Luận văn thạc sĩ Luật học: Hoà giải vụ việc dân sự theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (8.98 MB, 91 trang )

Trang 1<div class="page_container" data-page="1">

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO. BỘ TƯPHÁP TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI

NGÔ PHÚC TRỌNG

HOA GIẢI VỤ VIỆC DÂN SỰ THEO QUY ĐỊNH CUA BỘ LUẬT TO TUNG DÂN SỰ NAM 2015

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

(Định hướng nghiên cứu)

Hà Nội 2021

</div>Trang 2<div class="page_container" data-page="2">

BO GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO. BỘ TƯ PHÁP TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI

NGÔ PHÚC TRỌNG

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

Chuyên ngành: Luật Dân sự và TỔ tung din sự.

Mã số: 8380103

Người hướng dẫn khoa học: PGS TS Nguyễn Thi Thu Ha

Hà Nội - 2021

</div>Trang 3<div class="page_container" data-page="3">

LỜI CAM BOAN

"Tôi xin cam đoan luân văn thạc luất học “Hoa giải vụ việc dân sie

theo quy định của Bộ luật Tổ tung dân swe năm 2015" là kết quả của quả trình

học tập, nghiên cửu khoa học của bản thân với sư hướng dẫn tân tinh của

PGS.TS Nguyễn Thị Thu Ha - người hướng dẫn khoa hoc. Các số liệu, kết qua, trích dẫn nêu trong luận văn la trung thực va có nguồn gốc rõ rang Tơi xin chịu

trách nhiệm về cơng trình nghiền cứu của mình.

“Xác nhận cia giảng viên hướng dẫn. Tae giả luận văn

PGS.TS. Nguyễn Thị Thu Hà 'Ngô Phúc Trọng

</div>Trang 4<div class="page_container" data-page="4">

Bộ luật Lao đông

Nghỉ quyết của Hồi đẳng thim phán

Hi đẳng thim phán Toà án Nhân dân Tdi cao

Tos ứanhân din

Toa án nhân din tối cao

TẾ tạng din ar

Vein đân ar

Viên kiểm sit nhân dân Ủy bn nhân din

</div>Trang 5<div class="page_container" data-page="5">

Mục lục

LOI CAM DOAN

DANH MỤC CÁC CHỮ VIET TAT MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thất của việc nghiên cửu để ti 1

2. Tink hình nghiên cứu ti

3. Mu dich và nhiệm vụ cũa việc nghiên cứu để tả

44 Déi tượng và phạm vĩ nghiên cửu của luận vẫn.

3. Phương pháp nghiên cửu để tỉ

6 Những đông gip mới cũa luận vấn

7. Rat câu ofa luận văn

Chương LNHONG VAN ĐỀ LÝ LUẬN VE HÒA GIẢI VỤ VIỆC DÂN SỰ THEO THỦ TỤC T6 TUNG DAN SỰ TẠI TOA ÁN NHÂN DANS

11. KHÁI NIỆM, ĐẶC ĐIỂM, Ý NGHĨA CỦA HOÀ GIẢI VU VIỆC DAN SU THEO THỦ TUC TO TUNG DÂN SƯ TẠI TỒ ÁN NHÂN DAN s

1111 Khéi niệm hịa gai vụ việc din ar theo thi tục tổ tung din sự tei Tod én

1.4. KHÁI QUAT LICH SỬ HÌNH THÀNH VA PHAT TRIEN CUA PHÁP LUAT TO TUNG DAN SU VIET NAM VỀ HOAGIAI VU VIEC DÂN SU 24

1.4.1. Giai đoạn từ năm 1945 đến năm 19891.42. Giai đoạn từ năm 1989 đến năm 20051.43. Giai đoạn từ năm 2005 đến nay,

KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 30 Chương 2: NỘI DUNG CÁC QUY ĐỊNH CUA BỘ LUAT TỔ TUNG DAN SỰ" NAM 2015 VE HÒA GIẢI VỤ VIỆC DAN SỰ 4i

</div>Trang 6<div class="page_container" data-page="6">

21. NGUYEN TÁC TIỀN HANH HOA GIẢI VU VIỆC DÂN SỰ. 31 22. PHAM VI HOÀ GIẢI VỤ VIỆC DAN SƯ. 33

22.1, Phạm vi ho giải vụ án din sự.2.2.2, Phạm vi hoà giải việc đân sự.

23. THÀNH PHAN PHIÊN HOA GIẢI VU VIỆC DÂN SƯ. 40 24, TRÌNH TU TIỀN HANH HỒ GIẢI VỤ VIỆC DAN SỰ 46 KET LUẬN CHƯƠNG 2 2 Chương 3: THỰC TIỀN THỰC HIEN CÁC QUY ĐỊNH CUA BO LUẬT T6 TUNG DAN SỰ NĂM 2015 VE HÒA GIẢI VỤ VIỆC DAN SỰ VÀ KIEN

NGHIError! Bookmark not defined. —.

3.1. THUC TIEN THỰC HIEN CÁC QUY BINH CUA BO LUAT TO TUNG DAN SỰ NAM 2015 VỀ HÒA GIẢI VU VIỆC DAN SỰ 33

3.11. Những vướng mắc, bắt cập trong các quy dinh của Bộ luật Tổ tụng Dân sơnim 2015 và hòa giải vụ việc dân ar 5a

3.1.2. Hen chế, vướng mắc về việc thực hiện các quy ảnh côa Bộ luật Tổ tụng

Dan sự năm 2015 về hòa giã vụ việc din ar

3.2. MỘT SỐ KIÊN NGHỊ HOÀN THIÊN VÀ BẢO DAM THUC HIEN CÁC QUY. ĐỊNH CUA BO LUAT TO TUNG DAN SƯ NĂM 2015 VỀ HOA GIẢI VỤ VIỆC DÂN SƯ

3 21. Kiên ngự về wie hoàn thiên các quy định của Bộ luật Tổ tung Dân nợ năm2025 về hòn gat vụ việc din sự

3.2.2. Kiên nghị và bảo dim thục hiên các quy dinh của Bồ luật Tổ tung din nợ

nim 3015 và hoa giã vụ việc din a

KET LUẬN CHƯƠNG 3 n

</div>Trang 7<div class="page_container" data-page="7">

MỞ ĐÀU

1. Tinh cấp thấết của việc nghiên cứu

"Trong lịch sử phát triển ci nhân Loe, xã hội loài ngờ là tổng thể các quan hệ xã hồi đa dang, phúc tạp, đa chiều, da lợi ich Các mâu thuẫn, tranh chấp lá một hiện tương xã hội phổ biên, khách quan trong đời sing xã hội hàng ngày. Van dé ở đầy không ph là phủ nhận, n trắnh các mâu thuấn, tranh chập ma phải tim giã pháp tích

cục, hữu hiệu gai quyết ranh chấp đó. Trong nhiễu biện pháp giã quyết tranh chip,

hoe giã là mộ bin pháp quen trong đỗ gi quyét kíp thi các anh chấp. hướng tớ.

mye đích bin đẳng vẻ he hợp trong các mất quan hệ xã hội. Sự hinh than và pháttriễn cia hiện tương hòa gia là mộttấ yêu khách quan đáp ứng yêu cầu phát trđời sống xã hội. Hoa giã đã trở thánh một nét đẹp truyện thống, dao ly của dân tộc

Việt Nem, giúp giã quyết những mẫu thuẫn, tranh chấp góp phễn phịng ngừa tối

pham phát sinh và tranh chấp phát biển phúc tạp, giữ gin sự hơn thn cho ting giaink, bình n cho từng làng xóm, gi tất ty kỹ cương, en tồn xã hộ, cũng cổ khối

đồn kết cơng đẳng Trun thống này ls sức manh tim tăng là nối lực vô tân cho

cơng cuộc xây đạng đất nước Việt Nem vì mục têu din gu, nước mạnh, xã hội dinchủ công bing và vấn minh,

Cách mạng tháng Tâm thánh công nim 1945 đã din đến ar ra đời của Nhà

nước Việt Nam din chủ công hoa. Nhà nước ta di chủ trong, phát huy vai tr cia hoaii trong việc giải quyết các tranh chip. Hòa gii đã trổ thành một nguyên tắn th tục

tổ tạng một chế Ảnh trong pháp luật tổ tạng din nựnhằm dim bảo quyén te Ảnh dost, của đương mr trong giải quyết tranh chip va thể hiện tréch nhiệm của Nhà nước rong

iệc bảo về quyện và ơi ich hop pháp cũa các tô chức và cá nhân,

Hiển nay, hoe gui vụ việc din nr để được quy định khá đây đồ và chỉ tất trongBLTTDS nim 2015 va để hở thành phương thie hữu hiểu khi hỏa gi các vụ việcdin sự góp phin bão vé quyén và lợi ch hợp pháp cũa cá nhân và tổ chức trên cơ sở

tên trong quyển te đính dost cũa các đương sơ Thơng qua hịa giả, Tịa án có thể giúp các đương sơ giã quyết mâu thuẫn, thée thuận giã quyết vu việc din ar mà

Xhông cân phải kéo dit phiên tòa xét xố đ tốn kim thời gian tin của Nhà nước, cacác đương sự han gắn những sen mit rong quan hệ giữa các đương ay gop phần xâyđang khối dosn kết trong nhân din Bén canh đó, qua việc hos giã Toa án con có thể

giải thích, nâng cao nhận thức pháp luật cho các đương sư giúp cho việc tổ chức thí

Thành án được thn lợi. Đặc biệt khí hịa giải thành các đương sơ s tự nguyện thiThành án da số các trường hợp không phải áp dụng các iện pháp cưống chế thí hành

Mit khác, trong giá đoạn hiện my, nự nghiệp đỗt mới dit nước dang đến ra sâu rng tiên mọi finh vue của đời sống xã hội. Sự tôn tại ci nhiều thành phần kin tổ theo cơ chế thị trường dinh hướng xã hội chủ nghĩa đã thúc diy mx phát tiễn, đứa xen giữa các giao lưu din a, lành tẾ, các quan hệ dân sơ đã co những thay đổ: đáng k và nhanh ching cần có sự điều chỉnh phù hợp của ghép luật... Trong bối cảnh nine

1

</div>Trang 8<div class="page_container" data-page="8">

vây, các quy đính của BLTTDS năm 2015 vỀ hoa giãi vụ việc din sự để bộc 18 những

hhan chỗ, bất cập, chưa phù hợp, chưa diy đã thiêu rõ răng, cổ nhiều cách hiễu khác

nhu. và áp dung chưa thống nhất, han chế hiệu qué cia hoạt đồng hòa giả trongqgu tình gai quyết các vụ việc din sự Chính từ thục trang đó dai hội phải nghiêncửu mét cách tồn điện, sâu sắc và day đủ về hòa giải vu việc dân my và thực thiẫn.thục hiện

Vi nhận thức như vậy, ôi đã chọn đổ tài “Hida gidivu việc dm sự theo quyđịnh của Bộ hạật Tổ tung dn sự năm 2015” làm dé tai cho luận vin tốt nghiệp củamình

2. Tình hình nghiên cứu d

Hide giã là một chế dinh quan trong trong thủ tục giải quyết các vụ việc din sơ tei Toe án chế đính hơn gi để và dang được nhiễu nhà nghiên cứ lý luận và thực quan tâm, Nhiêu cơng trình, bai viết khoa học nghiên cứu vệ hòa giãi trong tổ tung

Hà Nội, 2004; Luận văn thạc sỹ luật học “Hỏa gidi trong tổ hing đân sự - Thực tiễn và.hướng hoàn tên”, của Bia Đăng Huy, Trường Bai học Luật Hà Néi, 1996; Khóa luận

tốt nghiệp: "Hịa giải trong pháp luật tổ hng dn sự Tiét Nam", của Nguyễn Kiêu Oanh, Hà Nộ, 2010; Khóa luận tốt nghiệp. “Hoa giã trong tổ ng đến sự - Một sổ in để lý luận và thực hỗn”, cin La Phương Na, Hà Nội, 2011; Luận vin Thạc đ Luật học: "ôn giải vụ việc dân ct thao pháp luật ễ ng dân aie Tiét Nam’ cia Lê Bich

Ngọc, 2013... Bên canh đó, cịn có một số bài viết vi hòa giải vụ việc din nơ đượcđăng trên Tep chi Toa án nhân dân (TAND), Tạp chỉ nha nước và pháp luật, Tạp chỉ

kiểm sit, Báo Cơng lý như. Hồn thiện chế đình hịa gidt trong tổ ng đến se" cũa

io Thi Mat Hung, Tap chỉ TAND, số 1, 1998; "Hea giả vate théa thiên trong tổ

tng dn sic lnh tổ và lao động", của Phan Hữu Thư, Tap chi Dân chủ và pháp it, 56

3, 1999; "Tar tồ và thủ tịc hỏa gidt trong xét xử các tranh chấp lao đồng", của Lê

Văn Luật, Tạp chi TAND, số 16, 2004; "Tide dp đụng các qup din về hỏa giả trong tổ nang dân sie, của Nguyễn Thi Thanh Hương Tap chi Kiểm nát số 5, 2006; “7a án ra quyết đình phu tude vào sie thỏa thuận cia các đương sie, của Nguyễn Quậc Phong Báo công lý, sổ 72, ngiy 06/9208; "Hỏa gid rong ưng nse cia Hệ Nam

vã Nhe Bản nhện từ gốc đồ so nơ, cin Dương Quỳnh Hos, Tp chí Nhà ốc và php008;

Ki từ khi BLTTDS năm 2015 có hiệ lục đến nay đã có một số cơng tỉnh náo

nghiên cứu vé hòa giải vụ việc đân sự nh sau:

</div>Trang 9<div class="page_container" data-page="9">

- Luận vin “Hoa giã tranh chấp hợp đồng tin ng qua tuc tấn giả quyết tạ

TAND thành phố Da Ning", của Truong Thi Hei, Trường dai học Luật Đai học Hu

năm 2017

- Luận văn “Hoà giã vụ việc din sự và thực tin áp đụng tạ các Tịa án nhân

lin tình Lang Son” , của Hoàng Kim Thi Trường Dai học Luật Hà Nội, 2018

- Luận văn “Npyên tắc trách nhiệm hòa giã của Tòa án trong tổ nang din sit”

của Đăng Quang Huy, Truờng Đai học Luật Hà Nồi, 2018

~ * Điễm mới của Bộ luật tổ hạng din ar năm 2015 vé hoe giải vụ án din nợ và

những nội đang cin lâm 13° ofa TS. Bùi Thi Huyền, Tạp chi Tòa án nhân din sổ

3. Mục đích và nhiệm vu của việc nghiên cứu:

Mục dich cia việc nghién cửu dé tà là lam sáng tơ hơn những vấn đổ lý ln

vi hịn gai vụ việc din sơ din giá các quy dinh của BLTTDS nim 2015 về hòa git

việc din sự và thục tin thực Liận, rên cơ sở đô chỉ ra những dim côn thiểu đồng Đổ, mâu thuấn hoặc chưa hop lý vi hoa giã vụ việc din sự những vướng mắc trong thục tấn thực hiện, từ do đã xuất những liễn nghĩ nhằm hoán thiện pháp luật va bảo đảm thực hiện pháp luật về vẫn dé nay.

