Đề tài lạm phát ở các nước đang phát triển và thực tiễn ở việt nam giai đoạn 2018 2020

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (1.18 MB, 34 trang )

<span class="text_page_counter">Trang 1</span><div class="page_container" data-page="1">

<b>ĐỀ TÀI: LẠM PHÁT Ở CÁC NƯỚC ĐANG PHÁT TRIỂNVÀ THỰC TIỄN Ở VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 2018-2020</b>

</div><span class="text_page_counter">Trang 3</span><div class="page_container" data-page="3">

II. KHÁI QUÁT VỀ TÌNH HÌNH LẠM PHÁT TẠI CÁC NƯỚC ĐANG PHÁT TRIỂN VÀ CÁC QUỐC GIA MỚI NỔI GIAI ĐOẠN 2018-2020...8

III. THỰC TRẠNG LẠM PHÁT Ở VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 2018-2020...9

3.1. DIỄN BIẾN LẠM PHÁT Ở VIỆT NAM TRONG GIAI ĐOẠN 2018 – 2020 9 3.2. SO SÁNH LẠM PHÁT Ở VIỆT NAM VÀ MỘT SỐ NƯỚC ASEAN...18

IV. BIỆN PHÁP KIỀM CHẾ LẠM PHÁT CHO VIỆT NAM...21

4.1. BIỆN PHÁP TÌNH THẾ...21

4.2. BIỆN PHÁP CHIÊN LƯỢC...22

KẾT LUẬN...27

</div><span class="text_page_counter">Trang 4</span><div class="page_container" data-page="4">

TÀI LIỆU THAM KHẢO...28

</div><span class="text_page_counter">Trang 5</span><div class="page_container" data-page="5">

<b>DANH MỤC VIẾT TẮT</b>

EMDEs Các nước đang phát triển và mới nổi ASEAN Hiệp hội các quốc gia Đơng Nam Á

<b>DANH MỤC HÌNH ẢNH, BẢNG, BIỂU </b>

Hình 1: Lạm phát do cầu kéo...5 Hình 2: Lạm phát do chi phí đẩy...6 Y

Biểu đồ 1: Các chỉ số đo lường lạm phát giai đoạn 2018-2020...9 Biểu đồ 2: Chỉ số CPI các tháng năm 2019 - Nguồn: Tổng cục Thống kê...14 Biểu đồ 3: Tốc độ tăng CPI qua các tháng trong năm 2020 - Nguồn: Tổng cục Thống kê...16 Biểu đồ 4: Chỉ số CPI một số nước ASEAN năm 2018-2020 - Nguồn: The Global Economy 19

Bảng 1: Chênh lệch tốc độ tăng CPI so với tốc độ tăng GDP của các nước ASEAN giai đoạn 2018-2020...20

</div><span class="text_page_counter">Trang 6</span><div class="page_container" data-page="6">

<b>LỜI MỞ ĐẦU</b>

Lạm phát vốn dĩ là vấn đề nhạy cảm của các quốc gia. Lạm phát là một trong số chỉ tiêu để đánh giá trình độ kinh tế phát triển của một quốc gia song lạm phát cũng chính là cơng cụ gây trở ngại trong công cuộc xây dựng và đổi mới đất nước. Chính sách tiền tệ và chính sách tài chính của nhà nước chính là nguyên nhân sâu xa dẫn đến tình trạng lạm phát và làm ảnh hưởng đến toàn bộ nền kinh tế quốc dân, đến đời sống xã hội. Cùng với các nước khác trên thế giới, các nước đang phát triển, trong đó có Việt Nam cũng đang tìm kiếm giải pháp phù hợp với nền kinh tế đất nước để kìm hãm sự lạm phát giúp phát triển toàn diện nước nhà.

Để hiểu rõ hơn về lạm phát, nhóm 8 đã tiến hành thực hiện nghiên cứu với đề tài:

<b>“LẠM PHÁT Ở CÁC NƯỚC ĐANG PHÁT TRIỂN VÀ THỰC TIỄN Ở VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 2018-2020”. Bài nghiên cứu nhằm mục địch đưa ra những đánh giá khách quan </b>

nhất về thực trạng của lạm phát ở các nước đang phát triển cũng như diễn biến thực tiễn và nguyên nhân gây ra lạm phát ở Việt Nam giai đoạn 2018-2020, từ đó so sánh với các quốc gia trong ASEAN và đưa ra giải pháp phù hợp kiềm chế lạm phát giúp phát triển đất nước một cách tồn diện.

