<span class="text_page_counter">Trang 1</span><div class="page_container" data-page="1">

XÁC ĐỊNH THIET HAI DO SUC KHỎE BỊ XÂM PHAM THEO PHÁP LUAT VIỆT NAM VÀ THỰC TIEN ÁP DUNG

TẠI CÁC TOA ÁN TRENDIA BAN TINH BẮC KAN

LUẬN VĂN THAC SĨ LUẬT HỌC

<small>(Định hướng ứng dụng)</small>

HÀ NỘI, NĂM 2022

</div><span class="text_page_counter">Trang 2</span><div class="page_container" data-page="2">

TRAN HƯƠNG LY

XÁC ĐỊNH THIET HẠI DO SỨC KHỎE BỊ XÂM PHAM THEO PHÁP LUAT VIỆT NAM VÀ THỰC TIEN ÁP DUNG

TẠI CÁC TOA ÁN TRENDIA BAN TINH BẮC KAN

LUẬN VAN THẠC SĨ LUẬT HOC

<small>Ngành: Luật Dân sự vả Tổ tụng Dân swMã số. 28UD03025</small>

Người hướng dẫn khoa hoc: PGS.TS Phạm Văn Tuyết

HÀ NỘI, NĂM 2022

</div><span class="text_page_counter">Trang 3</span><div class="page_container" data-page="3">

<small>Các kết quả nêu trong Luân văn chưa từng được công bổ trong bat kỳ cơng trình.nao khác. Các sổ liều trong luận văn là trung thực, có nguồn gốc rõ rằng, được</small>

</div><span class="text_page_counter">Trang 4</span><div class="page_container" data-page="4">

DANH MỤC CÁC TỪ VIET TAT

HĐXX Hội đồng xét xử TAND, Tòa án nhân dân.

Nghỉ quyết số Nghỉ quyết số 01/2004/NQ-HBTP ngày 28/4/2004 01/2004/HÐTP_ vẻ việc hướng dẫn áp dung một số quy định của Bộ luật Dân.

<small>sự về bơi thường thiệt hại ngồi hop đồng do Hội đồng"Thẩm phán Toa án nhân dân tối cao.</small>

<small>Nghị quyết số Nghị quyết số 03/2006NQHDTP ngày 08/7/200603/2006/HÐTP. vẻ việc hướng din áp dụng một số quy định của bộ luật dân.</small>

<small>sự năm 2005 vẻ béi thường thiệt hai ngoài.</small>

DANH MỤC BANG BIỂU

<small>Số thứ tự Tên bảng biểu</small>

<small>- Mặc lương tôi thiểu từng ving trên dia bản tinh Bắc.Bảng 21</small>

<small>Tăng 77 Wie lương cơ sỡ từng gi đoạn.</small>

<small>Thông kế số liệu kế quả gãi quyét vụ án Toa án,Bảng 31 nhân dân hai cấp tinh Bắc Kạn giai đoạn từ năm</small>

<small>2017 - 2022</small>

</div><span class="text_page_counter">Trang 5</span><div class="page_container" data-page="5">

2. Tình hình nghiên cứu đề tài

3. Mục đích và nhiệm vụ của việc nghiên cứu đề

<small>3.1. Mục đích nghiên cứu để tai</small>

<small>3.1. Nhiệm vụ nghiên cứu để tai</small>

4, Đối trong và phạm vi nghiên cứu...

<small>4.1. Đối tương nghiên cứu.</small>

5. Phương pháp nghiên cứu. 6

6. Kết quả nghiên cứu mới của luận văn. 1 7. Kết cấu của luận văn.. 1

MOT SO VAN DE LY LUAN VE XAC DINH THIET HAI. DO SỨC KHỎE BỊ XÂM PHAM

1.1. Khái niệm, đặc điểm của thiệt hại do sức khỏe bị xâm phạm.

<small>1.1.1. Khái niêm thiệt hai do sức khöe bi xêm phạm.</small>

1.1.2. Đặc điểm của thiết hại do sức khöe bị sâm phạm 1

<small>1.2. Các loại thiệt hại do sức khỏe bi xâm phạm. &</small>

1.2 1. Thiét hại về thé chất 19

<small>1.2.2. Thiét hại về tinh thân. 20</small>

<small>1.24. Thiét hại gián tiép 2L</small>

1.3. Nguyên tắc xác định thiệt hại đo sức khỏe bị xâm phạm.

<small>1.4. Nội dung, thời hạn xác định thiệt hại do sức khöe bị xâm phạm..</small>

</div><span class="text_page_counter">Trang 6</span><div class="page_container" data-page="6">

KET LUẬN CHƯƠNG 1..

CHƯƠNG 2.

XÁC ĐỊNH THIET HẠI DO SỨC KHỎE BỊ XÂM PHAM THEO QUY ĐỊNH CUA PHÁP LUẬT VIET NAM.