ĐỂ đạt được mục đích trên, Luận vấn có những nhiệm vụ smu đầy:

- Phân tích, đánh gá các quy Ảnh của BLTTDS nim 2015 và các vin bản

hướng din thi hành về hịn giải vụ việc din sơ,

- Thơng qua các sổ iệu thống kê và các vụ việc cụ thể từ 1/7/2016 đến nay,

đánh giá thực tiến thse hiện pháp luật vi hoa gii vụ việc din nơ côn các Toa én Việt

Nam, làm 18 những hen chế vướng mắc và nguyên nhân của những hen chế, vướng

sắc trong thực tiến the hiện pháp luật về hoa giã vụ việc din sơ

- Luận giã về các kiẫn nghi việc hồn thiện pháp luật vé hịa giải vụ việc din

“arvà bio dim thục hiện pháp luật về hòa giã vụ việc din s tri các Toe án hiện nay.

4. Đối tuợng và phạm vi nghiên cứu cia hận vẫn

Đôi tương nghiên cửu và phạm vi nghiên cửu côn luận vin tập rung nghiêncửu những vẫn để sau

- Những vin đề lý luân vé hôn gli vụ việc din mr

~ Quy dinh của BLTTDS năm 2015 và các vấn bản hướng dẫn thi hành về hòa

giã và việc din my

- Thực tifa thục hiện pháp luật về hòn giải vụ vide din mơ các Tòa án ở Việt

Nam từ 1/7/2016 đồn ney

Luân vin nghiên cứu vỀ hòa giải vụ việc din mự bao gém hòa git vụ án din sựtheo thủ tuc tổ tụng thơng thường và hịa giả việc din ag, luân văn không nghiên cứuvi hôn giải vụ án dân ar theo thủ tục rit gon. Luận vin nghiên cứu hôn giã vụ việc

3

</div>Trang 10<div class="page_container" data-page="10">

dân sự đưới 2 gốc đồ lẽ Pháp Init vỀ hòn gai vụ việc din sự và hoạt đông hôn giãi vụ

iệc din sơ thực tn trực hiện pháp luật về hòn giãi vụ việc din mộ

5. Phương pháp nghiên cứu đề tài

Thí nghiên cứu để tai này, tác gã sử dụng phương pháp luận biện chúng day

vit của thủ ngĩa Mác ~ Lênin, những quan điểm của Ding và Nhà nước ta vé xây

dmg Nhà nước phíp quyển, vé cải cách pháp, Đẳng thờ, tác gã cũng sử dụng cácphương pháp nghién cứu c thể ar phân ích, chứng minh tổng hợp, đến gi, hệthống hóa, sơ sánh, đối chiều, sử dụng các kết quả thông kê thực tiễn xet xử của ngành.

Toa đa

6. Những đóng gp mới cũa hận văn

Luân vin là cơng tình khoa hoc pháp lý ở cấp đơ thee ấ, nghiên cửu về hịa

gi và việc din nự và có những đồng gop mới nhữ sau:

- Luân vin luân gat rõ hơn những vin dé tý luân về hòa giã vụ việc din sơ

- Luận vin đã dinh giá những han chỉ, vướng mắc của BLTTDS năm 2015 và

các vin bản hướng din thi bánh về hoa giã vụ việc din my và thục tin thực hiện pháp

Init, chỉra guyên nhân của nhông hen chi, bắt sập

- ĐỂ xuất được một số kiên nghị có giá ti tham khảo nhẫn hoàn thiên pháp

Tuất về hoa giã vụ việc din at

1. Kết cầu của luận văn

Ngoài phin mỡ đều, kết luân và danh mục tà liêu thưn khảo, nội dang Luậnvăn gầm 3 chương như sau

Chương I: Những vấn đổ lý uận v hoe giải vụ việc din ar

Chương 2: Nối dung các quy dinh cũa Bộ luật Tổ hạng dân my nim 2015 vềhoa giã vụ việc din a

Chương 3: Thue tin thục hiện các quy đính cia Bộ luật Tổ tang dân ar năm

2015 về hoa gat vụ việc din sự và liẫn nghỉ

</div>Trang 11<div class="page_container" data-page="11">

'NHỮNG VAN DE LÝ LUẬN VỀ HÒA GIẢI VỤ VIỆC DÂN SỰ

11. Khái niệm, đặc điểm, ý nghĩa cia hòa giãiv ự việc din sw11.1 Khái niệm hòa gi vụ việc din mg

Thi Toe án giã quyét vụ việc din sự thi phát sinh các quan hộ giữa Tòa án với

đương sự và những ngu them ga tổ tạng khác. Các quan hệ nay xuất hiện khi đơn

php của cả nhân, tổ chức và các chủ thể khác teo thành một ngành luật độc ập tronghộ thống pháp luật Việt Nam, dé là ngành luật ổ tạng din a

Nha nước bảo dim các quyễn lợi ích hop pháp cia moi chủ thể Khi cá nhân,

phép nhân hay chỗ thể khác có quyển, lợi ich hop pháp bi xâm phạm thì heo thi tuedo php luật quy định chỗ thể đó được khơi kiên vụ án dân sự để u cầu Tòa én bảovề @idud BLTTDS năm 2015). Trong phạm vi chúc năng của mình Tịa án cổ nhiệm,‘va bio vé pháp chế xã hội chủ nghĩa, bảo vệ chỗ độ xã hội chủ ngiễa và quyén làm chủ

của nhân dân; bảo vệ tai sẵn của Nhà nước, của tập thể, bi

do, danh dự và nhân phim của công din Bang hoạt đơng của mình, Toa án góp phần

gto dục công dân trung thành với TỔ quốc, chấp hành nghiễm chỉnh pháp luật tôn

trọng những quy tắc của cuộc sống xã hơ, ý thúc đều tranh chống và phịng ngừa tôi pham, các vi pham php luật khác, Do vậy, kha việc khôi kiận, yêu cầu cũa đương ar dip ứng đã các điều liên do pháp luật quy đánh thi Toa án có thẩm quyền phãi thụ lý việc din sự xem xế, giã quyết df bio vẽ quyền lợi ích hợp pháp của ho

Vệ tính mạng tài sản, tự

Pháp luật t tang din sự quy đính quyén và nghĩa vụ cia Toa án và các chỗ thể tham ga tổ tung khác ở méi gia doen tổ tng Pháp lut tổ ting din mơ xác dinh vai

trà trách nhiệm chủ đơng tích cục ode Tae án trong q trình gai quyét vụ việc din

say đồng thời bảo dim cho các đương mơ trong vụ én có diy đã quyền ổ tang để bio vv quyển và lợi ích hop pháp cia minh trước Toa án, trong đ tôn trong quyền h ảnh

dost côn đương sơ được sắc định Tà một trong những nguyên tắc cơ bên của pháp luậttổ tụng din nơ

Thi các bên yêu cầu Tòa án giã quyết ranh chấp, pháp luật luôn bảo đầm cho các đương mr có quyền tr quyết định các hành vi cơn minh phủ hợp với quy đình cia hấp luật nh tự nút đơn khối kiện, thay đổi nội dụng khối kiên, hòa gi, kháng cáo

s

</div>Trang 12<div class="page_container" data-page="12">

thân án và quyết dinh chưa có hiệu lục pháp luật... Trong đó, pháp luật ln bảo đâm,

cho he được thực hiện quyin te dinh đoạt và tao điều luận để các đương nự tố thuận,

Với nhau về giải quyết vụ vide dn ar đoới nự giúp đỡ của Tòa én thông qua các quydink pháp uật đều chỉnh các quan hệ xã hội phát sinh trong quả trình hơn giã các vụ

vige din my

Hon giã là một biện pháp để gai quyết các tranh chấp, theo đó, với sự giúp đố la bên thứ ba độc lp giữ và trở tung gan, các bên ranh chấp bơ nguyên thôn thuận ii quyết tranh chip cho phủ hop với quy dinh của pháp luật truyền thống đạo đốc

xã hội Hòa gai rong tổ hạng din ng là hoạt động do Tịa án tién hành giúp các đương

say thơn thuận với nho vé việc giã quyết vụ việc dân my ĐỂ cho host ding hôn gi

của Toa án dave khách quan, bảo dim quyền và lợi ich hop pháp của đương nợ thi“Tên én phố tuân tho các quy định vé ha gi rong tổ tung dân n Việt Nam,

tính chip ph anh tan ge vo gu Linh lô tng cc đương mực tocquyin trong việc quyết dinh các quyền lợi ích din sơ cũa minh, Trong suốt quá tìnhtham gia ổ tạng, các đương ar đều có quyển tự thương lượng thôa thuận với nhau về

iệc giã quyét wu án nhương phấi dim bảo nguyên tic tơ nguyên, không trai php luật và đạo đức xã hội. Việc hy thôn thuận cũa các đương a đoợc thục hiện trân nguyễn ắc

quyền tự Ảnh dost,

iện cho các bên đương mthương lượng théa thuận, trong giá đoạn chuẩn bị xát xử

sơ thim, Tịa án có trách nhiệm hịa giã nhim tao điều liên cho các đương sự có thé

quả hịa giải chua có sự tham gia của Téa án Song,

thơa thuận với nhau vé vide giã quyét vụ vụ vide theo quy dinh của pháp luật Trong

cq tỉnh giải quyết vụ án din ng hòa gii là mốt trong những nguyên tắc quan trong

thể hiện tinh đặc trưng và sing tiệt của TTDS, thể hiện những te huổng pháp lý cơ

thân af điều tt hành vi tổ hạng của Tòa án và của những người tham ga tổ tụng

Hoa giã là một biện pháp truyền thống để giã quyết các tranh chip trong đối sống xã hồi, nhưng quan niệm về hòa giải con nhiều vẫn để chưa thông nhất. Theo Tir din tơng Việt "hóa giấ là việc thuyết pe các bên đẳng ÿ chẳm đứt ung đốt ích

mich một cách én tha "` Khai niêm này để cập dn hành động và mục đích của how

giã, nhưng chưa nêu được diy đã các yêu tổ như bản chất, nội dụng và chủ thể cũa

hôn git

Trong khoa học pháp lý công có nhiều quan điểm khác nhau về hịa giải Có quan dim cho rằng “héa giã là quá trình giả quyễt những tranh chấp, bắt đồng giữa

sác bên Trong quá tinh hòa giã edn đến bên thứ ba von với rd trang lập, làm trong

` Viên Ngôn ngỹ, Từ đẳn tổng Vt, 1 Đã Nẵng, 1998, 430.

</div>Trang 13<div class="page_container" data-page="13">

giơ giúp các bên tanh chấp gidt quyẫt được những bắt đồng và dat được mốt tha

thuận ph hợp với quy đựh của pháp luật đao đức xã hội và ne nguyên He hiện

những théa thiên đó" Ê Theo quan diém này, hoa giã cô mục dich git quyết thành

công tranh chip. Tuy nhiên, không phi tt cả các trường họp hịa giải đều thành cơng,

Thi đổ, đồ mâu thuấn chưa được giã quyết hoàn toàn nhưng các bên ranh chấp cũng

có cơ hội hiểu rõ hơn nơi đang tranh chấp, bảy tổ ý chỉ ota minh với đối phương và cũng đoợc nghe ý kiến của đốt phương về vụ tranh chip. Tử đó, hai bên có thể phần "nào tim được tắng nổi chung và lâm giảm mức đồ mâu thuần

Cơng có ÿ tiên cho rằng “hóa giả là một chễ dinh quan trong cũa luật tổ hing

din sic là phương pháp giải yết vu án bằng chỉnh sự thôa tiên thương lương của

các đương sc" Quan đẳm này đã nêu được vai trò, ý nghĩa của chỗ định hôn giải

trong TTDS, nhưng chứa phân ánh được bản chất của hoa gii các vụ án din sự Việc

git quyết vu án bing chính sự thơn thuận của các đương nợ có thể được cia thành hai

trường hợp: trường hợp do các đương sư tự hòa giải và trường hop do các đương arhòa giải với sự giúp đỡ của Tòa án Hai trường hợp giải quyết vụ án bằng chính sự.thơa thuận thương lượng cia các đương mự nêu trên có bản chất khác nhau, bồ 1, hi

trường hợp này din din hei kết quả giã quyết khác nhu vé vụ án din nự NÊu các đương my tự hịa giã thủ Toe án ra quyết din đính chỉ vụ án, còn trường hop do Tòa đán tấn hành hịn gai giúp đố các đương sự thơn thuận với nhau về giấ quyết vụ án thi

Toa ứaza quyết inh cơng nhận sựthơn thuận đó.

Hoa giãi vụ việc din sự là hoạt động do Tòa án tiên hành giúp đổ các đương sơthôa thuận với nhau vé việc giải quyết vụ việc dn x Tuy nhiên, chi thé cde hịa giã

Iai chính là các đương sự các đương sơ mới là chủ thi có qun quyết định và thơn thuận v giã quyết vụ việc dân my Mặc dù khơng phải là chỗ thể ofa hịa giả, song Tịa dn có vai trị quan trong trong việc xác định thời gián thành phần, địa đẳn, nối dang hoe giả, giã thích pháp luật và nội dung ranh chấp để các đương ar & din thống nhất về phương én giải quyết vụ việc. ĐỂ bảo cho host động hòa giải của Tòa án

được khách quan, bảo dim quyền và lợi ích hop pháp cia đương sự và sựthơa thuậncủa các đương my phù hợp với pháp lut thi việc hòa giã hãi tuân theo thi tục do

hấp luật quy ảnh,

2 rìn Hay Liêu, “Tie rạng tỗ đức vì hot đẳng hộ gi cơ số", Thông thoa hoc nhấp ý, Việnnghên

nuke học phép ý, Bộ Tự phép, Hà Nội .

` NManh Thang, Nguyễn Ngọc Sip, Le Thị Kim Ngq,“Timtufungiah hit té ng in sự" Neb MC

‘Mia, Cô Mon, 1989.

