Luận văn thạc sĩ Luật học: Người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp theo Luật Doanh nghiệp năm 2020 từ thực tiễn tại thành phố Hà Nội

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (7.69 MB, 88 trang )

Trang 1<div class="page_container" data-page="1">

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO. BỘ TƯ PHÁP ‘TRUONG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NOT

CHU THUAN YEN

DE TÀI LUẬN VAN

NGƯỜI ĐẠI DIỆN THEO PHAP LUẬT CUA DOANH NGHIỆP. THEO LUẬT DOANH NGHIỆP NAM 2020 TỪ THỰC TIEN

TẠI THÀNH PHO HÀ NỘI.

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUAT HỌC (Định hướng ứng đụng)

HA NỘI, NĂM 2021

</div>Trang 2<div class="page_container" data-page="2">

CHU THUAN YEN

DE TÀI LUẬN VAN

NGUOIDAIDIEN THEO PHAP LUAT CUA DOANH NGHIỆP. THEO LUẬT DOANH NGHIỆP NĂM 2020 TỪ THỰC TIEN TẠI

THÀNH PHÓ HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

'Chuyên ngành: Luật Kinh téMã số: 8380107

Nguời hướng in koa hoc: PGS. TS. Nguyễn Minh ấn

HÀ NỘI, NĂM 2021

</div>Trang 3<div class="page_container" data-page="3">

LỜI CAM ĐOAN

"Tôi xin cam đoan rằng Luân văn thạc sỹ nảy với dé tài “Người đại điên

theo pháp luật của doanh nghiép theo Luật Doanh nghiệp năm 2020 từ thưc

tiễn tại thành phd Hà Nội” là cơng trình nghiên cứu của cả nhân tôi, không sao

chép của bat cứ ai.

Tơi xin chiu mọi trách nhiệm vẻ tính chính xác va trung thực của luận.văn thạc sỹ nay.

Hà Nội, ngày 20 tháng 11 năm 2021Người cam đoan.

Chu Thuận Yến.

</div>Trang 4<div class="page_container" data-page="4">

2. Tinh hinh nghién iu đi ta 2

4 Đổi tượng va phan vi nghiên cứu 4

6 Ý nghĩa khos học va thuc tên cin đồ tài 5112. Khả niệm người đi diện theo pháp Toit của doanh nghiệp 1212. Nôi đăng và ýngiĩa của chỗ nh đa điện đổi với doanh nguập 16121. Nội đang và bình thie cin chế Ảnh đại điện đôi với doanh ngập... 17122. ¥ nghĩa của ché ảnh đụ điện dai với doanh nghiệp 2

13. Hệ thông các vin bản pháp luật va quá trình hình thành, phất hiển pháp luật

VỀ người đụ điện tho ghép luật côa domnh nghiệp 3

1 31. Hệ thing các vin bin pháp luật vé người dei đện theo phip luật cũa doanh

nghiệp l 3

13.2. Quá trình hình thành, phát tiễn pháp luật về người đại điện theo pháp luật của

doanh nghiệp, 25CHƯƠNG 2. 27

THỰC TRANG QUY ĐỊNH PHAP LUAT VA THU TIEN AP DỤNG PHAP

LUAT VỀ NGƯỜI. ĐẠI DIEN THEO PHÁP LUAT CUA DOANH NGHIỆP.

TREN DIA BAN THÀNH PHO HÀ NỘI 27

24. Thục trang quy nh pháp luật về nguời dai điện theo pháp luật của doenhnghiệp theo pháp luật Việt Nam... 2721.1. Quy định và điệu kiên, tiêu chuén của người đại dién theo pháp luật của doanh,

nghiệp. 28

3.1.2. Quy định vé số lượng người đại điện theo pháp luật của doanh nghiệp...40213. Quy định về chức năng, vai trò của người đại diện theo pháp luật của doanh:

nghiệp 4L

22... Thực tin ap dụng quy dinh vé người đu điện theo pháp loật của doanh nghiệp

tvin dia bản thánh phố Ha Nối 46

321. Quy định về điện kiện, ấu chuẩn của người dei điện theo pháp luật của doanh.

nghiệp : 46

2.2.2. Quy định về thời điểm xác lập quyền đại điện. 4

2.23, Quy định về số lượng nguồt đt din theo pháp luật của doanh nghiệp... 40

CHƯƠNG 3. :

</div>Trang 5<div class="page_container" data-page="5">

ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ NGƯỜI ĐẠI

DIEN THEO PHÁP LUAT CUA DOANH NGHIỆP. 563.1. Dinh hướng hoàn thiện pháp luật về người đại diện theo pháp luật của doanh

ngiệp 56

3111. Dim bảo quyền vi nghĩa vu của doanh nghiệp 37

3.1.2. Hung tới bdo vệ quyện và oi ich hợp pip của cá nhân, cơ quan tổ chúc có

liên quan. 383113. Thông nhất giữa các vin bin pháp luật có lên quan. 3932. ˆ Giải pháp hồn thiện pháp luật vé người dxi điện theo phép luật eda doanh

ngiệp 40

3511. Đính gá và xây dung Điểu lệ cơng ty đồng với tâm quan tong 613.2.2. Bio về bên thứ ba trong geo dich xéc lập bồi nguời khơng có hoặc vượt quá

32.3. Dai điện doanh nghiệp rong việc than gia té ting 63

324. Thời đêm xác lập dui điện, 6

33, Giả pháp nhằm ning cao hiệu qua th hành pháp luật vi nguời ds đệ theoáp uật của doanh nghiệp, 643131. Tuyên truyện pháp luật 64

332. Té chức thanh tre, giám sit việc tha hành pháp luật cia doanh nghuép .... 65 33 3 Khe thác nự hỗ trợ của hiệp hộ, tơ chức các doanh nguệp có lin quan... 5 KẾT LUẬN ..ốT DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHAO. s40

</div>Trang 6<div class="page_container" data-page="6">

Doanh nghiệp đóng một vai trở lớn trong sự phát triển nên kinh tế nói chung, và đến nay vẫn chứng minh là hình thức hoạt đơng kinh doanh hiệu qua, quy cũ có tổ chức Bởi vậy những mồi quan hệ liên quan đến doanh nghiệp luôn

được chú trọng và đại điện là một trong số đó, thâm chí một mỗi quan hệ quan

trong. Củng với sự phát triển của doanh nghiệp, chế định vé đại diện va đại diện

theo pháp luật của doanh nghiệp được ra đời từ sớm trong đời sông sã hội cũngnhư pháp luật của các nước trên thé giới. Củng với quá trình hình thành và phát

triển, chế định nảy ngảy cảng chứng minh vai trò của minh trong thực tiễn. Chính bỡi vay, trong qua trình nghiền cứu vẻ pháp luật, cu thể là pháp luật doanh nghiệp, quy định vé người đại điện theo pháp luật la van dé cẩn quan

tâm vả mang tinh cấp thiết bởi:

"Thử nhất, về vai trò của người đại dién theo pháp luật của doanh nghiệp,mang vai tro trước tiên là "đại diện”, người đại điện theo pháp luật mang bản.

chất mỗi quan hệ đại điện la "nhân danh”, "thay mắt" doanh nghiệp thể hiện ý

chi cũng như xác lập quyền và nghĩa vụ của doanh nghiệp đổi với bên thứ ba.Đảng thời, với tính chất của một pháp nhân, khác với cả nhân, việc đại dién đối

với doanh nghiệp là bất bude, để hiện hữu chủ thể mang tính "vơ hình” nay.

"Thử hai, vẻ cơ sở pháp lý hiện hành, năm 2021 đánh dầu một bước tiến.lớn trong quy định pháp luật vé doanh nghiệp nói chung khi đây cũng là năm.

đầu tiên Luật Doanh nghiệp năm 2020 bất đều được áp dụng trên thực tế với những sự sửa đổi, bỗ sung so với những quy định trước đó.

"Thử ba, về thực tiễn ap dụng, với việc lẫn đầu tiên áp dung những quy. định mới về doanh nghiệp nói chung vả người đại điện theo pháp luật của doanh:

nghiệp nói chung, việc áp dung quy định pháp luât trên thực t bên cạnh những

</div>Trang 7<div class="page_container" data-page="7">

thuận lợi cũng như hạn chế va chưa thống nhất từ đó cằn được sớm đánh giá

cũng như đưa ra những định hướng, giải pháp lợp thời.

"Từ những lý do trên, tác giả lựa chon nghiên cứu để tai “Người đại diện.

theo pháp luật của doanh nghiệp theo Luật Doanh nghiệp năm 2020 từ

'thực tién tại thành phố Hà Nội” để làm luận văn tốt nghiệp thạc sĩ của mình. 2. _ Tình hình nghiên cứu đề tài

"Trên thể giới, học thuyết nghiên cứu vé chế định đại điện được xuất hiện

từ sớm trong các tác phẩm như “Theory of the Firm: Managerial Behavior,

Agency Cost and Ownership Structure” của Michael C Jensen and WilliamMeckiing năm 1976, tuy nhiên chỉ dừng lai vé bản chất của mỗi quan hệ dai

điện giữa các cổ đơng va giam đốc cơng ty cũng như vai trị, sự can thiết của. việc xây dựng chế định cụ thể để kiểm soát, giám sát moi quan hệ đại diện.

Ở Việt Nam, quy định về người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp

được nghiên cứu 6 nhiêu phạm vi và góc đồ như.

"Nghiên cứu trong ln văn, luận án. Nguyễn Thị Anh Đảo (2016), Người

dat diện theo pháp luật của doanh nghiệp theo Luật Doanh nghiệp năm 2014,Luân văn thạc sĩ luật hoc; Trần Thị Thu Thảo (2017), Quy chế pháp [ý về người

đại điện theo pháp iuật của doanh nghiệp và thực tiễn áp dung, Luân văn thạc. sĩ luật hoc; Nguyễn Thị Nền (2019), Người đại điện theo pháp luật của doanh nghiệp theo Luật Doanh nghiệp năm 2014 ~ Thực tiễn tại Ngân hàng TMCP Bic A, Luận văn thạc sĩ luật hoc. Từ cơ sỡ lý luận vẻ chế định đại diện nói

chung va người đại diện theo pháp luật nói riêng, các luân văn đã phân tíchnhững quy định pháp luật, đặc biết chú trong Luật Doanh nghiệp năm 2014,

nên ra thực trang quy định pháp luật cũng như đánh giá thực tiễn việc áp dung quy định hiện hành trên thực tế để lam cơ sở từ đó đưa ra những giãi pháp, kién nghi phù hợp đối với quy định về người đại điện theo pháp luật.