Trong q trình nghiên cứu để tải chắc chắn cịn nhiều thiếu sót, chúng em kính mong sự góp ý chân thành của thầy cô và bạn đọc để đề tài nghiên cứu được hoàn thiện hơn.

Xin chân thành cảm ơn!

<b>PHẦN NỘI DUNGI.TỔNG QUAN CHUNG</b>

Lạm phát là sự tăng mức giá chung một cách liên tục của hàng hóa và dịch vụ theo thời gian và sự mất giá trị của một loại tiền tệ nào đó. Khi mức giá chung tăng cao, một đơn vị tiền tệ sẽ mua được ít hàng hóa và dịch vụ hơn so với trước đây, do đó lạm phát phản ánh sự suy giảm sức mua trên một đơn vị tiền tệ.

</div><span class="text_page_counter">Trang 7</span><div class="page_container" data-page="7">

<b>Theo L. V. Chandeler, D. C Cliner cho rằng lạm phát là sự tăng giá hàng hóa bất kể </b>

dài hạn hay ngắn hạn, theo chu kỳ hay đột xuất.

Theo <b>G. G. Mtrukhin</b> lại cho rằng lạm phát là hình thức tràn trề tư bản một cách tiềm tàng (tự phát hay có dụng ý) là sự phân phối lại sản phẩm xã hội và thu nhập quốc dân thông qua giá cả giữa các khu vực của quá trình tái sản xuất xã hội, các ngành kinh tế và các giai cấp, các nhóm dân cư xã hội.

Theo <b>K. Mark</b>, lạm phát là hiện tượng tiền giấy tràn ngập các kênh lưu thông tiền tệ, vược qua các nhu cầu của nền kinh tế làm cho tiền tệ ngày càng bị mất giá và phân phối lại thu nhập quốc dân.

<b>I.3. PHÂN LOẠI LẠM PHÁTI.3.1. Lạm phát vừa </b>

Lạm phát vừa phải xảy ra khi giá cả hàng hóa tăng chậm và có thể dự đốn được. Ngồi ra cịn được gọi là lạm phát một con số, có tỷ lệ lạm phát dưới 10% một năm. Đây là loại lạm phát mà chính phủ ở hầu hết các nước ln mong muốn duy trì (hay cịn gọi là lạm phát mục tiêu). Bởi ở mức lạm phát này làm cho mức giá chung của hàng hóa tăng ở mức độ vừa phải, kích thích sản xuất kinh doanh, thu hút nhà đầu tư, từ đó thúc đẩy nền kinh tế phát triển tốt hơn.

Lạm phát cao xảy ra khi giá tăng với tỷ lệ 2 hoặc 3 con số trong một năm như 20%, 100%, 200%, ...Lạm phát cao còn được gọi là lạm phát phi mã. Với mức lạm phát phi mã, mức độ tăng nhanh của giá hàng hóa gây tác hại nghiêm trọng đến nền kinh tế. Trong trường hợp này tiền tệ bị mất giá nên người dân tránh giữ nhiều tiền mặt trong người, thay vào đó người dân có xu hướng tích trữ hàng hóa, mua bất động sản, chuyển sang sử dụng vàng hoặc các loại ngoại tệ mạnh, … để làm phương tiện thanh tốn cho các giao dịch có giá trị lớn và tích lũy của cải.

Siêu lạm phát này xảy ra khi giá cả hàng hóa tăng với tốc độ cao vượt xa lạm phát phi mã ở mức độ 4 con số trở lên trong vòng một năm. Siêu lạm phát còn được gọi là lạm phát siêu tốc. Siêu lạm phát gây nên những thiệt hại nghiêm trọng đến nền kinh tế. Trong tình hình

</div><span class="text_page_counter">Trang 8</span><div class="page_container" data-page="8">

đó sản xuất kinh doanh bị hạn chế, giá cả tăng nhanh không ổn định, các yếu tố thị trường biến dạng và hoạt động kinh doanh lâm vào tình trạng rối loạn. Tuy nhiên siêu lạm phát rất ít khi xảy ra.