<small>2.1. Chỉ phí để khắc phục thiệt hại</small>

<small>2.1.1. Chi phí hop ly cho việc cứu chữa, bôi dưỡng, phục héi sức khưe... 272.1.2. Chi phí hợp lý của người chăm sóc nạn nhân 31</small>

2.2. Chỉ phí để ngăn chặn thiệt hại.

3.1.3. Tên thất tinh thân. 42

2.3. Thời hạn hưởng bai thường thiệt hại do sức khỏe bi xâm phạm...45

<small>3.3.1. Người bi thiệt hại mắt hoan toàn khả năng lao đông, 4</small>

3.3.2 Người bị thiệt hai chết. 46

KET LUẬN CHƯƠNG 2..

CHƯƠNG 3.

THUC TIEN ÁP DỤNG PHÁP LUẬT TẠI CÁC TOA AN..

-TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH BẮC KẠN VÀ KIẾN NGHỊ HOÀN THIỆN,

NANG CAO HIỆU QUA PHÁP LUAT VE XÁC ĐỊNH THIET HẠI DO SỨC KHỎE BỊ XÂM PHAM 52 3.1. Sơ hược và một số tác động đến việc xác định thiệt hại ở các Tòa án. nhân dân tại tỉnh Bắc Kạn. s2

3.1.1. Điền kiến tự nhiên, kinh tế, văn hóa — xã hội 52 3.1.2. Tổ chức và hoạt đồng của hệ thơng Tịa án nhân dân trên địa ban tỉnh

<small>Bắc Kạn 54</small>

<small>3.2. Thực tién áp dung pháp luật tại các Tòa án nhân dan trên địa ban</small>

tinh Bắc Kạn về xác định thiệt hai do sức khỏe bị xâm phạm. 55

<small>3.2.1. Kết qua dat được. 553.2.2. Nguyên nhân kết quả đạt được. 6</small>

3.1.3. Vuong mắc, bat cập. 63

</div><span class="text_page_counter">Trang 7</span><div class="page_container" data-page="7">

định thiệt hại do sức khỏe bị xâm phạm. 68

<small>3.3.1. Hoan thiên pháp luật về xac định thiệt hai do sức khöe bị xâm pham 683.3.2. Kiên nghị nâng cao hiệu quả về xác định thiệt hại do sức khỏe bị xâm.</small>

</div><span class="text_page_counter">Trang 8</span><div class="page_container" data-page="8">

MỞĐÀU 1. Tính cấp thiết của việc nghiên cứu đề tài

Có thé nói, sức khưe là một trong những van để cén được quan tâm trong chính tỉnh hình hiện nay. Đặc biệt là trong thời điểm dịch Covid từ cuối năm. 2019 xuất phát từ tam dich Vũ Hán (Trung Quốc). Theo Tổ chức Y tế thể giới

<small>(WHO) Tedros Adhanom Ghebreyesus đã tuyên bổ chính thức Covid -19, viêm</small>

đường hơ hap chính là đại dịch tồn cầu vao ngày 11/3/2020.

Việc dịch Covid kéo dai tại Việt Nam đến tại thời điểm cuối thang 7 năm.

<small>21, đã thực hiện theo chỉ thi của Chính phủ vé viếc bình thường mới, dich</small>

diễn ra khiến Việt Nam tổng số ca nhiễm là 10.778 154 người, tử vong là 43.093 (số liệu thơng kê hết ngày 30/7/2022). Có thé thay, Covid - 19 không chỉ ảnh

<small>hưởng tới vẫn để kinh tế sã hội ma cin trực tiếp ảnh hưỡng tới sức khỏe va tính"mạng của con người.</small>

<small>Mat khác, sức khưe lä đổi tương được pháp luật nha nước Việt Nam bão</small>

vệ, là quy phạm được quy định trong những chế định, đặc biệt la Hiển pháp Việt

<small>Nam qua các thời ki. Nêu như Hiển pháp năm 1946,1959 mới chỉ dừng lai việcquy định quyên lợi của công dân được giúp đỡ mọi phương diện, thì đến ban</small>

Hiển pháp 1980, 1992 thậm chí 2013 déu đã được quy định rằng “ Cơng đân có quyén được bảo vệ sức khỏe ” (Điễu 61 Hién pháp 1980), “Cơng dân có quyền được hưởng ché độ bảo vô sức Kise” (Điễu 60 Hiện pháp 1993), “Moi người có quyén bắt khả xâm phạm về thân thé, được pháp iuật bảo hộ về sức khỏe, danh:

<small>dhe và nhân phẩm” (Điều 2 Hiển pháp 2013). Như vay, Hiển pháp qua các thời</small>

kì déu khẳng định vai trị quan trọng sức khưe của mỗi cá nhân gắn với cộng, đồng, xã hội . La quy định cần thiết va phủ hợp thực tế trong chính sự phát triển của đời sống tinh thân, kinh tế x4 hội Việt Nam.