7

</div>Trang 14<div class="page_container" data-page="14">

Host đồng hòa giãi được Tòa án tin hành trước ki xát xổ giải quyét vụ việc

tei phiên tòa sơ thim vụ việc din sơ Việc hòa giải vào thôi idm nào, bao nhiêu lên phu thuộc vào kinh nghiệm giã quyét vụ viée của Thim phản Song thơng thường,

‘Thm phán sẽ tin hành hịa giải khi chúng cứ tà liêu côn

đây đã Thâm phán đã nắm rõ nổi dang vụ viên, nguyên nhân phát sinh tranh chấp, yêucầu tâm từ nguyện vong cũa các bin đương sơ Bên canh đ, te phiên tòa sơ thim,

tơ vụ việc đã tương đối

phúc thim, Toa án vẫn tạo điều kiện đỗ các đương sơ tự thôn thuận với nhu về việc

giã quyit vu việc din sơ không Nêu các đoơng sự te thôn thuận được với nhau vŸiệc gi quyết vụ việc din nự và việc thơa Thuận đó là tơ ngun, khơng trai pháp luật,khơng tet đạo đóc xã hội thi Tịa án sẽ cơng nhân nợ thơn thuận cia các đương sơ

Việc hôn giã trước khi xát xử giải quyét sơ thim vụ việc din aw là bit bude, trừ những việc không hoe giãi được hoặc pháp luật quy nh khơng được hịa giả. Da rổ các vụ việc din sự bit nguôn từ những mau thuấn về quyền và loi ích giữa các chỗ thể

tir các quan hệ pháp luật nội dụng, cho nên việc hoa gai của Tịa án à cần thiết

Từ những phân tích trên, ching ta có thé đưa ra khái niệm vé hịa gai vụ việcdân nự như sau

Đổi góc độ la một hoạt động cũa Tòa án, Hoa giá nụ việc đâm sự là hoạt động

dio Tòa án hẳn hành nhầm giúp đỡ các đương sự thôn thuận với như về giải quất ve

vide din sự rước khi vết v sơ

Dudi góc độ là mốt chế dinh cia pháp luật tổ tung din sự hỏa giải vụ việc dân

sie là tổng hợp các quy ảnh của pháp luật về thủ ne do Tòa án nn hành theo nhằm giúp đỡ các đương sự tha thiên với nhưn về giãi quyễt vụ việc dân sự hước li vết xứng tiêm

1.1.2. Đặc điểm hịa giãivụ việc lân sw

Hoa giã và từ thơa thuận (ty hòa giã) cia các đương sơ đều được thực hiện

trên cơ sở thôa thuận của các bên đương sơ. Va khi ne thôn thuân là hư nguyện, khôngtri pháp luật, không trả đạo đúc xế hội thi Toa án s ghi nhận my thơn thuận đó, Hoa

gii và việc din arco những đặc điểm đặc trung sax

- Hồn giã là a thơa thuận ca các đương sie

Mic đã hịa giã là một thủ tục do Toe án tên hành nương về bản chất hòa giảivin arthde thuận của các đương sơ Chỉ co các đương sợ mới có quyền hôn giãi với

nhau và tắt sĩ những vin đã đang cén giãi quyét rong vụ việc, bối đương arta những nguời cổ quyền lợi dang bi xâm hại hoặc tranh chấp. Ho là ngồi hiểu rõ hơn sỉ hết

</div>Trang 15<div class="page_container" data-page="15">

nâu thuấn cia chính họ Khi tham gia vào quá tỉnh hoa giả, các đương sơ có quyền thương lượng thée thuân với nhau để giải quyét nhiing bất đồng về quyền lợi cđa

"mình rên cơ sở tơ da, y nguyên ý chi, thôa thuận Moi av tác đồng tử bin ngoài tráiới ý muốn của các đương nự đều bị coi là trú pháp luật và không được cơng nhận

Khơng oi, bằng bất kỷ bình thức nào có thé cưỡng áp, bắt buộc đương sự hưa thuận vi nhau giải quyết những mâu thuẫn, tranh chấp giữa họ Khi người dei điện của đương sự tham ga tổ hạng thi ho có quyền thơa thuận với đương sự phía bên laa vé

giã quyŠt và việc din ar trong pham vi đại diễn Trong trường hợp người đu diệntheo pháp luật cite đương nự than gia tổ ng thi người dai diễn của đương mu có tồnbổ các quyền và nga vụ của đương sự nên người đ diện theo pháp luật cia đương

say co quyên tham gia hịa giã. Song đối với vụ án ly hơn thi người dai diện theo pháp uất khơng có quyền hịa giã, bi quan hộ nhân thân phải do các đương ar hr quyét định Trong trường hợp người đi điện theo ủy quyền của đương sự them gia tổ tung

thủ người đi diện cia đương sự có các quyén và ngấa vụ của đương au trong pham vítủy quyền nên người đi điên theo ủy quyên cũa đương nơ có quyền tham gia hòa giảinêu được đương mơ Ủy quyền Đối với những vụ án do cơ quan tổ chúc khỗi kiện để

bão vệ quyên và lợi ich hợp pháp côn người khác, cơ quan tổ chức không phải là chủ thể cia quan hệ pháp uật tranh chấp nên khơng có qun hơn gai với bí đơn

Mắc đà các đương sự có quyền hr do, tự nguyên thỏa thuận nhưng thôn thuận

của các đương mr phấ trong khuôn khổ pháp luật nên thơa thuận của đương sự chỉ

được Tịa én công nhận khi không vi pham điều pháp luật cấm, không trả đạo đúc xãhội

~ Hoa giã mt th tục bắt buộc đổi với hấu hết vụ việc đân se

Trong lĩnh vục din sy, thông thường lợi ich của các bên được xem nh là động

lực dé các bin tham gia quan hệ pháp luật din sợ và cũng chính là tiên để dẫn dén

tranh chip dân ny TKh: quyền din sự ci một chỗ thể bị xâm pham thi chủ thể đó có

qguyễn tơ bảo về hoặc yêu cầu cơ quan, tổ chúc có thim quyển Tịa án cơng nhận quyền din ar của mình, bude chim dt hin vi v pham; buộc xin lốc, cãi chỉnh cổng

Xôi; buộc thực hiện ngiĩa vụ din sự buộc béi thường thiệt ha. Mục đích của việc

gi quế

ich cia các bên, các vướng mắc trong tâm t tinh căm cũa các bên Việc các đương ar

anh chấp, yêu cầu vé din sựlá gai quyết các mâu thuẫn về quyền và lợi

tự thương lượng giải quyết hay cơ quan nhà nước có thấm quyển Tòa án ra quyết dink, bên án v gai quyết tranh chip, yêu cầu cũa đương sự cũng chỉ là các hình thúc

9

</div>Trang 16<div class="page_container" data-page="16">

phip lý để giếi quyết vụ việc din nơ Xét cả vỀ lánh ế và xã hội thi phương thức git quyết ma dat đợc sự đồng thuận của các bên là phương thúc hiệu quả nhất. Do đó, ngay cả khi đã các đương mr đã khôi kiên yêu cầu Toa án gai quyết vụ việc dân sự thì

việc hịa giải của Tòa án là cần thiết

ĐỂ giải quyét ranh chấp din sự có nhiễu phương thức khác nhau như hy hương lương yêu cầu cơ quan chủ quản giả quyết trung gian hỏa giải Trong tà, Tơn

án. Song cho đị giải quyết bằng phương thúc nào các đương ny đều có quyền thổ

thuân với nho để giã quyết quan hệ gháp luật ranh chấp, bi họ chính là chỗ thể ct

các quan hệ pháp luật néi dung Mặt khác, vide hoe gii mang lạ nhiễu ý nga cả véảnh tỉ, xã hội và pháp ly. Vì hổ, pháp luật ode các nước đều quy đính Tịa án c trách

nhiệm hịa giải đã giúp đỡ các đoơng sơ thda thuận với nhau giãi quyết tranh chip, trừ

các tường hop không hoa giải duve hoặc khơng được hịa giả. Theo Điều 23

BLTTDS nim 2003 của Liên beng Nga quy định vé vụ việc din mthuộc thim quyền était của Thim phản hòa giải như sau

1 Thần phán hòa giải xát tử ở cấp sơ tim những vụ việc sau đậy

1) Puvide vé ban hành lãnh cũa Tôn án

2) Taide ly hôn nu các bên vo chẳng không tranh chỗ

3) Tị việc về chư tài sân clumg cũa hai vợ chẳng không pin thuộc vào giá vụkiên

4) Những tranh chấp khác phát nh ie quan hệ hôn nhân, triynhững tranh chấp Hiên quan din vậc xác định cha, me, tước quyẫn làm cha làm me, vé mdi con mới

-) Tranh chấp về tn su trị giả không vượt quá S00 lẫn lương tôi thie do luật

liên bang qnp dinh dove tinh vào ngày để đơn fc adn

6) Tranh chấp phát sinh từ quan hệ lao động trừ những banh chấp về khôi he việc làm và tranh chấp lao đồng tập thể:

7) Tranh chấp về vác din thứ hr sử dụng tt sân

2. Lut liên bang có thi cup nh Thẫn phán hịa giã vết xữ cả những việc

3. Trong tường hợp nhập một sổ yêu câu có liên quan với như, hoặc trong trường hop thay ai đỗ tương tranh chấp hoặc khối adn ngược lợi nễu như cô yên dhs môi tuc thi quyển xét cũa Tịa án qn khác, có yêu câu vẫn thuộc thẩm, sd ring yêu câu đó do Tôn án quận giải

</div>Trang 17<div class="page_container" data-page="17">

in giã giãi curd vs án Thân phán bòa git ra qué đnh chhyễn vụ ân cho Téa án quân đễ giải yết

4 Tranh chấp về thi quyền xét xử giữa Thm phân hịa giã và Tịa án qn

là hơng được phíp [287

Nhờ vậy, rong điêu kiện phát triển của nin kinh tơ Liên Bang Nga hiện nay tht iệc hình thành chế dinh "Thâm phán hòa gi” đã tạo đều kiện để út gọn các thổ tục

tổ tụng trong quá tình gi quyết các vụ việc dân ag nâng cao hiệu qua xế xử của cáccơ quan Toa án

6 Hos Kỹ các thủ tục hòa giải được áp dụng để giã quyết các tranh chấp nhỏ

trong các fish vực khác nữ lao động gia dinh trong những vụ liên về nevi phạm thơnthun thanh tốn tên bổi thường Toa án sẽ tun bổ hủy bỗ thơa thuận đó nếu thơnthuận này vi phạm chính sách ching ci xã hồi và vỉ phạm nghiễm trong pháp luật

Còn những this thuận ngằm gia các bên đương sơ mà không thể hiện trong văn bản thi Tôn án không can thiệp Trong trường hợp Tịa án n bé võ hiệu sự thơn thuận

thủ Tịa án sẽ xem xét lại sự thơa thuận đó từ đầu ®

Đơi với việc din nự là vide các cá nhân, cơ quan, t8 chúc khơng có tranh chấp,

nhưng có yêu cầu Toa in công nhận hoặc không công nhận một sự kiện pháp lý là căncủ làm phát ảnh quyền và nghĩa vụ dân sợ, hôn nhân và gia đnh, kinh doanh thương

mei và lao động cia mình hoắc ofa cá nhân, cơ quan tổ chức khác, yêu cẩu Toa én

công nhận hoặc không công nhân quyền vé din sự hơn nhân và gia đính, kinh doanh,thương mai và lao động, yêu cầu Toa án công nhận sơ thoả thuân ofa các đương sviquan hệ pháp luật din sự kinh doanh, thương mai và lao đồng Do mục dich các ofa

hòn giã là giúp đố các bên đương sự giã quyết ranh chấp nên đổi với những việc din say mà đương sự yêu cầu Tòa án xác định một ar lận pháp lý như yêu cầu thing báo một nguời vắng mit tei nơi cử trủ tuyên bổ một nguờ là mắt tính hoặc đ chất, yêu cầu hãy quyệt đnh uyên bồ mốt người là mắt ích hoặc đ chất; yéu cu tuyên bổ một

"người là mất hoặc hạn chế ning hục bảnh vĩ dân my và yêu cầu Tòa án hỗy bỗ các

tuyên bổ da, yêu cầu Toà én tuyên bổ chấm dit mét quan hệ pháp lý dang tin tại nhhy

Yêu cầu hủy ct hôn trả pháp luật, yêu cầu uyên bổ văn bin cổng chứng vơ hiệu... th

Tịa án khơng tin hành hịa giải. Bối các sơ kiện pháp lý là khách quan nên Toa én khơng thi hịa giã để gúp các đương sự thô thuận vé một sự ki phép lý,

STAND TC, Dự in VIER SILT. Ting ering văng he xi eta Vit Nem, Kỹ yin pháp hit dung din sự, TH Nội 2000

"1

</div>Trang 18<div class="page_container" data-page="18">

Đôi với một số việc din nự mắc đủ các đương sự cổ mâu thuẫn về quan hệ phép

luật nồi ding nhưng các bên đã thống nhất được phương thúc giã quyét mâu thuẫn và

yu cầu Tịn án cơng nhận giá trị pháp lý ofa sự thơa thuận đó thi Tịa án vẫn tần hành hoe giã. Chẳng hạn, đối với yêu cầu công nhận thuên tinh ly hôn, chia tả sản khi ly hôn thủ Tòa vẫn tấn hành hòa giải him mục dich giúp các đương sơ đoàn tụ với

Đi với yêu cầu Toa én công nhân thôa thuận của đương sơ như yêu cầu công

nhận sự théa thuận vé thay đổi nguời trực tiếp nuôi con, yêu cầu xác ảnh quyển sỡ Hữu, quyển nở đụng ti sin phân cha ta sin chung để thi hành án theo quy định cite

php luật vé thi hành án dân sơ hủ Tòa án cũng khơng cần thiét phải tin hành hịa giảibat bin chit cit các Losi việc này các đương sơ đã thôa thuận được với nhao về nốiđang tranh chấp và họ chỉ yêu cầu Toa án công nhân nựthôa thuận đồ Tịa án cơngnhận u cầu của các đương sự, néu thưa thuận dé là tự nguyện, khơng trái pháp luậtvà đạo đức xã hội

Nhờ vậy, hòa giải được áp dụng đối với các vụ viée dân sự mà bên chất giữa các

đương sự có mâu thuẫn về quyền và ngiĩa vụ trong quan hệ pháp luật ndi dụng

~ Ha giã là thủ ie bắt buộc trong quá trình giã apt hẫu hết việc dân se

“Xuất phát từ ý nga kink t, xã hối của việc hòa gia nên pháp luật của các

nước đều quy đính hịa giải là hủ tục tổ tng bit bude trong quá tỉnh giải quyết và

iệc din sự Song việc hịa giã mang tính bit buộc được tiến hành thời điểm nào cecq tình gai quyết vụ việc dân ax đợc pháp luật của các nước quy định khác nhan

