta phố nhĩn nhân lại

một cách thâu đáo hơn v bản chất của Quyên con người, vé mỗi tương quan giữa Quyền,

và Nga vụ của con nguời Vì Quyén va Nee vụ là hai mất của mốt vin đồ, nân nêu chỉ

để cao Quyên ma lãng quân Nghĩa vụ, chúng ta di gây nôn mốt sơ thiên ch lớn cho thé giới. Hơn ne, Nghia vụ con người còn atin đỀ, là điều kiện để Quyên con người được th huing Chi ki con ngờ thục thi Neha vụ một cách diy đã đ xây dụng ngn lục

đổi dao cho xã hội, sau đó Qun con người mới có cơ hội được áp dụng vững chắc trong

thục tỉ Điễu này cũng giống như mốt người muốn có Quyén ăn cơm phii có Ngiữa vụ đi

trang la trước vậy

Nêu nhìn Quyên và Nghia vụ qua lãng kính tốn học, chúng ta sẽ có sự hình dingtrọc qua hơn về mốt rong quan gia hai yêu tổ này

"Một tổng <6 giữa Quyền và Nghia vị. Quyền mang dâu âm và thụ axing lấy đ bát

"nguồn lục của xã hội, Nghĩa vụ mang dẫu dương vì cổng hién tạo bỖ sung thâm cho nguén

lọc xã hồi

Nghĩa vụ + Quyền = Nguễn lục xã hội

Nếu kết quả la ân (cổng hiển it hơn thụ hung) thi xã hội sẽ thiệt thos khơng cịn

"nguồn lục đ phát iển Néu lết quả a dương (cổng hién nhiều hơn thụ buông) thi nguồn lực xã hội đoợc ích lity dơ đã đ phát triển

Ha sổ giữa Quyễn và Ngiấn vụ. Quyền là mẫu số vì đó l tật cả những lợi íh mà

con nguời mong ước được thụ buông, Nghĩa vụ là tử số vi đó là phần cổng hién ma con"người có khả năng thực hiện

Nghĩa vụ

Ta sẽ thấy ring nu tờ số căng lớn mà mẫu sổ cảng nhỏ, thi giá tr của phân số càng

lớn Tức là lửa hi năng cổng itn nhiễu ma my đời hdi Quyền lợi thi cơn người có Bá trịcao gin cuộc đời, Néu tử sổ la sổ dương mẫu số én và "không" thi gi ti ca phần sổ đólà võ cục, tức người đó sống gin như khơng đi hỏi Qun lợi mã chỉ thích cổng hiến chođất nước, nhân loại, gat người đó là vơ hen, tut đố cao q: được cả hân loi tơn vn:

= Giá trị con người

Chính vì sơ quan trong của Neila vụ cơn người là nine thé, nên gia ráo lơ tổn vĩnh)

Quyển conngười 6 et khắp thé gói, đã có nhiễu ngờ nhìn thấy my mất cân bằng ngưy|

trong pháp luệt và đối sống néu người ta xem thường Ng]ĩa vụ cde cơn người. Một sổ học

giã di lên rỗng cảnh báo về hậu qua cia việc để cao Quyền cơn người một chiều Ho cũng đã nhân manh Ng vụ của con người mới là đâu quan trong để xây đụng thé giới ốt dep, vitrén thụ t, có dang gớp xây đơng người te moi xứng đáng được thụ huông

Năm 1997, tỔ chức The Interction Council đã đưa ra Tuyên ngân Quốc tỉ về Ngiữa cơn người để đối trong (counterbalance) với UDHR năm 1948, nhưng những nộ: đụng

</div>Trang 15<div class="page_container" data-page="15">

xả họ tuyén bổ chưa ghi được dẫu ấn và chưa đủ sức thuyết phục cơng đồng quốc nên

Tun ngơn đó dẫn bị ling quên Tuy nhiên, tổ chúc này cũng đã nêu ra được những ý liên

shim cảnh báo các nước về hậu quả nghiêm. trong khi con người chỉ đón nhận Qun ma

khơng thụ thi Nghia vụ Trước đó, khoán 1, Điễu 29 UDHR đã khẳng dinh tim quan trong của Ngiĩa vụ con người, "Mọi người đều có những Nghia vụ đốt với công đồng lànơt ce nhất ma 6 đồ nhân cách ca bản thân ho có thể phát miễn do và dy đủ” Everyone has

duties tothe community in which alone the free and full development of his personality ispossible), những ding tie thay nổi dụng này cing chun được nghiên cy khai thác ding

Néu cử ấp tue ca ngơi thấi qué Quyên con người, thé giới s suy thoái và sp đỗ din

dẫn tinue này đồn nước khác, tử ha vục này đến kim vực khác, một cách¿hông thể tránh

khôi Hiện nay, Việt Nam đengbị fh hang bi rào lu uyển cơn ngời, chủ nghĩa tơ do (iibsrdian) nguy hiểm của phương Tây, Néw không nhận thú và thay đổt kip thôi, chúng te lường dave những hi qu gì sẽ xây ra với đất nước minh

Saumétlich sử đủi ding đống thân phân con nguời bị xem thường bi ngược di, con "người di định dẫu nr ên bộ vin minh bing cách tuyên bổ hùng hồn và Quyển con người shim khẳng din tíh pháp ý cho nự sống có phim giá của tồn thé nhân loa, Tuy nhiên, phia sau sy phân ứng thái quá đã phia sau sự để cao gin như cục đoan vé Qun con người

đó, lồi người bất đầu nh ra sự mất căn đối giữa Quyén và Nghĩa vụ Nếu chỉ có Nga

Vụ mã khơng có Quyền thi cơn người quá vit va. Nguoe le, nấu đề có Quyên mà không

co Nghia vụ thi nguôn lục xã hội nhanh chóng can lúệt Để din ie ching ta cin để cao

Nefie we của con người đỂ tim Ii sự cân bằng cho xã hộ, tim lei sơ thăng bing cho tâm

ý đạo đức, dự th nguôn lục đây dựng cả thé giới thành mốt nơi ình yên, hạnh phúc

Việc thúc đấy trích nhiên vàN gia vụ của con người đối với công đồng và nhân loại trong thời đm hiện ti, cả về lý luận va thc tấn, la việc lim cấp bách quan trong Với

những nhận định như th, chúng tôi chọn ngiên cứu để tài “Nghia vụ con người tong

“Pháp Mật quốc té và Pháp huật Vigt Nam’ ð nite đô Luận án Tiên đ, nhằm hướng dén mục tiêu đỄ moi người nhìn nhận li tim quan trong của Neila vụ con người, giúp cho

nhận thúc về mỗi tương quan giữa Quyén và Nghĩa vụ không côn thiên lệch nf mã trở

nên cân xũng Việc ghi nhận bảo vệ Quyền là mốt sự iễn bộ, nhưng việc thiên vi Quyên mà lãng quên Nee và là một sử lâm, Luận án sẽ gp tránh sử lâm đó, Chúng tôi công mong muốn ring a ti này sẽ tạo cém húng và làm tiền đ cho các học gi tiép tục nghiên cửa vin đỀ này chuyên sâu hơn trong tuong la. Va hơn nữa đồ ta cũng hướng tới kêu gợi các nước độ tinh lên Đại Hồi đồng Liên hop quốc thơng qua "Tin ngồn Tồn cẩu về Noha vu cũa cơn người" với những nội dang gi ý phong phú, dy đã và thuyết phục (xem.

chỉ tt tei Chương 4)

</div>Trang 16<div class="page_container" data-page="16">

2.Mye dichva nhiệm vụ nghiền cứu

Mục đíchngiên cửu cũa luận án là làm rõ những vẫn đổ ý luân vi thn tấn vỀ Nghĩa

Vụ co người trong Pháp luật quốc tổ và Pháp uit Việt Nam, qua đó khẳng định tim quan trong của Nghĩa vụ cơn người trong pháp luật Tiên cơ sỡ đó, để xuất các giã pháp hồn thiên Nghĩa vụ con nguời trong Pháp luật quốc tổ, Pháp uật Viet Nam, và cơ chế bio dim

thục thi Nghe vụ cơn người

Là cơng tình khoa học đâu tên ngiên cửa chun sâu tồn điện và có hộ thẳng véNef vu con ngườ trong Pháp luật que tế và Pháp luật Việt Nam, luận án có nhiễm va

nghién cứu sm

Tầng quan tình hình nghiên cứu trong và ngồi nước về Ngiễa vụ con người trong

Pháp luật quốc té và Pháp luật Vit Nam;

Phin tích làm rõ nhõng vẫn ly luân cơ bản về Nghia vụ cơn người trong Pháp luậtquất té và Pháp init Việt Nam như khá niệm, mục đích ý nghĩa của Nghe vụ cơn ngườitrong pháp luật và mỗi tương quan giữa Ngiễa vụ và Quyễn cơn người rong pháp lat,

Ngiên cing đánh giá thục trạng những quy định vé N gif vụ con người trong Pháp luậtquốc tỉ và Pháp luật Việt Nam; và nh bình về the th Nga vụ cơn ngu,

ĐỂ xuất giã pháp đ hoàn thiện Nga vụ cơn người trong Pháp luật quốc tỉ và Pháp

luật Việt Nam, và các biện pháp shim dim bảo việc thọc thi Nghia vụ con người rongghép luật được diy đã chính xác, và hiệu quả hơn Luận án cũng xin được đề xuất mét bản“Tuyên ngôn Toin cầu vi Nga vụ con người" (Global Deriestion of Humen

Responsitalities) như la một gơi ý có thể tình lên ĐẠI HỘI DONG LIÊN HỢP QUỐC

(United Nations General Assembly) nhắm tao nên một sơ cân bing với bản Tuyên ngôn

Quốc tế Nhân quyên (Universal Declaration of Human Rights) được công bổ năm 1948

3. Đối tuợng và phạm vi nghiền cứu đề tài3.1, Đối trong nghiền cin

Nghiên cửa lý luân về Nghia vụ con người trong pháp luật kh niệm, đặc đẫm, mục

dich ý ngie, các Ngiĩa vụ cơ bin của cơn người rong phip luật,

Các quy Ảnh Pháp luật quốc tổ điên chương tuyên ngân, các điều túc quốc tẾ. )

va Pháp luật Việt Nem (hiến pháp, các đạo luật và văn bản đới luật. ), quy định hiển

phép mốt rổ quốc gia vi Nga vụ con người rong một số lĩnh vục quan trong,

Thực trang thục thi Ngiấa vụ cơn người rong Pháp luật Việt Nem, những yêu tổ ácđơng tích cực và tiêu cục đến nhận thức và thọc th Nghia vụ con người,

Các căn et xác ập và ni dung cụ thi côn các giãi pháp hoàn thiện quy ảnh và thực

thủ Nghe vụ con ngời tong Pháp luật quốc t và Pháp luật Việt Nam,3.2. Pham vỉ nghiêu cru

~ Pham vi nội ding. những ly luận liên quan đến Nghia vụ con người tiếp cân dưới

oc độ pháp luật, đạo đức, tôn giáo, tâm lý, xã hội, lịch sử Ngiấa vụ cơn người ở Việt Nam.

</div>Trang 17<div class="page_container" data-page="17">

và quốc ti, những Neti vụ eon người được quý định trong các vấn bản Pháp uật Việt"oan, Pháp luật quốc ổ và hiển pháp một số quốc ga

- Phạm vi không giơ. Việt Nam và quốc tơ có liên hệ đẫn một cỗ nước trên thể gói

Tập trung ð Việt Nam khi phân tích thục trang thục thi Ngiấn vụ cơn người

- Phạm vĩ thor gian: viậc phân ích pháp luật và the trang Nea vụ con người số tập

trung trUDHR nim 1948 cho đồn mg:

4. Phương pháp luận và phuơng pháp nghiên cứu

Phương pháp luận được sở dụng để giả: quyết các vin để trong nội dụng luận én là pháp duy vật biện chứng, duy vật lịch số các quan điểm cia chủ nghĩa Mác.L énin, từ trông Hỗ Chi Minh và các quan diém của Đăng Công sin Việt Nam về Nghĩa vụ

con người, Ngiĩa vụ công dân.