Mic dù sức khưe ln được bão hơ, nhưng trên thực tế sức khưe cũng bi

<small>xâm pham thơng qua các hành vi tác động trực tiếp, gián tiếp, gây thiết hai vẻtinh than, vật chất của người bị xâm phạm sức khỏe. Vi vậy, mà pháp luật dân</small>

sử quy định sức khöe chỉnh là đổi tượng quyển nhân thân, gin với mỗi cá nhân. ma không thể chuyển giao được. Người có hanh vi xâm phạm đến quyền nhân.

</div><span class="text_page_counter">Trang 9</span><div class="page_container" data-page="9">

<small>Tai bộ luật dân sự 1995, quy định việc xác đính thiết hai ngồi các chi phí</small>

khác thi con quy định thiệt hại bao gồm cả “khoán tiên cấp dưỡng cho những người mà người bị thiệt hai có nghia vụ cấp đưỡng néu có “và tùy từng trường. hợp thi Tòa án mới yêu cẩu người xêm phạm béi thường khoản tiễn vẻ tin thất tinh thân Nhung đến bô luật dân sự 2005, đã xác định các khoản thiết hại rổ

<small>rang thành 2 khoản, nhưng lai không quy định khoản tiên cấp dưỡng trong thiệthại. Nhằm tăng tinh trách nhiệm của người gây thiết hai ma bé luật dân sự 2005đã quy định đồng thời việc người xâm phạm sức khỏe sẽ phải bôi thường cả các</small>

khoăn chi phí va tiến bù đấp tén thất tinh thân, han mức tôi đa không quá 30 tháng lương tối thiểu, tuy nhiên tại điểm nảy cũng đã gợi mở ưu tiên sự thöa

<small>thuận của các bên lam tăng tính nhân văn của pháp luật</small>

'Kế thửa sự phát triển của bộ luật 2005, dua trên thực tế x4 hội ngay cảng, hướng tới nên kinh tế thị trường sã hội chủ nga, thì bơ luật dân sự 2005 vẫn con những điểm chưa phủ hop với thực té, vi thể mã Bộ luật dân sư 2015 ra đời.

<small>Theo đó, BLDS 2015 đã quy định thêm khoản thiệt hại đó lả thiết hai khác do</small>

luật quy định, diéu này nhằm đảm bao quyển lợi của người bi thiệt hại ngồi sức

<small>khưe cịn ảnh hưởng tới thu nhập, lợi ích khác. Bên cạnh đó, pháp luật dân sự</small>

thời điểm này cũng đã thay thé đổi tượng béi thường bằng việc quy định người

<small>chiu trách nhiệm bôi thường thay vi quy định người chịu trách nhiệm béi thường,như BLDS 2005. Quy định nay đã mỡ rộng người xâm hai thiết hại, làm tăngtính trách nhiệm của những người gây thiệt hai nhưng không phải béi thường vangười không gây thiệt hai nhưng phải béi thường, Mặt khác, khi sác định khoản</small>

tién bù đắp tinh thần đã có sự thay đổi, xác định tối đa không quá 50 lần mức lương cơ sở. Việc pháp luật quy định như vậy đã có vài điểm phủ hợp với thực tế. Tuy nhiên, từ thời điểm BLDS 2015 có hiệu lực đến thời điểm hiện tại, khi áp dụng việc xac định các khoản, chỉ phí thiệt hại thi chưa có văn ban hướng dẫn cụ thé. Mà van ap dụng Nghị quyết 03 để xac định thiệt hai. Việc áp dụng cùng. lúc Nghị quyết 03 và BLDS 2015 liêu có mang tinh chẳng chéo vả chưa được

</div><span class="text_page_counter">Trang 10</span><div class="page_container" data-page="10">

thống nhát, gây khó khăn cho cơ quan Tịa án khi ap dụng quy định trong công,

<small>tác xét xữ. Đẳng thời, quyên loi của người bị xâm pham sức khöe chưa được xác</small>

định cụ thé, hợp lý phù hợp với thực té, hồn cảnh vả mỗi dia phương.