Chẳng hạn Ở Hos Kí có hai hình thie hịa gli các ranh chấp din sơ hịagiấu chính thúc và hịa giải khơng chính thức. Hoa giải khơng chính thúc là việc các

ân tranh chip gặp nhau dé trao đỗ, tha thuân trước khi nộp cé ti liêu chứng cớ cho Tòa án Néu các đương sơ đã gập như mà không thôa thuận với nhau thi c thể nhờ "người khác mà không phố là nhân viên Tòa én để giúp đương ar giải quyết ranh chấp

mà khơng cần nhờ din Toa án giải quyit Có thể thấy thủ tục hịa giả khơng chính

thúc ð Hoa Kỷ hương tự nh thổ tc từ thôn thuận (tơ hơa giả theo pháp loật TTDSViệt Nam). Hịa giã chính thức là hịa giả thơng qua trong tà hoặc hoa giả viên Các

tiên có thé hr chon cho mình mét trong ti viên. các tong tii viên hoặc các hoe giải Viên để giúp các bên tranh chấp gi quyết vụ vide đó. Trên cơ sỡ giúp đổ của trọng ti

</div>Trang 19<div class="page_container" data-page="19">

viên hoặc hòa gi viên, các bên di đến thôn thuân giải quyết Hanh chấp, Tàn án tơn

trong các quyết định hịa giải của trong tài viên và hòa giải viên Š

Điễu 148 BLTTDS Liên bang Nga quy ảnh nhiệm vụ của Toa én trong gai

đoạn chuẩn bị xét xử là hòa giải giữa các bên”. Điều 21 BLTTDS mới của Pháp quy

đảnh Thẫm phán có nhiễm vụ hôa gii các bén đương my Với quy dinh này hòa gii trở

thành chúc ning, nhiệm vu thường trục của Thim phán trong toàn bộ tién tỉnh giã quyết va lên Tại hội thio về Pháp luật Tổ tung dân sự difn ra tei Ha Nội vào ngày, 18/1998, Ơng Jean-Marie. Chánh én Tịa én Sơ this thi quyền rộng Pasi nói

để hỏa giã, BLTTDS mới cũa Pháp là sự hịa trên giữa tịnh hiện thực và tình I tưởng Ha giả không phẩ là một gia đoạn cũa quá trinh tổ ting nương đổi với Thi phán ti bắt cứ lúc nào, đậy cũng là nhiệm vụ tắt yẫu gn hẳn với chúc năng

tia ho. Điẫu mày được qnp đình tại các Điẫu 21, 58, 127 đến 131BLTTDS Pháp”

Nhật Bin, hos giã quan tòa án là bước cũng cổ thôn thuận giải quyết ranh chấp thong qua sơ nhương bơ của các bin Hịa giải qua Tịa án có thể được thực hiện trong thời gian chỗ ton án xét xử Điều 275), Toa án có thé gợi ý các bin hôn gi qua

ton án vào bất cổ lúc nào trước khi Ton án xét xử (Điễu 89). Hịa giải qua toa án có

liệu lục tương tự như việc tr dinh đoạt quyển hoặc quan hệ pháp luật đổi với đối

tương của vụ kiện

Ở Việt Nam, Điều 10 BLTTDS năm 2015 quy dink: “Téa án có rách nhiệm tiến hành hòa giã và tạo đẫu kiện thuận lợt đễ các đương su thỏa than vớt nhan về

việc giã quyết vụ việc dân sự theo quy đình cia Bộ luật này”. Và khoản 2 Điều 203BLTTDS nim 2015 cing quy dink: trong thời hạn chuẩn bị xát xử Tịa án ra mốttrong các quyết định sau đây:

4). Cơng nhận nụ thơn thuận cơn các đương sử,9) Tạm đính chỉ iat qut vụ án;

©) Đình chi gi quyết va én,@ Dua vụ dnraxétxit

Nine vậy, ð Việt Nam hiện nay, hòa giải được tiên hành nh một th tục, cổ tinh

bit buộc đổi với hấu hit các vụ việc din nr trước khi mở hiên tịa so thim. Khi hơn

STAND TC, Dự ín VIE9S017-Ting cường ning he xít tui Vật Nem, BF sấu php Hút tổ ng đônTi Nội 2000,

'BLTTDS Liên bang Ng do TS. NguyỄn Ngọc Khánh chủ bit‘Nai Phip iit Vit ip, Hộ thảo hip hit umg din se,

28 Te Php nim 2005Néiviongiy 7 85/1998, 16

</div>Trang 20<div class="page_container" data-page="20">

giã thành, Tịa án số ra quyết Ảnh cơng nhân sơ thia thuận của các đương sự Ở cae gai down khác cit quả tình tổ ting Tịa án cổ trách nhiên tạo đều liên đ các đương say thôn thuận với nhau vé gi quyét vụ việc din nự và tùy từng thời điểm khác nhan,

Tòa án sẽ ra quyết ảnh hoặc bản án để công nhân sợ thôn thuận cũa các đương sự

Việc bit buộc tin hành hòa giả rước kh mỡ phiên tòa sơ thẫn xuất pt tử những cơ

sở nhất ảnh Trước hú mỡ phiên tòa sơ thấm, Toa án phải tién hành xác mink, chính, host động này đã giúp Thim phán nắm được nội dang vụ én hiểu đoợc nguyên nhân, (đều kiện làm phát sinh tranh chấp, để từ đó mới có điều kiện giúp đỡ các đương sơ

thie thuận với nhau về giải quyết vụ én Ngoài ra, trong giai đoạn này, nếu tiễn hành.

hịa giải thành, sẽ có nhiêu ý nghĩa về mặt tổ tung, kinh tế, xã hội. Treng các giai đoạn.

tiếp theo, Tịa án khơng có trách nhiệm hòa giãi mé chi tạo đều kiện đ các đương mr

ty thôa thuận về giải quyét vụ dn. hông phi tắt f các vụ án Tòa án đầu bit buộc howgiã ma đối với các vụ án khơng được hịa giải và khơng hoe giải được thi Tịa án

hơng tên hành hòa giải

Nhờ vậy, hoe giả là một thi tục tổ ting bit buộc do Tòa án tên hành, nhằmgiúp đố các đương nr thôn thuận với nhu về việc giải quyết vụ việc din ar cho phù

hợp với pháp luật. Tuy theo pháp luật của mỗi nước mã thủ tục bất bude này được thực

Hiện ở các thời đểm khác nhau của quá tinh tổ tạng,

= Têa án là chỉ thd tưng gian tién hành hòa giữ

Tòa án than gia vào quả bình hơn giả chỉ với vai 01a ngờ tổ chức, xác dink

thời gian, dia đm, thành phin, nơi ding hịn giả, giả thích pháp luật và nối dụngtranh chip dé các đoơng nr thia thuận với nhu, Tịa én khơng can thiệp vào nội dangthơa thuận của các bên đương sơ

Mic di Tịa án khơng có quyền hịa giã, khơng phéi la một chủ thể của hịa

giã, nhơng với h cách là cơ quan xét xố Tôn én giỡ vai to trùng gian cho quá tìnhhoe giã giữa các đương sơ Tịa án có nhiệm vụ tổ chúc cho các bên đương ar gấp

nhu dé thương lượng thơ thuận về quyền lợi cơn họ. Khi hịa giả, Tịa én chủ động iii thích pháp luật lin din những quan hệ tranh chấp, pháp luật của Nhà nước, đồng

xiên, khuyén giả, giúp đổ ho thio gi những vin dé vướng mắc trong tâm te tinh căm,

của mình để ho thôa thuận với nhau giải quyết các vin đỀ cia vụ việc. Đây chính là những yêu tổ quyết định din nơ thành cơng hay khơng cia việc hịa gi. Và do vậy,

iệc hòa giải giữa các đương nx mặc dit dua trên sơ tử nguyên và ý chí của đương arnhưng lạ được bảo đầm phù hợp với pháp luật cia Nhà nước, đạo đức xã hồi. Nine

</div>Trang 21<div class="page_container" data-page="21">

vây, Téa án la một chủ thể khơng thể tiêu giữ vai trị trung gian giỏp đổ các đương ar thôa thuận với nhau về giã quyết vụ việc dân ax Đặc diém này là dẫu hiệu để phân

triết hòa giã với truờng hop các đương sự thôn thuận (ty hôn ga), diy là ha trườnghop khác nhau rong tổ ting dân ny

Trong giai đoạn chain bị xét xỡ sơ thẫm, hòn giã là trách nhiệm bit bude của Tòa én đối với hấu hết các vụ án din ny trừ trường hợp khơng được hịa giã và khơng hơn giải được, Tịa án chủ động tổ hức và trực tấp them gia với vei tr gi thích, đơng viên các đương nr te thơn thuận Bén ch dé, ở giải đoạn chuẩn bị xế xử sơ

thấm các đương sơ cing có qun tự hơn gi Seu khi thụ lý vụ việc thuộ thé quyền

của mình, néu các đương sự đã ty thia thuận và không yêu cầu Tòa án tiếp tục giãyết vu việc thi Tòa án ra quyết Ảnh định chỉ giã quyết vụ việc dân sự bài trongtrường hop này đổi trong mà Tòa én đang xem xét giã quyết khơng cịn nữ do cácđương nợ đã giã quyết được với nhau Trong trường hợp, nêu su hi Tôn án hụ lý

việc và trong this hạn chuin bị xét xử sơ thim các đương nơ thơa thuận được với

nhu vỀ việc giãi quyết tồn bộ vụ việc din sơ và yêu cầu Tae án cơng nhận sự thơnthin đó thủ Tịa án phi lập biên bản về my thôn thuân đ và ra quyết dinh cơng nhận

sarthưa thuận cũa các đương sự Như vậy ở giai đoạn chun bị xét xử sơ thầm, nêu các

đương ar tựthôa thuận được với nhau và thôa thuận đỏ là hy nguyện, không trú phápTuất và dao đức xã hội thì sẽ xy ra ha trường họp: trường hop thử nhất, các đương ar

đã tự thôn thuận và không yêu cầu Toe án tiép tục giã quyết vụ án thi Tôn án sẽ raquyết ảnh ảnh chỉ giải quyết vụ việc; ruờng hợp thử hai, các đương sự tư thư thuậnđược với nhau và u cầu Tịa dn iấp tục giã quyết vụ việc thi Toa én sé ra quyết dincơng nhận sự thơn thuận đó.

Đơi với các giá domn tếp theo, việc hòa giả là do các bên đương sự chủ động từ gấp nhau dé gai quyết tranh chấp không phụ thuộc vào thời gin địa đẫm nhất đảnh; tự thương lượng, tự thôn thuận với nhu vé các vẫn để của vụ vie; về thủ tục

hồn tồ khơng có sự them gia cia Tos án Trong trường hop này, Tòa án chỉ tạo

(đu kiên đỂ các bin hy hôn giã bằng cách hối các đương sự có thơn thn được với nhu về gli quyết vụ việc hay khơng? Việc Tịa án hỗi các đương sự có thơa thuận với nhu vỀ giải qut vụ việc thục chit là Tôn án kiểm tra xem các đương sơ có hy hơn

giã được với nhau hay khơng? Tại phiên toe sơ thẳm nêu đoơng mr thôn thuận đượcVới nhau vỀ việc giải quyết vụ việc thi Hội đồng xét xở ra quyết dinh cổng nhân mr

thôa thuân cia đương sơ về vide gai quyết và việc din ar Trường hợp truớc khi mỡ

15

</div>Trang 22<div class="page_container" data-page="22">

phiên tịa phúc thim, các đương sự đã te thơa thuận được với nhau về vie giãi quyết

sya Việc và các đương st u cit Tịa án cấp húc thim cơng nhận sr thỏa thuận của

họ tí Tơn n âu ác đong sơ lân văn bản gã rõ nỗ dng thin thuận và nộpcho Tôn án cắp phúc thấm để dia vào hỗ sơ vụ việc. Do tạ thờinày, Tòa án đểxe bin án sơ thấm và bản án này dang trong thời gian chờ Tòa phúc thim xem xé, git

qguyết nên khi các đương sự từ thổ thuận được với nhu thì Tịa án khơng thé ra quyết

đảnh cơng nhân sự thôn thuận được ma phải ra quyết ảnh đơa vụ án r xát xử phúc

thấm, Tại phiên tòa phúc thim néu các đương nự thôn thuân được với nhau về việc giã

cqayit va án và thôa thuận cit ho là hy nguyên không trái pháp luật hoặc đạo đúc xã

hồi thi Hồi đồng xit xở phúc thim ra bản án phúc thm sit bản án sơ thâm công nhân

sarthõn thuận cia các đương ar

Mic đà, đối với trường hợp hòa gai và hư hòa giải cổ Két quả giống nhau là “ranh chấp din sự đã được giã quyỗt bằng thương lượng" nhưng kết quả tự hòa giải

của đương sự là do các đương sự thục hiển quyén tự dinh đoạt của minh và Tịa én

khơng hi tác động gi. Còn đổi với truờng hop hòa giải do Tòa én tiến hành, mắc đà các đương nự vin là chi thé cũa hòa giải nhưng kắt quả hòa giã có vai to rất lớn cũa

Tịa án Khi tién hành hoe giả giữa các đương my Ton án giữ vị bí đặc biệt quantrong, Tịa án như một aged “mong tải” giúp đỡ các đương se thô thuận với nhau

„ thành phn, nơi dang hịa gi,

hơn gi, gi thích pháp luật nội dung tranh chip, quyền và nghĩa vụ của các bận để

tir đô các đương sự nhận thúc được các quyển và nghĩa vụ của minh và đi đến thônthuận

- Hoa gi các vụ dn din sa được tiến hành theo thủ tực do pháp luật tổ hing

din say ảnh

Hoa giã vụ én din sự cũng như các thủ tu tổ hạng khác do Tòa án tiền hành

trong việc chủ đồng xác định thời gian, địa di

trên cơ sở quy dinh cia pháp luật. Việc quy dinh thủ tục hoa giã các vụ việc din ar

nhằm bảo đầm tính khách quan, cơng bằng, bão dim ar tình đẳng của các đương ar

trong quá tỉnh giã quyết vụ én. Các quy định của pháp luật TTDS về thi tục hòa giải

là cơ sở để tién hành hôn giã các vụ án din nự và bit bude Tòa án và những người

Xhác tham gia hòn gai các vụ án dân sự phi tuân hỗ các quy din vé thủ tục biệu tậpcác đương sự them gia hịa giã, thơng béo hơn gi, tình ty tiên hành hoe giả và thitue ra quyết dinh công nhân ar thôa thuận của các đương ar Với ý ngiữa là mốtnguyên ti, thủ tục TTDS, thi tục hòa giã vụ việc din my được đều được pháp luật