Luận én tiếp cân nghiên cửu Nghĩa vụ con người từ góc đồ Luật hién pháp và

Luật hành chính Tuy nhiên, NgiZa vụ cơn người trong Pháp luật quốc tổ và Pháp luật quốc gia là đối tương nghiên cứu cũa nhiễu ngành khoa hoe khác nhau, vì vậy, trong

qgu tình nghiên cứu vé Nghĩa vụ con người, Luận án cịn có sự iếp cân kết hop theo

hướng liên ngành, đa ngành với các khoa hoc xã hội khác đỀ xem xát, đánh giá một

Luận án được nghiên cu bồi một s phương pháp nghiên cứu cu

- Phương pháp phn tích được sử đụng để lim rõ các kia canh của vẫn dé lý luân và

thục tiến quy dinh pháp oật về Quyển và Nghĩa vụ con người:

- Phương pháp tổng kết các kit quả đã thực Hiện đ đánh gá chính xác ning Hiệu quả vé

các quy dink Ngiĩa vụ cơn người nhận nữ ra phương hưởng tốt hơn cho khoa học pháp ht,

- Phương pháp tổng hop nhẫn rút ra những kết luận tổng quan, quan điểm, để xuất

chuyên sâu nh.

iến nghĩ cụ thể liên quan đến Quyển va Ngiễa vụ cin cơn người,

- Phương pháp sơ sánh luật học nhẫn làm sáng tổ những điểm chung, sự khác biệt

trong các quy đính hiện hành của Pháp luật Việt Nam công như pháp luật cia các nướctrên thể giới,

- Phương pháp phân ích logic quy phan được rỡ dụng để nhất hiện mâu thuẫn trong

nội dung quy định pháp luật về Quyền vaN ghifa vụ công dân, Quyền và Nghĩa vụ con người:

- Phương pháp chuyên gia được sử dạng di treo đổ, them vấn ý kiến trong đề suất

xây dụng các quy nh và pháp luật Neh vụ cơn người

- Phương pháp lich sử nghiên cửu được áp đụng để rút ra mốt quan hệ biện chứng

its Quyên và Ngiĩa vụ cơn người,

- Phương pháp đấu trazã hoe dich gi nin thúc cũ công din về Nấn vụ

</div>Trang 18<div class="page_container" data-page="18">

5. Đồng gép mới về khoa học cũa hận án

Luận én đã đơa ra khái niệm diy di vé Ngiềa vụ cơn nguôi trong pháp luật trên cosở phân tich các quen niệm khác nhau về Ngiĩa vụ con người trên thé giới và Việt Nam

Phân tích lim rõ mỗi tương quan gin Ne vụ cơn người và Quyén con người

Luân án cơng đã phân tích lam rõ cơ chế pháp lý và cơ chế xã hội bảo đầm thực thNef vụ con người rong phép lu

Từ góc độ uật Hiển pháp và luật Hành chính, luận án đã ki quát đánh giá thụctrang Ngiĩa vụ con người và cơ chế thục thị Nghia vụ con người rong Pháp luật quốc tế

vá Pháp luật Việt Nam, từ d6 nêu lên những vin dé cin được bỗ sung trong việc quy nh

va thực thi Ngiĩa vụ con người trong phép luật hiện may:

Luận én đã xây đụng hộ thing các giải pháp hoàn thiên Ngiĩa vụ con người trongPháp luật quốc tổ, Pháp luật Việt Nam, và cơ ché bão dim thực thi Nghe vụ cơn người

Đặc biệt1äluân án dé xuất dr thio bản “Tuyên ngân Toàn cầu về Nghĩa vụ conngười" với những nối dang gơi ý phong phú toàn diện và thuyết phục để kiến nghĩ Liên hop quốc ban hh với mong nuố cổng đồng hốc ố,cũngnhữ mất quốc ga hãy abn thận và hành

động ding hơn đãi với vẫn dé Nei vụ con người rong Pháp luật quốc t va Pháp luật quốcavi một thể giới hạnh phúc, an tinh,

6. Ý nghĩa ý luận và thục tin của

Tất qui det được cin luận án sẽ góp phần làm sáng tổ về phương đin lý luận và thục trang trong hoa học pháp lý của vấn để Nga vụ cơn nguời rong pháp luật Cụ th là lâm rổ

được bin chất cia N ghia vụ con người và phân loại Ngiĩa vụ con người, xây dụng khá niệmvà phân tiệt Nga vụ cơn ngu và Nghia vụ công din, xác Ảnh được mục ích, ý nga của

'Ng‡ễa vụ con người và méi tương quan giữa Ngiữa vụ và Quyền, phân tích thực trạng Ngiĩaconngười rong Pháp uit quốc tố, Việt Nm; ci ra những bất cập của pháp it và đưa rahing phương hỏng hoàn hiện pháp luật vé Nghe vụ cơn nguời... Ngoài ra những giế pháp"hoàn thin pháp hit là cơ sở quan trong đỂ các cơ quan chúc năng tong pham vỉ thấm quyển

ci mình có thể sn đổ, bỗ sing hoàn tiện pháp luật rong nh vực tương ứng 7. Cấu trúc của luận ám.

"Ngoài phần mỡ đều kết luận, denh mục tai liêu them khảo và phụ lục, ni dung luậnán được cầu trúc gồm 4 chương,

Chương 1: Tổng quan tình bình nghiên cứu liên quan din đ tại luận ánChương 2: Những vin để lý luận về N ghia vụ con người trong pháp luật

Chương 3: Thực trang Nglấa vụ con người trong Pháp luật quốc té và Pháp luật ViệtNam

“Chương 4: Quan điểm, giã pháp hoàn thiện Nghĩa vụ con người trong Pháp luật quốc

TẾ và Pháp luật Việt Nam

</div>Trang 19<div class="page_container" data-page="19">

CHVONG 1. TONG QUAN TINH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN (QUAN DEN ĐÈ TÀI LUẬN AN

1.1. Tổng quan tinh hình nghiên cứu đề tài hận án

Trong quá tình nghiên cứ NCS nhân thấy có nhiễu cơng tinh nghiên cửu hos học

trong và ngoài nước liên quan đến vin đ Nga vụ cơn người, được công bổ dưới nhiễu ảnh thúc, rong đó có các cơng tỉnh tiêu biẫu co én quan trụ tp tới các nội dung thuộc

phem vi luận bản se

11.1. Tình lành nghiền cứu 6 trong nước

ĐỂ ti đặc biệt “Øiyên và Nghĩa vụ cơ bản cũa cổng dân trong thời kệ đỗ mới" cầnPOSTS. Nguyễn Niên (chủ nhiệm) cùng nhóm các tác gi: PTS. Nguyễn Cửu Việt

POS PTS.Nguyễn Đăng Dung PTS Pham DuyN gia, PTS Hoàng Thị Kim Qué, Nguẫn "Ngọc Chi, Trường Đai học Khoa học Xã hội và Nhân vin, Dai học Quốc gia Hà Nồi, mã

sổ QG 9712, năm 1999, gi các báo cáo tổng kết tm tất các dé tài về Quyền và Ngiữa

vụ cơ bản cũa cổng din trong thời kỹ đổi mới. Trong cơng trình này, các tác giả đã giới

thiêu ngra đời và phát tiễn Quyễn và Ngiễa vụ cơ bản của công dân trong lịch sở lập hiển của các nước tự bản, sự phát biễn của Quyền va Nghia vụ cơ bản cũa công din nước ta qua

trốn bản Hiễn pháp va những biện pháp bảo dim Quyén va Nghĩa vụ cia công din

Sách chuyên khảo: “Quy chế pháp cũa cổng din Tiệt Nan” do PGS TS. Nguyễn

Minh Đoan chủ biên, Nxb Chính tị Quốc gia, Hà Nội, năm 2010. Trong đó, các tác giả ãisâu nghiễn cứu quy chế pháp lý ofa công din Việt Nem mã nội him la các Quyển, Ngiấntrinh nhiệm cơ bin của công din ViệtMam được quy định trong Hiễn pháp và Pháp uất

Sách chuyên khẩu. “Mot sổ vẫn để cơ bản cia hiễn pháp các mac trên th giớt" do GSTS. Phan Trung Lý, TS. Nguyễn Sĩ Dũng và Thể, Nguyễn V ăn Phúc (đồng chỗ biển,

Nxb Chính trị Quốc gia Sự thật, Hà Nội, năm 2012. Trong đó, các tác giả đã phân tích lam

ð mốt quan hệ giữa Quyên và N ghia vụ (rách nhiễn) của cá nhân, và cho ring Ng]ễa vụ

của ef nhân cũng af được su một céch 8 rang ong các vấn kiện chủ chất củ ult quốc

ti và Quyin con nguời. Qua đó, các tác giá nhẫn mạnh ring lật quc té vỉ Quyển eon

fg khơng nytt a hóa các Quyền rà bổ qu Nee của các cá se, bạ vẫn đi nàyJuda ghấi được cai rong như nhau.

Sách chuyên khảo, “Quyên cơn ngờ, yên và NgHấa vụ cơ bn cũa cổng dân rong

Hiển pháp Viét Nam’ của GS.TS. Tạ Ngọc Tân (chi đạo nội dang), Pham Văn Ba, TSộNggyễnTh Báo TS, ViCEng Gino (ing ci bi, Vin ghôngtuờngục vi nhân quyên

Và Học via Chính ti Quốc gia TP. Hỗ Chí Minh, nim 2015. Cuốn sich đã cũng cấp nhữngvấn đồ Lý luân và thọ da của chế Ảnh Quyên con người, Quyền và Nee vụ công dântrong Hiễn pháp Việt Nam qua các thoi kỷ: Cudn sách cũng đã phân tích làm £8 các

mi trong Hiến pháp năm 2013, đặc biệt 1a quy định mới vé nguyên tắc giới han Quyền.

</div>Trang 20<div class="page_container" data-page="20">

Sách than khẩu, "Tập hop những bình luân Huy én nghị chung cũa các Uy ban công ước Liên hop quốc" của GSTS. Nguyễn Đăng Dung GS TS. Pham Héng Thứ, Thế, Võ

CơngGiao, TS GVC Trịnh Quốc Tồn, Thể. La Khánh Tùng (đồng chủ biên bản địch tiếng

Vidp, Nzb Công an Nhân din, nim 2010. Sách bao gầm những bình luận, khuyên nghĩ

chúng của các UY ben giám sát su Công ước chủ chốt của Liên hợp quốc. Các tác giã cho

ring Quyên con ngu là một vẫn để phúc tp ở việc nhiễu khía canh và hiện vấn đang còn, gây tranh ii. Cun sách 1s một tả liệu hit súc giá trị trong việc nghiên cứu về Quyền và Nefie vụ con người. Tử đó luận án có thêm nên tăng, cơ sở a nghiên cứu đánh giá để

xuất N gia vụ con nguời trong Pháp uật Việt Nam va Pháp luật quốc tế

Sách tham khảo: "Luật quốc tế về Quyển của các nhóm người để bị tẫ thương" cin

Khoa Luật - Đại học Quốc gia Hà Nội, Nxb Lao động - Xã hồi, năm 2011. Mặc dù, nội

đang của cuốn sách tập trung phân tich Quyển và cơ chế bio dim việc giám sit thực thi Qun nhưng cơng có nêu ra Ngiễa vụ cũa các quốc gia hành viên, các tổ chức xã hồi.

các cá nhân trong việc dim bảo và thúc đấy thực hién các Quyển của nhóm người df bị tốnthương thơng qua các vin kiện, đều ude quốc

Sách tham khảo: "Chế dinh Qh fas cơ bản cũa công ân ở một số nước

trên thé giới" ci Võ Kiều Oanh, Viên thông tin Khoa học Xã hội, Nsb Khoa học Xã hồi. năm 2012. Trong cuỗn sách này, tác giả nghiên cửa chế dinh Quyền và Nga vụ cơ bản

ẩn và Nị

của cả nhân trong hiễn pháp một số quốc gia tên thé gi, từ đỏ di ra nguyễn tắc thống nhất gia Quyên và Neha vụ.