<small>Chính vi thé, cén thiết phải nghiền cứu xây dựng pháp luật vé sác định.</small>

thiết hai do sức khöe bị sâm pham một cách chặt chế, có hiệu qua, là cơ sở để

<small>xác định các khoăn thiệt hại cân thiết, hop lý cũng như góp phn làm hành lang</small>

pháp lý để cơ quan xét xử áp dung đúng tinh thân pháp luật va phủ hợp thực tiễn

<small>dim bao quyển lợi cia người bi sâm phạm sức khöe. Do vay, tác giã chọn đểtài." Xác định thiệt hai do sức khöe bị xâm pham theo pháp luật Việt Nama vàthục tiễn áp ching tại các Tòa án trên địa bàn tính Bắc Kem” làm đề tai ln vănthạc sĩ cia mình</small>

2. Tình hình nghiên cứu dé tài

Vân để xác định thiệt hại do sức khỏe bi xâm phạm được nhiều nha nghiên cứu phân tích va đánh giá cả ở Việt Nam và trên thé giới. Các nghiên cứu nay da dạng cả về để tải và phương pháp tiếp cận bằng nhiều hình thức, như

<small>lâm để tai nghiền cứu, sách chuyên khảo, bai viết trên báo hoặc tap chí, mỗi tacgiả déu có góc nhìn khác nhau. Theo đó, tác giả nhận thấy các tác giả chủ yêutập trung nghiên cứu vé dé tài trách nhiệm béi thường thiệt hại nói chung và tinhmang, sức khỏe, danh dự nhân phẩm, tải sin nói riêng</small>

<small>Trong đỏ, có các cơng trình nghiền cứu liên quan đến nội dung sác định</small>

thiệt hại do sức khöe bị xâm phạm, ví dụ như. Phùng Trung Tập (2009), "5ồi Thưởng thiệt hai ngoài hop đằng vỗ tài sẵn, sức Kho’ và tinh mang”, NXB Tư

<small>pháp, Hà Nôi, Trương Héng Quang (2018), Trách niêm bỗi tiường thêt hat</small>

ngoài hop đồng trong Bộ iuật dân sự 2015 và những tình hmỗng thực tế, NXB Chính trị quốc gia; Phạm Văn Tuyết chủ bién(2017), Hướng dar

<small>Dân sự tập 2, NXB Tư pháp, Pham Thi Hương (2014), Bồi fiường thiét hat đoxâm phạm tính mang sức Khỏe theo quy dinh cũa pháp luật Việt Nam, KhoaLuật Bai học Quốc gia Ha Nội, Lê Thị Bich Lan: "Mét số vấn để về trách nhiễm</small>

bôi thường thiệt hại do xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự: nhân phẩm và

<small>môn học Luật</small>

uy tin", Luận văn thạc sĩ luật học, Nguyễn Văn Hợi, “Những hạn chế và bắt cập

</div><span class="text_page_counter">Trang 11</span><div class="page_container" data-page="11">

2011; Bui Nguyên Khánh, “Góp ý về die thảo Bộ iuật dân sự sửa đỗi phần liên quan đến bơt thường thiệt hat ngồi hop đồng”, Tạp chí Dan chủ và pháp luật số 10-2010; “ Nguyên tắc bão hộ người bị hại trong quá trình tơ tung hình sự"

<small>của tác gid Crabosky (Australia năm 1989), “Thực hiện trách nhiễm cũa Nhà</small>

nước và các cơ quan có thẩm quyén tổ ting” của Giáo su tiên 4 Mapozova

<small>(Viên Nha nước pháp luật Mátzcơva ) - Liên Bang Nga</small>

Nhìn chung, đã có nhiều sách chun khảo, hướng dẫn va bình luận về

<small>mặt lý luận liên quan đến nội dung béi thường thiệt hại, trong đó có sức khưe bimột số nghiền cứu, bai viết tap chí mới chi đừng lại ở việcphân tích những vấn để chung, làm rõ cơ sở để xác định thiệt hại tại thời điểm</small>

nghiên cứu. Tuy nhién, chưa có cơng trình nghiên cửu nào nghiền cứu để lam rõ xác định được các chi phí cn thiết, phù hợp với thực tế của tình hình mỗi dia

<small>phương. Việc nên thực hiện áp dung Nghí quyết 03 có thực sự phù hop với</small>

BLDS 2015 chưa được khẳng định cu thé, so với sự thay đổi va phát triển của xã hội phát sinh nhiễu van để các khoản chi phí của người bi thiệt hại trong phạm vi nào sẽ được hưởng bồi thường, va sắc đính như thế nảo để đúng tính chất pháp lý. Tại mỗi Tịa án khác nhau có những quan điểm và áp dụng pháp luật

<small>khác nhau, chưa thông nhất được cach ic định thiệt hại về các khoản chỉ phí,</small>

và tién bu đắp tốn thất tinh thân.