<b>I.4.THƯỚC ĐO LẠM PHÁT</b>

Để đo lường mức độ lạm phát mức độ lạm phát mà nền kinh tế trải qua trong một thời kỳ nhất định, các nhà thống kê kinh tế sử dụng chỉ tiêu tỷ lệ lạm phát được tính bằng phần trăm thay đổi của mức giá chung.

Thước đo lường chỉ số lạm phát có ba loại:

<b>I.4.1. Chỉ số giá tiêu dùng CPI (Consumer Price Index)</b>

Chỉ số CPI phản ánh sự biến động giá cả các giỏ hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng điển hình. CPI tăng có nghĩa là các giá đình phải chi tiêu nhiều hơn để duy trì mức sinh hoạt như trước. Chỉ số CPI được tính bằng cơng thức sau:

CPI<small>i</small> Trong đó: CPI Chỉ số giá tiêu dung năm i<small>i:</small>

CPI<small>ii</small>: Tổng chi tiêu cho tiêu dung năm i tính theo giá năm i CPI<small>ig</small>: Tổng chi tiêu cho tiêu dung năm I tính theo gái năm gốc Tỷ lệ lạm phát là chỉ tiêu phản ánh tỷ lệ tăng thêm hay giảm bớt đi của mức giá chung kỳ nghiên cứu so với kỳ gốc. Để tính tỷ lệ lạm phát dựa vào chỉ số CPI, ta dung công thức sai

<b>I.4.2. Chỉ số sản xuất PPI (Producer Price Index)</b>

Chỉ số PPI hay còn gọi là chỉ số bán buôn, phản ánh những thay đổi bình quân trong giá tất cả các hàng hoá và dịch vụ của người sản xuất ở tất cả các khâu của quá trình chế biến

<b>I.4.3. Chỉ số điều chỉnh GDP (GDP Deflator)</b>

Chỉ số điều chỉnh GDP đo lường mức giá trung bình của tất cả mọi hàng hóa và dịch vụ được tính vào GDP (được sản xuất trong nước)

Để tính chỉ số này, ta sử dụng cơng thức sau:

Trong đó: Chỉ số điều chỉnh GD GDP danh nghĩa

</div><span class="text_page_counter">Trang 9</span><div class="page_container" data-page="9">

: GDP thực tế

<b>I.5.NGUYÊN NHÂN GÂY RA LẠM PHÁTI.5.1. Lạm phát do cầu kéo.</b>

Lạm phát cầu – kéo xảy ra khi mức tổng cầu tăng nhanh hơn so với mức cung. Và bản chất của lạm phát cầu – kéo là chi tiêu quá nhiều tiền để mua một lượng cung hạn chế về hàng hóa có thể sản xuất được, trong điều kiện thị trường lao động đã đạt cân bằng. Với đường tổng cung AS , khi tổng cầu AD dịch chuyển sang phải (AD<small>111</small>->AD ->AD<small>23</small>), kéo theo giá cả tăng lên và lạm phát xảy ra. Được thể hiện qua mơ hình sau :

Xét theo các thành phần chi tiêu trong nền kinh tế có những lý do làm cho tổng cầu gia tăng như: chi tiêu của người tiêu dùng, đầu tư, chi tiêu Chính phủ, xuất khẩu, nhập khẩu.