Giáo tình "ý uậnvà pháp luật về Quyén conngười" của Khoa Luật - Đa học QuốcgiaHà Nội doGSTS Nguyễn Đăng Dung TS. Vũ Công Giao, THS. La Khánh Ting đẳng

chủ biên, Nxb Đại học Quốc gia Hà Nối, năm 2011. Các tác giả đã nêu ra sự cân bing giữa

Quyên và Nghia vu bing việc dẫn ra khoản 1, Điễu 29 UDHR năm 1948 cũng như những

dư dink trách nhiệm cá nhân đoợc nêu trong "Lời nói đầu" của cả hai cổng ức ICCPR

và ICESCR nim 1966. Tác gã đã đơa ra kết luận Quyển va Nelda vu (rách nhiên) cá

shin luôn đ đổi với nhau, không có yê tổ nào quan trang hơn yêu tổ nào

Luận éntién di “Sicphat ru chế đnh Quyễn và Ngấn vụcơ bản cũa công dân qua.

lịch sử lập hỗn it Nam” của Trần V ăn Bách, Viện nghiên cứu Nhà nước và Pháp ht,

năm 2002. Tác giả đã khẳng nh tim quan trọng cia các quy định vềN giữa vụ cơ bin cũa

cơng din cũng như phin tích mốt quan hệ mất thiết giữa Quyền và Nghia vụ. Quyền và

"Ngiễn vụ liên kết tao thánh một hệ thống thống nhất, thể hiện mốt quan hệ pháp lý giữa

công din và Nhà nước, Vi vậy việc thục liên Quyén tết hợp chit chế với viée hồn thành,

Nef vụ có ý nghĩa vơ cing quan trong đổi với sự phát tiễn củaxã hội

Luân én tin & “Gido đục Nghia vụ cao đức cho sinh viên các trường Đại học cổnglập in nay” của tắc GaN guyẫn Thị Thanh Hương Học viên Khos học Xã hội, năm 2017Luin án đã nêu ra được nhiêu vẫn đổ ý luận và Nghia vụ đạo đúc của cơn người th nguẫn

gic của Ngiữa vụ, quan niêm về Nghe vụ dao dic rong lich nà quan điểm cia đạo đốc

</div>Trang 21<div class="page_container" data-page="21">

học Marx vi Nghia vụ deo đúc, môi quan hệ ga Ngiữa vụ đạo đúc với các phạm rủ đạo

đúc học khác, pin loi Nghia vụ và phân iệt giõa Nghia vụ theo phong tue, Neha vụ về

dao dic, nhân vin và N ghia vụ pháp tý, Tác giá đã phân ích tim quan trong côn giáo đụcNelle vụ dao dic và chỉ ra nguyên nhân công như thực trang tir d6 dé xuất những giã

phép cơ bản shim nâng ceo hiệu quả giáo đục Ngiễa vụ đạo đúc cho sinh viên

Luận văn thạc & “Quon cơn người được sống trong mối trường trong lành theo

Tiến pháp mước Cơng hịa xã hội chỉunghữa Tit Nam nấm 2013" của V§ Tủ Linh, TrườngĐại học Luật Hà Nội, năm 2018. Tác giả đã phân tích các quy định về Quyền và Nghĩa vụcia cơnngười, mỗi tương quankhông thể tach a giữa Quyên và Nghia vụ cơn người tongvige bảo về môi trường trong Pháp luật Việt Nam và Pháp luật quốc tổ, Tác giã cũng đãnêu ra thực rang thiểu trich nhiệm trong việc bio vệ môi trường, từ đó iền nghị mốt số

ii pháp nh năng cao nhận thúc cũa moi chủ thé (bao gdm Nhà nước, các ổ chứ, cả

hảo) về trách hiện, Ngiĩa vụ bio vệ mối trường ng

Bi vidt “Một sd hắn vd vide nghễn cửu Nghia vụphip ý của công dân ở nuớc ta

ign nay” của PGS.TS, Nguyễn V ăn Đồng Tap chi Luật học, số 2, năm 2006. Tác gã cho

ring do nhiễu nguyên nhân khác nhau nên vin con it những công tỉnh khoa học nghiễn,cửa Nghia vụ pháp lý của công din Bai việt cũng đã chỉ ra sự chink lệch qua lớn giữa sổ

ương Quyền sơ với sổ lương Nghia vụ cơ bên của công din trong mốt Hiến pháp dé làn giảm i tinh cân đổ, hã hịn và tính "khơng thể tech rồi" giữa Qun và Ngiễa vụ pháp lý cit công din trong môi quan hệ thống nhất bin chứng côn chúng

Bix việt "Ngin gốc của Ngiĩa vụ và phân loại loc Ngiĩa vụ của TS. Ngõ Huy

Cương Tap chi Nghiên cứu Lập pháp, sổ 8, năm 2008. Tác giả đã nêu ra ring đốt với

Nefie vụ có nhiễu cách phân loại khác nhau, mức đồ răng buộc pháp lý khác nhau duntrên căn of từ Bộ Luật La Mã cỗ dei, BG Luật Dân sự cũa các nước Đúc, Pháp, Hoa Ky,

Nhật Bản, các nước châu Âu và đưa ra so sánh với Bộ luật Dân sự năm 2005 V iệt Nam. Tác giả đã phân Losi Nghĩa vụ dum theo các căn cử nh hiệu lục, nguẫn gốc, đố tương, mức độ, ch ti, dạng thức. Bên canh đó cing có nhiễu luật ga khác đơa ra cách phân loại

Nefie vụ như Nghĩa vụ đạo đặc, Nghĩa vụ ty nhiên và Nghia vụ din sơ Trong đó, Nei

vu dao đúc khơng có hiệu lục pháp lý mã chi don thuần là Nghe vụ lương tâm,

Bis viết "Ngiữavụ cia con người, công dân: những vẫn để tra rong việc sim đỗ;

bổ img Hin pháp 1992" của G6 TS, Hoàng Thi Kim Qué, Khoa Luật - Đại học Quốc gia

Hảà Nội ding trên Tap chi Nghiên cửu Lập pháp, số tháng 9, nim 2012. Bai viết đã nêu được bin chất cũa Nei vụ trong mốt quan hệ với Quyén tự do của con người và công dân, trong dé Nghễn vụ la điều lận bảo và, dim bảo Quyền, tr do của cơn người và công din, đồng thời là điêu kiện dim báo nợ phát tiển xã hột. Theo tác gã, xác dink Nghia vụ

là xác inh sơ cân bing giữa Quyén và Nghia vụ gin hy do và trach thiện, giữa lợi íchcia cá nhân, nhà nước vax hội. Tác giã cũng đã đồ cập din khái niệm về NgÌễa vụ cơ bản

</div>Trang 22<div class="page_container" data-page="22">

của conngười được quy din trong hiễn pháp, phân tích va lam 18 rách nhiệm cá nhân đổivi xã hội, nhà nước và những người khác

Bik viết "Quyển cơn người Không táchrời Ngĩa vụ công dân" cia guyễn Văn, Tap

chí điện tử Quốc phịng tồn đân, xem tại địa chỉ: http://tapchiqptd vnfvifphong chong,đan tư den bien từ chuyen hoa Quyển cơn-nguơi- thong taci:roi-nghia-v cong:

dan/4432 hi, năm 2013. Bài viết đơa ra din chúng trong các vin kiện quốc tế về Qun cơn ngơi cũng có những quy dinh cụ thể vi Nee vụ của công din, đều kiện han chế

Quyén con nguồi, Quyền tuyệt đối và Quyền bị hạn chế

Bì viễt "Biểu luận đặc mang cia sư về côn trong gia dinh ở rẻ v thành mơn" ca

PGS.TS. Phan Thi Mai Hương, Tạp chí Tâm lý học, số 8, năm 2016. Bài viét tap đã trung.

"nghiên cửu và chi ra sự vô cém trong việc thục hiện bn phân gia nh ce tr vị thành niêniện nay dave xem là mốt trong các yê tổ quan trọng liên quan đốn vẫn để thự thi Neha

‘va con người trong phép luật Nghiên cửu chi ra ing nhõng bén phận và trách nhiệm xã

hội cau này ma đóa trổ 5? gánh vác được hình thành đầu tiên từ việc thục hiện bản phận,đãi vớ gia Ảnh

Bài viết "Giáo dc rơnên Nghia vụ cao đíc cách mang cho đồng viên - métndi

hong quan trong cia xây chong Đăng về dao đức" cũa PGS.TS. Đồn Minh Hun, Tạp chỉ

Cơng sin, số2, năm 2018. Nội dàng cin bai viết đã phần tichN giữa vụ đưới góc đổ Ngiấavụ gắniên với đạo đức và nhẫn manh vai trò cia việc xây dưng Nghia vụ đạo đức cho con.

"người nổi chung và cho cán bô Đảng viên nồi riêng:

Bi viết "Nghĩa vụ của quam lợi đối với nhà vua dưới tiểu Gia Long và Min Men “Mệt số giá trị thừa" của Thổ, Pham Thị Thủ Hiển Tap chi Thông tin Khoa học Xã hei,

„ năm 2018. Dựa vào việc phân tích nhồng ghi chép trong tử liệu lịch sử về các quy dintđổi thời vus Gis Long Minh Mỹnh, tác giả đã chứng minh cho luân điểm: "Quan ie thờiqguân chủ nói chung và thời Gia Long Minh Ménh nói riêng, bin canh những đã ngơ nhân

được đều có bin phân thực hiện những Nee vụ đối với nhà vua và dân”. Nhơng quy Ảnh nay vẫn cịn ngun giá ti đt với việc qu định Nga vụ của cán bộ công chức bin may

Bik viết "Thực hiện chỗ dinh Quyển và Nghia vụ cũa cơn người vớt môi trường giã

hip nông cao hiệu qui cổng tác bảo vé mốt trường" cia Hoàng Vén Sao, Tạp ch Tạinguyên & Mối trường số 12 (38), nim 2020, tr 5.51. Theo tae gi, chế nh Quyển và"Ngiễn vụ cia con ngưôi với môi trường là cơ sở Pháp lý nÊn ting quan trong bio dim taehiện Quyền được sống trong môi trường trong lành Bai viết cho thấy, Hién pháp 2013 đã

apy dinh cụ thi và Quyền và Ngiữa vụ cũa con người với môi trường thé hiện mr quan tân

ca Nhà nước ta trong việc báo vệvà phát ny Quyên vàN gia vụ cơn người với mốt trường112. Tình lình nghiền cấu ở mốc ngoài

Hiển chương “African Chanter on Honan and Peoples’ Rights (Hiên chương chân Pha về Quyên con người và Quyên các Dân tộc năm 1981, seu diy gi tit la Hién chương châu Phi năm 1981) cise Organization of Añican Unity (Tổ chức Thống nhất châu Phi),

</div>Trang 23<div class="page_container" data-page="23">

được thông qua tai Hội ngủ các lãnh đạo Quốc gja và Chính Phủ lin thi 18 tei Nairobi,Kenya, năm 1981, Đây là điều ước quốc tỉ (sập đồ ia ve) nổi tổng nổi dụng của nỏ có

tính đột phá và khá tiên bộ khi đành ra 3 điều (Rt Điều 27 din Điều 29 - bao gm nhiều khoản) để quy nh về N giữa vụ côn con người

Sách chuyên khio “Honan Dicies and the Limits of Honan Rights Discourse” (Lýlin về Ngiĩa vu con người và Giới han cia Quyển con ngườ cia Eric Robert Boot,

‘Netherlands Organizetion for scientific Research (Tổ chức Nghiên cửu khoa hoc Ha Lan), năm 2015, Trong tác phim này, tác giả đi ảnh ngiĩa phân loại các khá niệm Quyền Nelle vu và mốt tương quan ge chúng Theo ác giã Quyển con nguời phải xuất phát từ

nin tăng là Nee vụ và các giá trì đo đúc căn bản Trên thọ t, Quyền con người li đangbi yên truyền qué múc, các nội dung về Quyén được ghỉ nhân quá nhiều rong L nổiđang và Ngiữa vụ lai quát, đã tiên nhiều hộ quả sâu phi ảnh các yêu sch Nhân quyền

it hợp ly, các giá tỉ tốt dep ban đều của khái niệm Quyén con người đã bị my giảm Tác giã khẳng định m cin thiết cập bách ofa việc nâng cao vai to của Nghĩa vụ con người

Ông cho rằng các giá ti dao đức sẽ là một sợ bỗ song tuyệt với cho nhống lễ hồng pháp iy và sẽ đem đến nhiêu lợ ich cho công đẳng, Ông cũng cho ring Neila vu cơn nguôi là mang tinh quốc t, không nên bi giới hạn bối biên gói quấc gia Bên canh đồ, tác gã để

xuất bi Nghĩa vụ con ngu: mi là, Nghĩa vụ con người đi với các nhủ cầu sin tổn của"người khác, bơ là, Ngiĩa vụ con người đổi với công đồng xã hội và đạo đức công dân.

Sách chuyên khảo. “Cocmopoliten Responsibility” (Trách nhiệm toàn cit) của Jan-Chrinoph Heilinger và Walter de Gruyter GmbH, Đức, năm 2020. Cuỗn sich nhắn mạnh

trách nhiên đạo đúc của nhiing cá nhân có lợi thé trong hội (về tải chính quyền lực. )

Ho cần phi có các hành động trong việc đối mất với các vẫn để toàn cầu như biển đối kihậu, gian lân, bất công thương mei, bat công xã hội, đối nghèo... Thông qua việc xem xét

đánh giá lai các giá tị, quy luật và nguyên tắc chuẩn me thích hop, ác giả đ xuất phã

xác dinh trích nhiệm và phải nâng cao yêu cầu về dao đức của các cá nhân có các lợi thểtrong xã hồi

(Cui sách “The incichalschtes tothe commuonty and the limitations on Honanrights and freedoms toider Article 29 of the Universal Declaration of Hìman Rights: acontribution to the freedom ofthe indivihal tr law” (Nghia va của cả nhận adi vớicông đẳng và những giới han cũa Nhân quyền va tự do theo Điều 29 cũa UDHR: mốt mrđồng gop cho tơ do cơn cá nhân đưới góc độ luật phip) cia Bricalrene A. Daes Báo cáo

viên dic biệt của Liên hợp quốc, An phim của Liên hợp quốc, số ban hành E82 XIV 1, năm 1983. An phim đã tập trừng giã thích ý ngiữa của các thuật ng "cá nhân" va "công đẳng” và mỗi quan hệ giữa chúng đã làm zõ được bén phận và trách nhiệm cia cá nhân đối với công đông cing như đãi với nguời khác. An phim cũng đã thủ thập đuợc nhiều

cq Ảnh về bn phin và trách nhiện cin cá nhân trong các văn liện quốc tế

</div>Trang 24<div class="page_container" data-page="24">

Cun sits “On the Duty of Man and Cinsen According to Natal La” (Vé Nea

vv cia con người và của công din theo Luật Tự nhiên) của Samuel von Pufendor (a tắcga séng vio thé kỹ XVID, được biên son Ini bồi James Tully, Cambridge UniversityPress, nia 1991. Tác giã đã i sâu phân tích các Nghe vụ cũa con người và của công din

theo Luật Tự nhiên Din hình nh con người và cơng din phã có Neha vụ git gn phẩm, chất dao đức, không được khẩi lịng tham tài sẵn cũa người khác, phi có trách nhiệm thục