</div>Trang 23<div class="page_container" data-page="23">

TTDS của các nước điều chỉnh: mặc dò thủ tue hòa giấ cia mỗt nước khác nhau là Xhác nhau phụ thuộc vào điều liận ánh tẢ, sã hội của nhã nước 46. Chẳng hạn, thủ tục

hịn giải cũa nước Cơng hịa Pháp đoợc quy định tử các Điều 127, 128, 129, 130, 131,768, 829, $30, 831, 832, 833, 834, 835, 887, 1093 và Điều 1108, 1109, 1110, 1111,1112, 1113. Theo đó, trình từ, thẩm quyên, thủ tục hòa giải được quy định rất cụ thé,

Các bên có thé tự hịa giải với nhau hoặc hòa giã theo sáng kién của Thâm phán Thần phán phụ trách vide thẳm cứu hoàn tắt hé sơ có thể ghi nhận arhoa giải của các

tiên Vụ kiện khối đầu bằng vie git gầy tổng dat mai ra Tan đỂ hoe giã, nêu hịa giấtkhơng thành thì đa ra xét xử. Tuy nhiên, pháp luật của Cơng hịn Pháp khun khíchhơn gi trước khi đưa vụ kiên ra xét xử. Việc hòa giả trước theo yêu cầu cũa đươngsay ci lam gián đoạn thời hiệu ki giấy tổng đạt mơi ra Tịa được gũi trong thơi hạn 2

tháng Lễ tử ngày tiên hành hoe giã hoặc từ khi hit thot bạn ma nguyên đơn dành cho bi đơn để thí hinh nghĩa vụ Việc hịa giải được tién hành vào thời gian và dia

thích hop theo nhân định của Thắm phán, trừ trường họp luật có quy dinh riêng Nộidạng việc thơa thuận hịa giã, đủ mới chỉ thöa thuận một phin hãi được g nhận

trong một biên bản do Thêm phán và các đương nự cùng iy tơn

1113. Ý nghĩa cũa hịa gidivy án dân sự

= nga đỗ với Tòa án

Xét xử tốt i là tất nhưng không phải xit xử mãgiã quyết được tranh

chấp côn tốt hơn, vì vay hịn giã ln được khuyến khích ki gai quyết vụ việc din a, Trong troờng hợp hoe giã thành, Tịa án giảm bót được nhiều thời gian, cổng sức,

tién của cho việc git quyét vụ việc dân ax Việc hịa giã thành được thực hién trước

Xơi mỡ phiên tòa sẽ giúp cho Tòa án giản bớt được nhiễu thủ tục tổ tung phúc tạp và Xhó hin nhạy phiên tòa sơ thẩm, thi tục phúc thêm, thi tục giám đốc thim hoặc thủ

tục tai thẫn và các thi tục tổ hạng quay lạ và giai đonn thí hành án Mat khác, cácauyit ảnh của Tịa én cơng nhận sợ thỏa thuận của các đương sự thường được thựcHiện đợt đấm, Việc khiêu ng, kháng nghỉ quyết ảnh cơng nhân s hố thuận củ các

đương nựít khi xây ra Trøng thục tấn, nhiều vụ án đơa ra xét xử đã bị khẳng cáo,

Kháng nghị, khiểu nổ nhiều lên. Việc gii quyết những vụ én này kéo đã ắt phúc tạp,

lấn cho thay,

tốn kém tiên của, công sức, thời gian của Nhà nước va đương sự Thực

thơng que hịa giéi một số lượng lớn các vụ án dân sự đã được giải quyết. Mất khác,trong trường hợp hòa giải thành, các đương sự đã thuận được với nhau về nộ: dụng,

` BLTTDS Cơng hịa Phip NO Chih Qu gi, Hi Nội, 199817

</div>Trang 24<div class="page_container" data-page="24">

tranh chấp nên cũng thường tự nguyên thi hành các ngiữa vụ eda mình Do đó việc thí hành án dn sự cũng được thực hiên thuận lợi hơn, góp phân giảm thiệu những vụ việc

thi hãnh én tổn dong

Nấu trong trường hop hòa giả vụ én dân sơ không thành thi việc hôn gi cũng giúp Tịa án có điều liện để tim hiễu kỹ hơn nội dung cia vụ án với những tink tất

liên quan, nắm vũng nội dung tranh chap, hiểu rổ hơn tâm ta tinh căn, nguyên vong

của đương a cũng như những vướng mắc trong suy ngữ của ho. Từ đó, Thém phán

cũng cơ hỗ sơ vụ việc, xác định dung lỗi xét xử đúng din trong quá tình gai quyếtviệc, hiệu quả xét xử được nâng cao

- Ứngữa đỗ với các đương ae

Hoa giã vụ việc dân mự bảo dim được quyén tr ảnh đoạt côn đoơng mx. là cơ Hồi để các đương nự có thi bản bạc, thô thuận với nhao vé cách gi quyết tranh chip.

án, các đương sự sẽtiết và thôngcăm với nhau, gi quyết được những vướng mắc trong âm tạ tinh cảm của các đươngsay ding thời nim rõ được các quy Ảnh cis pháp fut liên quan din quan hệ đáng

tranh chip, hiểu được quyên và ngiềa vụ hop pháp của mình Trên cơ sỡ đổ, họ hành

đồng phù hợp với quy đính của phép luật

Trong trường hợp khơng hịa giải thành cing giúp cho các đương sự kiểm chế

vã không làm cho tranh chấp phát triển phúc tạp

- Ứngĩa đỗ vớ lanh tế = xã hội

Tòa án hòa giã thành vụ việc din sự giúp các bin đương sự tự nguyện thôn

thuận với nhau vé cách giã quyét anh chấp ma không cần phải mở phién toe xát xử việc gop phần làm giảm bot sổ lượng vụ việc ma Tòa án phai gui quyẾt, giúp tất

kiệm được thời gian, tên of, công súc cho cơ quan Nhà nuớc, cũng như cho nhândân hạn chế đoợc việc phải sử dung mic manh cưỡng chế Nhà nước trong công tc thiHành én.

Nhiều trường hop hôa giấ thành đã nhanh chồng khắc phục được bit đồng,

giảm bot mâu thuấn và hậu qua khác do tranh chấp gây ra, ngân nga tô pham có "nguồn gốc từ tranh chấp din ny phát sinh đẳng thời khơi phục được lịng tin, cũng cổ đồn it trong nổi bộ nhân dân, thúc dy giao tou dân sợ ấp tục phát tiễn Hôn giã gop phần quan trong vào việc khơi dây, phát huy truyễn thống đoàn kết cin din tộc ta, nâng cao nhận thức và hiễu biết về chính sich, pháp luật của Đăng và Nhà nước, ning cao tinh độ din tí, giáo dục nip sống và lim việc theo pháp luật trong nhân dân Hoa

</div>Trang 25<div class="page_container" data-page="25">

gã thành còn giúp cho việc thi hành én thuận lợi. Đối với những vụ việc phi đưa ra

xét xử thi việc thực hiện các bản án quyết Ảnh cia Tịa énkhơng phai lúc nào cũng suôn sẽ, thuận li. Những phán quyết của Tịa án khơng phii là những cam kết te ngun của các đương nụ, do dé nhiều người đã cố tinh ching đốc kéo di, gây khó

kin khơng chiu thi hành én.Nhang ở các trường hợp hoe giã thành th tinh rang rênkhông xấy ra, các đương như nguyện thé thuận với nhau về giã quyết vụ án, nên họtừ giác thi hành các cam kết với ý thúc hy nguyện cao, ma khơng cin có sự tác ding

của cơ quan Nhà nước, và do đó việc thi hành án trở nên đơn giản dễ ding nhanh gon

khơng có những hậu quả ding tắc xây re

Như vậy, hòa gai gop phần vào việc giữ gìn an ính, trật hr cổng bằng xã hồi,

êm cho mốt quan hệ xẽ hội phi iển không phố bằng mệnh lệnh, ma bing giáo duc thuyết phục va nự căm thông côn các thành viên rong xã hồi

1.2. Cơ sở khoa học của việc quy dinh và hòa giã vụ việc din nự

121, Cosa ý luận

Hoa giải được Nhà nước quy đính khá cụ thể trong các vin bản pháp lut và "ngày cảng được hồn thiện để phù hop với chính sich pháp luật của Nhà nước nói chúng phù hop vớ thực ổ xét xử các vụ án dân sự phát sink trong ting thời kỳ

Hoa gai vụ việc din sự là một đặc trừng của luật TTDS, đuợc pháp luật TTDSquy Ảnh mà khơng dave pháp uit tổ tung hình nợ và pháp luật tổ tụng hành chính quynh Sở ef có sựkhác nhau này là vi trong tổ tạng hình s quan hệ pháp luật đượcgit quyết rong vụ án là quan hệ hình mr gi Nhà nước với bi can, bị cáo (người thụcTiện hành vi phạm tô). Do đá, bi can bi cáo khơng có quyền thie thn với Viện

kiểm sit (cơ guan đi diện cho Nhà muse) truy tổ họ về tối danh ho pham phi và mức Hành phạt họ phải chiu Còn trong tổ tụng hành chính, mốt quan hệ pháp luật cần giả: qgyất trong vụ án là mối quan hộ hành chính gia các cá nhân, cơ quan tổ chúc bị

qin lý với các cơ quan Nhà nước thục hiện quyền quân lý Nhà nước có qut dintHành chính, hành v hành chỉnh bi kiện. Do đó, các đương ny trong vụ án hành chính

khơng có quyển thie thuận với nhau về việc giã uyết vụ án hành chính nên Toa én

cũng khơng hịa giãi các vụ án hành chỉnh Còn quan hộ pháp luật được giã quyếttrong các vụ án din sự là quan hệ pháp luật dân my hôn nhân và gia Ảnh, kính dosh

thương mai và lao động Trong các quan hệ này các chủ thể đều binh đẳng nôn Toa án có thể hịa giải

19

</div>Trang 26<div class="page_container" data-page="26">

Việc quy dinh hòa giã vụ việc din nợ là một thủ tục bit buộc oie Tae án trước

Xơi mỡ phiên tịa sơ thim, xuất phát ừ luật nội dụng (cụ thể là luật din mỳ, Luật din say diéu chỉnh méi quan h gia các chủ thể bằng phương pháp binh đẳng thôn thuận, hon nữa một trong những quyền quan trọng của chủ thé luật dân sự là quyền tự định.

đoạt Vie quy định hòa giã là một thủ tục bit buộc của Ton án true khi mỡ phiên tòn

sơ thấm có thể néi là mét biên pháp để những đương mr tham gia thục hiên được quyền tự Ảnh đoạt cơn minh, Ngồi ra xuất phát từ đối tượng, điều chỉnh của luật din

18 qoan hệ ti sẵn bôn nhân gia định, phen vĩ ảnh hưởng của nó chi mang nhkiơng tiệt đốt với những đương sự có quyền và lợi ich lia quan mà thổi Vì các lý do

trên ta thấy thi tục hòa gli rong việc giả quyét vu án din sợ là một thủ tục cần thiết

122. Cơ số thực tấn

TDân tốc te co truyện thẳng doin kit tờ lâu đời, tinh căm giữa người với người là

xuột trong những mục tiêu quan tim hing đu khi ban hàn các quy định tên quan din

quyền lợi cá nhân của Bing và Nhà nước. ĐỂ giả quyết tốt các mâu thuẫn thường

"ngày xây ra trong đối sing xã hội sao cho có tỉnh có lý và giữ gin bản sắc của dân tộclà một việc lâm vô cùng quan rong và cin thiết Mục dich của việc giả quyét mâu

huấn là vừa bảo dim quyên lợi của cơng dân, vừa phi hin gin và giữ gìn tinh đồn kết giữa ho Vi vậy hịa giả là một vẫn để nhất thiết phấi được đặt r rong TTDS, đu đổ vie phù hợp với mục iêu chính tì của nhà nước, vừa phủ hợp với uyên thống đạo

đặc ofa din tộc

Hon nite & hw hit các nước trên thể giới, Toa án cổ va trỏ quan trong trongviệc bảo vơ quyển cơn người. Vì vậy, trong thi tục TDS, pháp luật nhiễu nước cũng

đất ra vấn để hòa gai cing những quy din v phan vi áp dung thủ tue áp dụng và

những biện pháp nhất ảnh: Việc tôn trong các quyén cơ bản côn cơn người thực tế đã

trở thành một nguyên tắc cơ bản cia luật Quốc tổ hiện de, đây cing là điều kiện quan

trong để bão dim hịa bình, an ninh cho mai quốc gia và cả cơng đồng quốc tê. Để hịađồng với pháp luật thé giới, cần cứ vào truyền thing dân tộc va the tấn xát xổ các vụán din ng việc quy đính hịn gai trong thi tục tổ hạng din sự nước ta đã tr thánh mộtYên cản yêu khích qua vila mới vẫn để cin dove que lân, hoàn tiện hơn iba

1.3. Các yếu to ảnh hing đến hòa giãivụ việc din sự

Thứ nhất các gy đành của phap luật tổ nog vé hòa giã vụ vide din cir

ĐỂ hịn git vụ việc dân sơ có hiệu qua, trước hit nhu thuộc vào tinh thống nhất, đẳng bộ, phù hop với thục tin và pháp luật nội cũng của pháp luật TTDS. Đây là một

</div>Trang 27<div class="page_container" data-page="27">

trong nhiing yêu tổ có sự ảnh hưỡng rt lớn đến chất lương, hiệu quả hoa gai vụ việc din ny ci Tòa án Pháp luật TTDS được áp dụng chung đổ thục hiên gai quyết đối

với các vụ việc din sự. Tuy nhiên, pháp luật tổ tung dân sự chỉ quy định về tình tự vàhủ tục thực hiện, côn việc giả quyét như thể nao, quyết nh ra ao lại thuộc về những

qgyy Ảnh của pháp luật nội dang (ainr Bộ luật Dân mực Bộ luật Lao động; Luật Thươngmei; Luật Hén nhân và gia int). Do đó nêu các quy dinh của BLTTDS năm 2015tương tích thẳng nhất vớ các quy định của pháp luật nội dụng sé tạo did liện thuận

lợi và ning cao chit lượng hòa giã vụ việc din sự Ngược s, nấu nh pháp luật tổ tong và pháp luật nội đụng mâu thuấn nhau thì sẽ gây khó khán cho việc giã qut vụ án nói chung và hơn giải vụ việc din sự nồi riêng, Trường hop khơng có hướng din cụ thể sở kh khẩn cho thẩm phán khi hòa giải va việc din ar. Hiên nay theo BLTTDS không quy đính cu thi về thi tục hoa giã đối với việc din sự do đó có nhiều nhân

thúc khác nhao về pháp luật ấi tién hành giải quyết việc din mự có tiễn hành hịa giất

hay khơng?