Lạm phát chi phí đẩy khi chi phí gia tăng một cách độc lập với tổng cầu. Lạm phát chi phí đẩy vừa lạm phát, vừa suy giảm sản lượng, tăng thêm thất nghiệp nên cịn được gọi là lạm phát đình trệ, được thể hiện qua mơ hình sau:

</div><span class="text_page_counter">Trang 10</span><div class="page_container" data-page="10">

Lúc đầu nền kinh tế cân bằng ở điểm 1, là giáp điểm của tổng cầu AD và đường tổng <small>1</small> cung AS . Do tỷ lệ thất nghiệp tăng nên đòi hỏi phải tăng lương làm cho đường tổng cung AS <small>12</small> dịch chuyển vào đến AS .<small>2</small>

Vì mục đích muốn duy trì một mức cơng ăn việc làm cao hơn hiện tại, Chính phủ sẽ thực hiện các chính sách điều chỉnh năng động nhằm tác động lên tổng cầu, làm tăng tổng cầu, lúc này đường tổng cầu AD dịch chuyển ra AD . Lúc này, nền kinh tế cân bằng tại điểm 2, là <small>12</small> giáp điểm AD và đường tổng cug AS với mức giá cả tăng lên P . Nếu quá trình này vẫn tiếp <small>222</small> tục tiếp diễn thì kết quả là sự gia tăng liên tục của mức giá cả và lạm phát xảy ra.

<b>I.5.3. Những nguyên nhân chủ quan, khách quan khác.</b>

I.5.3.1.Nguyên nhân chủ quan

Chính sách quản lý kinh tế khơng phù hợp của nhà nước như chính sách cơ cấu kinh tế, chính sách lãi suất… Làm cho nền kinh tế quốc dân mất cân đối, kinh tế tăng trưởng chậm, ảnh hưởng đến nền tài chính quốc gia. Một khi ngân sách nhà nước bị thâm hụt thì điều tất yếu là nhà nước tăng chỉ số phát hành tiền. Đặc biệt với một số quốc, trong những điều kiện nhất định, nhà nước chủ trương dùng lạm phát như một cơng cụ thực thi chính sách phát triển kinh tế.

</div><span class="text_page_counter">Trang 11</span><div class="page_container" data-page="11">

I.5.3.2.Nguyên nhân khách quan

Những nguyên nhân liên quan đến chủ thể kinh doanh làm tăng chi phí tiền lương, tăng chi phí vật tư, nguyên vật liệu…; Liên quan đến các điều kiện quốc tế: giá dầu mỏ tăng, chiến tranh…; Liên quan đến các điều kiện tự nhiên: thiên tai, động đất, …

I.6.1.1.Lãi suất

Tác động đầu tiên đến lạm phát chính là lãi suất. Ta có cơng thức: “Lãi suất thực=lãi suất danh nghĩa-tỷ lệ lạm phát”. Do đó khi tỷ lệ lạm phát tăng cao nhưng muốn giữ lãi suất thực ổn định và dương thì lãi suất danh nghĩa phải tăng và khi lãi suất danh nghĩa tăng thì hậu quả của nền kinh tế là bị suy thoái và thất nghiệp gia tăng.

I.6.1.2.Thu nhập thực tế

Giữa thu nhập thực tế và thu nhập danh nghĩa của người dân có quan hệ với nhau qua tỷ lệ lạm phát. Khi lạm phát tăng lên mà thu nhập danh nghĩa khơng tăng thì thu nhập thực tế của người lao động giảm xuống. Do đó ta có cơng thức: “Thu nhập thực tế=Thu nhập danh nghĩa-Tỷ lệ lạm phát”. Và khi thu nhập thực tế của người dân bị giảm xuống sẽ dẫn đến suy thoái kinh tế, đời sống lao động khó khăn và do đó làm giảm lịng tin của dân chúng đối với Chính phủ.

I.6.1.3.Nợ quốc gia

Lạm phát gia tăng thì Chính phủ được lợi vì thuế đánh vào người dân càng nhiều. Tuy nhiên mặt trái của nó chính là khi lạm phát tăng lên thì nợ quốc gia sẽ trở nên nghiêm trọng vì nếu cùng một số tiền đó mà chi trong quá trình chưa lạm phát thì chỉ trả với “a” phí, nhưng khi tiến đền tình trạng lạm phát thì phải trả với “a+n” phí. Thế nên là tình trạng nợ quốc gia ngày càng gia tăng lên.