Biện lời hứa, phải nghiém khắc với kẽ phan tơi... Ngồi ra cơn người và cơng dân cũngcó các Nee vu trong hôn nhân, Nghia vụ của cha me đối với cơn cổ, Nghia vụ của người

chủ đối với nổ lệ Các Nghĩa vụ này phải due trên những chuén mục cơ bản cũa đạo đúc Cuốn sách: “Taking Duties Seriously: Indivichual Duties in International Hunan

Rights Law - A Commenteny” (Nhìn nhận N ghia va một cách nghim tic: Một binh luận

vi những Nghĩa vụ cả nhân trong Luật Nhân quyén quốc tÕ của Intemational Couneil ơn

Human Rights Policy, năm 1999. Cuốn sich đã để cập din Ngiữa vụ dao đúc, Ngiĩa vụ

phép lý và những quy tắc về Nghia vụ trong tôn giáo. Cuốn sich cũng đã nêu những gt han về Quyền và về tự do ofa cá nhấn Cuốn sich công đã cho thấy vẫn để Nghia vụ và

tránh nhiên cá nhân đang chưa đợc quan tâm đúng mie, nên sau kúz Chiến tran lanh kết

thúc, thể giới vấn chưa dat được tất tự hoi bình v thịnh vương

Cuẩn sich: “On inonan rights" (Bản về nhân quyềk) côn James Griffin, Oxford

Univesity Press,nim 2008, Trong cuỗn sách, tác giã đã đặt ra câu hồi "Quyển cũa ti th“Nga vụ cia a?” (My Rights: But Whose Duter), Tác giả đã tiên hành phân tích các

Nef vụ chủ động và N ghia vụ thụ động cũa các chủ thể cơ bản có Nee vụ bio vệ và

thúc diy các Quyển con nguời (duty-beares). Thơng qua đó, ác ga đã cho rằng các tổ chứclà chỗ thể cần tiết mang Nga vụ chủ dng

Cuấn sich: "InroiicHen to Hìman Rights and Duties” (Tổng quan về Quyền và Nefie vụ conngườp của Tiên dT SN. Sasty, University of Pune Press, năm 2011. Cuốn

sách di giới thiêu những thuất ngữ cơ bin về Quyển va Ngiễa vụ con người. Trong cuốnsách, tic giã đã phân chia các điêu khoăn cia vin kiện Declaration of Human Duties end

Responsibilities năm 1998 (Tuyên ngân Valencia về Trách nhiệm va Nghĩa vụ cia con

ngờ thành các nhóm nhơ Ngiễa vụ cũa nhà mage, Ngiĩa vụ của cá nhân đối với công

đồng, vai trỏ của pháp luật, tác động của Nghĩa vụ đến xã hội, Quyền và sự bảo hé đối với những người bio vẽ Nhân quyễn Đặc biệt tei Chương Ì của cuốn sách tác giã đã phân tiệt các dang Ngiĩn vụ khác nhao, đồng thoi di làm rõ mỗi hương quan giữa Quyền và

Nga và cơn người

Cuẩn sách “The Plalocophy of Hhonan Rights - Contemporary Conroveraiet" (Tiất

ý về Nhân quyền - Nhông tranh luận đương đa) của Gethard Emst và Jen - Chsistoph

Heilinger (chủ biên), Walter de Gruyter Gmbii & Co. KG, Birin/Bozton, Đức, năm 2012Các tác giả đã phân tích Quyền con người cũng như mốt ién hệ giữa Quyên và Ngiễa vụ

</div>Trang 25<div class="page_container" data-page="25">

tương ứng Đẳng thôi, các tác giả đã đưa ra nhiễu gốc nhân khác nhau về Nghia vụ con

"người hay Trách nhiệm cá nhân

Cun sách “The Bdctr of King Asoka - An Bnglish rendering” (Những sắc lình cia

‘Vor Asoic - Mot bin dich Tiếng Ani) của Ven S. Dhamaike, Nb Buddhist Publication Society, Su Lanlee nim 1993. Quyễn sich ghỉ nn Ii ni dng 33 cắc lệnh của V ua Asoka được khắc lên các trụ đ khắp moi miễn dit nước An Độ cỗ dai (thé kỹ thứ Ill TON). Các sắc lành đó thục chất la những lời huẫn du (kuayén bảo, day đố) cũa Vua Asoka về những

(đầu đạo đức, những bén phân mã moi ngu (Tue, quan la, ting các ting lp nhân dis)

ghế tuân thả Chẳng hạn V ua phải sông năng, yêu dân, quan 1 không được bit be din võ cứ, pháp quen phii sing dạy đỗ đạo đức cho din, không sĩ được git he đồ , phải chữa trì cho người hoặc thủ vật bị bệnh, phi kinh trong cha me và người lớn tdi; kính trọng bậc twhinh bất kim, trang thơc, khoan dưng, chim sóc người gia yÊu học hỏi và thục hành lôi Phật day, sơng bổ thí giúp người tén rong quyền te do tín nguống cia mọi người... Sở đi

‘Vor Asoka cho truyền day din chúng sing Nghĩa vụ dao đức do là và ơng là mat vị Von

rit u kính đạo Phật mong mn ding đạo Lý của Đức Phật Thích Ca để đều hành đất nước, cũng là nâng diy tinh thin tách nhiệm và đạo đúc của toàn din chúng

Luận én tiên d “Perfect and imperfect rights, duties and obligations: from HugoGrotis to inmarnel Kant” (Nhồng Quyên, Teich chiêm va Nee vụ hồn thiện và khơnghồn thiện từ Hugo Grotius din Immanuel Kant) cia Abddish Selam, Merton College,

năm 2014, Trong ta phim này, Abdallah Salam đã a2 cập ai quan điểm cơa Immanuel

Kant và Hugo Grotius về Nghia vụ hồn thiện và khơng hồn thiện, đ phân tich nhiêu khíacanh của các loại Ngiễn vụ cơn người

Luận án tiên & “Homan rights, interests, and cates” (Quyền, Lợi ích và Nga và

hổi niệm Ngiễu vụ chung thuộc vé công đẳng, nhưng mỗt hành động của cả nhân li là

mit xích để các Nghĩa vụ do có thé được thục th. Tác giã ludn án đã có quan diém ring

“Sự tên tại của một Quyên đời hỏi sự tốn tại của các Nghia vụ tương quan”

Luận án tin &: "he place of mcivichals’dhties in international hnamcn rights laneperapectives from the African lnnuem rights system’ (Vi ti cia Negba vụ cá nhân trong

Luật Nhân quyền quốc tô - quan điểm từ hệ thống Nhân quyển châu Phi) cia Mumba

Malila, Đại học Pretorie, Nam Phi, nấm 2017. Tác giả đã cho rằng các lý thuyết, quy định.php luật hiện nay quá chú rọng dén Quyền con ngời. Qua việc phân tích mỗi tương quan

mất thiét giữa Quyên và Ngiấa vụ tic giã đi khẳng đnh Qun sẽ vơ nghĩa nấu khơng có

ai thục tá Nghia vụ để dép ứng nhõng Quyền đó. Nêu khơng co Ngiễa vụ thi Qun khó

li tị, khơng cơng bằng và khơng chính đáng Tác giả cơng đã lý luận một số khía canh

quan tong của Ngiĩa vụ như khú niêm, phân biết glia “duty’, “oblignion” va“responability’; nguén gốc, phân los, mốt trong quan giữa Quyên và N giữa vụ Tác gã

</div>Trang 26<div class="page_container" data-page="26">

đã 4 din kết luận La Neda vụ con người vô cing quan trong trong mọi mit của đồi sống xã hội Ong đã đồ xuất pit có một Hiển chương quốc tỉ về Ngiễa vụ cơn người song song với UDHR, cũng như phải thành lập Hội đẳng quốc tê về Ngifa vụ con người.

Bix viết “Stould ‘Duties’ Play a Larger Role in Himan Rights? A Critique ofWestern Liberal and African Fionan Rights Jurisprudence” (Negba va có nên dong vai

tị lớn hơn trong nh vục Nhân quyển? Một bài phê bình luật học về Chi ngiấa tr do

phương Tây và Nhân quyên châu Phộ) của Annemarie Devarsu, Tạp chí New South WalesLavy, tập 18, 952, r 464-483, năm 1995. Trong bài viết này ác giả đã nghiên cứu mykháctiệt rong nhận thức về Nght vụ của phương Tây và châu Phí, đẳng thoi ba đã lâm rõ cáchổi niệm duties, obligations và responsibilities, để tình bay phạm vi của Nghĩa va mơquan hệ giữa Quyên va Nghia vụ

Bis vit "The Dark Side of Hionan Rights" (Mặt rã của Nhân quyền) cia Onore

ONeill, Tạp ci Intemational Affairs tap $1, số 2, tr 427-439, 2005. Tác giả đ cho ring

các quy định về Quyén con người trong các Tuyên ngân và Điều ước quốc tổ về Nhânquyền chỉ mang tinh lý tường khát vong kêu gọi. Ái muốn tha hung Quyên thi người đó

hit dim bảo Nga vụ tương xúng nêu khơng có Neha vụ tương xứng, nguẫn cùng cấp

cho Quyền sẽ không được dim bảo. Đẳng thời tác gã đã chi ra ning việc cùng cấp Quyên

cho người nay cũng có nga là áp đặt phân bé Nga vụ cho những nguời khác

What's Wrong with Rights? Rethinking Hionco Rights and Responsibilities”(hin quyền sa ở đâu? Xem xát Ini Quyên và Nee vụ cơn ngườ) của David Flynn, Tạp

chí Australien Social Work, tập 58, số 3, tr 244-256, 2005. Bai viết đồ cập din mốt quan

hệ git công tác xã hội và Nhân quyền Tác gã cho rằng giữa vụ cơn người là mốt yêutổ quan trong của cơng tác xã hội, nhưng lạ ít đuợc nhắc din trong các vin kién về Nhân

Bài viết

quyền Tác gã đã phát tiển một mơ hình mới vi Quyển và Ngiễa vụ ci com người a8ining nh sr quan trọng ngang nhu giữn Quyén cá nhân va Nghia vụ tập thổ, đồng thoi,

khẳng ảnh mơ hình có khả năng ứng dung vào lý thuyết và trục tin công tác xã hồi Bis viết "Himan Rights and Humem Rospenabihnee: A Necessony Balance?” (Quyền và Nghe vụ con người: Sự cân bing cin thiết) côn Mie Gincomazzi, Tap chi Santa Clara Journal of International La, tập 3, số 3, 2005. Bai viết đã nêu lần nhing nf lục ca Hội đẳng IntecAction Council kh đề xuất Tuyên ngân về Nghĩa vụ cia con người (1997) đã cân bing với Tuyên ngôn quốc té về Quyền cơn người rước đó (1948),

lên aring hộ của nhiễu triết gia trên thé giới cho bản Tuyên ngân này, Bat viắt nhìn nhậnthời, nêu

ring khổ niệm bio về Quyển cá nhân là mét sự tién bộ wot bậc, những cá nhân đó ln

gin kết trong cơng ding nên phải cóÿ thúc trách nhiệm đốt vớ nhủ cầu va hạnh phúc côn công đẳng Tác giã kết luân rằng cần có sự cân bằng giữa Quyén cơn người và Nga vụ

con người

-Bix vết “Honan rights without forndation:” (Nhân quyền khơng có nền tăng) ciaJoseph Rec, Tạp chi nghiên cứu cũa Onford Legal Studies Research Paper, số 14, nim

</div>Trang 27<div class="page_container" data-page="27">

2007 đã ci re những dm bắt hợp ly rong lý huyệt Nhân quyển Tác giã cho rằng Quyển

con người phi xuất phát từ nguyên tắc nền ting Quyén côn người này bao hàm N giữa vụcủa người khác, Quyên của công din đồng ngiĩa với Nghĩa vụ của nhà nước, và phi lấydao dic lâm gốc

Bà viết "Himan Responsibility Movement butiatives: A Comparative Anh

(Phin ích va so sin nhiing hoạt đông khỏi xưởng cho phong tréo Neila vụ con nga)của Sue LT. McGregor, Tạp chi Journal of peace education end social justice, tip 7, số L

2013. Bai viết nghiên cứu chủ đồ vé trách nhiệm phd quát cia con người Luận điễn trung tim của bãi wiét la Quyển con người sẽ được dim bảo tốt hơn ki mọi nguời đâm nhận Nefie vụ côa minh đổi với người khác, đối với công đẳng địa phương, vùng mién, quốc gi và toàn cầu theo như Điều 29 cũa UDHR. Bai viết đẳng thời giới thiệu sơ bộ 4 tuyên ngôn Nga vụ nỗi bật (từ năm 1993-2003) được đề xuất bởi các tổ chức InterAction