3. Mục đích và nhiệm vụ của việc nghiên cứu đề tài

<small>3.1 Muc dich nghiên cứu để tài</small>

<small>xâm hại. Hơn nt</small>

<small>Luan văn tập trung nghiên cửu một số van dé lý luân, làm rõ các các quy.định pháp luật về sắc đính thiệt hại do sức khỏe bi sâm phạm. Từ đó tim ra</small>

những điểm bat cap, hạn chế để để xuất giải pháp, kiến nghị hoan thiện, đồng,

<small>thời nâng cao hiệu quả pháp luật vé sắc định thiệt hai tại dia bản tỉnh Bắc Kan.</small>

3.2 Nhiệm vụ nghiên cin đồ tài

Dé có thể đạt được mục đích của việc nghiên cứu để tải nêu trên, luân văn. nhằm hướng đến giải quyết các van để như sau:

</div><span class="text_page_counter">Trang 12</span><div class="page_container" data-page="12">

<small>Môt là, làm rõ khái niêm các van để liên quan dén sức khỏe, đồng thời cụ</small>

thể các hảnh vi sâm hại đền sức khöe, phân loại, đặc điểm của thiết hai do sức

<small>khưe bi sâm phạm,</small>

<small>Hai là, phân tích, bình ln và đánh gia các quy đính của pháp luật vẻ xac</small>

định thiệt hai do sức khöe bị xâm phạm. Cu thể là các khoản chỉ phí, thu nhập,

<small>thời han hưỡng bôi thường cia người bị thiệt hai va người chăm sóc,</small>

Ba la, qua việc thực tiễn tại tinh Bắc Kan, đánh giá việc áp dụng pháp luật xác định thiệt hai do sức khöe bị sâm phạm. Trên cơ s đó, tim ra một số vướng mắc, bắp cập của quy định pháp luật và kiến nghị các giải pháp để hoàn.

<small>thiên, nâng cao hiệu quả quy định pháp luật trên dia ban tinh Bắc Kan</small>

4. Đối trong và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

<small>Luận văn nghiên cứu các quy định pháp luật vé xác định thiệt hại do sức</small>

'khöe bị zâm phạm vả thực tiễn ap dung các quy định của pháp luật Việt Nam.

<small>4.2. Pham vì nghiên cit4.2.1, Khơng gian</small>

Luận văn tập trung nghiên cứu nhằm tim hiểu một số vẫn để lý luên về

<small>xác định thiết hai do sức khỏe bi sâm phạm Phân tích các quy định pháp luậtcác khoản thiết hại, chỉ phí theo BLDS 2015, đưa ra các định hướng, giải phápnhằm hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu qua việc thực hiện pháp luật về xácđịnh thiệt hai do sức khưe bị xêm phạm.</small>

<small>“Ngồi các quy định của pháp luật Việt Nam, luân văn cũng tham khảo va</small>

để cập đền một sé quan điểm của một số nba nghiên cứu và pháp luật của một số quốc gia trên thé giới vẻ thiệt hại về sức khde nhằm tạo cơ sở pháp ly cũng như có sự so sánh để lam sáng tö các van để liên quan.

<small>422. Thời gian</small>

<small>Luận văn tập trung nghiên cứu quy định của pháp luật hiện hanh về xác,định thiệt hai do sức khöe bi xêm phạm.</small>

<small>42.3 Nội ding</small>

</div><span class="text_page_counter">Trang 13</span><div class="page_container" data-page="13">

phạm, so sánh với các quy định pháp luật khác nhằm lam sáng tô đặc điểm cần thiết nghiên cứu để tải. Phân tích thực tiễn áp dụng của các Téa án trên địa ban tĩnh Bắc Kan, lâm rõ bat cap để có cơ sở để zuất kiến nghị hoan thiên và nâng

<small>cao hiệu quả pháp luật424 Địa điểm</small>

<small>Luên văn được nghiên cứu, thống kê số liêu, tải liêu và các vụ việc liênquan đến sác định thiết hai do sức khỏe bị xâm phạm phục vu cho việc nghiên</small>

cứu Luận văn được tổng hop, thu thập qua thực tiẫn trên địa ban tinh Bắc Kan,

<small>5. Phương pháp nghiên cứu</small>

<small>Để tải được hoàn thành dựa trên cơ sỡ phương pháp luân của chủ nghĩaMac ~ Lênin, tu tưởng Hỗ Chi Minh vẻ nha nước va pháp luật. Cũng như các</small>

quy định của Hiển pháp, Bộ luật Dân sự vả các văn ban quy phạm có hướng dẫn.

<small>thi hãnh</small>

<small>Trong quá trình nghiên cứu, luận văn sử dụng kết hợp các phương phápnghiên cứu khoa học khác nhau bao gồm</small>

<small>Phuong pháp phân tích. Phân tích các quy định của pháp luật Việt Namvề xác định thiệt hại do sức khỏe bi xâm phạm Nhằm lý giải những vấn để</small>

thuộc về bản chất, các quan điểm liên quan đến van dé nghiên cứu, đánh giá

<small>thực trang</small>

Phuong pháp tổng hợp: Vận dụng để tổng hợp những số liệu, kết quả

<small>phân tích từ đó để suất các giải pháp hoàn thiện pháp luật về ác định thiệt hạinói chung va sức khưe xm phạm nói riêng,</small>