I.6.1.4.Phân bố thu nhập

Khi lạm phát tăng khiến người thừa tiền và giàu có dùng tiền của mình vơ vét hết hàng hóa ở ngồi thị trường sẽ dẫn đến nạn đầu cơ xuất hiện và tình trạng này làm mất cân đối nghiêm trọng trong quan hệ cung-cầu hàng hóa. Giá cả hàng hóa mà theo đó sẽ cao hơn và

</div><span class="text_page_counter">Trang 12</span><div class="page_container" data-page="12">

những người dân nghèo ngày càng nghèo hơn bởi họ sẽ khơng có đủ tiền mua những hàng hóa cần thiết cho bản thân mình.

I.6.2.1.Tác động đến kinh tế

Lạm phát khơng phải bao giờ cũng gây nên những tác hại cho nền kinh tế. Khi tốc độ lạm phát vừa phải đó là từ 2-5% ở các nước phát triển và dưới 10% ở các nước đang phát triển sẽ mang lại một số lợi ích cho nền kinh tế như sau: Kích thích tiêu dùng, đầu tư giảm bớt thất nghiệp trong xã hội; Kích thích doanh nghiệp tăng đầu tư, tăng sản lượng hàng hóa và sản xuất được mở rộng; Tăng đầu tư dẫn đến tăng thu nhập và tăng tổng cầu giúp sản xuất phát triển

I.6.2.2.Tác động đến việc làm

Trong điều kiện nền kinh tế chưa đạt đến mức toàn diện, lạm phát vừa phải thúc đẩy sự phát triển kinh tế vì làm tăng khối tiền lưu thông, cung cấp thêm vốn cho đơn vị sản xuất kinh doanh, kích thích tiêu dùng Chính phủ và nhân dân. Lạm phát và thất nghiệp tỷ lệ nghịch với nhau: lạm phát tăng thì thất nghiệp giảm và ngược lại.

<b>II.KHÁI QUÁT VỀ TÌNH HÌNH LẠM PHÁT TẠI CÁC NƯỚC ĐANG PHÁT TRIỂN VÀ CÁC QUỐC GIA MỚI NỔI GIAI ĐOẠN 2018-2020</b>

Trước đại dịch, lạm phát toàn cầu giảm từ 16,9% vào năm 1974 xuống mức đáy 1,8% vào năm 2015 cùng với xu hướng giảm giá dầu và tăng trở lại lên 2,3% vào năm 2019. Tại các nước đang phát triển và mới nổi (EMDEs), lạm phát giảm từ đỉnh cao 17,5% vào năm 1974 xuống 2,9% vào năm 2019, xu hướng giảm lạm phát bắt đầu từ giữa những năm 1990 tại EMDEs.

Năm 2020, đại dịch Covid-19 đã đẩy kinh tế tồn cầu vào tình trạng suy thối trầm trọng nhất kể từ sau Thế chiến II, với mặt bằng giá cả giảm tới 0,9% trong thời gian từ tháng 01/2020 đến tháng 03/2020. Trong đó, lạm phát tại EMDEs lần lượt giảm 1,6%. Từ tháng 5/2020, lạm phát bắt đầu tăng tốc và vượt mức giá cả trước đại dịch trên toàn cầu (bao gồm

</div><span class="text_page_counter">Trang 13</span><div class="page_container" data-page="13">

EMDEs). Diễn biến lạm phát có sự khác biệt giữa các nhóm quốc gia, nhất là tại EMDEs với mức tăng tới 1% trong giai đoạn từ tháng 5/2020 đến tháng 3/2021.

Nhìn chung, lạm phát thực tế có xu hướng giảm dần ở EMDEs trong giai đoạn 2018-2020trong khi lạm phát kỳ vọng tương đối ổn định, nhất là tại những nước áp dụng khung lạm phát mục tiêu. Tại EMDEs, lạm phát được kỳ vọng tăng 5% trong năm 2020.

Để kiểm soát lạm phát, nhiều Ngân hàng Trung ương (NHTW) của EMDEs bắt đầu rút dần các gói hỗ trợ và tăng lãi suất. Trong thời kỳ đại dịch, nhiều NHTW tại nhiều nước thuộc nhóm EMDEs bắt đầu triển khai chương trình mua tài sản. Ngồi ra, nhiều nước tung ra các chương trình hỗ trợ tài khóa chưa có tiền lệ. Nếu khơng kịp rút lui những chương trình hỗ trợ này trước khi nhu cầu tăng cao hơn khả năng cung ứng tiềm năng, lạm phát có thể sẽ tăng tốc.