Council, UNESCO (Valence), Peliament of the World's Religions, và Commission onHumen Rights (bây gờ là Human Rights Couneil)

Bis viết “Rights vs. Duties: Reclaiming Civic Balance” (Quyền va Ngiĩa và Dai lạ

nn cin bing cia công dân) cũa Samuel Moyn, Tạp chi Boston Review, xem trên trang điệnti của Tạp chi Boston Review trì địa chỉ: hip: /bostonreview

neV/bodieidzaizsmtui-moynrights duties năm 2016. Tác giá khẳng định quan diém ring. phis lay lạ hing giá tritốt dep ota Nga vụ từ lâu đã bị hiểu nhằm và chôn vai trong dang lich sử Tác ga phê

phin aw hiểu biết lệch lạc vé Nhân quyên trong xã hội ngày nay, khi cơn người đã quênsấtrăng Nhân quyền được dim bảo bởi sợ hoàn thánh các Nef vụ Néu ding tiên quan

điểm của Quyén người ta chỉ ngữ đến việc bảo vệ lợi ích cũa cá nhân, những nêu đứng

trên gốc độ Nghĩa vụ thi loi ích sẽ dem lạ nhiều hơn cho sổ đông, và đây mới là yê tổ cnthiết cho nợ phát hiển côn xã hối. Tác giã cho rằng đã din lúc phấ: đơa những giá tị lchsitvé Ngiĩa vụ con người này ra nh sáng và lâm tiền để để nâng Nghĩa vụ con ngờ lên

đăng vũ ti của nó

‘On the meaning and scope of indiviial mem duties cn obligations inthe American Declaration ofthe Rights and Duties of Man of 1948" (Ban và ý ngiữa vàphem vi cũaN gla vụ bin phân con người trong Tuyên ngôn châu Mỹ về Quyên va Nghiacon nguời (ADRDM), 1948) của Francesco Seat, tạp chỉ Edicion Enpsridl, Ý, tập 13,năm 2019. Bãi viết đơa ra những tranh luân liên quan tôi các đều khoản Nghia vụ conngười trong Chương I, ADRDM. Tác giả Francesco đã chỉ ra tinh pháp lý cia Ngiễa va

con người trong ADRDM, nhắn manh nối dụng và điều kiện cho việc thực thi Nghĩa vụ

cơn người

Tuyên ngôn. “American Declaration of the Rights and Daưiee of Man" (Tuyên ngôn

châu Mỹ và Quyễn và N gia vụ côn con người) cin tổ chúc Inter-American Commission on Human Rights - ACHR (Ủy ban Nhân quyền châu Mỹ), đã được thông qua béi Hội

"nghị quốc tẾ các quốc gia châu Mỹ lần thử 9, tei Bogota, Colombia, năm 1948. Tuyên ngônBài viết

</div>Trang 28<div class="page_container" data-page="28">

nay đã vine là un ngơn liên chính hủ đâu tién về Quyền con người, và la huyền ngơnquốc tổ đều tiên trình bay cả Qun lấn Nee vụ của cả nhân. Tuyên ngôn này bao gin28 iu khoản về các Quyên din sự chính trị, kinh tổ, xã hội và 10 điều khoăn về Nehavv cia con người

Tuyên ngôn. “Declaration Towarda Global Etiic` (Tuyên ngôn Hướng tôi một NÊn

đạo đức Toàn cầủ) của tổ chúc Parliament of the World's Religions (Hồi đẳng các Tên, gto trên thi giỏ), được thông qua tai Chicago, Hoa Kj, năm 1993. Dưới góc độ lịch st

wi tn giáo Tun ngơn để cho ng các quý ảnh ca hp hát là can i nà nhân oicia te hách nhiệm và đạo đức của mỗi nguời đã góp pin bảo vệ sơng ý và hoe binhthể giới Tuyên ngôn đã khẳng Ảnh việc xây dmg Quyên con người ẽ không

lâu dit nêu không có yêu tổ đạo đức. Mỗt người đều có những hen chỗ và km khut

shit dinh cơn mình Do đó, Tuyên ngân đáxác định la những nguyên tac phổ quát vé hành vi và trách nhiệm nhằm hưởng cơn người din điêu thiện lãnh và đạo đức, Tuyên ngôn đã

chỉ ra bốn nguyên tắc cơ bản như sau: () vẫn hóa phi bạo lục và tơ trọng cuộc sống, (3)vvin hoe đồn kết va mốt rt kính tế cơng bing (ii) vin hỏa khoan dung và cuốc sống

trung thn, (i) vẫn hóa binh ding giữa Qun và quan hệ bình đẳng giữa nam và nữ:

Tuyên ngôn: “A Universal Declaration of Eianm Responsibilities” (Tuyên ngôn.

Quốc tỉ về Neila vụ con ngoờộ của tổ chúc The InerAction Council (bao gầm thành viên là gin 40 cu lãnh đạo của các quốc gìn và tổ chúc quốc LÔ, năm 1997. Van bản này đã

được dé tình lên Đại hội đồng Liên hop quốc xin thông qua như là mốt đối trong cũaUDER Tập thể tác giả đã đồ xuất 19 đều quy Ảnh về Nghĩa vụ cũa con người nhằn báovi các giá tr đạo độc cao quỷ của nhân loại

Tuyên ngân “Declaration of Responsibilities and Hionan Duties” (Tuyên ngônVelencia v Trách nhiệm va gia vụ của con nguờộ (vÍt tấtlà DHDR, con có tin gợi khác

là V dencie Declaration) được chính quyển thành phố V diencis Tây Ban Nha và UNESCO

bio trợ thông qua ti Valencia Tây Ban Nha, năm 1998, Tuyên ngôn gần 12 chương va 41 đầu di ra đời vio dip kỹ niêm 50 năm Tuyên ngônUDHER được thông qua Tuyên ngôn đã dure các Nile vụ và Trách nhiệm dave bao him trong các Quyên và Quyền tơ do cơ bản, của cơn người được git trong UDHE và các vin kiện Nhân quyên quốc tổ khác. Trong đó, các quốc gathinh viên, các tổ chúc in chính ph quốc tổ, các tổ chức phi chính phi. cơng

shut cf các of nhin a thành viên ofa gia Ảnh nhân osi có chang Ngiĩa vụ tơn trọng thúc

diy và thục hién các Quyên con người và những he do cơ bản,

Bio cáo “Honan rights and inonan responsibilities" Quyén và Nghĩa và con người)của Miguel Alfonso Martines (báo cáo xiên đặc iệt côn Liên hop qué), Hội đồng Kintử và Xã hộ, Liên hợp quốc, năm 2003. Theo tic giã, trong bối cảnh quốc tÊ hiện aay, cácquốc ga chin :con người đối với xã hội Chính vì lẽ đó ma trách nhiệm của con người chỉ được để cập

lực tap trung vào Quyền của con người và hoàn toàn gác lại Neila vụ của

ngắn gon rong UDHR và hd Công ước quốc tổ năn 1966 về Quyền cơn người. Tác gi.

</div>Trang 29<div class="page_container" data-page="29">

công i soạn thio bin Declaration on um en Social Responsibilities (Tuyénngén vi Tráchnhiên xã hội oie com nguin) gém 29 điều quy dinh khả da dang và những Nghĩa vụ ma

các cá nhân hãi thục th đôi với xã hối Bên canh những đều khodn quy định Nghia vụ

một cách khổ quất tác gã công đã nêu thêm những Ngiễa vụ cụ thé ma mỗt cá nhân phi thục thi dm tiên các quy tắc đạo đức xã hôi và luân thường đạo lý, Tuy nhiên, theo tác giã

những Nga vụ này không được điều chinh bối pháp luật mà chi đợc thành lập tin cácany tắc đạo đúc xã hội và luân thường đạo lý Điều 3)

Bio cáo: “The relationship between rights and reponatbiHfsz” (Mỗi quan hệ gữaQuyên va Ngiĩa vụ côa Bộ Tư pháp, V ương quốc Anh, năm 2009. Báo cáo đã phân tích

một số khía cạnh quan trong của Nghĩa vụ con người và mối quan hệ giữa Quyên và Ngiữa

vu Báo cáo di cho rằng việc tôn vinh Nhân quyển quả mức seu nhiễu năm đã gâyranhiễu,

hệ uy cho xã hôi. Báo cáo đã đưaza ba bing gu lục trích dẫn la những uy Ảnh và Ngiễa vụ - Trách nhiệm của con người trong các vấn kiện quốc tỉ, các tun ngân khơng chính

thúc và hién pháp các quốc ga Tuy nhiên, báo cáo di chưa làm sáng tơ được hit các khíacanh cia mỗi quan hệ gia Quyén và Nghĩa vụ con người cũng như vin có thái độ d đặt

Xôi sợ quy dinh về Nghĩa vụ sf lam suy yêu Quyễn, và đã cho ring Quyền cơn người vẫn

có vai tro trung tâm,

Báo cáo “A Universal Declaration Of Himem Responibihiies, Report on theConclusions and Recommendations by a High-level Expert Grow Meeting Tiema,Austria (20-22 Apri 1997) Chaired by Helmua Schmid (Báo cáo ti một cuộc Hop các

Chuyên ga cấp cao, Viên, Av 20-22 thing 4 năm 1997) do Helmut Schmidt chỗ bì về các TK luân và Khuyến nghị đối với bên de tháo Tuyên ngân Quốc tế về Neil vụ cơn người năm 1997), Báo cáo đã khẳng Ảnh ring lời kêu gợi cin Hội đồng InterAction

Tuyên ngôn Quốc té Nebie vụ cơn người là đứng thời diém, và chua bao gi thể giới cinmột Tuyên ngôn vé Ngiĩa vụ của cơn người như lúc này, Bản bảo cáo đã đơa ra nhiều lập

oận nhằm thuyét phục công đẳng đầu tranh cho việc năng cao Trách nhiệm và Ngiễa vụ con người như ting đầu tranh cho Tự đo và Quyển cơn người.

12. Nhận xét về tinh hình nghiên cáu iên quan đến đề tài hận án

13.1. Nhận xét chmng về nh lành nghiên cin và những vẫn đề đã nghiên cứu được Indu ám kễ thừa, tiếp tục phát!

Thứ nhất, số tượng các cơng tình nghiên của liên quan dén đổ ti luận án hương đổi

phong phú. duve tấp cân từ nhiễu khia cính và có các me 46 cơng nh cấp độ nghiên

cửa khác nhu. Đây sẽ là nguôn từ liệu cân hit và quan trong để NCS tip cận nghiên ci so sánh nhẫn hồn thiên ln án Vé cơ bản, các cơng trình nghién cửu ổã cùng cập một lượng in thức Lý luân qua trong về khá niệm N gfe vụ con người; mồi tương quan giữa Quyền con người va Nee vu cơn người tim quan tong của wae để cao Nga và

con người trong Pháp luật quée ga và Pháp luật quốc ti; các kiên nghĩ, để xuất các biệnphép nhắm nâng cao nhân thúc công đồng về Nghia vụ con người

</div>Trang 30<div class="page_container" data-page="30">

Thứ hai, số kượng các công tink nghiên cửu trong nước liên quan trực tip tới đồ tit Tuân án là không nhiễu và thường Up cân ở pham vi hep

Thứ ba, các công tình nghién cửu nước ngoti có liên quan đẫn dé tả luận én da dang,phong phủ hơn so với các công tỉnh nghiên cửu trong nước. Tâm mức nghiên cửu cũngsâu và rồng hơn Các nghiên cứu đã chỉra mối quan hộ giữa Quyền conngười và Nie vụ

con người, nr cin thiết phai có sự cân bằng giữa Quyên và gia vụ này, chỉ ra Nghia vụ

con người là nr

qguan trọng của N ghia vụ deo dic cá nhân trong việc xây dựng một thé giới hoe bình ttdep. Dưới gốc đơ pháp lý, mốt sổ nghin cứu đã ít nhiễu dé cập din Nghe vụ con người

trong các vin kign Pháp luật quốc tế

Những so với những gì các tác giã các ti liệu đã nói về Nghĩa vụ của com người, [NCS nhận thiy vin con nhiều dự địa, nhiều khơng gen trồng để chủng ta có thể kế thir

va tiếp tue mỡ rơng, phát tiển nhẫn hồn thiện dé tai cũa luân án

sing cin thiết cho việc dim bảo Quyén cơn người và nhắn mạnh vai ro

Trén phương điện lý n: Hầu hết các tơng tình nghiên cứu trong và ngoấi nướcđu thể hiện mr đồng thuận cao trong nhân thúc vé vai rò quan trong cia Nee vụ con,