</div>Trang 8<div class="page_container" data-page="8">

phân tích về hình thức đại điện va các iêu chỉ zac định người đại diện cho pháp

nhân ngân hang thương mại từ đó xem xét van để về hiệu lực giao dich thương, mai của ngân hàng cũng như phương hướng giải quyết các tranh chap phát sinh. khác có liên quan. Hay bai viết của TS, Bủi Xuân Hai (2007) “Hoc thuyét về

đề của pháp luật công ty Việt Nam”, Tạp chí khoa hoc

eat diện và mắp

pháp lý cũng đưa ra những vẫn dé cơ bản về học thuyết đại diện ở các nước

phương Tây trong mốt quan hệ giữa cỗ đông vả người quản lý công ty và từ đó

‘binh luận một số van dé trong thực tiễn quản trị doanh nghiệp tai Việt Nam; Ngô Huy Cương (2009) “CHẾ đinh đại điện theo quy dinh pháp luật Việt Nam

—nhìn tie g6c 8ơ Luật so sánh”, Tạp chí Nhà nước và Pháp luật đã đưa ra nhữngvấn dé còn hạn chế tổn tại trong Bộ luật Dân sự năm 2005 cả từ khía cạnh lýTuận và thực ti

Co thể thay, các cơng trình nghiên cứu đã tiếp van để dưới nhiễu góc đơ

trải dai trong giai đoan năm 2005 hay 2014, đối với Luật Doanh nghiệp 2020

"hiên không phải chưa có những bai bình ln song, các bài viết chưa tổng quát từ cơ sở lý luận đến giải pháp tương ứng với đánh giá tình hình thực tiễn áp

dụng quy định pháp luật

Chính bai vậy, trong nghiên cứu này, tác gia sẽ di sẽu nghiền cứu vé quyđịnh pháp luật về người đại điên theo pháp luất trong Luật Doanh nghiệp năm.2020 vừa được ban hành va áp dung trên thực tế

$. _ Mục dich va nhiệvu nghiên cứu.

Mục đích của việc nghiên cứu dé tai là từ những lý luận, phân tích vẻ

quy định pháp luật và thực tiễn áp dụng pháp luật dé xuất phương hướng và giải pháp nhằm hoàn thiền pháp Iuét cũng như những giãi pháp nhằm nâng cao

"hiệu quả thi hành pháp luật về người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp

</div>Trang 9<div class="page_container" data-page="9">

Để dat được mục đích nghiên cứu trên, tác gia đất ra các nhiệm vụ nghiên

cửu như sau:

"Thử nhất, nghiên cứu và lam sàng tô các vẫn dé lý luận về người dai điền.

theo pháp luật của doanh nghiệp.

"Thứ hai, phân tích, đánh giá thực trạng quy định pháp luật va thực tiễn.

áp dung pháp luật vé người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp trên dia‘ban thành phổ Ha Nội

4. Đối trong va pham vi nghiên cứu

Đối tương nghiên cứu của để tải la những quy định pháp luật và thực tiễn é người đại điện theo pháp luật của doanh.

áp dụng các quy định pháp luật

Pham vi nghiên cứu của để tải: luận văn nghiên cứu quy định pháp luậtvề người đại diện theo pháp luật hiên hành chủ yêu trong Luật Doanh nghiệpnăm 2020 và kết hợp với B6 luật Dân sự năm 2015 cũng như các van bản phápuất khác có liên quan như Bộ luật Hình sự năm 2015, Bồ luật Tổ tung Hình sựnăm 2015, Bộ luật Tổ tung Dân sw năm 2015. Các văn bản pháp luật đã hếtthiêu lực như Luật Doanh nghiệp năm 2005, Luật Doanh nghiếp năm 2014 chỉ

được giới thiệu để làm rõ những điểm mới, tiên bộ của văn ban pháp luật hiện

5. _ Các phươngpháp nghiên cứu

Để tài được nghiên cứu bằng phương pháp luận duy vật biển chứng của

chủ nghĩa Mac- LéNin va tư tưởng Hỗ Chí Minh vé nha nước vả pháp luật

Trong từng chương có sử dụng các biên pháp cụ thể như sau:

Chương 1: Tác giã chủ yêu sử dụng phương pháp lich sử, liết kê, phân.

tích va tổng hợp để đưa ra những van dé lý luận cơ ban về người đại điện theo

pháp luật,

</div>Trang 10<div class="page_container" data-page="10">

tiễn áp dung quy định về người đại điện theo pháp luật,

Chương 3: Tác giả sử dung phương pháp liên hệ, tổng hop, hệ thing va đổi chiếu để đưa ra một số giải pháp cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả áp dung

pháp luật về người đại diện theo pháp luật

6. _ Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của dé tài

Luận văn làm rõ các vin để pháp lý cơ ban về người đại diện theo phápluật của doanh nghiệp, từ đó tao cơ si khoa học để nghiên cứu sau hơn vé lý

luận về người dai diện theo pháp luật. Để tai có thể sử dung trong hoạt động.

đảo tạo va nghiên cửu khoa hoc tại các cơ sở đào tạo luật.

‘Dong thời, luận văn cũng có ý nghĩa thực tiễn, cụ thể, luận văn đánh giá thực trang quy định pháp luật cũng như thực tiễn áp dụng trên địa bản thành. phổ Hà Nội. Trên cơ sở đó, tác gia đưa ra một số kiền nghỉ nhằm nâng cao hiệu.

quả thực hiền các quy định pháp luật về người đại điện theo pháp luật của doanh

1. _ Bốcục của luậnvăn

Ngoài phân mở dau, kết luận và danh mục tải liệu tham khão, luận văn.

gém 03 chương như sau

- ___ Chương1: Một số van để lý luân về người đại diện theo pháp luật củadoanh nghiệp

~ __._ Chương2: Thực trang quy định pháp luật va thực tiễn áp dụng phép luật

về người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp trên địa ban thành phố HaNội

- Clmong 3: Định hướng và giải pháp hoan thiên pháp luật vé người đạiđiện theo pháp luật của doanh nghiệp

</div>Trang 11<div class="page_container" data-page="11">

CHƯƠNG 1

MOT SỐ VAN DE LÝ LUẬN VE NGƯỜI ĐẠI DIỆN THEO PHAP

LUAT CUA DOANH NGHIỆP

LI. Khái niệm, đặc diém người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệpLLL Rhái niệm đại điện

Nếu Hiền pháp là đạo luật cơ ban, “xương sóng” của hệ thơng pháp luật quốc gia thì đổi với các mối quan hệ vẻ tai sản và nhân thân Bộ luật Dân sự chính là “trụ cột” để điều chỉnh. Với mét trong những nguyên tắc cơ ban cia

pháp luật dân sự là tôn trong sự từ do, tự nguyên cam kết, thöa thuận, các quyền,

nghĩa vụ dân su được xác lập, thực hién hay chấm đứt dua trên ý chỉ của cá nhân lam cơ sỡ. Ý chi nảy được thể biên qua lới nói, hành vi của cá nhân, tuy nhiền không phải trong moi trường hợp cá nhân déu có thé thể hiện ý chí của ‘minh, có thé do khả năng, năng lực tự thân hoặc do hoàn cảnh khơng cho phép ‘va với vai trị điều chỉnh các van dé, quan hệ trong xã hội, pháp luật vé đại diện. đã được xây dựng. Cùng với sw tiép thu, phát triển từ văn bản pháp luật các

nước trên thể giới và ap dung trong tinh hình 2 hội của nước nhà, ngay từ Bồ.luật Dân sự đâu tiên năm 1995 của nước ta, đại diện đã là một chế định được.

quy định tập trung trong một chương và xen lẫn trong các quy định về méi quan "hệ khác có liên quan, chưa kế những luật chuyên ngành như Ludt Doanh nghiệp, Luật Chứng khoán, Luật Sở hữu trí tuệ,... Cho đến nay, trải qua ba lan sửa đổi, ‘bd sung, chế định vé đại diện vẫn được quy định trong Bồ luật Dân sự năm. ây tắm quan trọng. 2015 với hình thức tương tự và ngây cảng chỉ tiết đủ để

của mỗi quan hệ nay.

Được xem là một chế định quan trọng trong pháp luật, tuy nhiên, “đại

điện” không phải mỗi quan hệ mang tâm vĩ mơ, xa lạ ma ngược lại có thé dé

dang bắt gấp trong đời sống xã hội hang ngày, ví như việc công ty quan ly của

những người nổi tiếng cịn được biết đến như “phát ngơn viên”, thay mặt đưa

za những nhân định, ý kién với truyền thông trong một số trường hợp, hay như

</div>Trang 12<div class="page_container" data-page="12">

đang thực hiền giao dịch thông qua một cả nhân ban hang. Theo Từ điển Tiếng, Việt, "đại dién” được giải nghĩa la thay mặt cho cá nhân hoặc tập thể. Mat khác, theo khia canh thuật ngữ Luật hoc, “đại diện" được hiểu la việc một người, một cơ quan, té chức nhân danh người, tổ chức khác xác lập, thực hiện. hành vi pháp lý trong phạm vi thẩm quyển đại diện. Với hệ thống pháp luật khác nhau, cách áp đụng khác nhau, mỗi dat nước cũng có cách định nghĩa khác

biệt đối với chế định "đại diện” này. Pháp luật Nhật Bản quy định đại diện lảJ chỉ đó được lập

ra nhân danh người được đại điện trong phạm vi thẩm quyền của người đạt “sự biểu lộ ý chí bởi người đại điện thé hiện rằng sự biễu lộ

diện ràng buộc người được đại điện; các quy đinh nay được áp dung với những,

sửa đỗi thich hop đối với bắt isu biéu 16 ÿ chi nào bét người thie ba tới người

dat diện”. Pháp luật Anh giải thích thuật ngữ đại điện (agency) được sử dung

để chỉ “mối quan hệ tơn tại khi mmột người có thẩm quyền hoặc năng lực đỗ tao lập mỗi quan lệ pháp I giữa một người gift vai trò là người được đại điên và hiện bắt it

người thứ ba. Và nỗ được giải thích thêm là quan hệ đại điên xu

ồn nào một người, được got là người đại diện (agent), có thẫm quyển hành

đơng nhân danh người khác, được got là người được đai diễn (principal), và

bằng lòng hành động nine vay.” Hay đối với Hoa Kỳ, đại điện được hiểu là. “một quan hệ ty thác là kết quả từ sự đồng ý của một người cho phép người khác thay mặt minh, kiém soát người khác hành đồng thay minh và người khác cũng đồng j hành đơng niue vậy”. Có thé thay chế định đại diện được định nghia khác nhau theo pháp luật của mỗi nước song vẫn có những điểm chung. nhất định va rằng du định nghĩa theo pháp luật của các nước được trích dẫn trên. khơng thé bao qt hoản toàn các hệ thống pháp luật trên thé giới nhưng từ.

toàn Phê chủ

</div>Trang 13<div class="page_container" data-page="13">

những điểm tương đồng vẫn thé hiện được những đặc điểm cơ bản của chế định. đại điện này, cụ thể