Mặt khác, khoản 4 Điều 85 BLTTDS năm 2015 quy đính "đổi với vụ cn ly hỗn

dong si không được iy quyển cho người khác ty mặt minh tham gia tổ mg”. Vay,

trong vụ án ly hơn các đương sự có quyền ủy quyển cho người khác tham ga hòa giãđổi với vide giã quyết vin đi v ti sản hay không? Đây vẫn cơn ta vẫn để cịn nhiềuquen idm khác nhau Rõ ràng s khơng tương thích giữa phép luật nội ding và phápThật tổ ting hoặc quy dinh không cụ thể cia phép uật TTDS không chỉ không dim bảo

được quyền lợi của các bin đương sơ mê còn lam cho thim phán được phân công giã

quyit vụ việc lỏng túng + ngủ, chất lượng hòa giã các vụ việc dân ar không đượcdim bảo

Bin cạnh việc phi dim bio tinh thẳng nhất giữa pháp luật nội dụng và phép

Init tổ ting thi việc bảo dim tính thống nhất giữa nối dung các Điều luật trong phápluật tổ tụng din sơ luôn là vấn để hàng đầu kửi xây dựng các vin bản pháp luật Phápluật tổ tung quy định về hình rth tue giã guyết vụ án, tình hth tục iên hãnh hôn

gấu và vậy các điều luật phi thơng nhất với nhau thi người tiên hành hịa giải không

phải lung ting vi pháp luật quy dinh không 18, khơng đẳng nhất Do vậy, cân hồn

thiên pháp lut vé hòa giéi vụ việc dân sơ để ning cao chất lượng hòa giã vụ việc din

Tại là về đâu hiện lạnh t xã hột myyễn thơng văn hóa

bì

</div>Trang 28<div class="page_container" data-page="28">

Mic đã hi là yêu tổ có m nh hướng tác động mốt cách gián tiếp song nó li có nhõng ảnh ining khơng nhỏ én chất lượng xát xử cũa Tòa án Sự tắc động này thé Hiện ở việc kh inh tổ phát biễn, quả tình đổ thi hóa nhanh, đời sống được nâng cao,

con người có xu hướng hưởng thu nhiều hơn, các mỗi quan hé cũng được mỡ réng và

phúc tap hơn, sơ thay đối trong lối sống sinh hoạt vẫn hóa làm cho cuốc sống vợ chống khó đang hịa, ho khơng fim được tắng nói ching nên yêu cầu Téa én gi

cqoyit cho ly hơn ninrmét mz giã thốt Bến cạnh việc giã quyết quan hộ hin sự đặc

tiết à các vụ việc có liên quan dén những tả sản là bất đơng sân có giá tị lớn Khi có tranh chip xây ra các bên ranh chấp thường căng thẳng và quyết lit nhằm thụ được lợi nhiễu hơn về phia mình nên việc hòn giã của Tòa án cũng gặp nhiều khỏ khăn Bin cạnh đo, ki gi quyết các tranh chấp liên quan đến quan hệ hôn nhân và ga định

những mâu

đến vin dé nh cân cia các bên tác đồng trục Gập đến danh do oa mỗi nguùi nên

thục sự đang tên tại bên trong nhưng tranh chấp đó bởi nó liên quan

các đương ar thường có xu hướng dẫu kin các nguyễn nhân mâu thuần không muốn, nổi ra. Chính tim lý này làn cho người tin hành hịa giã khó có thể gổ rối được

những ranh chấp khi không biết được tuing tin adi dung của nự việc

Bal: trình đồ nd biếtpháp luật của đương sue

Đây la mot trong những u tổ có ảnh hưởng khơng ahd đồn chất lượng hòa

giã và việc din sư ti Toa án Khi én hành hòa giã va việc din sự các Thim phán

phải giải thích cho các đương sơ những pháp luật nôi đang và pháp luật tổ tạng quydink nhờ thể nào về vin dé ma các bên dang tranh chấp, đồng thời phổ biển quyển và

nghĩa và của họ khi tham gia hịa gi, Tuy nhiên, khơng phải a công hiểu được nổi

đang ma các Điễu luật quy dink Đặc biệt đối với vụ én ly hôn, tranh chấp về tà sẵn

chung th thường người vợ ngữ rằng họ bi chẳng bỏ là mot trong những hỗ then với xã hội, ôi hi họ nghĩa ring minh đã công hién of tai trể cho chẳng, cho cơn, cho Ga

inks nên khí ly hơn thi ho là người thiệt thos nhất, họ yêu cầu phía bên lúa phãi bdi

thường cho ho tốn thất vi danh der do việc ly hôn gây ra; các tranh chấp về din sơ iên quan din dit đủ, nhà 3, quan hệ thương mei, quan hệ lao đồng đôi hồi đoơng sự phải co những hiéu biết nhất dinh về tùng nh vực. Tuy nhiên, khơng phii đương ar nto cũng có đã hiểu biết đỄ tham gia giã quyết tranh chip, nhân thục đúng quyển và nga vụ của mình Mặc đà Nhà nước ta để áp đụng nhiễu biện pháp nhằm tuyên truyễn, phổ

</div>Trang 29<div class="page_container" data-page="29">

tiến pháp luật đến ting người din nhưng, tình độ hiễu iết pháp luật con rất han chế Điều này không những ảnh ning rực tép din quyén lợi ci đương arma còn là mr căn rỡ cho các Thim phán tén hành hoa giả:

“Bồ là: trình đồ năng lực, đạo đức nghề nghhập của Thẫn phản

Ki Hành hịa giải đơi hồi nguồi Thẩm phán khơng những cổ trình độ chun mơn nghiệp vụ nhất định mà cịn đồi hồi người Thẫn phán có lịng yêu nghề Bồi hòa giả vụ việc din mx méi loại vụ việc lạ có những yêu tổ đặc thù riêng Đối Với việc hôn gi các vụ án vé hôn nhân và gia dn, không phối chỉ tấn hành hịa giất đã giúp các bin thơa thuận được với nhau những vẫn để đang tranh chip ma còn giúp hho đốn tụ Thục tấn giải quyết án hơn nhân và gia định cho thấy khơng ít vụ án ly hôn giả tạo để nhằm trến tránh các nghĩa vụ về tú sin cũa vợ và chẳng, nấu người thấm phán khơng tim hiểu kỹ nói dung vụ việc thi đà hòa giả thành những tranh chấp đồ, gh nhận nự thie thuận cit họ thi về mắt pháp lý thơa thuận đó là trái pháp luật và khơng đoợc công nhận. Hay tong trường hợp Thim phán tiến hành hòa git vụ án ly

hốn, mắc đò hei bên đẳng thuần xin ly hôn việc ly hồn của ho là từ nguyên nhờơng khi

Yêu cầu tỉnh bày về nguyên nhân mâu thuấn thi ho lại không tinh bay được. Xét vé

uất phép luật thi khi ha bin tự nguyện ly hơn thì Toa án lập biển bên ghỉ nhận thơathn đó, nhưng đổ với vụ án ly hơn thi mục đích là hịa giải đồn tạ nền đồi hồi người

thấm phán phii liên tì hoe gia, đổi khi hoe giải người Thim phán phi nhừ mốt

người bạn

"nguyên nhân không đáng af ho phải ly hôn như một trong ba bên vợ hoặc chẳng Xhơng có khả năng sinh cơn, mốt trong bai người mắc bệnh hiểm nghào từ đó Thim

phán phân tích, động viên và khun nhủ ho đồn tạ Như vậy kết quả côn hoạt độnglâm sự với các đương sự Như vay đương sự mới bộc bạch những

hòn giải mới có hiệu quả Ngồi ra chất lương hịa giã vụ án hơn nhân gia ảnh cịn pins

thuộc vào rất nhiều các yêu tổ khác nh hiệu quả host ding của các cơ quan tổ chức xã

hồi Hội phụ nữ, các cơ quan quân lý gia dinh và Hể em, oie cơ quan nơi ma cácđương sự trục tấp cơng tác. Đơi kh chính nhiing tác động cơn tt host động hôn giải tirnhững cơ quan, tổ chức này đã giúp các đương sự chim dit được chững ranh chấptrong ga ãnh, hin gắn được méi quan hệ nh căm giữa họ mà nhiều khi Tịa án lạ

Khơng thể hôa giải thành. Chit lượng hoe giải vụ án hôn nhân và gia inh chịu sự ảnh huỗng từ rất nhiều yêu tổ khác nhau, nhúng vi cơ bản để dim bảo được hiệu quả đôi

33

</div>Trang 30<div class="page_container" data-page="30">

hồi nự nổ lực, kiên ti, cổ gắng tất nhiều về tình độ chun mơn nghiệp vụ ở cán bộ Tịa én đặc biệt là thim phán, ý thúc, nhận thúc pháp luật cũa người din

Tương hy, đổi với vide hòa giãi các vụ việc đân sự lánh doanh thương mai, lao

đông bên canh việc am hiễu pháp luật v từng linh vục, con dai hỏi Thim phán cần có ảnh nghiệm hòa giã, am hiểu tâm lý đoơng mự để phân tích giả thích pháp h

dang tranh chấp, từ đó giúp các đương sự nhận thức 18 các quyễn và nghĩa vụ cũaminh và đi đốn théa thuận,

144. Khái quát sự hình thành và phát trên của pháp hật tế tung dn sy Việt Nam ve hia giải việc dan mg

14.1. Giai đoạn từ năm 1945 đến năm 1989

Cách mang Tháng Tâm thành cơng đã xóa bơ chính quyền Nhà nước thục dn

phong kiến, lập ra nước Việt Nam Dân chỗ Cơng hịa là Nhà nước đốc lập, dân chủ thực sự của nhân dân, mở ra muột kỷ nguyên mi trong lịch sử phát triển của trước ta.

Trong những ngày đầu tiên cũa chính quyền cách mang non trẻ, việc soen thio vin bản pháp luật ni chung và vấn bản pháp luật tổ tụng nổi riêng đ cơ quan te phấp áp dạng là không thể the hién được. Vì vậy, ngày 10/10/1945 Chủ tịch Hỗ Chi Minh, đã kỷ Sic lành sô 47/SL vi việc giữ tam thời các luật lệ hiện hành & Bắc, Trùng Nam,

bổ cho dén khi ban hành nhõng Bộ luật pháp duy nhất cho tồn quốc, nu những luật

18 fy khơng trái với những Điều thay dai ấn định trong Sắc lệnh này [35] ° Như vậy,

trong giả đoạn này, vẫn dé hoa giải néu không tái với những nguyên tắc độc lập cia

nước Việt Nam và chính thi cộng hơn th tiếp tục được áp đụng

Han giải là một chế định quan trong trong TTDS. Nggy trong luật l cũ ben

hành trước năm 1945, hòa gi cũng được coi là một thi tục tổ hạng bit bude, ching

hạn theo quy định của Bộ Bắc kỹ pháp viện biên chỗ thủ đối với các việc hộ và thương

say nhiễm vụ chính của Chánh án Tòa án sơ cấp là hòn giã, hoe giã không thành mới đan ra xét xử và đối với những vate thuộc thim quyền cia Toa án độ nhĩ cấp, Chánh, án Ton án sơ cắp cũng thờ hôn giả rỗi lập hỗ sơ gis Tos án cấp rên

Sau Cách meng tháng Tám thành cổng thể lẽ hòa giải cũng được git lạ và

cũng đoợc coi là một giai đoạn tổ tang bắt buộc. Nghién cứu quả tỉnh hình thành và phat tiễn cũa chế đính này trong quả trình xây đụng Nhà nước và pháp luật Việt Nam có thể thấy được vi t và tim quan trong của chế ảnh hịn giã trong q trình giã

</div>Trang 31<div class="page_container" data-page="31">

cqayit các vụ án din sự Cuộc cải cách Tư pháp lần thứ nhất bắt đầu với việc lập hồi

đẳng hòa giải ở cấp huyén và rau dé là việc ban hành các Sắc lệnh, Thông te quy dint

vi vin để hòn gai rong TTDS. Cụ thể

‘Theo Điều 3 Sắc lành số 13/SL ngày 24/1/1946 về tổ chúc Tòa áa và quy dinh

các ngạch Thim phán thi Ban tư pháp xã có quyển hịa giã tắt cé các vide din sự và

thương sơ Nếu hòa giải được, Ban tr pháp có thé lập biên bản hoa git cổ các ủy viên

và những người đương aris [36]

Sau đó, Điều 4 Sắc lệnh số 51/SL ngày 17/4/1946 về việc ấn định thêm quyền.các Tên án và sơ phân công gia các nhân viên rong Tòa án quy định ring biên bảnhòn gi thành cũa Ban tr pháp xã chỉ có hiệu lục từ chứng thư, Điều 9 Sắc lnh SL/EL

nổi trên cũng quy ảnh ring: Thâm phán sơ cập, khi nhận được đơn khiểu về din me lay thương sự phi đội hai bên din đổ thờ làm hoe giã. Biên bin hịa giã có hiệu lục

cơng chúng thơ Điệu 12 8thương su thuộc về

Thần phân co cấp this hòa gián [5T]. Điều này cho théy vai trò cũa công tác hoe gi đã được nhân nhân ngay từ những vin bin phép luật đầu tên về thủ tục ổ tụng

Các tổ chức và hoạt động của các cơ quan Tư pháp đến năm 1950 được cãi cách ba Sắc lãnh sổ 85 ngày 22/5/1950. Tai Diu 1 Sắc lệnh số 85 quy dink: Tòa án sơ cấp

nay gọi là Tòa án nhân dân (TAND) huyện Theo quy nh tei Chương HH tì “TAND,

huyện hop thành Hot đẳng hịa giã đễ thứ hòa gi tắt cả các vụ liên về din aự và

thương sie hễ cả các việc sim ly ả, trừ những vụ kiện mà theo luật pháp đương siekhơng có qun đâu dink” (Điều 9). "Biên bản hịa gid thành là một cơng chính

chứng ther có thi dem chấp hành ngạ. Tig nhiên cho đến lúc biên bản hỏa giả được chấp hành xong nu Biện Ip vét bién bản dy phạm din trật ee chung thì cơ quy sâu Téa án có thẫm quyền sina đổi lạ hoặc bác bỗ la đẫu mà hai bên đã thôn thiện,