"người và mốt tương quan hông th táchười giữa Nghia vụ con nguời với Quyên con người Trong mỗi tương quan này, một số hoc giã đá cho ring Quyền con người phi xuất phat từ

nin âng là N gấa vụ con người và các ga ti đạo đức cần bin

Trếnphương điện tuc hễn: Thực rạng những quy dinh vé N gia vụ con người trong hiển pháp một sổ quốc ga và việc thụ thi Nghia vu con người trong cuộc sing đã được

một số nghiên cứu để cập tối Trong chững mục nào đó, nhiều đ tải nghiên cứa đ đồ cập

din nymát cân đối giữa Quyền và Nghe vụ của cơn người. Các cơng tình này cũng đã chỉ raring Netie vụ lá vẫn để cũa lương tân, của trách nhiệm, trong khi do vần dé về Quyền

Ini cô khuynh hướng thuận theo bản năng ca con người Vì vậy, Nghĩa vụ cơn người chưađược quan tân nghiên cứu như là Quyên con người. Tử đ dẫn đồn thục trang là, sự daihồi qué mức cho su tha hưởng Quyên ma không tuân thủ các Nei vụ cũa nhiễu cá nhân,đã gây ra những hệ luy nắng n trong các fink vực của đời sống xã hột

Trếnphương din để uất adn nghĩ: Xuất phát tr im quan trong cia Nei vụ con

người, các gai pháp được đưa ra đều nhẫm hoàn thiện và thục hiện hiệu qué những quy

định về Neila vụ cơn người. Một số cơng trình nghién cứu đã kién nghi Ngiữa vụ cơn get cẫn phit đaợc quan tân, xen xé, bổ sang hong các vin kién pháp lý quốc tổ va

trong Pháp luật quốc gia. Nhiéu nghin cửu cing đã soạn thảo hoặc để xuất somn thioTuyên ngôn vé Ngiễa vụ con nguời và thi hiện quan điểm ông hồ cho việc đ tình Tên Debhồi dng Liên hop quốc nhắm thông qua bản Tuyên ngôn quốc tổ về Ngiễa vụ con người

để cân bằng với UDHE năm 1948. Tờ đó tiến din iệc thành lap hội đồng quốc tévé Nee

‘va con ngu. Bén cụnh cơ chế bit buộc thực th của pháp luật mét số học giả để uất ting

</div>Trang 31<div class="page_container" data-page="31">

cường giáo duc đạo đức nhẫn nâng cao ý thức te giác cá nhân trong việc thực thi Neila

vụ cơn người

1.2.2 Những vin đề Hôn quan đễn dé tài hận áu còu chien được giải quyết hoặc giải “mất chen thin đáo mà luận án cin tấp tục nghiên cứm

Tế lân

Thứ nh, mắc đủ các cơng tình nghiên cứu trong và ngồi nước có để cập đến kháiniệm Nghia vụ cơn ngu nương chỉ ding lạ ở múc độ khái lược. Dựa trên nơ kế thừahũng nên ting ly luận từ những nghiên cứu trước dé, luân án sẽ làm sing tô hơn bin chấtcủa Nghĩa vụ con người cũng nh kh niệm và mục đích, ý ngiĩa vide quy đính Nee vụ

con người rong pháp luật

-Thứ hơi, một s cơng trình nghiên cứu đã t nhiều để cập din mỗi tương quan giaQuyển và Nga vụ con người trong pháp luật nương chưa phân tích diy đã và sâu sắc

thừa và tp tục phân tích toàn iện hơn mỗi tương quan này:

Thirba, phân lớn các cơng tình nghiên cứu nước ngồi chỉ để cao Nghia vụ của nhà nước, tip thể và tổ chức phi chính phi trong khi đỏ Nghĩa vụ cá nhân cịn rất mở nhạt "Ngồi ra một sơ nghiên cứu cịn bay t6 alo ngai vin dé Neb vụ con người làm suy

Luận án,

Nefie vụ cơn người qua biểu hiện là Nei vụ công dn trong Pháp luật quốc gia Luận énsổ tiếp tue nghiên cứu toàn điện những vin để ký luận về Nghĩa vụ cơn người trong Phápluật uốc té và Pháp luật quốc gia Ghép luật Việt Nam)

TẾ thực rang:

Các cơng tình nghiên cửu chi đồng lạ ở góc đơ lý ln mà chữa có khảo sấ tồn

din về thục trang Nga vụ con người trong Pháp init Việt Nam và Pháp luật quốc tổ. Do

đó, việc tiễn khai khảo sit thục tê sẽ giúp luận án đơn ra những nhân xét, đánh giá chính)xác hơn về thục trang ghia vụ cơn người rong Pháp luật quae té và Pháp luật Việt am

TẾ quan đến, giải pháp én ng

-Những kết quả nghiên cửa liên quan din dé tai Nghe vụ cơn người cho thấy, dù đã

có nhiều giã pháp được đưa ranhung trên thục tí, vẫn dé Nghia vụ cá nhân vấn chưa được qguan âm đăng múc, hệ thống php lu trong nude cũng như rên thé giới vấn con thiêu

những quy nh cin thiệt về Nghia vụ con người

Dur trên cơ sỡ lý luận và thục trang, NCS sẽ đua ra những quan đm nhằm hồnthiên Nghia vụ con ngu trong pháp luật Tir đó, NCS kiến nghĩ các nhóm giả pháp trước

mất và các nhóm giải pháp mang tính lâu dã nhắm hồn thiện các quy định vé Ngiễa vụ cơn người trong hệ thông Pháp luật Việt Nam và Pháp luật quốc tá. Luận án cing s dun

</div>Trang 32<div class="page_container" data-page="32">

xa các giải pháp nhằm hoàn thiện cơ chế dim bảo và thúc diy việc thực thi Nghe vụ con "người trong pháp luật Đã đến lúc nhân loại phai đâu tranh cho Nghia vụ cơn người giống như đã đầu tranh cho Quyên con người,

thuyết nghiên cứu

1.3. Câu hỏi nghiên cứu và1.3.1. Gin hồi nghiên cin

Thứ nhất N ghia vụ con người có phấ là nền ting của Quyển con người và con ngườichỉ thực sr có Quyên đậy đã i thực kiện tốtN gia vụ hay không? Vi tro của Ngiữa vụ

con người đỗi với nự tổn tri và phát tiễn ce xã hội như thể nào?

Thứ hơi, Pháp uất qudeté và Pháp tuật Việt Nem đã quy ảnh diy đã thống nhất về

"Ngiễn vụ của cơn người chưa? Néu chưa th bổ sung và hoàn tiện nh thể nao?

Thứ ba, thục rang việc thực thị Nghĩa vụ cơn người trong Pháp luật Việt Nam nh.thé nào”

Thủ h gi pháp nào để dim bão vie thụ thi Nia vụ con người rong pháp luậ

1.3.2. Gi Huyếtnghiểu cứu

Thí nh: Nein vụ cơn người đồng vi tò quyết din tong arn tá, phát biển côn

xã hô, dng thôi cũng Tà gốc, là rên để để Quyền con người được tho xing,

Thứ hơi, những quy nh về Quyền và Ngiễa vụ cơn người trong Pháp luật quốc và Pháp luật Việt Nam chơa được cân bằng Nhõng nội đang về các biện pháp thục thi Ngiễa

vụ cơn người chưa đoợc diy đã,

Thirba, thục trang hiện nay là đã có nhiễu tác giả, Giáo sự tác phim trên thé giới có

nêu lên được tim quan trong của N ghia vu con nguời nung vẫn chưa được quan tâm bồi

các nhà nước, cá tổ chức quốc te

Thư hoàn thiện ghép uất vé N gia vụ con nguồi kết hợp với giáo đục đo dic là mộttrong những biện pháp rt hiệu qué để gai quyết các thọc trang tên,

</div>Trang 33<div class="page_container" data-page="33">

CHVONG 2. NHỮNG VAN ĐÈ LÝ LUẬN VE NGHĨA VỤ CON NGƯỜI TRONG PHÁP LUẬT

1. Khái niệm và mục đích, ý nghĩa việc quy định Nghĩa vụ con người trong pháp

2.1.1. Khái niệm Nghia vụ con người trong pháp tật

21.1.1. Quan niêm về Ngĩa vụ con người

ĐỂ điệu chính các quan hỗ xã hối ay hành vĩ của cơn ngu, các quy phem xã hi (nhấp Init đạo đặc, tập quán ) để được sỡ dụng trong mỗi quy thư thường có các cách thúc tác đnglà: Cho php (allowances (được làn, được ths xing) Bất buốc (compulsions (hả làn, pi trân thủ mơnh lệ); Cim đốn (grohibitond) (khơng được làn, khơng được thụ muôn,

hen thưởng (cored) (Boe hn ing ot ich cho hành tốt dep) và chổ ti (sanctions) (hân

quả bit ie, mr tring phet cho bánh vai tr). Trong bốn cách thức tác động nưy thi bat ude và can dodo là những cách thức ành thành nên Nga vụ Theo Từ din Tiếng Việt của Viên ngôn ng học, th thuật ng" Nghia va" được hiễu lẽ “Tide mà pip luật hp đạo đức bt bide hả làm ci von hội bi vi người khác" Một vài thuật nie Tiẳng Vit khác cũng co neha

tương tự với Nelda vụ nha rách nim, bản phân nhiệm vụ chc năng phân my Tùy hồn. cảnh cụ thể, các tirnay có thể được ding thay thé cho nhau Chẳng hay

~ Thuật ngữ "tách nhiện " được hiểu lẽ 1.“Phẩn vic được giao cho hoặc cot nhur .8ược giao cho, phải bảo don làm trén, nu bết quả không tot ti phẩt gánh cha nhiều hậu, aqua" 2."Siernng buậc đối với lt nó, hành vi cia mình báo đâm cing đẳn nẫu sai trái thi phái gánh chui phần hậu quả”;

= Thuật ngũ "bẫn phận" được hiểu lẽ 'phẩn việc phát lo hấu, phát Im, theo đạo lý thơng thường “ví dụ: “bổn phân làm cơn làm trên bổn phân công dn“,

Trong Tiếng Anh, có khá nhiều từ ngữ chi Ngiĩa vụ, chẳng hạn responsibhty,

obligation, diay, om, HAabiHp, trust, charge, boundness, obligatoriness, faction,

inission’. Các vin kin qubcté ay các ti liêu nghiên cửu khoa học vấn chưa có mr théng

nhất rong việc dùng từ ngữ nào cho khái niệm Nga vụ Tiên thục tổ respcnstbrli; chợ:

va obligation được ding phổ bién nhất di thay thể cho nhu. Oxford Dictionary ảnh ngiấa

các ừ này nh sau

- Thuật ngit“ obligation” được tiểu là 1. “Tinh trang bi bắt bude pt làm đâu gì đó

vi nó là bẫn phân cũa bơ, hoặc vì pháp luật ng cin"; 2. “Điễu mà bạn buộc phái lêm vì đã hửa hoặc vì pháp luật guy dinh’*: 3. “Những điều bắt buộc phải thực hiện theo giao

tước của hợp đồng ” (của Bộ it din m)

5. Hoang Đệ C013), Từ đến “ng Vir, Viện ngôn ngš học, Nob Từ Gn bich toe, 875.

> GS. Hoing Phê O012),084.tr 10.+68 Hoang Đệ O12) dd 120

5 all tirdin dingnghh vi ueinghih Theseus com.

A'S Hamby (2006), Cord Adve 1agmner+ Dirionay, 7 Basson, Oxford Unsvrsty Pest. 1045

</div>Trang 34<div class="page_container" data-page="34">

- Thuật ngữ "duy" được tiểu là: 1. "Dad mà bạn cảm thấy mình phẩ làm vì nĩ là

tráchnhiệm đạo đức hay tráchnhim pháp ý“: 3 Cơng vide ma bạn làm trengnghề nghiệp cũa mink": 3."Nhễm vee niu là một phần cũa việc làm/nghễ nghập ””

~ Thuật ngũ “responsibility” được hiễu là: 1. “Một bổn phân mà bn phải giả quyết

hoặc chau trách nhậm với việc gì hộc chăm sĩc ai đổ, nếu bạn làm sai tỉ sé bt khiỗn

trách": 2 "Tide bị chế trách vi đâu hơng tốt đã vấp ra; 3.“Bẵn phân phải giúp hoặc

chăm sĩc ai đĩ vi cơng việc hay đa vi"

Nhiều vin lận quốc tệ hoc giá sử dụng từ "duy" đ chỉ Ngiữa vụ con người” Erica

- Irene A. Daes cơng dùng từ này với ngiễa:“bất lộ hành đồng hay lỗi xữ được xem nhac

Tà một bẵn phân dao đức hay pháp If". Tương tạ TS. Búc Robert Boot đăng “duty”

‘dt hành động mei mat gud bị bắt buốc phat. Tuêt gia- nhà đạo đúc học Samuel

von Pufsndof ding hai từ "duy" và "hligaion"". Tà hành đồng cia cơn người hân theo

pháp luật trên cơ sở của sự bắt bude" a của bản báo cáo “The relationshipCác tác

thuật ngữ đố. Cụ thé là “ay” means am ethical or moral obligation (đã

‘responsibility means an obligation that is legally binding tnder existing international

lay (đểm tt!