‘Dau tiên phải ké đến đặc điểm được nhắc đền xuyén suốt trong các định. nghĩa, đó là sư “nhân danh”, “thay mặt" giữa hai chủ thé ma pháp luật Anh gọi là người dai điện và người được đại diện. Khi tìm hiểu sâu thêm về nguồn gốc. tình thảnh chế định đại điện cho thây đặc điểm này cũng chính la ban chất cốt lối của môi quan hệ. Ở các nước Châu Âu lục địa, sự ra đời và phát triển của chế định đại điên được cho là diễn ra trong bồi cảnh thương mại vả công nghiệp đang phát triển mạnh với su xuất hiện các van dé như giao một con tàu cho thuyén trưởng diéu khiển và quan lý hay hoạt động kinh doanh kinh doanh. thông qua sự điều hành của người khác”. Còn đổi với hệ thông Common law, pháp luật về đại điện được bắt nguén từ một châm ngôn La tinh mang nghĩa hành động của một người thông qua mét chủ thể khác được pháp luật coi lả hành động của chính người đó”. Trong lich sử của hệ thơng pháp luật về doanh. nghiệp, thương mai nói chung ở các nước phương Tay, học thuyết đại điền. được bắt nguôn vả dan được chú trọng khi gắn liên cùng sự phát triển của công. ty. Cùng với nhân định tư cách pháp nhân của công ty là một thực thể pháp lý độc lập song tự bản thân nó khơng thể hành động cho chính mình ma can thơng qua con người cụ thé, hay còn gợi la người quản lý công ty, người nay sẽ đại điện cho công ty trong giao dịch để sác lập quyền và nghĩa vụ. Tir đó trong nữa

cuối thé kỹ X, học thuyết vẻ đại điển được xây dựng va dẫn được chú trong

khi sự phân tách giữa quyén sỡ hữu va quản ly, hay là mỗi quan hệ giữa cỗ đông và người quan lý công ty ngày cảng phát triển Theo học thuyết về đại điện, môi quan hệ nảy được coi như là quan hệ hợp đồng, theo đó, các cổ đông. (người làm chủ, sở hữu vốn) sẽ bỗ nhiệm, chỉ định người quản lý công ty (người

ˆ Ngõ Hu cương (2008), hE ịnhđaiđiễn heo quy định cửa php it vt tam hin từ góc độ tut so

sánh", Tap chit nước và thấp hật, tr 26 2,

“abdul kadar, Ken Hoye, Geofiey Whitehead 1885), Susiness Law, Made ipl ols, todon, p66

</div>Trang 14<div class="page_container" data-page="14">

nhau, nhưng mỗi quan hệ đai dién trong các hệ thống pháp luật vẫn đều mang chung đặc điểm hay ban chất la sự "nhân danh”, “thay mặt”, đặc điểm nay

khơng chỉ mang tính vé mặt danh nghĩa mả hon cả lá việc trao quyển thực chấtcủa "người được đại điện” cho "người đại diện”

Thứ hai, về chủ thé, trong định nghĩa mỗi quan hệ đại diện xác định hai chủ thể La “người đại điện” vả "người được đại điên”, Tuy nhiên, gắn với bản

chất của mỗi quan hệ la người đại dién nhân danh người được đại diện sẽ hành

đông, và hanh động hay sự biểu 16 ý chí sẽ tác đơng tới một chủ thể "vơ hình”

khơng được nhắc đến trong các định ngiĩa là người thứ ba, dit không phải chủ

thể trung tâm của môi quan hệ nhưng lại giúp môi quan hệ đại diện được thé

hiện rõ. Trong các định nghĩa déu chỉ xuất hiện "người đại điển" va “người

được đại diện" song thuật ngữ "người" ở đây không chỉ hiểu theo nghĩa han

hep là một con người, một cá nhên ma được mỡ rộng đổi tượng bao gồm cả cánhân va pháp nhân. Điều này phù hợp với nguồn gốc ra đời của mỗi quan hékhi mà "người được đại điện” lả công ty ~ mét pháp nhân cần thông qua một

cá nhân đại diện để zác lập quyển va nghĩa vụ của mảnh. Như được phân tích

trước đó, xét vẻ bản chất mỗi quan hệ la sự nhân danh, thay mặt của người daiđiện với người được đại diện, hay chính là việc người được đại diện trao quyền

của mình cho người đại diện, bồi vay, trong hai chủ thể trung tôm của mồi quan hệ, người đại điện với vai trò là người thay mất thực hiện những quyển vơn có từ người được đại diện là chủ thể cân phi dap ứng một số những diéu kiện nhất định để có thể xác lập mơi quan hệ đại diện với người được đại diện. Một ví du

cho điều kiện đổi với người đại điên này chính là việc ký kết hợp đẳng lao động

(007), “Học thuyết dain mấy vin 8 của pháp htc t Việt Nam’, Tạpchíthos

</div>Trang 15<div class="page_container" data-page="15">

đổi với người lao đông đưới 15 tuổi, theo quy định hiện hành sẽ khơng cịn dongười đại diện theo pháp luật cia người lao đồng ký kết nữa tuy nhiên hợp đẳnggiao kết sẽ phải có sác nhận từ cả người lao động và người đại diện theo pháp

luật của người lao đông” va một trong những người đại diện theo pháp luật đi

với cá nhân được quy định lả người giám hộ với người được giám hơ. Theo đó,

trong trường hợp nay, để đại điện cho người lao động đưới 15 tuổi ký kết hop

đồng lao động, người đại dién cân đáp ứng điều kiện đối với người giám hơnhư có năng lực hành vi dân su đây đủ, có tư cách đạo đức tốt, các điều kiện

cần thiết để thực hiện quyền, ngiữa vu của người giám hộ, không phải là người

đang bi truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc người bị kết án nhưng chưa được

xố án tích về một trong các tơi có ý xâm phạm tính mang, sức khưe, danh dur, nhân phẩm, tải sẵn của người khác va không phải là người bị Tòa án tuyến bổ han chế quyển đổi với con chưa thành niềnŠ. Mặt khác, với tư cách là người trao quyên, người được đại diện lả chủ thể khơng có điều kiện nhất định để xác. lập mỗi quan hệ đại điên, thâm chi trong một số trường hợp khơng những khơng

có điểu kiên cân đáp ứng mê người được đại diện còn thuộc những đổi tượng

yên thé hoặc không đủ năng lực để thực hiện quyên của minh như người chưa

thánh niên, người có khó khăn trong nhận thức, lâm chit han vi, khi đó, ngườigiám hơ thực hiện một trong những nghĩa vụ của mình là đại diện cho ngườiđược giám hô. Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa mọi giao dich do cá nhân

hoặc pháp nhên yêu cầu đại diện déu có thé sắc lập, thực hiện thơng qua dai điện, mã có một số trường hợp han chế nhất định hạn cá nhân phải tự mình thực hiện giao dich — thơng thường sẽ là những giao dich gắn với quyển nhân thân. — quyền gắn với cá nhân va không thể chuyển giao cho người khác trừ một số trường hợp, có thể kể đến điển hinh là việc lập di chúc, đăng ký kết hơn hoặc.

ˆ Khện3 Đề u146 Bộ* ĐỀu 49 Bộ kat

to động nẩm 2015

</div>Trang 16<div class="page_container" data-page="16">

tham gia tổ tung trong việc ly hơn trữ trường hợp khí một bên do bị bệnh tâm. thân hộc mắc bệnh khác mã khơng thể nhận thức, lam chủ được hành vi của

minh, đồng thời là nạn nhân của bạo lực gia đình do chồng, vợ của ho gây ra

lâm ảnh hưởng nghiêm trọng dén tính mang, sức khỏe, tinh thân”

"Thứ ba, hâu quả pháp lý của hảnh vi đại điện, xuất phát từ bản chất lá việc lây tư cách, danh nghĩa một người thực hiện một giao dich hay cĩ thé nĩi,

người đại diên chỉ thay mt người được đại diện xác lập, thực hiện giao dichdân sự cịn quyển, nghĩa vu và trách nhiệm dân sự sẽ phát sinh từ giao dich đĩsẽ thuộc vẻ người được đại diện. Cũng bai vay, mmc đích sâu xa của việc đạiđiện, hay một diéu kiện hình thành mỗi quan hé đại điền là việc nhân danh nay

phải vi lợi ich của người được đại diện. Để đảm bảo mục dich này cũng là lý do để pháp luật các nước zây dựng chế định đại điện cụ thé với những nguyên. tắc để xác định quyền va nghĩa vụ mỗi bên trong mỗi quan hệ đại điện nay

nhằm han chế việc người đại diện lạm dụng quyển được trao. Điều nay cảng

được thể hiện rõ trong sự phân tách giữa quyền quản ly vả quyền sở hữu trong

cơng ty va được người khởi xưởng học thuyết đại diện Michael C Jensen va

‘William Meckling giải thích cụ thể. “Học thupét đại điện liên quan đến một hop đằng theo đĩ một hoặc vài người (cỗ đơng) giao cho người khác (thành

viên Hội đẳng quấn trị) thay mặt họ thực hiện một số dich vụ, trong đĩ cĩ việc

iy quyén ra quyết định cho dat điện. Nêu cả hai bên trong mỗi quan hệ này là những người muốn tối da hĩa lợi ich, chúng ta cĩ I do để tin rằng đại điện sẽ khơng luơn luơn hành động vi lợi ich của người chữ “` Bai vay, chế đính đại

dign được xây dựng và chú trọng khơng chỉ bắt nguồn tử nhu cầu, tinh hình.

phát triển của xã hội ma con để ngăn chặn, loại trừ những hành vi khơng chính.

đáng cia người đại diện khơng vì lợi ích của người được đại điển. Mục dich

Khoằn 3ĐÊu54 Luật Hơn niễn vã Gi đình nfm 2014

MKeelC Jensen and willam necking (1976) “Theory of the im: Managerial ehavior, agency Cost and

‘Ownetrhip Strctue,ournallof Financ Economics, October, 34, p28

</div>Trang 17<div class="page_container" data-page="17">

nảy được thể hiện phẩn nao ngay trong định nghĩa vẻ đại diện của pháp luật

Nhật Ban khí pháp luật quy định việc đại điện cũng có một giới hạn pham vi

nhất định dựa trên sự đồng thuân của người được đại diện và người đại diện

hay như pháp luật Hoa Ky thi trong méi quan hệ đại diện, người được đại diện

sẽ nắm quyển kiểm soát hanh động của người đại điện.