<small>“Ngồi ra, luận vẫn cịn sử dung những phương pháp nghiên cứu khác nhưphương pháp lịch sở, phương pháp so sinh, phương pháp so sánh luật học,</small>

phương pháp dự báo khoa học... để phục vụ cho hoạt đông nghiên cứu theo yêu

<small>cầu của để ti.</small>

</div><span class="text_page_counter">Trang 14</span><div class="page_container" data-page="14">

6. Kết quả nghiên cứu mới của luận van

<small>Luận văn sẽ làm rõ một sé vấn để lý luận của để tai như khải niêm vẻ sức</small>

khỏe, đặc điểm của thiệt hại do sức khỏe bị xâm phạm thể hiện qua các chi phi, thiệt hại gắn lién với cá nhân và khơng định lượng được bang tiền. Đồng thời,

<small>phân tích quy định pháp luật vé xác định thiệt hại do sức khöe xâm phạm vả</small>

thực tiễn áp dung tai địa bên tinh Bắc Kan thông qua các vụ việc về giải quyết vấn dé bồi thường thiệt hại do sức khỏe bị xâm phạm, trong đó thể hiện cách áp

<small>dụng pháp luật trong việc sác định các khoăn thiệt hai của cơ quan Tịa án. Từ</small>

đó, đối chiếu va chỉ rõ điểm bat câp, làm cơ sở dé xuất giải pháp và kiến nghỉ thiết thực, phủ hợp với quy định của pháp luật và thực tiễn.

7. Kết cấu của luận van

<small>Ngoài mục lục, lời mỡ đâu, kết luận, danh mục tai liêu tham khảo, nidung luên văn được kết cầu 3 chương, cụ thể</small>

Chương 1 : Một số vấn dé lý luận vẻ xác định thiệt hai do sức khỏe bi

<small>xâm phạm.</small>

<small>Chương 2 : Xác định thiết hai do sức khỏe bi xêm pham theo quy địnhcủa pháp luật Việt Nam.</small>

Chương 3 : Thực tiễn áp dụng pháp luật tại các Tòa án trên dia bản tỉnh.

<small>Bac Kan va kién nghị hoàn thiện, nang cao hiệu quả pháp luật vé zác định thiệthại do sức khỏe bị xâm pham.</small>

</div><span class="text_page_counter">Trang 15</span><div class="page_container" data-page="15">

DO SỨC KHỎE BỊ XÂM PHAM

1.1. Khái niệm, đặc điểm của thiệt hại do sức khỏe bị xâm phạm.

<small>LLL Khái niệm thiệt hai do sức Khỏe bi xân phạm</small>

<small>a) Khái niệm sức khỏe</small>

<small>Sức khde là một trong những vấn để vơ cùng quan trong, chính vi thé macả nhân Khơng chỉ trongchính các quy định pháp lut hiện hành, mà ngay cả từ thời kỳ sơ khai, tại Luật</small>

La Mã (12 Bảng) ra đồi trước những năm 450 TCN cũng đã thể hiện được tâm

<small>quan trọng của sức khưe con người.</small>

<small>Theo đó, Luật La Mã cũng đưa ra khái niệm việc gây thiệt hai đến sức</small>

khöe là một trong những hành vi trái luật. Cu thể được phân loại thành D4 nhóm đó là “hàmh vì xâm pham thân thé, hành vi xâm phạm tài sản, gập thiệt hai về tài pháp luật luôn để cao quyền bao về sức khöe của n

sản và chiếm đoạt tài sẵn có vit lực”. Mặt khác, đơi với trường hợp lưu hành tai

<small>liệu viết có nội dung xúc phạm thanh danh của người khác hoặc hát ví với</small>

những lời mang tính chất thỏa ma và gây nguy hiểm cho cuộc sing hoặc sức

<small>khưe của người khác thi đó chính lả việc xâm pham đến thân thể, người gây thiệt</small>

hại sẽ phải bôi thường bằng phạt tiễn thay thé cho hình thức “ mắt đến mat”

<small>“răng dén răng”</small>

‘Nam 1948, To chức Y tế Thể giới cũng đưa ra định nghĩa về sức khỏe, đó. là “Sức khỏe là trạng thái thoải mái toàn diện về thé chất, tinh than và xã hội và: không chỉ bao gầm tinh trạng khơng có bệnh hay thương tat”, Theo đó, sức 'khưe gắn liên với thể chat, tinh thân, cdm xúc và x4 hội. Sức khỏe chịu tác động. nhiễu bởi nhiêu hình thức trên cho thấy khơng chỉ con người tac đồng trực tiếp