Để kiềm chế áp lực tăng lạm phát, nhiều nước EMDEs trên thế giới có xu hướng ổn định mặt bằng lãi suất hiện hành và cân nhắc tăng lãi suất nhằm đảm bảo lạm phát tăng trong giới hạn mục tiêu đề ra và kỳ vọng của thị trường. Do triển vọng kinh tế lạc quan và có dấu hiệu phục hồi vững chắc, một số NHTW quyết định tăng lãi suất. Trái lại, hầu hết các nền kinh tế yếu liên tiếp tăng lãi suất, thậm chí cao hơn kỳ vọng, mà khơng ngồi mục tiêu là để kiềm chế lạm phát.

<b>III.THỰC TRẠNG LẠM PHÁT Ở VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 2018-2020</b>

<b>III.1. DIỄN BIẾN LẠM PHÁT Ở VIỆT NAM TRONG GIAI ĐOẠN 2018 – 2020</b>

Dựa vào số liệu tại Tổng cục thống kê, chỉ số giá tiêu dùng CPI và tỷ lệ lạm phát cơ bản được ghi lại qua từng năm như sau:

</div><span class="text_page_counter">Trang 14</span><div class="page_container" data-page="14">

<small>Biểu đồ 1: Các chỉ số đo lường lạm phát giai đoạn 2018-2020</small>

Nhìn vào biểu đồ trên, ta thấy rằng cả Chỉ số CPI, Tỷ lệ lạm phát cơ bản và Tỷ lệ lạm phát trung bình từng tháng đều có sự biến đổi qua từng năm, tuy nhiên con số này là không lớn. Điều này cho thấy, lạm phát trong nền kinh tế được kiểm soát tốt, thể hiện rõ nét việc đổi mới tư duy trong lựa chọn mục tiêu ưu tiên tăng trưởng và phát triển kinh tế, luôn đạt mục tiêu Quốc hội đề ra.

Mặc dù sự thay đổi về tốc độ tăng CPI khơng có sự chênh lệch q lớn qua trừng năm giai đoạn 2018-2020, thế nhưng nó cũng phản ánh được tình hình kinh tế trong nước và ngồi, cũng như những thay đổi trong chính sách pháp luật để bình ổn giá của Việt Nam. Tình hình lạm phát cụ thể từng năm như sau:

Kết quả chỉ số CPI bình quân năm 2018 tăng 3,54% so với năm 2017 và tăng 2,98% so với tháng 12 năm 2017. Như vậy, mục tiêu kiểm soát lạm phát, giữ CPI bình quân năm 2018 dưới 4% đã đạt được trong bối cảnh điều chỉnh được gần hết giá các mặt hàng do Nhà nước quản lý đặt ra trong năm 2018. Cụ thể, tính chung quý 4/2018, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tăng 0,6% so với quý trước và tăng 3,44% so với quý 4/2017. CPI tháng 12/2018 tăng 2,98% so với tháng 12/2017, bình quân mỗi tháng tăng 0,25%.

</div><span class="text_page_counter">Trang 15</span><div class="page_container" data-page="15">

Nguyên nhân gây tăng giá trong năm 2018 là do cả những chính sách điều chỉnh của Chính phủ cũng như những thay đổi từ thị trường. Cụ thể như sau:

Đối với điều hành của Chính phủ, giá dịch vụ y tế tăng theo Thông tư số 02/2017/TT-BYT ngày 15/3/2017 của Bộ Y tế quy định mức khung tối đa giá dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh đối với người khơng có thẻ bảo hiểm y tế tại 18 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương và Thông tư số 39/2018/TT-BYT ngày 30/11/2018 của Bộ Y tế quy định mức khung tối đa giá dịch vụ y tế đối với người có thẻ bảo hiểm y tế, giá các mặt hàng dịch vụ y tế tăng 13,86% làm cho CPI năm 2018 tăng 0,54% so với cùng kỳ năm trước.