"Như vậy, từ những phân tích trên, mối quan hệ đại diện có thể được định

Dai điệu là việc cá nhân, pháp nhân (người đại điện) vi lợi ích của cánhân, pháp nhân khác (người được đại điện) mà nhân danh, thay mặt xáclập hoặc thực hiện công việc nhất định trongphạm vi đại điện nhất định.1.12. Rhái niệm người đại điện theo pháp luật của doanh: nghiệp

"Thuật ngữ “người đại điện theo pháp luật” cho thấy mỗi quan hệ đại diénđược phân thành nhiêu loại. Hoc thuyết về đại điện của Hoa Ky được chia thành‘bén hình thức đại điên gồm: đại diện rõ rằng, đai điện ngắm định, đại điện thông,

qua phê chuẩn va đại diện bể ngồi. Trong đó, dựa trên căn cứ, cơ sỡ phát sinh

mơi quan hệ đại diện ma phân loại các hình thức nay, đối với dai diện 16 rằng,

môi quan hệ đại diện được người được đại diéa thể hiện rổ rang ÿ chí của mình. thơng qua lời nói, hảnh vi hoặc văn bản cụ thể, tiếp đó, được hiểu như một

trường hợp phải sinh từ đại dién rổ rang, đại diện ngém đính là trường hop dit

khơng có quan hệ rổ rang nhưng mối quan hé dai diện vin được sắc lập dựa trên sự ngâm hiểu giữa các bên Khac với hai hình thức trên cũng như nguyên. tắc về đại diện là việc mỗi quan hệ đại diện được xác lập dựa trên sự đồng thuận.

của các bén trước và sau đó, người đại điện sẽ hành động thay mat người được

đại điện theo sự thống nhất trước đó, đại diện thơng qua phê chuẩn lại là trường

hợp mã việc nhân danh người khác được ác lập trên thực tế trước, đủ người

này khơng có thẩm quyển đại điện, tuy nhiên sau đó, người được đại điện ding ' phê chuẩn giao dịch đã được xác lập theo đó, giao dich vẫn có hiệu lực. Cuối

</div>Trang 18<div class="page_container" data-page="18">

củng, đại diện bể ngoài được hiểu là trường hợp khi người đại diện không nhân được ủy quyền rõ ràng từ người được đại điện tuy nhiên mỗi quan hệ đại diện. vấn được coi là tên tại néu thoa mãn những diéu kiện (1) người được dai điện.

theo một cách thức nào đó làm người thứ ba tin tưởng rằng người sé thực hiện.

giao địch với họ chính là người đại điên va (2) dựa trên sự thể hiên của người

được đại diện, người thứ ba tin tưởng người đại diện va hành động dựa trên

niémtin ay?

Đối với Việt Nam, việc phân loại dai diện cũng được tham khảo cũng,như học hỏi pháp luật quốc tế và cơ sở phân loại cũng được dựa trên căn cử zác

lập, song việc tiếp thu này không dẫn dén việc quy định hoàn toàn tương đồng

Nhiều giả thiết lý giải một trong những lý do có sự khác biệt ở đây 1a sự khác

tiệt về hệ thống pháp luật khi ma Việt Nam vẫn coi trọng hình thức ác lập

bằng văn bản thay vi thói quen, thơng lệ giữa các bên, bởi vậy, pháp luật phân.loại đại điên thành đại diện theo ủy quyền va đại điện theo pháp luật. Trong đó,

đại điện theo ủy quyên được xác lập theo sự ủy quyển giữa người được đại điện

‘va người đại diện va việc ủy quyền nay dựa trên tién để la sự tự nguyên va théathuận của các bên. Mat khác, đại điên theo pháp luật với căn cứ sắc lập mỗiquan hệ khác biết nên thay vì dựa trên ý chí, sự thỏa thuận của các bên ma lạimang tính bat buộc cia quy định pháp luật. Căn cứ ác lập mỗi quan hệ đạiđiện này không chỉ bao gồm quy định pháp luật đúng như tên gọi hay sự chỉ

định của cơ quan nhà nước có thấm quyên với pham vi đại điện như Tòa án

trong qua trình tổ tụng ma cịn cả điều lệ đổi với pháp nhên như doanh nghiệp.

Ly giải điều này có thé thấy dù không phải một văn bản pháp luật hay quyết

định được ban han bởi cơ quan nh nước ma là văn bản nội bô của tổ chức

song điều lệ được coi như “luật” của mỗi đắt nước thu nhỏ với đơn vị là tổ chức

ˆ Hạ thuyết v đạiđiệncủa Hoa bị khá nếm vã các ình thức dai

</div>Trang 19<div class="page_container" data-page="19">

để các thánh viên hay nhân viên doanh nghiệp dựa vào đẩy nắm những quy định cụ thể với tổ chức của minh như cơ chế hoạt động, quyền va trách nhiệm.

của các thành viên,

‘Dé hiểu sâu thêm vẻ đại điện theo pháp luật, cu thể lả người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp, việc nhin nhận về người dai điện theo pháp luật

của doanh nghiệp sẽ day đủ và bao quát khi xem xét dưới góc đơ về cả kinh tế‘va pháp lý phủ hợp với mục đích thành lập trước tiên của doanh nghiệp lả kindoanh

Dưới góc độ Luật Kin tế, người đại điện cho thương nhân là người nhân

tủy nhiệm của thương nbn để thực hiện các hoạt đồng thương mại dưới danh. nghĩa va theo sự chỉ din của thương nhân đó va được hưởng thù lao vẻ việc đại

điện Đồng thời, định nghĩa vé người đại diện cho thương nhân cũng mỡ rộngA vai trò của vị tri nay là thực hiên việc tim kiếm cơ hội kinh doanh, ký kết

‘hop đồng với khách hang theo sự chỉ dẫn của người được đại diện!”

Dưới góc đơ pháp lý, pháp luật của mỗi nước vẻ Doanh nghiệp có sự

khác nhau, cùng với nó, khái niêm người đại diện theo pháp luật của Doanh.

nghiệp cũng không giống nhau, cu thé như. Luật Công ty Anh quy định người

đại điện theo pháp luật của công ty la: “Mỗi thánh viên cá nhiên được ty qun

bởi cơng ty có qun thực hiện các quyền han tương tự cơng ty có thé thực. ign’ Luật Doanh nghiệp của Úc quy định. “Đại điện theo pháp luật của doanh nghiệp là cá nhân do doanh nghiệp chi định để thực hién tắt cả hoặc bắt 3ÿ quyằn han nào mài doanh nghiệp có thé thực hiện "12. Pháp luật Nhật Bản.

tiếp cân người đại diện theo pháp luật thơng qua chức năng quản lý, đó= oe Lut Hà Hội (200), Từ điến id ehh thuật ngổ ute he: ube kink, ube Mỗi rường,

ộthgôn hig, We Công anniênđần H ội

0007 S0A5/90085/Ml8Biloorlitisetisg2etdestdogerldĐề 2500 trật banh nghệp Úc năm 200,

lMSp.ilwetu8atrllsdu au/cESinÖiEudot/3u/Bgšicthjcoreolc<J/32081173/:2501 hư, trư cập mgtso/s/2021

</div>Trang 20<div class="page_container" data-page="20">

là: “Người quấn If cĩ quyễn thuec hiện bắt i và tắt cả các hành vi pháp If và phi te pháp nhân danh cơng ty liên quan đắn hoạt đơng kinh doanh của mình "18 Riêng đốt với Luật Cơng ty trách nhiệm hữu hạn của Đức khơng đưa ra khái niêm một cách rõ rang, mà theo hướng khẳng định: “Cơng sẽ do các Giám đắc làm đại điện. Nếu một cơng ty khơng cĩ Giám đốc, cơng ty s được dat diện bối các cỗ đơng bắt cử kit nào cơ tuyên bổ ÿ đinh hoặc các tải liệu được cùng cấp trên đĩ “1^ Nhu vậy, cĩ thé hiéu một cách đơn giản la quyền va

nghĩa vụ của người đại diện theo pháp lut trong các cơng ty trách nhiệm hữn:

han ở Đức được thể hiện thơng qua quyền vả nghĩa vu của Giám đốc và các cổ đơng (nếu cơng ty khơng cĩ giám dc)"

"Thuộc mỗi quan hệ đại dién, từ định nghĩa trên cĩ thể thay người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp mang những đặc điểm cơ bản của mốt quan.

hệ như bản chất hay hau quả pháp lý hành vi đại diện, song đồng thời cũng

mang những đặc trưng riêng, cụ thé:

"Thứ nhất, về chủ thể, néu như người đại diện được quy định trong chế

định đại điện được hiểu bao gồm cả cá nhân và pháp nhân thì đối với người

được dai diện là doanh nghiệp, người dai dién theo pháp luật của doanh nghiệp

được sắc định rổ rằng là cá nhân. Điểm này hồn toan phù hợp với đặc tinh của đoanh nghiệp lả một thực thé ma tự ban thân nĩ khơng thể hanh động cho chính. mình. Trước tiên, doanh nghiệp được hiểu “td chước cĩ tên riêng, cĩ tài sản. cĩ

ru sỡ giao dich, được thành lập hoặc đăng is thành lập theo quy đinh của

pháp luật nhằm muc đích kinh doanit''5 bia vậy, khác với cá nhân cĩ thé cĩ

người đại điền hoặc tự mình tham gia các quan hệ pháp luật, doanh nghiệp° Đều13. Luật Cơng ty Nhật Bản nấm 2005,

p/w apa pazeb sens tion 2 i/biu/detai/26530558n=018ss05, tray cập ngày 20/9/2021tub Cơng ty rách nhệm hữu hạn Đức năm 2016,

np //wou.geseteimimernet de/englech gmbhg/englsch gmbh. h tray cập ngà 30/9/2021® phan Thành Hiền, Đỗ Thị whung (201), “gut dol iệnFheo phĩa lust cia deanh nghễp -Thực wang

‘hp tv hướng hồn thận, Nhà m* Khộn30 Du 4 tuật Boanh rgh

02) 136-45,

</div>Trang 21<div class="page_container" data-page="21">

‘mang tinh "vô hình” của một tổ chức nên cân được "hữu hình” thông qua người

đại dién sắc lập, thực hiện giao địch dan sự hay nói cách khác, đại diện là

phương thức bắt buộc để pháp nhân co thể tham gia giao địch trên thực tế. Do đó, để dam bảo ý nghĩa “hữu hình hóa” nay, ngay từ định nghĩa, người đai điển.

theo pháp luật của Doanh nghiệp đã được xc định là cá nhân.

"Thứ hai, vẻ pham vi đại diên, trong định nghĩa vẻ mỗi quan hệ đại điện.nói chung, pham vi đại điên được giới hạn dựa trên sự đẳng thuân giữa hai chủ

thể là người đại điện va người được đại diện hoặc người được đại diện sẽ nắm. quyển kiểm soát trong hành động của người đại diện, khác biệt với nó, người.

đại diện của doanh nghiệp có pham vi thực hiện rơng hơn khi có quyển han

tương tự công ty để thực hiện tắt cả những hành vi pháp lý ma doanh nghiệp được đại diện có thé làm theo quy định pháp luật (bao gồm cả đại diện khi thực

hiện giao dich va khi tham gia thủ tục tổ tung).