<small>gây thiết hai đến sức khưe, mà cịn cả xã hội và mơi trường, mơi trường khơng,</small>

khí, nước, nơi ở cũng tac động đến sức khöe của mỗi cá nhân trong công đồng

<small>"chain oa thứ của stim Mác 2 ic ngã vụ hông ý chỉ kin hip ý — 62,</small>

<small>Giáo th ait a Mf — Nhi sứ bin Chăh vị Qube GA - Tans Neuen Nec Dan</small>

<small>WHO. TE đức Yt Để gii,nghy 07 túng thêm 198</small>

</div><span class="text_page_counter">Trang 16</span><div class="page_container" data-page="16">

Hiển pháp năm 2013 quy định “Mor người có quyển bắt Khả xâm phạm về thân thé, được pháp luật bảo hô về sức khée, danh đực nhân phẩm”. Mặt khác, pháp luật dân sự năm 2015 cũng đã quy định vẻ việc người nào có hành vi sâm. pham đến sức khưe mã gây thiết hai thì phai bồi thường, hơn nữa tại Điều 590 BLDS 2015 ghi nhân “Người chùi trách nhiệm bôi thường trong trường hop sức khốc của người khác bị xâm pham phải bôi thường thiệt hat”. Như vây, có thé thấy quyền được bảo hộ về sức khỏe sẽ phát sinh khi quyền do bị người khác xâm pham và gây thiệt hại vé site khưe, từ đó phát sinh mỗi quan hệ người gây

<small>thiết hại, người bị thiệt hai, đồng thời cũng phát sinh trách nhiệm bổi thườngthiệt hại về sức khöe thơng qua viếc zác định các khoăn chỉ phí thiệt hại cũangười bị thiết hại hoặc người chm sóc người bị thiết hại</small>

<small>Tir đó tác giã đưa ra khái niệm, sức khỏe là trang thái ốt toàn điện vẻ tỉnh.</small>

thin, thể chất, x hội được pháp luật nha nước Việt Nam bảo hộ khi bị xâm

<small>+) Khai niệm thiệt hai</small>

Dưới góc đơ ngơn ngữ học, theo Đại từ tiếng Viet thi thiệt hại được hiểu,

<small>là "mắt mát, hư hỗng năng né vẻ người và của”</small>

<small>Dưới góc độ luật thực định, từ cách tiếp cân khái niệm “trách nhiệm bồithưởng Biệt hai” trang quan hệ pháp luật về béi thường thiệt hai ngoài hợp</small>

đồng, theo Điều 310 Bộ Luật Dân sự năm 1905 thi "Trách nhiệm bỗi thường thiệt hat bao gồm trách nhiệm bôi thường thiệt hại về vật chất và trách nhiệm bi thường thiệt hại về tinh thần”. Tiếp theo đó, Điêu 305 Bộ Luật Dân sự năm. 2005 khẳng định “Trách nhiệm bôi thường thiệt hại bao gồm trách nhiệm bằi thường thiệt hại về vật chất, trách nhiệm bôi thường bù đắp ton thất về tinh thé”. Theo Bộ Luật Dân sự năm 2015 thi: “Người nào có hành vi xâm pham

<small>tinh mạng sức Kise, danh đục nhân phẩm nụ tín tài sẵn qnụ</small>

pháp khác cũa người khác ma gậy thiệt hại thi phải bỗi thường ” theo đó, những thiệt hại về vat chất và tinh thân đã được lâm rõ và mỡ rông hơn so với Bộ Luật

<small>Dân sự năm 1995 va 2005</small>

én, lợi ích hop

</div><span class="text_page_counter">Trang 17</span><div class="page_container" data-page="17">

Trong hệ thông pháp luật, thiệt hại được thể hiện ở hình thức ngồi hợp đồng và trong hop đồng Nêu như thiệt hai do vi pham hợp đồng là yêu tổ bat buộc bên vi phạm phải thực hiện việc béi thường thiệt hai cho bén bị thiệt hại

<small>việc đảng 1é ra bên bi thiệt hai được hưởng do vi pham giao kết hợp đồng. Thìthiệt hai ngồi hợp đồng lại là những hành vi sâm phạm tính mang, sức khỏe,</small>

danh dự, nhân phẩm, uy tin, tải sản, quyển và lợi ích hợp pháp được pháp luật

<small>quy định.</small>

Theo quy định của Luật Thương mai năm 2005, có dé cập đến các chế tải

<small>trong thương mại, trong đó có chế tai buộc béi thường thiệt hại. Mặc đủ Luậtthương mại không nêu rổ khái niệm thiết bại. Nhưng đã chỉ ra “Bồi thưởng hệt</small>

hại là việc bên vi phạm bôt thường những tốn thắt do hành vi vi phạm hợp đông

<small>gây ra cho bên bi vi pham”. Giá trị bồi thường thiệt hai bao gém giá trị tổn thất</small>

thực tế, trực tiếp mà bên bị vi pham phải chiu do bên vi phạm gây ra vả khoản.