TS, TSN Sesty cũng vậy, tuy nhiên, ống chính thức ding “duty” để chỉ Nghĩa vụ:

ˆ phát sinh t việc hồn thành một yêu cầu (mang tinh pháp by)" TS, Mumba Malile cho

xổng mặt đủ cĩ mét chút khác iệt, tuy nhiên, về cơ bản cf be từ ngữ trên cũng cĩ nghĩ là

một người by bất bude phái làm theo dao dite, pháp luật, giao thương lời kêu got, lưỡng

tâm, xe tIvie gnu nội tâm ph hành xie.. 44

9; cịn

TAS Hamby Q006) 477

"AS Homby (2006) td. 1204

ˆ Nhatkhoin ,Điu 12 Cơng ĩc châu Mỹ vỀ Quyền conngavinim 1969; in 1,Diku 20 UDEB im 1048; Lindiđầu, Điều 27 và Đầu 28 Hiên chương chân Th năm 1081, Lớinĩi din cia ai Cơng vớc qué tf ICCPR vì TUESCE.

lm 1966, học gã Miguel Akenso Martinez

"Bia dene A Dues (1989, De vides de tote commioniy cnt Hmitgixg on amnvigh nfeedems

li encle 29 n0 wnversldeleaioncf hatenrigic hiad Nggen Pablo, Cheng 1,38

`! TS Bhar Raber Boot 2015), Him Diss and he ơuig of Hic Rigs Disease, Neerlnds Orguction

for santft Rese, SẼ

1 Sessvl von Pufendarf (ác g3), Yomes Tully bin som (1991), Ơn dế Day of Man end Citizen According to

‘Nenwal Lax 1612,BressSyicae of te Unaoesty of Cambridge 17

"Lara Lesa, Bejan Cool, Pajama Desi và Gust Rasheed, Universty of Oxford 2000), he velatnship

Ddenveenrigis andresposbites, Mise of hot (UID Paseuch Series 1809 zane 14,045

"Sam Điều 1, Vin bin Valeria Declaration of Hun Duties end Responsbinesthnang được gpila Tên bổ‘elercia. Vin vin nay được tổ ca: UNESCO và Hội dng thành phơ Valencia - Tay Bạn Nhu bảo rợ thơng eneans 1000 nhận dp udm SO năm Đụihộ đồng Lồn hợp qc thơng gu UDA,

"6-75. Mianbe Mali (2017), The place of vids dies Đttrncfinvi ngtanrigig las: perspectves rom the

phic Jame rights pte, University of Petra. 3.15.

</div>Trang 35<div class="page_container" data-page="35">

Trong các sich báo pháp lý ð Việt Nam, các tic giã đều cho ring Nghia wala “cach

xử sự buộc phi thực hiện", “sự cần thất phi sở sơ" ofa chi thé nay nhẫn đáp ứng Quyển

của chủ thé khác),

Nhớ vậy, hầu hết các tác giá ở trên đều cho ring Nghĩa vula cdch xứ tự vide, hành vĩ mà một người hỗ chức phat làm. Cách xữ sự xiễc, hành vĩ đó có thi được thể hiện ở

dang hành động hoặc Không hành động shim chim sóc lo lắng gúp đố cho người khác(pham vi nh): cénghién déng góp, phục vụ bảo vé va khơng gây hai đồn lợi ich công đồng(Ben vũ len)... Mét cách xử nự (ic, công việc, hành v được xem TàN ghia vụ khi và chỉkhi cách xử sự đó meng lại lợi ich cho người khác, ít nhất là một người. Nêu cách xử sựchỉ mang le toi ich cho cánhân người thục hiện th không được xem la Nea vụ.

VẢ động cơ thắc diy việc thục th Nga vụ: hấu hột các hoe giã đổu nên ra hei dng co chính mộtlà do me đồi hơi u cầu các chủ thể khác (ỗ chức, công đồng, cá nhân, ha là do lương tân bn phân côn chủ thể bự thấy cần phi thục thi Nee vụ đó

Việc thực thi Ngiấa vụ sé dem lại Quyên và Lợi ích hop pháp cho nguời khác, chocơng đẳng Lợi ich đó có thé 1a vật chất in bạc, sin phim, vật dụng), hoắc địch vụ (arphục vộ, hoặc tính thần đới nối có tính giáo dục, tác phim nghệ thuậ, hoặc sơ do ông

tr cũa người khác... Rồi những oi ch đô sẽ dem lạ sự đổi đạo vit chit, ny phat tiễn thinh vương, sự tiên bô tinh thi cho xã hồi

VỀ chủ thể “con người" cia Nghĩa vụ: cơn ngơi có thể là một thể nhân (natural person) hoặc một nhóm người tổ chức (có hoặc khơng có tư cách pháp nhân (egal ni),

một ged cấp, một din tốc, một nha nước (pháp nhân đặc bid). Tuy nhiên, chỗ thể chính

của Ngiĩa vụ con người mà luân án hướng đồn là cá nhân, ĐỂ tổntại và phát tiễn tốt đẹp, mốt cá nhân thường phit gắn bó với những công đồng tổ chúc nhất ảnh rong

Công đồng tổ chúc sẽ cu mang, bão ve, tạo điệu kiên cho cá nhân ổn tại và phát tiễnNgược lạ, mdi cá nhân ở những mite độ ty theo điều kiện cũa mình phối cỏ (thu hiện)

những Nghia vụ nhất dinh đổi với bản thân, đối với các cá nhân khác, đối với cd công đẳng, tổ thúc, Nhơ vậy, Ngiĩa vụ con người được hiễ là Nghe vụ của cá nhân với hy cách là

con người

-Từ các phân tích trên, có thể khái quất về Nebie vụ con người như sm:

“Nga vụ cơn người là cách xử sự (vie, công việc, hành vi) mã cơn người buộc phítthực hiện (phat làm hoặc không được lần) do pháp luật ay cri, hoặc do luân I xã hội

đồi hội hoặc do lương tân dao đức nội tại thắc độ: nhằm dem lạ lot ich hanhhphíc, dao dle cho người khắc và cơng đồng

Yama Đại học Lut Bộ Nội 01), Giá: mờ luôn lung tổ wired vàp bóp lle Nob Te Php, HÀ NG, 383,Hoa bộc. Dude gad ga Bộ Nội Q98), Giáo nh hư chung về nhà ước vàn hp ude Xa Dathoc duc GkHANGL © 401, POSTS. Nguyen ME Dou chả bn C010), hp chế php W <izcông đến Tết Mm, ob Cab

(Qic ga Hà Nội 36 POSTS. Hong Thị im Qué chủ biện C009, Giáp rời) hớncang về nh nước và phép

Thức Nop Đại học quặc ga Hà NGi tr 419; Học Viên Chik wi. Hank chí quốc gx Hồ Chỉ Mich C0I1),Jý lớnchug rue và ép lu, Nhà Chins tị. Bình chin tr 268,

</div>Trang 36<div class="page_container" data-page="36">

Hiện nay trên thể giới cling như ð Việt Nam tổn tei rất nhiều các Neila vụ cơn ngườikhác nhau, trong nhiều lính vue khác nhau GS, Saul Tekeaheshi cho rằng, có ha loại Nea‘vu con nguời gdm Nghĩa vụ pháp lý và Nghĩa vụ đạo đức: “mt nghĩa vu có thé là ngiấavu pháp lý như đồng thud hoặc neta vụ quân sa. Một nglia vu cing có thi là mét ngĩa

vu dao đức, nlue nói sw thật hay clung thấy với ve/chẳng ”!". Tuất ga Semual von Pufendorf và GS.TS. Hoàng Thi Kim Qué cũng cùng có quan điểm tương to

TS. Nguyễn Thi Thanh Hương cho ring có ba loại Nghĩa vụ. Ngiấn vụ theo phongtuc (đo phong tục, tập quán của địa phương quy dint); Nghia vụ về đạo đức, nhân văn (con

phii có hiểu với cha me, vợ chéng phi sống thuỷ chung với nhau. ); Nghĩa vụ pháp lý

(những Nghĩa vụ đã được pháp luật quý đính, Negba vụ cũa công đân đo hiển pháp và các

luật quy dint?

PGS.TS. Đồn Minh Hn cho sing có nhiễu loại Nghe vụ con người như trách

nhiễm công din, bén phân béo đáp trong đời thường, trách nhiệm với công đồng xã hội, trách nhiệm với công đồng quốc tế, bin phân của người cẩm quyền (đạo làm quan)..." Văn

‘bin Universal Declaration of Hum en Responsibilities? nêu ra ít nhất bén loại Ngiấa vụ con

người: Ngiấa vụ đối với bản thân, đối với nguời khác, đốt với quốc gia và đổi với hành tinh,

TS. Eric Robert Boot lei cho rằng, có hai loại Nghia vụ con người là Ngiĩa vụ hoàn

thiện (perfect duties) (Nghia vụ mã có các quyền li tương xứng) và Nghe vụ khơng hồn

thiện Gmperfect duties) (Neha vụ khơng có qun lợi tương xing”. Bán chất của Ngiấa

‘vu hồn thiện là N gia vụ pháp lý, vi chủ thể được pháp luật guy đính Ngjšs vụ đồng thơi

cũng ghỉ nhân những quyền lợi tương xứng với Nef vụ đó, Con Nghĩa vụ khống hồn.

thiện có bản chất tương tự Nella vụ đạo đức, vi chủ thể tự nguyên thục thi Nghe vụ ma pháp luật không quy định và do đó khơng có những quyền lợi pháp lý tương xứng

Luật sơ Abdallah Selam cho rằng tương ứng với Nghe vụ hồn thiện và khơng hồnthiện là Ngiấa vụ pháp lý và Nghia vụ đạo đức (của Immanuel an), hoặc Ngiấn vụ phápý và Ngiãa vụ không phải pháp lý (non - justice) (cia Hugo Grotius)". TS. TSN, SastryVà T8, Mumba Malile chia Nila vụ thành nhiều loại: Nghia vụ tự nhiên va Ngiĩa vụ buộcphải lim (accused), Ngiấn vụ chủ động (postive duties) va Nea vụ thụ động (negative

`Y Rggnatiul Cong le Htmnan Rights Policy (199), Taking Duis Serius: Budi Duties n Mưngionvi

Him Bigs Lav -A Conmertany, emutsonal Comes Fimaan Rights Policy. 13,

‘Sam G T8 Hoing Th eo Que 2012), Neh vụ cầu congue, cong din vì sưng vin toa wong vie ẩn.ib sang Hin pip 1693, Tap hi Nghễn cứu lp phép, s 18 226) me 3, 14

‘Sion Ngujén Thị Thươh Hương C017), Giáo dhe Nga mu dao ie cho sinh viên các nường Bet lọc cổng lập2% Yam BöS TS, Doin Mah Hsin (2010), Gáo tặc rèn hyn Ngũ vụ Go ic cichmang cho Ding viên -madtndtdag quan trọng cin iy dang Ding vi dao đc, Tp cJý Cổng sấn số 2

> Vấn bin ay radon 1997, gan 19 đều, dno t dui teraction Comcil dé malt Đạihội đồng Lên hợp

quốc thông qua đốtong voi ƯDHE, hưng Vhông thành cổng,

TS, Bric Robert Hoot C019), na 2.1, 55-82

‘em Abnlth Salam 2019, Perfect anlimperfectrigh, ches ene obigtions from Figo Gris to nmr‘Rant, Meron College, Unsesty of Orford

</div>Trang 37<div class="page_container" data-page="37">

duties), N gife vụ hoàn thiện và N ghia vụ khơng hồn thiên, Nghĩa vụ căn bên và những,

điều khác được xem là Nghĩa vụ?”

Căn cứ vào động cơ của Nghia vụ con người NCS cho ring tổn tai be loại Nga vụ

con người 1a

~ Ngiễn vụ con người do pháp luật quy đính,

- Ngiễn vụ con người do luân lý x§ hội đồi hối,~ Ngiễn vụ con người do đạo đức nội tại thúc

+ _Ngiũa vụ con người đo pháp luật quy đình (hay cịn got là Nghiia vụ pháp lý, thuật.

ẳng Anh trong tr obligation}

Trong Pháp luật quốc gia, các quy phạm về Nghĩa vụ con người được nhà née guy

đánh rong hién pháp và các văn bin quy pham pháp luật khác. Chúng được bio dim the hiện bằng sức manh quyễn lực nhà nước. Hình thúc cơn các guy định này có thé tổn tử

đới dang chỉ dẫn nhphi lâm gi làn như thể nào (Nghe vụ chủ động)... cũng có thi amênh lệnh cắm đốn khơng cho lâm gj (Nghia vụ thụ động)

Trong Pháp luật quốc tí, Neila vụ con người tén tử trong mốt số vin kiận quốc té

các tập quán quốc te, thông lš quốc tổ. Mot số nộ: dung vé Neila vụ con người trong cácvăn kiên quốc tế được ké ra: MỐI người có ghia vụ hợp tác với nhà nước và công đồngbằng si tôn trong an ninh và phúc lợi xã hội phù hợp với khã năng và hồn cảnh hiện có

của mình”; At cũng có ngÌãa vụ đỗ với cổng đồng trong đỏ nhân cách cia minh có #

được phát triển một cách tự đo và day dit"; Các cá nhân phẩi có ngiĩa vu: lao động bằng.cả tri lực và khả năng và đồng thế theo quy định của pháp luật vi lợi ích ca xã hội”

_ Ngữ vụ con người do luân Ij xã hột đồi hội thay còn got là Ngiữa vụ luận lýAnh trong ti

là thứ luật “mém ding để hướng.