Niue vậy, người đại điện theo pháp luật của đoanh nghiệp được liễu

"hay tham gia hoat động tơ tung trước cơ quan nhà nước có thâm quyển và các quyén, nghia vụ khác theo quy định của pháp luật

12. Nội dung và ý nghĩa của chế định đại điện đối với doanh nghiệp Một lý do trong việc hình thành và phát triển học thuyết đại điện đồng

hành cùng sự phát triển của doanh nghiệp được lý giải l khi sự phan tách giữaquyền sử hữu và quyền quản lý trong doanh nghiệp ngày cảng rõ rằng dingthời, người quân lý hay đai diện doanh nghiệp được trao thẩm quyển rất lớn,‘bao gồm việc định đoạt tai sẵn của doanh nghiệp thi cùng với nó, những ngườisở hữu vốn lại cảng thấy những rũi ro ngảy cảng lớn và cần thiết lập những cơ

chế để kiểm soát, giám sát hoạt động của người đại diện để bão đâm lợi ich của. minh, Đông thời, thông qua nôi dung của chế định thể hiên quyền va ngiĩa vu

</div>Trang 22<div class="page_container" data-page="22">

của các bên sẽ cảng làm nỗi bật ý nghĩa của chế định đại diện đổi với doanh. nghiệp

1.2.1. Nội dung và hành thức của ché định đại diện đối với doanh nghiệp Not dung của ché định dat điện

Trước hết, về căn cứ xác lâp, dựa trên các quy định về đại diện trong

doanh nghiệp, căn cứ xác lập quyên đại diện trong doanh nghiệp bao gồm: (1) Điều lê doanh nghiệp. Không phải chỉ đến Luật Doanh nghiệp năm

2020 mã từ Luật Doanh nghiệp trước đó của năm 2014 hay 2005 déu đã quyđịnh một trong những nội dung bắt buộc cân có trong Điểu lê cơng ty chính làviệc sác định người đại điên theo pháp luật của doanh nghiệp, và qua những,

lân điều chỉnh, bỗ sung, quy định về người đại diền theo pháp luật của doanh. nghiệp trong Biéu lệ công ty được yêu cầu ngày cảng cụ thé hơn bao gồm cả số lương, chức danh quản lý cũng như quyền, nghĩa vw!” của vi tí này, Điền nay một lan nữa khẳng định vai trò của Điễu lê trong doanh nghiệp cũng như

quyên tự do, tự chủ trong quản lý, hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp(2) Quy định pháp luật. Bên cạnh Điều lê, đựa trên tính chất đặc bietvới một sổ loại hình đoanh nghiệp, căn cứ xác lap quyền đại điện hay việc ácđịnh người đại dién theo pháp luật trong doanh nghiệp được pháp luệt quy định

cu thể Đối với công ty hợp danh, các thành viên hợp danh được trao quyển quản lý, diéu hảnh tổ chức hoạt động kinh doanh ngang nhau trong doanh

nghiệp va được pháp Iuét quy định déu la người dai điện theo pháp luật của

công ty". Hay đối với doanh nghiệp tư nhân với bin chất là doanh nghiệp do

một cá nhân tự lam chủ vả tự chíu trách nhiệm bang tải sin của minh, do đó,pháp luật quy đính mặc định chủ doanh nghiệp có tồn qun quyết định vớiđổi

” Khoản 3 Điều 34 Luật Doanh nghập nấm 2020* Khoân3 ĐỀu384 trật anh nghập ẩm 2020

</div>Trang 23<div class="page_container" data-page="23">

tất cả hoạt động kinh doanh va cũng đẳng thời là người dai diện theo pháp luật của doanh nghiệp.

(3) Quyết định của Téa én: Theo quy định của pháp luất tổ tung dân sự,

người đại dién theo pháp luật theo quy định của Bộ luật dân sự la người dai

dign theo pháp luật trong tô tung dân su" déng thời, Luật Doanh nghiệp cũng, khẳng định việc đại diện tham gia hoạt đông tổ tụng là một trong những vai tro

của người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp ngay từ định nghĩa, hay có

thể hiểu, người đại điện cho doanh nghiệp tham gia tổ tung là người đại điện

theo pháp luật. Tuy nhiên, Bộ luật Tổ tung dân sự năm 2015 cũng quy địnhtrong một số trường hợp đặc biệt để dim bao tránh việc zung đột lợi ích trongq trình tham gia hoạt đơng tổ tụng như khi cùng là đương sự trong cùng một‘vu việc mà quyển vả lợi ich hợp pháp đổi lập với quyền và lợi ich hợp pháp củangười được đại điện (doanh nghiệp) thi việc sác định người dai điện tham gia

hoạt động tổ tung sẽ do Téa án chỉ định2L

Tiép đó, bén cạnh căn cứ xác lập, quyền va nghĩa vụ của các bên trongmôi quan hệ đại dién được các bên quan tâm hơn cả

\Vé phía người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp, ngay trong địnhnghĩa về người đại điện theo pháp luật, Luật Doanh nghiệp đã quy định quyền.của người đại điện trước nhất là việc nhân danh doanh nghiệp sắc lâp, thực hiệngiao dich dân su, đây cũng chính 1a nơi dung cốt lõi của mỗi quan hé đại điển.và không chỉ dừng lại trong các giao dịch, pham vi đại điện còn bao gồm cả

trong hoạt động tố tung Đồng thời, pháp luật cũng quy đính người đại diện theo pháp luật có quyển quản lý, điều hành đối với hoạt động kinh doanh cia

doanh nghiệp, quyển nay được quy định trực tiếp đổi với một sé oại hình đoanh.nghiệp như cơng ty hợp danh thông qua quyển của thành viên hợp danh hay

“han 3 8% 380 Liệt Doanh nghiệp năm 2020

` khoẫn 3 9Ều45 Bộ ht Tổ tụng đầnsự năm 2015

` khoằn 4 Dues bộ lột Tổ tung dần sự năm 205

</div>Trang 24<div class="page_container" data-page="24">

doanh nghiệp tư nhân thông qua quyển cia chi doanh nghiệp va cũng được thể

hiện một cach gián tiếp qua vai tro của người quản lý doanh nghiệp mả sẽ được.

phan tích cụ thé hon trong Chương II. Khơng chỉ quyền gắn lién với vai trị của

người đại diện theo pháp luật như vây, người đại điên của doanh nghiệp đặc

biệt trong công ty trách nhiém hữu han, công ty cổ phân khi mi mồi quan hệ sở

"hữu va quân lý doanh nghiệp được tach bạch, người đại điện doanh nghiệp dingthời là một người lao động và đồng nghĩa với nó, việc hưởng thù lao là mộtquyền tat yêu. Mat khác, đi cùng với quyền, pháp luật cũng quy đính nhữngnghĩa vụ, trách nhiệm mà người dai dién theo pháp luật cần thực hiện Hướng,tới viếc đâm bao mục đích của mồi quan hệ, bên cạnh việc quy định vẻ thai độ,

chất và mục đích của mồi quan hệ đại ditrong hau hết các trường hợp, người

được đại dién là bên chủ đồng vả nắm quyên kiểm soát mỗi quan hệ nay. Quyển kiểm soát nay được thể hiện xuyên suốt ngay tử thời điểm xác lập mỗi quan hệ

khi người được đại điền lựa chọn, quyết đính người đại điện hay phạm vi đạiđiện được quy đính trong Điều lệ - một văn bản do nội bô doanh nghiệp zây

dựng, Trong thời gian đại dién, quyển này cảng được thể hiện rõ hơn, từ phía

người đại điên cần có trách nhiệm thơng báo tình hình, kết quả viếc thực hiền.

quyên đại điện hay đối với người được đại dién như doanh nghiệp, quyền kiểm

soát được quy định chat chế hơn thông qua không chỉ việc bao cáo của người

đại điện theo pháp luật ma cả những cơ chế kiểm tra, giám sát hoạt đông quản

ly từ những chủ sở hữu vốn. Trong một sé trường hợp như người đại diện vượtquá phạm wi đại điên, người được đại diện thâm chí cịn la bên nắm quyền quyết

</div>Trang 25<div class="page_container" data-page="25">

định về việc phát sinh quyển, nghĩa vụ của chính mình đổi với giao dịch dongười đại diện xác lêp, thực hiện hay cũng chính lé việc quyết định méi quan

hệ đại diện cỏ được xác lập hay không. Đồng thời, đi cùng với quyền, người được đại điện cũng có những trách nhiém nhất định va trước tiên chính là việc tạo cơ sở, căn cứ để zác lập mồi quan hệ như việc lập văn bản ủy quyền hay

doanh nghiệp quy định, chỉ định người đại diện theo pháp luật trong điểu lệ.Ngoài ra, trách nhiệm của người được đại diện cũng sẽ phat sinh khác nhau.trong một sé trường hop đại điện nhất định tương ứng với quyền của người đạidiện

"Hình thức của ché ãĩnh đại điện đối với doanh nghiệp

Mỗi loại hình doanh nghiệp với những tính chất khác nhau vả theo đó, hình thức của chế định đại điện trong mỗi loại hình doanh nghiệp cũng có sự

khác biệt

Đối với công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên, việc sắc định người

đại điên theo pháp luật còn phụ thuộc vào cơ câu tổ chức quản lý công ty. Trường hợp chủ sở hữu là cá nhân va có thể quyết đính thuê người khác hoặc kiêm vị tri người đại diện theo pháp luật. Trường hợp chủ sỡ hữu la tổ chức sẽ

có một trong hai mơ hình cơ câu quản lý là (1) Chủ tích cơng ty, Giám đắc hoặc.

Tổng giam đóc vả (2) Hội đơng thành viên, Giám déc hoặc Tổng giám đốc. Tương ứng với cơ câu tổ chức quản lý, người đại điện theo pháp luật được xác

định Ja Chủ tịch công ty, Chủ tịch Hộiing thành viên hoặc Giám đốc hoặc

Tổng giám đốc. Việc lựa chọn xác định chức danh cụ thé của người đại diện

theo pháp luật vẫn được pháp luật tôn trọng trao quyển cho doanh nghiệp được.quy định trong Điều lê tuy nhiên, nêu Điễu lê không quy định thi Luật Doanhnghiệp xc định Chủ tịch công ty hoặc Chủ tịch Hội đồng thành viên sẽ là ngườiđại điện theo pháp luật

</div>Trang 26<div class="page_container" data-page="26">

đồng thành viên hoặc Giám đốc hoặc Tổng giám déc. Trong đó, Giám đốc hoặc. Téng giám đốc có thé là một trong những thanh viên cơng ty hoặc cũng có thé

1à người lao động được thuê giữ chức danh nảy, mat khác, Chủ tịch Hội đẳngthành viên bắt buộc là một trong các thành viên công ty. Tương tự công ty trách:nhiệm hữu han một thanh viên, pháp luật chỉ sắc định người đại diện theo phápluật là Chủ tịch Hồi đồng thành viên nếu Biéu lệ cơng ty khơng quy định cụ

thể Ngồi ra, quy định pháp luật cũng là căn cứ xác định người đại điền theo

pháp luất trong một sổ trường hop đặc biệt đổi với cơng ty trách nhiệm hữu hancó hai thành viên khi mã thành viên lêm người đại diện theo pháp luật không

thể thực hiện quyền và nghĩa vu của người đại diện thì người cịn lại đương

nhiên là người đại diện theo pháp luật cho đến khi có quyết định mới của Hộiđẳng thành viên. So sánh với Luật Doanh nghiệp năm 2014, Luật Doanh nghiệp

năm 2020 cũng bổ sung thêm mét sé trường hợp thành viên côn lại cia công ty

đương nhiên là người dai diện theo pháp luật như bị chết, đang bi truy cứu trách:nhiệm hình sự, đang chap hành bié pháp xử lý hảnh chính tại cơ sở cai nghiên.