Han Hing cáo là 15 ngày ron kd ngày phòng biện If nhân được ha giã thành"

(Điểu 10), Nếu hịn giã bất thành ma Toa án có thim quyền chơa quyết Ảnh g, th Hồi đồng hịn gi có thể tam thời cho thi hành những phương pháp bảo thủ cần thiết TAND cập huyện phố độ tỉnh ngự hỗ sơ cơng biên bản hịa giã bất thành ghi việc cho thi hin nhing phương pháp bảo thủ lên Tịa án có thim qun, Toa án này sẽ

cyt y, sta chữn hay bác bỗ những phương pháp bảo thủ nếu xát thấy không cần thtĐiều 11). Người nào khác với đương nụ xét mình bị thiét ha vi biên bên hoe giải

thành, có quyên dé đơn yêu cầu TAND cập huyện ra mệnh lệnh hoãn việc chấp hành.

lãnh nay còn quy định rằng “Nhiing việc kiện dân sự vàquyén cita Tòa án dé nhi cấp đầu phải giao trước về cho ông

</div>Trang 32<div class="page_container" data-page="32">

tiên bản hoe giải Ấy, Người bị thiệt hại phất để đơn trong thời hạn 15 ngày tron sau khí

Một trong những

“TAND năm 1960, Luậttổ chức TAND 1960 cụ thể hóa Hién pháp 1959 quy định thin

quyền của TAND nh say “TAND lnyện thênh phố thuộc tinh, thị xã hoặc đơn vi"hành chỉnh tương đương có nhiễm vụ hỏa giã những vụ tranh chấp về dân sự... và

Tướng dẫn công tác hỏa giải 6 xã và lâm phốt Điều 19) D7]

Ngay seu Hiên pháp 1959 và Luật tổ chúc TAND 1960, quy din vi bí, chúc

lớn trong tổ chức Tịa án a việc ban hành Luật tổ chức

năng nhiệm vụ, quyền hạn của TAND trong việc hoa giải còn được tip tục khẳng đánh và co thé hóa băng một số văn bản pháp lut khác nine

Pháp lệnh ngày 23/5/1961 về tổ chúc của TAND tất cao và TAND dia phương đã quy Ảnh tạ Điều 12: "TAND thành phố hóc tĩnh tư xã Inn hoặc dom vi hành chính tương đương cơ thẫm quyển hòa giã những việc tranh chấp về dn se [35]

Thông hr số 1080 — TC ngày 25//1961 của TAND cao hướng din việc thực Hiện thim quyển mới cia TAND thành phổ thuộc tin thi xã, Iuyén, khu phố quy dink: "Trong lên the huện tiẫn quyền mớt, các TAND tiệc tinh, th xã luyện, khu chỗ phat luôn hơn chủ ÿ đậy đi én vide hịa giã, giáo che nhân dân và xy chong Tee pháp xã. Cẩn để phòng Hugh hưởng đầm ra vết nie nhiễu vide ma thiểu liên tri hòa

giã, giáo đục các đương nự và nhân dân"

Đôi với Hinh vực hôn nhân gla dnd, bing mera đời của luật Hồn nhân và giađản năm 1959, việc hoa gai khi vợ chéngzin ly hôn được quy đính tại Điều 26: “Ka

mốt bên vợ hoặc chẳng xin iy hơn cơ quan có thi quyễn of điều tra và hịa giải Hồn giã khơng được, TAND si xét wit Nếu tình trạng trần trong. đồi sống chưng không thể iio đãi mục dich của hôn nhân không dat được, thì TAND sẽ cho ly hn" 5]

Trên tin thin các vấn bản pháp luật đã được công bồ thời kÿ này, qua thục tấn

TAND tốt cao đã ra Thơng tư 25/TATC hướng din việc hịa giã trong TTDS, Theo

"Thơng tư số 25/TATC thi hịa giã là giai đoạn bất buộc khi giải quyết các việc kiện

din sự ở những việc ma đương mr khơng có quyển điều chỉnh Thông tr sổ 25/TATC hướng dn tất chỉ tết về thổ tục hòa giã, phương pháp hòa giải Đăng chủ ý

</div>Trang 33<div class="page_container" data-page="33">

là theo Thông hiên, quyết dinh cơng nhân hịa giả thành có hiệu lục như một bên án

sơ thấm, Đối với các quyết dinh công nhận hòa giả thành của Toa án cấp sơ thậm, đương ar có quyén kháng cáo, Viện kiểm sát nhân din có qun kháng ng theo trình, từ phúc thẩm, Nếu quyết đnh cơng nhận hịa giải thành đã có hiệu lực pháp luật những nhất hiện ra có m lần thi vụ liên được xét Ie theo tình tr giám đốc thấm. Người

co quyền lợi liên quan din vụ liên (mắc dit không được TAND đơa vào vụ kiện) công

co quyển chống quyết đính hịa giả thành néu thấy quyết ảnh đó làm thiệt hai đến

quyền lợi của mảnh 39]

Nhờ vậy, mắc đã các quy đãnh vỀ hòn gi các vụ án dân nự đã từng bước hoàn

thiên tuy nhiên các quy dinh này vẫn chưa có tính hệ thống, cịn nằm trong nhiễu văn

thân khác nhan, con có sự ching cháo và hiệu lục pháp Lý không cao

1442. Giai đoạn từ năm 1989 đến nấm 200

hi nước ta bước vào thời kỳ đổi mới với s phát iễn kinh tế hàng hóa nhiều

thành phin có sơ quân lý của Nhà nước, các quan hệ xã hội ngày cing đa dạng vàphúc tạp hơn trước, nh cầu giải quyết nhanh chóng kip thời và ding pháp luật các

tranh chip din sự là cần thiệt, Vide giải quyết các tranh chấp, yêu cầu din ar cần thất phải được điều chinh bing một vấn bản thống nhất và có hiệu lục pháp lý cao. Trước "yêu cầu đó, Pháp lệnh thi tục giải quyết các vụ án dân sư đã được Hội đồng Nhà nước

thông qua ngày 29/11/1989 và cổ hiệu lục thi hành từ nghy 1/1/1990. Đây là văn bảnpháp luật TTDS có hiệu lực pháp lý cao nhất từ trước tới nay. Tại Điệu 43, Điều 44Tháp lệnh thi tue gi quyết các vụ án din m đã quy đãnh về hoe giải và thủ tue hôn

gã [4]

Trước thời dim ban hành Pháp lệnh, hòa gai được xác Ảnh là một giai đoạn tổtong quyết định công nhân hoa giã thành có hiéw lục nh một bản án sơ thẫn, đương

say có quyền kháng cáo, Viện kiểm sét có quyên kháng ngữ theo thủ tue phúc thẳm,

Còn pháp lệnh thủ tue giải quyết các vu án din sợ không coi hoe gi là mt giai đoạnsé la mớt thô tue tổ tạng, được the hiện mang tink chất bắt buộc trước khi mỡ phiên

tịa sơ thẩm. Quyết định cơng nhận sự thưa thuận của đương sự có hiệu lực pháp luật ngay. Các đương mr khơng có quyền kháng cáo, Viên kiểm sát nhân dân khơng có quyền kháng nghỉ theo thủ tục phúc thẩm. Nêu quyết định công nhân sự thỏa thuận của đương my bị phát hiện thấy sei lần thi sf kháng nghĩ và xát la the thổ tue giám đốc thấm hoặc thi tục tế thấm theo quy đ nh cũa pháp luật

m

</div>Trang 34<div class="page_container" data-page="34">

Su khi Pháp lệnh Thủ tục giải quyết các vụ án din nự có hiệu lục pháp luật, TAND tối cao và các cơ quan có liên quan di bạn hành nhiều vin bản để hướng dẫn việc thực hiện các quy định vì hịa gai trong Pháp lệnh này, như Nehi quyét 03/HĐTP ngày 19/10/1990 hướng đễn áp dụng quy định của Pháp lệnh Thủ tue giải yất các vụ án din nự do Hội đồng Thim phén TAND tối cao ben hành, trong đồ đã hướng din về thủ tục, pham vi vụ việc hoe giã [29]

Ngày 10/6/2002, TAND té cao đã có Cơng văn số S1/TANDTC trường dn về

a xét xổ phúc

thấm và hòa gi tạ phiên tòa phúc thim [24] và nhiễu văn bản khác của TAND tối

cơng tác xét xử trong đó cũng có thủ tục hòa giải tước khi mỡ phiên

Pháp lệnh Thủ tục giã quyết các vụ án din nự, các hướng dẫn việc thục hiện

các quy định về hòa giã trong Pháp lãnh này đã tạo thành chế định quan trong rongpháp luật TTDS hiển hành shim điều chỉnh các quan hé phất sinh trong quả tình hoeii các vụ n ân ax

143. Giai đoạn từ năm 2005 đến nay

Trong giai đoán xây đụng dit nước hiện nay, trước yêu cầu phá tiển của đối sống kinh té xã hội, pháp luật TTDS hiện hành đang bộc lô những bit cập và tổn tử Việc hoàn thiện pháp luật TTDS 1a mot đơi hỏi ấp thiết. Va ngày 15/6/2004 Quốc hội

Xhóa XI kỷ hop thử 5 đã thông qua Bộ luật tổ tạng din sr BLTTDS). Bộ luật này cóliệu lục từ ngày 1/1/2005. Đây là một sự kiện quan trong trong đời sống pháp luậtViétNam, đảnh dẫu bước phát tiễn mới côn pháp luật TDS.

BLTTDS được ban hành đã khắc phuc những tổn tạ bắt cập trong các văn bảnphép luật trước đô về TTDS, Lành tỉ, lao động đáp ứng yêu cầu cải cách tr pháp ởViệt Nam hiện nay. BLTTDS đã có nhiều quy Ảnh vé hịa gi như: nguyên tắc hôn

giã (Điều 10); nguyên tic tin hành hịn gii (Điều 180); những vụ án din sự khơng được hôn giãi Điều 181); những vụ án din sự khơng tin hành hịa gai được (Điệu

182); thơng báo về phiên hòa giải Điều 183); thành phân phiên hòa giải Điều 184);

nối dung hơn giã (Điều 189); biển bản hịa giải (Điều 186); ra quyết định công nhận ar thôa thuận của các đương m (Điều 187); hiệu lục quyết dinh công nhận sơ thôn thuận cia các đương nz (Điều 188) 22]. Những quy dinh này tao cơ sở phép lý môi

cho Tos én trong việc a giả các vụ én din sơ

Cũng với việc ban hành BLTTDS, Nhà nước ta cũng đã ban hành văn bản

hướng dẫn thí hành như Nghi quyết của HĐTPTANDTC s02/2006/NO-HĐTP ngiy

</div>Trang 35<div class="page_container" data-page="35">

13/5/2006 hsởng dẫn thi hành một số quy dinh của BLTTDS về "Thổ tục gai quyết vụ án tử tò án cấp sơ thậm” [31]

BLTTDS đã gip phần quan trong trong việc bảo vé chế độ xã hồi chủ ngiĩa,ting cuimg pháp chế xã hội chủ nghĩa, bio vệ lợi ích của Nhà nước, quyển và lợi íchhợp pháp của cá nhân, cơ quan, tổ chức va đã góp phân bảo dim trình tự và thủ tục

TTDS cơng khai, đơn giản, thuận lợi cho ngu them gia tổ tung thục hiện các quyền và ngiĩa vụ của mình, để cao vai, tránh nhiệm của cá nhân, cơ quan tổ chức trong host đông TTDS. Tuy nhiên, qua thục tifa thị hành BLTTDS trong nhống năm qua cho thấy một số quy định cia BLTTDS đã bộc lộ những han chỗ ĐỂ gai quyết các tổn tạ, bit cập qua nhiều lên dự thảo, Quốc hội khỏa 12 đã thông qua Luật số 65/2011/QH12 sửa aii, bd sung một số điều của BLTTDS. Luật nay có hiệu lực kế từ ngày 1/1/2012. So với BLTTDS năm 2004, Luật sin đã, bổ ming năm 2011 khơng có sự thay đổ, bỗ sung đối với các nổi dung Nguyên tắc tiên hành hịa giải @iéu 180)

Nhõng vụ án dân ar khơng được hoe gii (Điều 181); Nhing vụ án dân sự không tịThành hịa giải Gave (Điều 182); Thơng báo về phiên hòa giải Điều 183); Nội dụng how

ii (Điều 185); Biên bản hịa giã (Điễu 186), Re quyết định cơng nhận nự théa thuận của các đương sự Điều 187) và Hiệu lực của quyết dinh công nhận sự thôa thuận cũa các đương sự (Điều 188). Tuy nhiên, nhim gửp phần ting thôm hiệu cia host đồng hôn giã (1 biện pháp hits hiệu để giúp các bên đương sự gai quyết các ranh chấp),

Luật sửa đổi, bd sung năm 2011 đã sửa đổi, bd sang đối với hai vấn dé sau đây: tại

Điều 1 các khoăn 28, 29 sửa i Điều 184 (Thành phần phiên hoe gã); và bỗ sung Điều 185a (Trinh ty hơa gã) [8]

Hiển nay, hịa gi vụ việc din sự được quy ảnh trong BLTTDS nắn 2015 vàvẫn để nay sẽ được tac giả phân ích, dénh giá ti chương 2 của Luận vin

</div>Trang 36<div class="page_container" data-page="36">

KET LUAN CHƯƠNG 1

Hoa giãi vụ việc din sợ là thi tục do Tôn án tiến hành nhằm giỏp đố các đương sarthốn thuận với nhau về giả: quyết vụ việc din sơ trước khi xét xử sơ thẳm, Chỗ thé của hôn giả là các đương mx các đương sự là chỗ thể có quyền quyết Ảnh và thie

thuận về giã quyét vụ việc din sơ Tuy nhiên sự thie thuận của các đương sự chỉ cógiá tị pháp lý li thôn thuận của các đương nợ là hy nguyên, không trú pháp luật,không tri đạo đúc xã hội Mặc đã không phi là chủ thể của hơn giã, song Tịa án có

vai tro quan trong trong việc xác Ảnh thời gian, thành phẩn, địa điểm, nội dung hoe ii, giã thích pháp luật và nội dang ranh chấp để các đoơng mr & đồn thống nhá

phương án gii quyết vụ vide. ĐỂ báo cho hoạt đồng hòa giã của Tòa án được kháchquen bảo dim quyền và lợi ich hop ph áp cite đương sơ và nơ thôn thuận của cácđương sự phù hop với pháp luật thi việc hoe giã phi tuân theo thủ tue do pháp luậtquy ảnh