Ngồi ra, thực hiện lộ trình tăng học phí theo Nghị định số 86/2015/NĐ-CP ngày 2/10/2015 của Chính phủ, các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương đã tăng học phí các cấp học làm cho chỉ số giá nhóm dịch vụ giáo dục năm 2018 tăng 7,06% so với cùng kỳ, tác động làm cho CPI năm 2018 tăng 0,36% so với cùng kỳ.

Bên cạnh đó, mức lương tối thiểu vùng áp dụng cho người lao động ở các doanh nghiệp tăng từ ngày 01/1/2018 (tính trung bình, mức lương tối thiểu vùng năm 2018 cao hơn mức lương tối thiểu vùng năm 2017 khoảng 180.000-230.000 đồng/tháng, tăng khoảng 6,5%), mức lương cơ sở tăng 90.000 đồng/tháng kể từ ngày 1/7/2018 theo Nghị quyết số

49/2017/QH17 của Quốc hội ngày 13/11/2017 nên giá một số loại dịch vụ như: Dịch vụ sửa chữa đồ dùng gia đình, dịch vụ bảo dưỡng nhà ở, dịch vụ sửa chữa, lắp đặt điện, nước; dịch vụ thuê người giúp việc gia đình có mức tăng giá từ 3-5% so với cùng kỳ năm trước.

Đối với yếu tố thị trường, giá các mặt hàng lương thực tăng 3,71% so với cùng kỳ năm trước góp phần làm cho CPI tăng 0,17% do giá gạo tăng cao trong dịp Tết Nguyên đán và tăng theo giá gạo xuất khẩu.

Giá gạo xuất khẩu tăng do nhu cầu gạo tăng từ thị trường Trung Quốc và thị trường các nước Đông Nam Á. Năm 2018, giá thịt lợn tăng 10,37% so cùng kỳ năm trước làm cho CPI chung tăng 0,44% so với cùng kỳ năm trước.

Giá dịch vụ giao thông công cộng tăng 2,54% do một số đơn vị vận tải hành khách kê khai tăng giá chiều đông khách, cùng với Tổng công ty Đường sắt Việt Nam tăng giá vé tàu hỏa vào dịp Tết Nguyên đán và dịp hè.

</div><span class="text_page_counter">Trang 16</span><div class="page_container" data-page="16">

Bên cạnh đó, giá gas sinh hoạt điều chỉnh theo giá gas thế giới, năm 2018, giá gas tăng 6,93% so với cùng kỳ năm trước. Giá vật liệu bảo dưỡng nhà ở tăng 6,59% so với cùng kỳ năm trước góp phần làm cho CPI tăng 0,11% do nhu cầu xây dựng tăng. Giá nhà ở thuê tăng 1,01% so với cùng kỳ năm trước do ảnh hưởng của giá bất động sản tăng mạnh ở một số tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương như Hà Nội, TPHCM, Kiên Giang, Quảng Ninh, Đồng Nai, Bình Dương....

Trong nước, giá xăng A5 được điều chỉnh 8 đợt tăng, 8 đợt giảm, tổng cộng giảm 1.190 đồng/lít; giá dầu diesel được điều chỉnh tăng 11 đợt và giảm 8 đợt, tổng tăng 840 đồng/lít, làm cho chỉ số giá nhóm xăng dầu bình qn năm 2018 tăng 15,25% so với cùng kỳ góp phần tăng CPI chung 0,64%.

Nhu cầu du lịch tăng cao vào dịp Tết Nguyên đán Mậu Tuất và các kỳ nghỉ lễ 30/4-1/5 và 2/9 nên chỉ số giá nhóm du lịch trọn gói tăng 1,87% so với cùng kỳ năm trước. Ngồi ra, giá các mặt hàng thiết yếu trên thế giới có xu hướng tăng trở lại như giá nhiên liệu, chất đốt, sắt thép… nên chỉ số giá nhập khẩu năm 2018 so cùng kỳ tăng 2,09%, chỉ số giá xuất khẩu tăng 0,44%; chỉ số giá sản xuất sản phẩm công nghiệp tăng 2,8%; chỉ số giá sản xuất sản phẩm nơng nghiệp tăng 4,38%.