‘bat buộc, cơ sỡ giáo dục, có khó khăn trong nhận thức, lam chủ hành vi,

Đối với công ty cỗ phân, một trong những quy định được đánh giá tân

tiến và phù hợp với pháp luật quốc tế là việc Ludt Doanh nghiệp quy định công

ty trách nhiệm hữu hạn va công ty cổ phân có thể có nhiều người đại diện theo pháp luật. Theo đó, đổi với cơng ty cổ phản, trường hợp cơng ty chỉ có một

người đại diện theo pháp luật thì Chủ tịch Hội đẳng quản tri hoặc Giám độc

hoặc Tổng giám đóc là người đại dién theo pháp luất của cơng ty, nêu Điều 1é

chưa có quy định thi Chủ tịch Hội đồng quan tri 1a người đại điện theo phápluật của công ty. Trường hợp công ty có hơn một người đại diện theo pháp luật

</div>Trang 27<div class="page_container" data-page="27">

thì Chủ tịch Hồi đồng quản tri và Giám đốc hoặc Tổng giám đốc đương nhiên.

là người đại diện theo pháp luật của công ty.

Đồi với công ty hợp danh, như đã phân tích trước đó, đổi với công ty hopdanh, thay vi Điều lệ công ty, quy đính pháp luật là căn cứ zác đính người đạiđiện theo pháp luật của loại hình doanh nghiệp này. Theo đó, các thành viênhợp danh được sác đính là người đại điện theo pháp luật

Đối với doanh nghiệp tw nhân, xuất phát từ ban chất va tính chất đặc thùcủa doanh nghiệp khi moi quyền cũng như nghĩa vụ thuộc về một cá nhân duynhất, pháp luật quy định chủ doanh nghiệp tư nhân mặc định là người đại diệntheo pháp luật của doanh nghiệp

1.2.2. Ý nghĩa của chế định đại điện đơi với doanh nghiệp

Tir nguồn gốc hình thánh cũng như nội dung của chế định đại điển, cụ

thể hơn la trong mối quan hệ với doanh nghiệp, không thé phủ nhận tâm quan.

trọng của chế đính nay đối với doanh nghiệp hay nói cách khác, người đại dién

theo pháp luật là một vi trí khống thể thiêu đối với doanh nghiệp khi ma ngay

tại thời điểm muỗn thành lập doanh nghiệp đã bắt buộc ác định rổ cá nhân giữ

đâm nhận vai trò nảy và cảng thể hiện vị trí quan trọng với tư cách đại điện của.

‘minh khi doanh nghiệp di vào hoạt động, Tâm quan trong hay vai trỏ của người

đại điện theo pháp luật của doanh nghiệp có thể khái quất như sau

"Thứ nhất, đổi với nội bô Doanh nghiệp, bởi người đại điện theo pháp luật

của doanh nghiệp theo quy định không bắt buộc là người góp van ma chỉ cần đáp ứng tiêu chuẩn đối với vị trí nay, do đó, trong trường hop nay, vai trủ quản.

lý, điều hành doanh nghiệp của người đại diện theo pháp luật sẽ nỗi bat so với

việc đẳng hành vai trị kiểm sốt như một người góp vốn đâu tư doanh nghiệp.

Khi đó, người đại diện theo pháp luật sẽ tham gia xy dựng chiến lược cùng

các nhà đâu tư, triển khai kế hoạch kinh doanh và giữ vai trò như "câu nổi” giữa các nha đầu tu, nha góp vén với nhân viên để vận hảnh bộ máy, thực hiện

</div>Trang 28<div class="page_container" data-page="28">

kinh doanh, chỉ đâu tư tai chính thi người đại diện pháp luật với vai trỏ của mộtngười quân lý doanh nghiệp sẽ có mối quan hé tương tư như ủy thác, trong đó,

nhà đầu tư ủy thác tai sản thơng qua việc góp vốn vao doanh nghiệp để người

đại điện theo pháp luật trực tiếp thuc hiện, điều hành, quan lý việc kinh đo7anh.

để phục vụ mục dich sinh lời.

"Thứ hai, đối với bên thử ba, không phân biệt là cả nhân hay tổ chức với

‘ban chất và mục đích của quan hệ đại diện, người đại diện theo pháp luật củadoanh nghiệp mang vai trò đặc trưng của minh là nhân danh doanh nghiệp tiếp

xúc, giao dich và thể hiện ý chi của doanh nghiệp qua hanh vi của minh. Vai trị đại điện này khơng chỉ thể hiện qua việc xac lap giao dịch với khách hàng, đổi tác ma ngay cả với cơ quan nha nước, vai trò nay cũng được thể hiện rõ. rang chỉ đơn cử qua việc để thực hiện việc thay đổi nội dung đăng ký doanh: nghiệp tại cơ quan nha nước có thẩm quyền, doanh nghiệp thể hiện ý chí của

trình qua chữ ký sác nhận của người đại diện theo pháp luật

13. - Hệ thông các văn bản pháp luật và quá trình hình thành, phát triển hip luật về người đại điện theo pháp luật của doanh nghiệp

13.1. Hệ thong các văn bản pháp luật

doanh nghiệy .LuGt Doanh nghiệp năm 2020 và các văn bản pháp luật hướng dẫn thi

người dai điện theo pháp luật của

Luật Doanh nghiệp năm 2020 được Quốc hội khóa XIV, kỳ hop thứ 9

thơng qua ngày 17 tháng 6 năm 2020, có hiệu lực kể tử ngày 01/01/2021 thay

thé cho Luật Doanh nghiệp năm 2014. So với Luật Doanh nghiệp trước đó,Luật Doanh nghiệp năm 2020 có 10 chương với 218 điều thay vi 213 điều

Trong đó, Điểu 13 và 14 quy định riêng vẻ người đại dién theo pháp luật của

</div>Trang 29<div class="page_container" data-page="29">

doanh nghiệp với những néi dung chính như khái niệm, số lượng, việc ủy quyềnvà trách nhiệm của người dai điện theo pháp luật đối với doanh nghiệp

Bên canh đó, đồng hảnh với Luật Doanh nghiệp năm 2020 là những văn

bản dưới luật hướng dẫn Luật Doanh nghiệp hiện hành như Nghỉ định số

01/2021/NĐ-CP về đăng ký doanh nghiệp, Nghị định số 47/2021/NĐ-CP quyđịnh chỉ tiết một số điều của Luật doanh nghiệp, Thông tư 01/2021/TT-BKHĐT

hướng dẫn vẻ đăng ký doanh nghiệp do Bộ Ké hoạch và Dau tư ban hành, Công. văn 4148/BKHĐT-ĐKKD năm 2020 vẻ hệ thông thông tin quốc gia vé đăng ký doanh nghiệp dé ra quy định không đúng do Bộ Ké hoạch va Dau tư ban.

hành, Công văn 3894/BKHBT-DKKD năm 2020 tháo gỡ vướng mắc về hỗ sơ

đăng ký thay đổi chức danh người đại diện theo pháp luật do Bộ Ki hoạch va

Đầu tư ban hảnh,... Cac văn bản nay chủ yêu tập trung các van dé liên quanđến các thi tục doanh nghiệp như hỗ sơ, quy trình thực hiên thi tục.

Các vấn bản quay phon pháp luật khác có liên quan

Bên cạnh Luật Doanh nghiệp năm 2020 va các văn bản hướng dẫn thi "ảnh, một số các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan cũng được dẫn chiều để xem xét các vẫn để liên quan đến người đại diện theo pháp luật như điều kiện về năng lực hành vi dan sự, tiêu chuẩn va điều kiện của người đại điện.

Luật viên chức năm 2010 sửa đỗi năm 2019, Luật phòng chồng tham những,

năm 2018, Luật si quan quân đội nhân dân Việt Nam sữa đỗi năm 2018,

</div>Trang 30<div class="page_container" data-page="30">

1.3.2. Quá trình hình thành, phát triển pháp luật về người đại điện theo

pháp lật của doanh nghiệp

Quy định v người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp ln được.tap trung chủ trong theo đó những quy đính nay cũng có sự hình thành, phát

theo cùng sự phát triển của pháp luật doanh nghiệp Việt Nam được thé

hiện rõ nét qua các văn bản pháp luật dưới day.

Ludt Đầu te nước ngoài tại Việt Nam năm 1987 là văn ban pháp luật đầu tiên gop phan tạo ra khung pháp lý cho việc hình thảnh nên kinh tế thi trường ở Việt Nam, cùng với đó, khái niệm đầu tiên về người đại điện theo pháp luật

của doanh nghiệp xuất hiện

Phdp lệnh Hợp đồng kinh té năm 1989 đã xuất hién một số quy định về người đại diện của pháp nhân khi ký kết Hop đồng kinh tế cũng như ghi nhận. quan hệ đại điện giữa chủ thể pháp nhân và người đại diện trung việc ký kết

Hop đồng kinh tế với chủ thé thứ ba

Ludt Công ty năm 1990 và Luật Doanh nghiệp tư nhân năm 1990 đảnh

tiêu tước phat liễn Hệng của pháp luật cơng ty Viet Nam. Thùng dst có

những quy định mang đặc trưng cơ bản vẻ người đại diện theo pháp luật củadoanh nghiệp

Bé luật Dân stenton 1995 và Luật Doanih nghiệp năm 1999 đã quy địnhcó sự tách biệt giữa hệ thống pháp luật điền chỉnh quan hệ dn sự và hệ thốngpháp luật diéu chỉnh các quan hệ kinh tế tuy nhiên su phân biệt nay còn chưađược rổ rang

“Bộ luật dân swe năm 2005 và Luật Doanh nghiệp năm 2005 đánh dâu

'bước cải cách quan trong trong việc hồn thiện khn khổ pháp lý cho thể chế

kinh tế thị trường, cùng với đó là một hệ thông pháp luật dân sự - thương mai

</div>Trang 31<div class="page_container" data-page="31">

thống nhất, liên thông được xác lập dựa trên nguyên tắc mi quan hệ luật chung.

vva luật riêng hay luật chuyên ngành.

“Bồ luật dân sự năm 2005 và Luật Doanh nghiệp năm 2014 cho đồn Tuất Doanh nghiệp năm 2020 ngày càng cho thay những sự thay đổi, điều chỉnh va ‘bd sung Luật Doanh nghiệp nói chung va các quy về người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp nói riêng được bam sát, thống nhất cũng như bao quát

"hơn về chế định người đại diện theo pháp luật cũa doanh nghiệp giữa luật chungvả luật chuyên ngành.