Hoa gã là thi tục

trình gi quyết vụ vide din sơ Tuy thuộc vào pháp luật của mất nước ma phạm vi hôn

gi, thời didm tin hành hòa giải được quy dinh khác nha song hòa giã là trích

nhiệm của Toa án Bối việc hịa giã mang lei nhiễu ý ngiĩa về ánh t chính tị xã hội

đỗi vớ c& Nhà nước, xã hội và bản thân các đương sơ

Hoa gi vụ việc din nự luôn được pháp luật TTDS Việt Nam: quy đính và ngàycảng hồn thiện theo các thời kỉ Không chỉ pháp luật Việt Nam mà pháp luật TTDScủa các nước đều quy dinh vỀ hoa giải vụ việc din sự Việc nghiên cửa xem xét rên

cơ sở tham khảo phép luật các nước về hòa giế vụ việc din sự cho phù hợp với điều

Ign hoàn cảnh nước ta và tip tha nhõng quy định vé hoe trong các thôi là lịch sở

trước dé là điều cần thiết a hoàn thiện hơn phép luật TTDS Việt Nam.

tạng bất buộc đối với hấu hết các vụ việc din strong quá

</div>Trang 37<div class="page_container" data-page="37">

Chueng 2

NỘI DŨNG CÁC QUY ĐỊNH CUA BO LUẬT T6 TUNG DAN SỰ NĂM 2015 VE HÒA GIẢI VỤ VIỆC DÂN SỰ

BLTTDS nim 2015 bao gồm 518 điễu và được cơ cầu thành 10 phần, trong đóbao gầm cả những quy dinh về thủ tue giải quyết việc din sự và thủ tục gai quyết vàán dân ng Các quy định rong phân thử nhất cia BLTTDS (điều 1- 185) được áp dung

cho cả vide gi quyết vụ én din my và việc din ar. Những quy nh vé thủ tue giải

cqayit va án din m được quy đính từ đều 186 đến đu 360 BLTTDS, trong dé có 9

đu quy định về hoe giã vụ án din nụ từ Điều 205 din điều 213, bao gim các quy

đảnh về nguyên tắc, pham vụ, thủ tục hoa giã, hỗ tue ra quyết định công nhận nự thônthuận cia các đương nự và hiệu lục cũa quyết đ nh công nhận ar thôa thuận cia các

đương ar Những quy định về thủ tục giải quyét việc din sự được quy dink từ điều 361 din Điều 463 BLTTDS, song chỉ có Điễu 397 quy đính về thi te hịn giải vệ thuận

tình ly hôn Theo Điều 361 BLTTDS năm 2015, việc giải quyét các vie din sự đượcthục hiện theo các quy ảnh tei Chương XXII BLTTDS và các quy đính khác của Bộluật này nêu không tri với quy dinh cia Chương này: Nhờ vậy, khi gi quyết việc

dân sự toà án sé áp dụng các quy dinh từ đều 361 đến đu 463 BLTTDS năm 2015, đồng thời áp dung các quy dinh côn phần thử nhất cia BLTTDS (điễu 1- 185) nêu có liên quan đến việc din nơ... Ngoài ra, đối với những vẫn dé ma BLTTDS chưa quy đảnh cụ thé, rong đỏ có các vẫn dé về nguyên tắc hoa giã, phạm vi hòa giã, thủ tục hôn giã sẽ áp dụng tuong tơ nhờ thủ tục giã quyết vụ án dân sự nếu không trú với

apy ảnh cũa Chương XXL

2.1, Nguyên tắc tiến hành hỏa gidivuvige dân sự

Việc hòa giải dst được hiệu quả sẽ bảo dim gai quyết nhanh chong các vụ việc

dân ar di bảo vệ kip thời các quyên và ngiấa vụ của các đương sợ trong vụ việc din sơ

nhưng đồng thời bảo vé được li ich cũa nhà nước, lợi ich công công hoặc quyển và

li ich hop pháp cia người khác. ĐỂ việc hịa giải có kết qua, trước hit việc hòa giải hải được thục hiện theo những nguyên tắc nhất định Nguyên tắc tin hãnh hòa giải án din sơ được quy định tei Điều 2015 BLTTDS năm 2015, bao gdm các nguyên

tắc sm

Thứ nhất pha có sự henguyên thỏa thin của các đương si

Thi hòa giả, Tịa én và các bên phi tơn trọng s tự nguyên thôa thuận của ccđương my không ding võ lục hoặc de dọa ding võ lục, bit buộc đương sơ phi thie

St

</div>Trang 38<div class="page_container" data-page="38">

thuận không phủ hợp với ý chỉ của mình Sự ty nguyên cũa đương sự về hòa giả là me từ nguyên, hela chọn, tự quyết dinh them gia hịa giải và thơn thuận vé gai quyết và nay xuất

áa và diy là mốt nguyên tắc cơ bản về hoa giải các vụ án din sơ Nguyên t

phat từ nguyên tắc quyén tr ảnh đoạt cũa đương ny Việc hòa gi phi do chỉnh các

đương sơ hoặc người đi dién của đương sự thục hiện bởi các đương sự là nhữngngười có quyền lợi dang bi xăm hei hoặc tranh chấp. Do đó, chi cổ đương sự hoặc

"gui dai điện của đương sơ mới cổ quyển hịn gai với đương sự phí bên ka vé tit of những vin đề dang cin giải quyét trong vụ việc bằng chính ý chi và sự ty nguyên cđa

Trong q trinh hoe giã, Tịa án chỉ có rách nhiém tạo điều liện các đương methôa thuận với nhau về giải quyết các vấn dé côn vụ vide din sự giúp các đương ar

hiểu về quyên và nga vụ liên quan ái các tranh chấp, tự nguyên thôa thuận với nhau vi giãi quyết vụ việc, nếu nội đụng thơn thuận đó khơng trú phép luật Tịa án khơng

được can thiệp vào thôn thuận cũa các đoơng mx, đồng thời Tịa én cũng khơng

đương nự biết trước về phương hướng gai quyết vụ việc nêu phải đưa ra xát xử nhằm,đâm bio cho các đương sự thực nự hy nguyên kh hoa giất

Thứ hai, nội ding thốa thiên giữa các đương sự khơng được vì phạm đâu cắm

sữa luật hoặc trải dao de xã hội

Nhà nước chi bão vệ quyén và loi ich hợp pháp côn đương mg do đó moi sxthơa thuận tri pháp luật đều khơng có giá t pháp ly. Pháp loật tén trong và bão về

quyền tự do thée thuận của méi cá nhân, tổ chức. Tuy nhiên nêu thỏa thuận này vi

pham điều cm cde luật hoặc tt đạo đức xã hôi, công đồng ngiĩa với vide thôn thuậncủa các bên dang xm phạm tới quyền và lợi ich hợp pháp cia Nhà mướn, cũa ngườithứ ba và ci công đồng xã hộ, và vây sẽ không được pháp loật bảo về. Sự tuân thủ

php luật là yêu cầu bất buộc rong moi fish vực cũa đời sống xã hội Mat khác, là mốt

hoạt đồng tổ tung hỏa gai chỉ được tẫn bánh trăn cơ sỡ của pháp luật do vây moi sơthôa thuận vi giã quyết vụ án phấ không tei với quy định ea luật

et thấy các nguyên tắc hòa giã tin không trái với các quy dink tei Chương

XQXIL BTLTTDS nim 2015 theo Điều 361 BLTTDS thi việc hon giả việc din sx

cũng được thục hiện theo các nguyên tắc trên.

Ngoi các ngun tắc hịa giả nêu rên theo ching tơi đ có hể hoe giã mốt cách nhanh chóng, có hiệu quả cẩn bd sig thêm nguyên tắc hòa giã ích cục, kiên tr Việc bỗ mang nguyên tắc này nhâm bảo dim cho Thim phán khơng thé coi hịa giả là

</div>Trang 39<div class="page_container" data-page="39">

một thủ tue mang tính chất hành thúc ma cần phải vừa tích cục, vừa kiên bì Việc hoeagi thành cơng mang lạ nhiều ý nghĩa chính tị, nh tổ, xã hội khơng chỉ đổi với các

đương my ma còn với cả Tòa án, Thim phán tiến hành hòn giả vi vậy đời hồi Thận

phán phối tích cục, kiên bì Tuy vậy cơng khơng phi bit kỹ vụ án nào cũng cần kéo

di thời gian hoe giải để đạt được sự thôn thuận ma trong thục tổ khơng thé có đoợc, phi tay ting trường hợp cụ thi để vận dung chế định hòn giã cho linh hoạt và phù

hop. Nếu thấy vẫn dé không thé hòa giải được thi Thim phán cũng cần chủ đồng để

Sinh Việc ổn ch hí thời gan cho việc he gi không hành Vi vậviệc hỏa gi ingiã quyết được nhanh chong vụ án khơng đ việc hịa giải kéo ditv6 ich khi khơng có khả năng hịa giã nhưng li phii tên tì giã thích cho đương arHiểu rõ pháp luật áp dụng giải quyết vu án và & sâu giã quyết các vướng mắc trongtích cục để có

tâm từ tình cảm của ho.

Pham vi và nội dưng hòa giải vụ việc dan sựfe đâu se

Pham vi hòa giải vụ việc din sự là giới hen những vụ việc Tòa án phải tiến2.2.1. Pham vỉ hòa giải vụ

Hành hoe giải rước khi xét xử sơ thẩm, VỆ nguyên tắc hấu hit các vụ việc din ae

(chững tranh chip, yêu cầu được quy đính tei Điêu 26 đến Điệu 33 BLTTDS) đều phiấn hành hôn giã trử những vụ án khơng đoợc hịa giải và khơng hơn giãi được. Vivậy, BLTTDS nim 2015 không lit kẽ những vụ việc phải tin hành hôn giã ma quydin theo phương pháp loi trừ

Đổi với các vụ án dân sự Điều 205 BLTTDS nim 2015 quy ảnh “Trong

trường hop chuẩn bi vắt nit sơ tim vụ dn. Tòa án tn hành hỏa giã đễ các đương sat thôa thiên với nhan về việc giã quyễt vụ dn trừ những vụ dn không được ha giải hoặc khơng tiễn hành hịa giải được". Như vậy, phem vì hịn gat vụ dn ân s rất rộng

bao gim tất cả vụ án din mụ chỉ trừ những vụ án không đuợc hoa giải và vụ én khơngtiến hành hịa giã được, các vụ án din sự còn lại Tòn án phi én hành hòa giải

2.2.1.1. Những vụ việc khơng được hịa git

hơng vụ việc khơng đoợc hòa giả là những vụ việc mà pháp luật cắm hơn gai

vì việc hie giã tr với mục dich xét xỡ của các vụ việc này, Đối với những vụ việc này Tịa án khơng thơng báo hịa giả, khơng t8 chúc hịa gl và trong hỗ sơ vụ án

khơng có biên bản hoe gi

Theo Điệu 206 BLTTDS nim 2015 quy định ahing vụ én din sự không đượchoe gi như sa

33

</div>Trang 40<div class="page_container" data-page="40">

+ Yêu cầu đùi bai thường gây thiệt hai din ti sin của Nhà nước

+ Những vụ án đân nợ phát anh từ giao dich trái pháp luật hoặc tri đạo đúc xã

Thứ Si với yâu cu đồi bổi thường gậy thật hại én tài sản của Nhà

nước, Tịa án khơng tién hành hịa gi vi tử sin của Nhà nước thuộc sở hữu tồn din.u cầu đơi bi thường thiệt hai đến ti sẵn của Nhà mage là trường hop tai sẵn côa

Nha nước bị thiết hai do hành v trả pháp luật, do hợp đồng vé hiệu, do vỉ pham ngiấa

vadin ar. gây ra và người được giao chủ sở hữu đôi với ti sin của Nhà nước đó có

di tượng bi gây thiệt hai ở đây là tai sẵn của Nhà nước, thuộc sở hữu toàn din w vây bit cử hành vi nào gây thiết hạt din ti sin ofa Nhà nước

đồu là trái pháp luật và phai chin rách nbiém bd: thường Người gây thiệt ha khơng

có quyền điều ảnh, thương lượng thôn thuận với Nha nước về trách nhiệm bổ thường

u câu đơi bổi thường Vì

của mình Tuy nhiên, nêu nguời gậy thiệt hại ty nguyện bổ thường và việc bổ thường

hủ hop với pháp luật thi Tòa án có thể chip nhận Trước diy, theo hướng dẫn tại Điễu 15 Nghị quyết số 05/2012/NQ-HĐTP ngày 3/12/2012 của HĐTPTANDTC trừ

“Tai sin của Nhà nước" được iu a tải sản thuộc hình thúc sở Hồu nhà nước quy địnhtai Điều 200 của Bộ luật din mự năm 2005 và được điều chỉnh theo các quy dinh tạimục 1 Chương XIII cia Bộ luật din nợ năm 2005. "Yêu cầu đi bai thường thiệt hidin tả sin của Nhà nước” là trường hợp tài sân của Nhà nước bị thit hei đo hành vitrái pháp luật, do hop đồng vô hiệu, do vi phạm nghie vụ din sự... gây ra và người

được giao chủ sở hữu đãi với tủ sản Nhà nước đó có u câu đời bai thường Khí thi

Thành quy nh tin cằn phân biệt

+) Trường hop ti sản của Nhà nước được gao cho cơ quan, tỔ chức, đơn i vũ

trang quản lý, sử dụng hoặc đầu hơ vào doen nghiệp nhà nước do Nhà nước thục hiện

qguyễn sỡ hữu thơng qua cơ quan có thẫn quyền, thi khi có yêu cầu đời bat thường

thiệt hụ đến os ti sin này, Tồ én khơng được hồ gai dé các bên đương nợ thoảthuận với nhau vi việc giã quyết vụ én

9) Thường hợp t sin của Nhà nước được Nhà nước đầu tr vào doanh nghiệp

hà nước, gop vn trong các doanh nghiệp liên đoanh có vẫn đầu tơ củ các chỗ sỡHữu khác theo quy định côn Luật Doanh nghiệp, Luật Đâu tr mà doanh nghiệp được

quyền từ chủ chiêm hữu, sử dụng hoặc định đoạt tai sản và chiu trách nhiém trướcNha nước đổi với tài sân đỏ trong hoạt động sin xuất, kính doanh, th khi có yêu cầu

</div>