Nhìn vào tốc độ tăng CPI năm 2018, ta có thể thấy chỉ số này khơng có nhiều kahsc biệt so với năm 2017 khi mà nó chỉ hơn 0.01%. Những yếu tố góp phần kiềm chế chỉ số CPI, đó là:

Giá dịch vụ y tế điều chỉnh giảm theo Thông tư số 15/2018/TT/BYT ngày 30/5/2018 của Bộ Y tế về việc quy định thống nhất giá dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế giữa các bệnh viện cùng hạng trên toàn quốc, theo đó chỉ số giá dịch vụ y tế tháng 7/2018 giảm 7,58% góp phần giảm CPI chung 0,29%.

Bên cạnh đó, các ngành, các cấp đã tích cực triển khai thực hiện như: ngành Công Thương phối hợp với các ngành liên quan chỉ đạo các doanh nghiệp thương mại dự trữ hàng hóa, tham gia bình ổn thị trường phục vụ Tết Nguyên đán nên không xảy ra hiện tượng tăng giá đột biến vào dịp Tết.

Trong khi đó, Bộ Tài chính tăng cường cơng tác kiểm tra, kiểm sốt thị trường, tổ chức các đồn cơng tác liên ngành kiểm tra tình hình triển khai thực hiện cơng tác quản lý bình ổn giá tại một số địa phương.

</div><span class="text_page_counter">Trang 17</span><div class="page_container" data-page="17">

Bộ Tài chính phối hợp với Bộ Cơng Thương điều hành kinh doanh xăng dầu phù hợp tình hình thị trường thế giới và trong nước góp phần thực hiện mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mơ, kiểm sốt lạm phát.

Theo Tổng cục Thống kê, lạm phát cơ bản (CPI sau khi loại trừ lương thực, thực phẩm tươi sống; năng lượng và mặt hàng do Nhà nước quản lý bao gồm dịch vụ y tế và dịch vụ giáo dục) tháng 12/2018 tăng 0,09% so với tháng trước, tăng 1,7% so với cùng kỳ; năm 2018 so năm 2017 tăng 1,48%.

Năm 2018, lạm phát chung có mức tăng cao hơn lạm phát cơ bản, điều này phản ánh biến động giá chủ yếu từ việc tăng giá lương thực, thực phẩm, giá xăng dầu và yếu tố điều hành giá cả qua việc điều chỉnh tăng giá dịch vụ y tế và giáo dục. Mức tăng lạm phát cơ bản trong năm 2018 so với cùng kỳ có biên độ dao động trong khoảng từ 1,18% đến 1,72%, lạm phát cơ bản bình quân năm tăng 1,48% thấp hơn mức kế hoạch 1,6%, cho thấy chính sách tiền tệ vẫn đang được điều hành ổn định.

CPI bình quân năm 2019 tăng 2,79% so với năm 2018 và tăng 5,23% so với tháng 12/2018. Đánh giá về diễn biến giá cả thị trường năm 2019, Tổng cục Thống kê cho biết, có hai yếu tố gây ra lạm phát năm 2019.

Thứ nhất là điều hành của Chính phủ, liên quan đến việc điều chỉnh giá điện, giá dịch vụ y tế và thực hiện lộ trình tăng học phí. Cụ thể:

Giá điện sinh hoạt điều chỉnh tăng theo Quyết định số 648/QĐ-BCT ngày 20/3/2019 của Bộ Công thương, cùng với nhu cầu tiêu dùng điện tăng vào dịp Tết và thời tiết nắng nóng trong quý II/2019 và quý III/2019 làm cho giá điện sinh hoạt tăng 8,38%;

Các địa phương điều chỉnh giá dịch vụ y tế, dịch vụ khám chữa bệnh theo Thông tư số 13/2019/TT-BYT và Thông tư số 14/2019/TT-BYT làm giá dịch vụ y tế tăng 4,65% (tác động làm CPI chung tăng 0,18%);

63 tỉnh thành tiếp tục thực hiện lộ trình tăng học phí theo Nghị định số 86/2015/NĐ-CP làm chỉ số giá nhóm dịch vụ giáo dục năm 2019 tăng 6,11% so với năm 2018 (tác động làm CPI tăng 0,32%);

</div>