Bên canh đó, những văn bản pháp luật khác có liên quan đã được nêu

trên cũng bé trợ và làm rõ thêm những quy định về người đại diện theo pháp

luật của doanh nghiệp đặc biét lả những loại hình hay ngành nghề kinh doanh.‘mang tinh đặc thù của đoanh nghiệp

KET LUẬN CHƯƠNG 1

Nov vậy, Chương 1 đã thể hiện Khái niệm, đặc điểm người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp và Nội dung, ý nghĩa của chế định đại điên đổi với doanh nghiệp thông qua việc đi từ khái quát chế định dai điện cho đến cụ thể trong mối quan hệ đối với doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, thơng qua sự khái qt về hé thơng pháp luật cũng như sự"hình thành, phát triển của pháp luật vẻ người đại diện theo pháp luật của doanh.nghiệp cho thay chế định đại diện nói chung và người đại diên theo phép luật

của doanh nghiệp nói riêng đã được hình thảnh va phát triển sớm tại các nước trên thể giới va với vai trò, ý nghĩa hết sức quan trọng, quy định pháp luật Việt

Nam về người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp cũng chú trọng khí quy

định cụ thể vé nội dung chế định đổi với doanh nghiệp

</div>Trang 32<div class="page_container" data-page="32">

THỰC TRẠNG QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT VÀ THỰC TIEN ÁP DỤNG. PHAP LUẬT VE NGƯỜI ĐẠI DIEN THEO PHÁP LUẬT CUA

DOANH NGHIỆP TREN DIA BAN THÀNH PHO HA NỘI.

Sau sáu năm, Luật Doanh nghiệp năm 2020 được ban hảnh thay thé choLuật Doanh nghiệp năm 2014, dù mới chỉ được chính thức áp dụng trong chưa

dén một năm trở lại đây, song cũng với sw phát triển không ngừng của nễn kinh tế, với vai trò là một trong những văn bản pháp luật điều chỉnh trực tiếp đổi tương là công ty, Luật Doanh nghiệp năm 2020 luôn là mồi quan tâm được chú ý sát sao những thay ddi. Tuy thời gian áp dụng chưa lâu nhưng việc áp đụng. vvan bản pháp luật mới nay cũng dẫn thé hiện những thuận lợi và khó khăn nhất định, đặt ra những van để cân xem xét vả điều chỉnh hoặc hướng dẫn cụ thé về

quy định pháp luật có liên quan, đặc biệt là đối với quy định vé người đại điện.

theo pháp luật của doanh nghiệp khi ta đã hiểu được vai trị của vi trí nêy trong

hoạt động doanh nghiệp

21. Thực trạng quy định pháp luật về người đại diệu theo pháp luật của

doanh nghiệp theo pháp luật Việt Nam

"Với vai trò, chức năng nhân danh doanh nghiệp ác lập, thực hiện cácgiao dịch của doanh nghiệp, người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp

ngày công được lưu tâm vả đánh giá đúng với vi tí của mình Điều này thể hiện rõ nhất qua sự sửa đổi, bd sung của các quy định pháp luật liên quan đền vấn. để nảy ”. Nếu như trong Luật Doanh nghiệp năm 2005, quy định vẻ người đại

diện theo pháp luật chỉ được quy đính rai rác trong các quy đính vé từng loại

"hình Doanh nghiệp ? thi từ Luật Doanh nghiệp năm 2014 đã quy định tập trung

về vai trị, vị trí, trách nhiêm của người đại dién theo pháp luật của doanh.

° Trong phamvi hi vấn nề tế g3 tập trug qu, định php hột vi ngườiạidin theo pháp utc‘anh nghp theo Liệt Doanh nghệ nim 2020

” Đều 46, ỀU 67, OSS Lut Doanh nghệp nấm 2005

</div>Trang 33<div class="page_container" data-page="33">

nghiépTM vả điều nay van được thé hiện rõ trong Luật Doanh nghiệp năm 202025.

"Việc đảnh giá thực trang quy định pháp luật vẻ người đại diện theo pháp luật

của doanh nghiệp được dựa trên các cơ sở cụ thể dưới day

3.1.1. Quy định về điều kiện, tiêu chuẫn của người đại điện theo pháp luật

của doanh nghiệp

Thứ: nhất, người đại điện theo pháp luật của doanh nghiệp khong

Thuộc các trường hợp bị cắm quân 8} doanh nghiệp

Luật Doanh nghiệp năm 2020 không quy định người đại diện theo phápluật là người quan lý doanh nghiệp cũng không quy định trực tiếp việc quản lý

1à một trong những vai trỏ của người đại diện theo pháp luật song điểu này vẫn.

được nhận định thông qua định ngiấa va quy định vẻ chức danh của người đạiđiên trong các loai hình doanh nghiệp, Theo Luật Doanh nghiệp năm 2020,người quản lý doanh nghiệp là người quản lý công ty và người quản lý doanh.nghiệp tư nhân, bao gém chủ doanh nghiệp tw nhân, thành viên hợp danh, Chủ.tích Hội đồng thánh viên, thành viên Hội đồng thành viên, Chủ tịch cơng ty,

Chủ tích Hội đồng quản trị, thành viên Hồi đồng quan trị, Giám đốc hoặc Tổng

giám đốc và cá nhân giữ chức danh quan lý khác theo quy đính tại Điêu lệ cơng

ty. Theo định nghĩa nay, người quản lý doanh nghiệp được xác định thông

qua một số chức danh trong doanh nghiệp cũng như bao quất qua vai trị "quản

lý" của vi trí này. Định nghĩa nay đã phn nào gián tiếp nhân định người đại

điện theo pháp luật của doanh nghiệp lé người quản lý doanh nghiệp qua việcquy định những chức danh người quản lý cũng chính là những chức danh ciangười đai diện theo pháp luật với các loại hình doanh nghiệp như Giám đốc,

‘Téng Giém đốc hoặc Chủ tích Hồi đồng thành viên trong công ty trách nhiệm

“pia, ĐỀu14 Luật Doan nghập nấm 2014' Đều13,ĐÊu33 rất boanh nghệp năm 2020

ˆ* khoản 24, Điều4 Luật boanh nghập nẩm 2020

</div>Trang 34<div class="page_container" data-page="34">

ma trong văn bản luật trước đó từ năm 2014 cũng đã nhân định gián tiếp va cóphân rõ ràng rằng hơn người đai diện theo pháp luật chính lả người quản lýdoanh nghiệp khi định nghĩa một trong những vai trị cũa người quản lý Doanh.

nghiệp chính la “nhiên danh: công ty i Xết giao địch của Công ty” — vai trù cơ

‘ban cia người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp. Ludt Doanh nghiệp

20 van giữ cơ bản định nghĩa nay chỉ lược bỏ vai trò “whan darth cơng oy

Tiết kê thì người qn lý được xác định là "cá niên gi chic danh quấn if kháct giao dich của cơng ty" và chỉ quy định ngồi những chức danh được

theo quy dinh tại Điển lễ công ty”. Xét thay, dù sự thay đỗi không nhiễu nhưng, lại làm thay đổi lớn trong cách nhìn nhận khi Luật Doanh nghiệp 2014 gần như

đẳng nhất vi trí người đai diên và người quản lý thông qua việc quy định vaitrò cơ ban cia người đại diện là “nhân danh công ty ký kết giao dich” cũngđồng thời là vai trò của người quản ly. Mặt khác, Luật Doanh nghiệp 2020 lạinhìn nhận rồng hơn, quay vẻ bản chất cũng như vai trò, nhiêm vụ cốt lối củangười quản lý chỉ là "quản lý", hay nói cách khác người đại điển là một trongnhững người quan lý doanh nghiệp song đây không định nghĩa hai chiều, ngườiquan lý doanh nghiệp chỉ có vai trỏ chính là qn lý và khơng nhất định lảngười dai điên của doanh nghiệp. Việc điểu chỉnh định nghĩa nảy không chỉphân định rõ rang giữa hai vi trí trong doanh nghiệp ma cịn thực sư phủ hop

với thực tiễn bởi trong doanh nghiép, ngoài người dai dién còn nhiều những, người quản lý khác được bé nhiệm chức danh nội bộ theo từng bộ phân hoặc. nghiệp vụ riêng va khơng có thẩm qun dai điện công ty xác lập giao dich

” Khoản 3B u54 Luật Doanh nghp nấm 2020ˆ*khoân 3 ĐỀu 337 Luật Doanh nghệp nấm 2020

</div>Trang 35<div class="page_container" data-page="35">

Củng với việc xác đính người đại điện theo pháp luật là người quản lýdoanh nghiệp, Ludt Doanh nghiệp năm 2020 cũng quy đính những trường hợp

cá nhân khơng có quyền thành lập và quản lý doanh nghiệp”, bao gồm:

(1) Co quan nhà nước, don vi lực lượng vit trang nhân dân sử chung tài sẵnnhà nước đỗ thành lập doanh nghiệp Kinh doanh thu lợi riêng cho cơ quan đơnVí mình

‘Theo Bộ luật Dân sự, căn cử mục tiêu hoạt đơng chính mã pháp nhân.được phân loại thánh pháp nhân thương mại và pháp nhân phi thương mai. Vớimục dich thành lập là kinh doanh, doanh nghiệp được xếp la pháp nhân thương,‘mai trong khí cơ quan nha nước, đơn vị vũ trang nhân dân lả một trong những,

tổ chức được dẫn chứng cho pháp nhân phi thương mai, khơng vì mục đích

kinh doanh. Không chi vậy, bản chất cia tải san nhà nước, hay tai sản công latải sin thuộc sỡ hữu toàn dân do Nha nước đại diện chủ sở hữu và thống nhấtquản lý, bởi vậy, kể cả trong trường hợp sử dung tai sản công để thực hiện hoạtđông kinh doanh cũng hướng đến bao đảm lợi ích của Nhà nước, điều này cũng

được Luật quản ly sử dung tải sản công quy định cu thể việc nghiêm cam sử

dụng tai sản công không phù hợp với mục dich sit dụng của tai sản hoặc kinhdoanh trải pháp luật.

(2) __ Căn bộ, công chức, viên chúc theo quy dinh Luật Cán bộ, công chức vàTuất viên chúc

Quy định nay hướng đến ba đối tương bi hạn chế trong việc thảnh lập va

quản lý doanh nghiệp là: cán bộ, công chức va viên chức. Với bản chất là những. đổi tương được tuyển dụng, bỗ nhỉ ệm gữ chức vụ, chức danh trong các cơ quan.

nhả nước hoặc đơn vị sự nghiệp công lâp va hưởng lương từ ngôn sách nhanước, đơn vi sự nghiệp công lap, đưa trên nguyên lý xung đột lợi ich công việc.

” Khoản 2, ĐU37 Wt Doanh nghập nấm 2020

</div>Trang 36<div class="page_container" data-page="36">

giữa việc công va việc tư, hoạt động quản ly doanh nghiệp có thé la cơ sở để

cán bơ, cổng chức, viên chức lơ là những cơng việc quản lý hành chính, tư pháphoặc công việc được phân công phụ trách theo chức vụ, chức danh đẳng thời

để dẫn tới tình trang lợi dung chức vụ, quyền han tư lợi ca nhân hay lạm quyển.

vi vali

"Trong đó, việc quy định viên chức cũng lả một trong những đổi tượng bị

cắm là một trong những điểm bé sung từ Luật Doanh nghiệp năm 2014 so với. Luật Doanh nghiệp năm 2005* va vẫn được giữ cho dén luật hiện hảnh Điểm. ‘bd sung này dé lâm thông nhất quy định giữa Luật Doanh nghiệp và Luật viên chức khi Luật Viên chức năm 2010 sửa đổi năm 2019 quy định viên chức được.

góp vốn nhưng không tham gia quản lý, điều hành công ty trách nhiệm hữu

hạn, công ty cổ phin, công tự hop danh, hop tác xã, bệnh viên tư, trường học tư và tổ chức nghiên cứu khoa học tư, trừ trường hợp pháp luật chun ngành.

có quy định khác”L

'Ngối ra, Luật phòng chống tham những năm 2018 quy định hạn chế đổivới hoạt động quản lý doanh nghiệp của cf ba đổi tượng nêu trên thông qua quy

định đổi với người có chức vụ, quyền han - người do bỗ nhiệm, do bau cit, do tuyển dụng, do hợp đồng hoặc do một hình thức khác, có hưởng lương hoặc không hưởng lương, được giao thực hiện nhiệm vụ, công vụ nhất định và có

quyên han nhất định trong khi thực hiện nhiém vụ, cơng vụ đó, bao gồm cả căn.