đạo tý Luân ý x8 hội giúp cho mỗi quan hệ giữa người với người được bài hồ to hànhni nip kỹ cương (ordeiness) của x8 hội Sức mạnh ch ti của nó chính lá sự phê phánVi sợ phê phán, vi thích được Khen ngợi nên con người cổ ging hoàn thỉnh các NgHẩa vụ

do luân lý xš hội đài hỗ,

khuyến khích moi người tư gác hành xử cho đúng,

>1 T8 T.8M. eny G011), herodction to men rights and ches, Ủninasay of Po Press 10, NEmdbt Mala

(9017, adn. 274-281 .

9 take ngi noi được hin in ding cho Nk vũ cn người Xôi đẾn đt vớinghũ amg chang, cha nhân

‘em Babu 35 ADEDM.

Yim hon 1, Balu 18 Tuyên ngân về những ngrờibã vệ Nain quyền năm 1608‘am aoin 6, Đầu 20 Hin dhương âu Pini 1081

`! GS. Hoing Đệ 2012), 44 760

</div>Trang 38<div class="page_container" data-page="38">

Luân lý x8 hội được hình thành tử nơi vấn hóa tia cộng đồng; có tinh truyền thing,

có khi được ghi nhận bằng vin bên, có khi chỉ là bất thành vẫn Những người trong cơng,

đẳng đó đã mặc nhita chấp nhận quy tắc ứng xi đã được truyền lạ, được công nhận từ lâu. Vắ du, học trở gặp thiy cô giáo phối khoanh tay chào kắnh cẩn, khi gặp đám teng

khơng ei được cười nói mà phi ngã mũ chào trâm méc. Khi nghe tống quốc ca, cổng dânphii đứng nghiễm chỉnh Khi gấp người gia yêu khuyết ta, rể em mổ céi, phú nữ mangthai phai nhường nhịn, hồi hen giúp đố. Khi thay người ăn mặc hỗ hang, noi bay hãi khéoléo nhắc nhở, Gap người nước ngoài phất cu xử lắch sự thân thiện hiểu khách, giữ hình

ảnh quốc gia và nự hịa hiểu giữa các din tộc... Đó là những ln lý ma cộng đẳng đồi hồi iit Ngiấa vụ con người do lượng tâm dao đức thúc day (hay còn got là Ngiĩa vụ dao

Đạo đức là Ổhig phẫm chất tt dep cũa cơn người do tu dưỡng theo những iêu

chuẩn dao dic mã cóỢ) Ỳ thức đạo đức (lương tân) là tinh thẫn hự xát đoán giả t các hành vi của minh. Ma rông ra, đao đúc là những khuynh hưởng tắt trong tâm ta mà những Huynh hướng đỗ tao nén những lồi ni và hành vi bên ngoài fn cho mei người chung qienh ta được chuyễn hóa, an va, ton ch!" Nhờ vậy, dao đúc Lay thúc, phẫm chất Xhmynh hướng trong nổi tâm, nhưng chỉ phốt hành vi và li nói bin ngồi Người nào có đạo dic, người đồ sf he có mr phán xát đúng sư kỹ luổng i giác hành xử tốt đẹp nhằm dem lạ lợi ich bạnh phúc cho công đồng Vite tw giác hành xử tốt dep do đoợc gọi là giữa Ổvu con người do đạo đúc nổi ti thúc đây

Trong ba lo Ngiễa vụ (do ghép luật cay định, do luân lý xã hội đôi hố, và do lương

tâm đạo đức thúc day), có những Ngifa vụ đáp ứng được cả ba loại đó nhưng có Nghĩa vụ

chỉ dap ứng được một hoặc ha loại.Vi duniusN ghia vụ hiểu kinh và phụng dung cha mecủa con cá thi vừa đáp ứng được quy định ca pháp luật, vin đáp ứng sơ đổi hồi của luâný xã hồi và cả sự thắc dy cit đạo đúc nổi tử

a kết hop ba low Nghia vụ nay với nhau (đức là một Nghia vụ có cổ be đồng lục thúc

diy từ quy Gin pháp luật luân lý xã hội và dao đóc nội tr) thi việc thục thi Nga vụ con "người tin thực té sỡ dat được hiệu quả tố trì Chẳng hạn hư N gfe vụ châm sóc người gà

neo donla Nie vụ luân lý và Nga vụ đạo đức, alameda dave phép oật quy dint thêm thịviệc thực th ron ven hiệu quả Hoặc Nef vụ quân ax Nghĩa vụ nộp thuê được quý dntrong pháp luật nung di đoợc kết hop với đo đúc nộ tạ và luân tý xã hộ, tì những Nghĩavu dé sẽ được thọ thi mét cách chủ toàn hơn.

Ndi vụ con ngời là bao trầm lên tất cả i dũng]a conngười. Nghia vụ cnngười

được thể hiện đắt nhất bồn mức độ

`) B8 Hing Để G01

`3 Thin Đức Ehợnh (1966), Bao đức Đọc, Ngô Ra hơi $7

`! Nam Thứ Chin Quang 2009), Tâ ý đẹp dic, Sob Tân go, T1

</div>Trang 39<div class="page_container" data-page="39">

- Khí con người có trách nhiệm với ga đ nh thi ta goi la Nghia vụ của thành viên ga

- Khi con người có trách nhiệm với thể gi thi te goi là Nie vụ cite công dân toàn

cầu (obligation of a global citizen) (từ ngữ mộ

Tắt cũ đều là N giữa vụ cũa con người. Pham vi cũa Nghễa vụ con nguội bao hàn, tri

dải từ ga inh din công đồng quốc ga và nhân loại Nhờ vậy, Nghia vụ cổng dân chínhJaN ghia vụ cơn người nhung được đâu chính nốt eit phủ hợp với phá luật của quốcgi đó. Khí so sinh Ngiễa vụ cơng dân cơn các quốc ga, te déuthiy có những đặc điểmgiống nhau. Dù là ở bất kỹ quốc gia nào thi công din (cũng là con nguin) đều phải học thi

Nelie vụ bảo vệ TS quốc, Nghia vụ quân ax N gia vụ nộp thud, Nghĩa vụ lao động.. Nên

trong luận án này, khi nói Nghĩa vụ con người là ta đã bao him Nghĩa vụ cổng dân.3.1113 hả miện Nef vụ con người trong pháp liệt

Niur để cập ở trên Ng]ĩa vụ cơn người được ình thánh từ đối hỗi (bên ngồ) cin tổ chúc, cơng đồng hoặc tử lương tâm đạo đúc (bên rong) cũa mỗi con người Những đời hồi đó có thể thơng qua những mệnh lệnh đơn hành (unilateral orders), nhưng cũng co thể thơng,

cq những mảnh lệnh cỏ tính quy phạm (normative orders) (deo đức, tin điều tôn giáo, ayđánh của tổ chức, quy use cũa công đồng pháp uit). Trong những mệnh lệnh c tính ayphen thì phép luật có vai rõ quan trong hơn cả

Trong ính vee pháp luật, Ngiĩa vụ được xen xế ở hai cấp đố mốt là Ngiĩa vụ

xiêng trong quan hệ pháp luật din mự hợp đồng ao đông, mua bán, chuyển nhường, tuyển

dang.) ha là, Nghe vụ chung theo tý luận của pháp luật Nghia vụ cơnngười trong luậnán này xin chỉ được xem xét ở cấp độ thử h, túc là gia vụ chung hay Ngiễa vụ cơ bêncủa con người trong php luật

Due vio quan miện Nga vụ con người và lo Ngifn vu con người do phip ut quýđảnh, ta có thé Ảnh nghĩa: Ngiĩa vụ cơn người trong pháp luật là cách xữ sự (née. côngvide, hành vi) do pháp luật quy định mà con người buộc phải thực hiện (phải làm hoặc

hiêng được làm) nhằm dem lạ Trét cho xã hột, tao ra Ne lục cho quốc gia và làm, ẩn tổng cho Quyên con người được thực tht

vn lý huy Nga và đạo đc, Ngấn vụ con ngư ưng phépluật (gần vụ pháp 1) có các idm dc thủ cơ bản sau

Thứrnhất, N giữa vụ pháp tý của con người được pháp luật (Pháp tuật quốc tế và Pháp luật

quốc gi) ghi nhận một cách cuthi, tổ ring chất chế cảv nội dụng in hình thúc,

Thí hi, Ngiĩa và phipy củ connghời có phạm vi tác động tộngớn rng quốc giava thậm chí wot hai biển giới quốc gia (cơng din ra nước ngoài vấn phi tân thả nhấp

</div>Trang 40<div class="page_container" data-page="40">

luật cia quốc gia ma ho mang quốc til). Đối tượng tác dng (chỗ thé phấ ne thi Nghia

ve) củaNgifa vụ pháp ý thườnglà moi người (ing céng ds) Nee va php ý do nhànước quy nh trong pháp luật nên huờng được phd biển bing hộ thống cơ quan nhà made;

Thirba, Nga và pháp ý của cơn người có tính ràng buộc cao vi được bio dim thựchiện bằng các biện pháp curing chế (coercive methods), là các tiện pháp nghiêm khắc hơnso với các tiện pháp xã hổi khác,

Thine, Ngiễn vụ pháp ý côa cơn người, nêu không đoợc chỗ thể thục hiện hoặc thee hiện khơng đúng tỉ chỗ thể đỏ có thể phai ch trích nhiệm pháp lý (giam gi phat tiền,

lao đơng céngich..)

Nie vụ con người trong phép luật có thé đoợc phân chie thánh nhiễu loại khác nhạy

theo Hiển pháp và các Bộ luật bao gém các nh vực cũa đội ống xã hội thi cổ N đứavụ lạnh t, Nga vụ chính tr, Ngiễa vụ din ng Nghia vụ văn hóa, Ngiễa vụ xã hộ, Ngavụ mới tường

"Mắt cách phân loại khác vé N giữa vụ con người trong pháp luật gi có Nghia vụ cơân (được quy dinh trong hién pháp na là báo về Tơ quốc, đóng tn, bio vệ mổi trường.)và Nga vụ chỉ tiết (được quy nh trong các vin bên pháp luật khác nhhưÌa xe di đồng làn

đường, ding tốc đồ. )

Phụ thuộc vào chủ thể ban hành, phạm ví tác động Nghĩa vụ cơn người trong phápluật gầm co Ngiễn vụtrong Pháp luật quốc té va trong Pháp luật quốc gia

2.1.2, Mục dich, ÿ nghĩa cia vige quy định Nghĩa vụ con người trong pháp tật

Co nhiều cơng cơ để điều chính các mốt quan hệ xã hei, bao gm pháp luật và một

sổ công cụ khác nhơ quy tức, hương tức, nộ qu, thanh quy: ga quy, điều lẽ ding tin(đầu tôn giáo tập quản, đạo dic... Không một công cụ nào được xem là vạnnăng mã tit cả

hii bỗ ming cho nhau để giúp đâu chính hành vỉ cite cơn người rong quan hệ xế hội được tốt dep nhất Trong việc đều chinh các quan hộ xã hội, tac giš Nguyễn Minh Doan cho ring "các công cụ quân lý xã hội luôn đm vào nh, HỖ tro nhau để cùng tổn tạ, phát triển vicar dn ảnh và trật tự xã hội vì cuốc sẵng cơng đồng Gn nh phát riẫn hướng tới chân thiên mj Tuy nhiên, phip luật vẫn được xem la cơng cụ hàng đầu và có hiệu quả

nhất. Do đó, những N glia vụ con người cơ bản, cốt lỗ, có ảnh hưởng lớn din au én Ảnh

va phấtiễn của xã hộ không thể chỉ được điều chinh bai các công cụ ngoi pháp luật ma

nhất thất phẩ: được quy ảnh rong pháp luật vi những mục đích ý nghĩa su diy.

Thứ nhất, khằng định tằm quan trọng và tink phỗ quát của Nghia vụ cơn người

Tháp uit do nhà nước ban hành và bảo dim tục hiện Việc ban hành pháp luật được tiếnhành thông qua bình bự thủ tc chất chế với sự hưu gia của các cơ quan nhà nước có thẳm,quyện nên pháp uit có tinh khoa học và khách quen cao, Pháp ht king ang in pat hy

cảm tính, khơng phải xuất phát từ một trường hop đơn 1é nào ma là sự tổng hợp từ rất nhiê những trường hop có tính ph tiền trong hi Nhõng quy Ảnh của pháp luật là khuôn mẫu,

`5 Nga Minh Bown G009), Patt cia pip dt wong đi ng hd, Nb Chị quất gh, Hà Nội 25

</div>