Đô, cổng chức, viên chức”. Theo quy định tai Khoản 2 Diu 20 Luat nay, người

án bộ công chức theo quy định của pháp hột v cần hộ, ông chức

chức nấm 2010 sửa đổi nấm 2019ˆ”Đểma khoìn 208u 5 tiệt phòng chống tham những năm 2018

</div>Trang 37<div class="page_container" data-page="37">

Mt là, thành lap, tham gia quản lý, điều hành doanh nghiệp tư nhân,

công ty trách nhiệm hữu han, công ty cỗ phân, công ty hợp danh, hợp tác xã, trừ trường hợp luất có quy định khác”. Quy định nay đã bé khuyết cho quy định đối với đối tương viên chức khi bỗ sung thêm doanh nghiệp tư nhân cũng,

thuộc pham vi đoanh nghiệp mà viên chức không được tham gia quản lý.

Hot là, thành lập, giữ chức danh, chức vụ quan lý, điều hành doanh.

nghiệp từ nhân, công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty cỗ phản, công ty hop

danh, hợp tác xã thuôc lĩnh vực mà trước đây mình cỏ trách nhiệm quản lý:

trong thời hạn nhất định theo quy định của Chính phủ**, Thời hạn ma người có

chức vụ, quyển han khơng được thành lập, giữ chức danh, chức vụ quản lý,điễu hành doanh nghiép, hop tác zã sau khi thôi chức vụ được quy định chi tiếttại Điều 23 Nghĩ định số 50/2119/NĐ-CP ngày 01 tháng 07 năm 2019 quy định.chỉ tiết một số điều va biện pháp thi hành Luật phòng, chéng tham những. Đây

1ã quy định mới được bỗ sung so với Luật phòng, chẳng tham những năm 2005 sửa đổi bd sung năm 2012 và lả một sự bd sung hợp lý, thích đáng xuất phát trên thực tiễn bởi sức ảnh hưởng của các đối tương đang xét đổn không chi trong thời gian tại chức ma thường được kéo dai kể cả sau khi thôi chức vụ một

cách trực tiếp hoặc giản tiếp qua những cá nhân khác. Do đó, việc han chế hoạtđông tham gia quản lý doanh nghiệp của cán bộ, công chức, viên chức trongmột thời hạn sau khí thơi giữ chức vụ dm bao mục tiêu “phịng” những hành.

‘vi tham những của người có chức vụ, quyên han trong cơ quan, tổ chức, đơn vi

aba nước,

()_ ST quan, ha sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân viên chức

quốc phòng trong các cơ quam, don vị thuộc Quân đội nhân dân Việt Nam: sĩ"

quan, ha sĩ quem chuyên nghiệp trong các cơ quan, đơn vi tinde Cơng an nhân

chống tham những nim 2015

ˆ pidmd khồn 20% 20 Lut phông chống tham những năm 2016

</div>Trang 38<div class="page_container" data-page="38">

dân Việt Nam, trừ những người được cit làm đại diễn theo ly quyễn đễ quấn if phan vỗn góp của Nhà nước tại doanh nghiệp hoặc quấn Ij tat doanh nghiệp

nhà nước

Luật Si quan Quân đội nhân dân Việt Nam năm 1999 sửa đổi năm 2008

quy định Si quan Quân đội nhân dân Việt Nam (sau đây gọi chung là si quan)1 cán bộ của Bang Cộng sản Việt Nam và Nha nước Cơng hịa zã hội chủ ngiãa'Việt Nam, hoạt động trong lính vực quên sự, được Nha nước phong quân hàm.

cắp Uy, cấp Ta, cấp Tướng"

Luật Công an nhân dân năm 2018 quy định Công an nhân dân là lựclượng vũ trang nhân dân làm néng cốt trong thực hiện nhiệm vụ bảo vệ an ninh.

quốc gia, bao đăm trật tự, an toàn sã hội, đầu tranh phòng, chồng tội pham va vvi pham pháp luật về an ninh quốc gia, trật tự, an toàn 3 noi"

Tương tự mục đích hướng đến đổi với đối tượng cán bộ, công chức, viênchức, quy định pháp luật han chế hoạt đông quản lý doanh nghiệp của si quan,"ha si quan, cơng an nhân dân nhằm phịng, chồng những trường hợp lợi dung,

lạm dung chứ vụ, quyên hạn được giao để xâm pham lợi ích của Nha nước, quyển hạn va lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân 3”

(4) Cửn bộ lãnh đạo, quấn If nghiệp vụ trong doanh nghiệp nhà nước do

Nhà nước năm giit 100% vin điều lệ, trừ những người được cử làm dai điện theo ily quyền dé quản if phần von góp của Nhà nước tại doanh nghiép khác

Ké thừa quy định của Luật Doanh nghiệp năm 2005, Luật Doanh nghiệp. năm 2020 tiếp tục cảm hành vi thánh lập, quản lý doanh nghiệp đối với cán bô

lãnh đạo, quản lý nghiệp vụ trong các doanh nghiệp nha nước do Nha nước.

năm giữ 100% vốn điêu lệ, nói cách khác, những đổi tượng nói trên trong doanh.

nghiệp nha nước thực hiện việc quản lý tai sản cũa nha nước, thay mat nhả nước.> thn3 oi ua Lẻtiqam

ˆ”khồn 3 0Ều 37 Wit Cơng an niền din năm 2008

</div>Trang 39<div class="page_container" data-page="39">

thực hiện hoạt động kinh doanh trong lĩnh vực chỉ định. Do đó, quy định nay

‘hong đến việc tranh lợi dụng chức vu ma chuyển giao von, tau tán tải sản, lôi kéo khách hàng cũng như quan lý không hiệu qua.

Quy định nay vẫn mang tính thân giống Luật Doanh nghiệp 2014 tuy nhiền được quy định một cách rõ rằng hơn xuất phát từ sự thay đổi trong định.

nghĩa về doanh nghiệp nha nước. Với Luật Doanh nghiệp năm 2014, doanh.nghiệp nhà nước được định nghĩa 1a doanh nghiệp do Nhà nước nấm giữ 100%

vốn điều lệ" thì đến Luật Doanh nghiệp hiện hành, doanh nghiệp nhả nước

được quay lại với định nghĩa từ 15 năm trước khi quy định doanh nghiệp nha

nước la do Nha nước nắm giữ trên 50% vốn điều lệ, tổng số cổ phan có quyền. thiểu quyết!?, Việc thay đổi nay cũng đã được đưa ra nhiều trong các phiên thao luận về dự thảo Luật Doanh nghiệp sửa đổi lẫn nay bởi điều chỉnh mỗi định. nghĩa khơng chỉ gói gon su thay đổi trong văn bản luật đó ma cịn tác động trực tiếp đến các luật khác có liên quan, như trường hợp này sẽ dẫn đến sự điều

chỉnh vé Luật Xây dựng, Luật Ngân sách nhà nước, Luật Quản lý tài sản

cơng,... song đơng thời nhìn xa hơn, quy định thực sự có bước tiền trong việc

thống nhất với các Hiệp định tự do thương mại ma Việt Nam la thành viên như.Hiệp định đổi tác xuyên Thai Binh Dương (TPP) hay Hiệp định thương mại tự

do Việt Nam — EU (EVF TA) cũng chỉ déu chỉ yêu cầu về tỷ lệ sở hữu vốn hoặc. cỗ phân của nha nước 1a trên 50%. B di sự thay đải về tỷ lệ sở hữu vốn của Nha nước trong định ngiĩa về doanh nghiệp nha nước dẫn đến việc Luật Doanh.

nghiệp 2020 quy định rõ trường hợp không được thành lập và quản lý doanh.nghiệp chi giới han trong doanh nghiệp nhà nước có 100% vốn nha nước cơn.

hậthọc,tr 42.

'0oanh nghp adm 2014

</div>Trang 40<div class="page_container" data-page="40">

với những cản bộ lãnh dao, quản lý nghiệp vu trong doanh nghiệp nhà nướctrường hợp còn lại vẫn sẽ không bi giới han.

(6) __ Người chưa thành niên; người bi hạn chế năng lực hànhvi đân sự, người bị mắt năng lực hành vi dân sự, người có khó kiăn trong nhân thức, làm chi “àmh vi; tổ chức khơng có tư cách pháp nhân

Bên cạnh việc quy định về đối tượng thành nién để đâm bão sư nhận thức. toán điện, đẩy đủ theo độ tuổi, Luật Doanh nghiệp năm 2020 còn quy định đăm. ‘bdo vẻ năng lực hành vi dân sự, dic biết cũng bé sung đối tượng có khó khăn. trong nhân thức, lam chủ hành vi khơng có qun thánh lập và quan lý doanh. nghiệp. Theo quy định của Bộ luật Dân sự 2015, bên cạnh trường hợp mất vả hạn chế năng lực hành vi dân sự, để đảm bảo năng lực hành vi dân sự cân loại

trừ thêm trường hợp người có khó khăn trong nhận thức, lâm chủ hành vi — chủ

thể nay có các đặc điểm bao gồm (i) có các yếu tơ về thé chất (như sự khuyết thiểu về cơ thể như cá nhân bi câm, mủ, điếc hoặc bị tai nạn liệt người...) hoặc. các yếu tô vé tỉnh thân (các cú sốc tâm lý,...) ma không đũ khả năng nhân thức và lam chủ hảnh vi nhưng chưa đến mức mắt năng lực hành vi dan sự, đi) có yêu cầu của người nay, người có quyền và lợi ích liên quan hoặc của cơ quan, tổ chức hữu quan gửi đến Tòa án, (iii) có kết luận giám định pháp y tâm than; iv) Tòa án ra quyết định tuyên bé là người có khó khăn trong nhận thức va lâm. chủ hành vi, chi định người giám hộ, xác định quyển và nghĩa vụ của người giám hố". Trước đó, Luật Doanh nghiệp 2014 được ban hành trước Bộ luật Dân sự hiện hành đã chưa quy định về chủ thể mới được ghi nhận nay khiến. quy định chưa bao quất hết các trường hợp dé dim bao vẻ năng lực hãnh vi dân

"Tring Đi học Lut Hội (20), cid tình Luật Đơn sự Vide wom, Tập 2, NXB cơng an andi, Hà

</div>