<small>lợi trực tiếp mà bên bị vi pham đăng 1é được hưỡng nếu khơng có hành vi viphạm</small>

<small>Ngồi ra, khi zac định đến việc thiết hai ngoài sức khỏe thi Luật tráchnhiệm Béi thường của Nha Nước năm 2017, cũng đã quy đính vé việc cả nhânđược béi thường thiệt hai trong các Tĩnh vực như hoạt đông tổ tụng hình sự - dân.sự - hành chính, hoạt động quản lý hành chính va hoạt đồng thi hành án hình sự</small>

- dân sự. Theo đó, tổn that tinh thân là một trong những loại thiệt hại cần được. xác định và được bôi thưởng tốn hại nhưng không quá 30 tháng lương tối thiểu và thiệt hai vé vật chất do sức khưe bị xâm phạm Hon nữa, khơng chi trong lĩnh

<small>vực dan sự hoặc béi thưởng của Nhà nước, mã việc thiệt hại do sức khỏe bị xâm</small>

phạm cũng diễn ra tại lĩnh vực hình sự, được thể hiện rõ thông qua Chế định Cac tội xâm phạm tính mạng, sức khỏe, nhân phẩm, danh dự của con người. Cụ thể là "Điều 134. Tôi cô ý gây thương tích hoặc gây tén hai cho sức khỏe của người

<small>khác “ hoặc tại các điều 135,136,137,138,139 BLHS 2015 SDBS 2017, Hoặccác thiệt hại trong chế định các tội xâm phạm an tồn cơng cơng, trật tự cơng,</small>

cơng, vi dụ như "Điền 260. Tôi vi phạm quy định về tham gia giao thơng đường.

</div><span class="text_page_counter">Trang 18</span><div class="page_container" data-page="18">

<small>»ơ”. Trong đó, thì việc sức khưe bi âm phạm khi thực hiện nghĩa vu bồi thườnglà một trong những trách nhiêm dân sự trong nh vực hình sự.</small>

<small>Từ những góc nhìn, quy định của pháp luật nêu trên, tác giác say dựng,</small>

khái niệm, thiệt hại là những mắt mát, tin that cả về thé chat hoặc tinh than mà

<small>người có hành vi xâm hai đã gây ra đối với người bi thiệt hai hoặc cả người thânthích của ho.</small>

<small>©) Hank vi trái pháp luật</small>

<small>Hanh vi tréi pháp luật là những việc thực hiện không đúng quy định củapháp luật. Bao gồm việc thuc hiện hành vi ma pháp luật cấm, việc không thựchiện hành vi mà phat luật bất buộc phải thực hiện va thực hiện hành vi vượt quaphạm vi pháp luật quy đính, cho phép thực hiện. Mặt khác, đó là những cách xửsư hành động hoặc không hảnh động trái với quy định pháp luật</small>

<small>Theo đó, việc cả nhân thực hiện hảnh vi xâm hai đưới dang hành đồng va</small>

không hành động. Cu thể, hanh vi xêm hai ở dạng hành động la việc cá nhân

<small>thực hiện hành động xâm hại trực tiếp vào người bi thiết hại (dùng vũ lực), tác</small>

đồng gián tiếp thông của các công cụ, phương tiện dẫn đến người người bị xâm. hai bi thương, ảnh hưởng tới sức khỏe (din hình là các vu tai nan giao thông, sử

<small>dụng súng ban, gây, dao dé gây thương tích tới đối phương). Hành vi xâm hai</small>

khơng hành động đó la việc cả nhân thể hiện bằng lời nói tác đơng đền tâm sinh ly của người bị thiệt hại, lâm thay đổi trang thái bình thường của con người dẫn. dén sức khỏe của người bi thiệt hai suy nhược, va anh hưỡng phát sinh bênh tật

<small>Từ những khái niêm, hanh vi trái pháp luật nêu trên, tác giả xây dựng khái</small>

tiệm, “Thiét hại do sức khỏe bị xâm phạm là niững mắt mát, tổn thắt <small>niễ</small>

hoặc tinh thin mà người có hành vi trải pháp luật thực hiện dưới dang hành động hoặc không hành động tác động đốn trạng thái tốt toàn điện về tinh thân, thé chất của cá nhân được pháp luật bảo hội

1.12. Đặc điễn cũa thiệt hat do sức khỏe bi xâm pham

LI2L Thiet hat sức khỏe gắn liền với cá nhân

Ngày 23/02/2005, Quan điểm của Bơ Chính trị đã ghỉ nhận vai trị về sức

<small>khưe trong chính Nghĩ quyết 46/NQ/TW rằng</small>

</div><span class="text_page_counter">Trang 19</span><div class="page_container" data-page="19">

<small>“Site khóa</small>

<small>lơi. Bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức kde</small>

mỗi gia đình và cộng đồng. là trách nhiệm của các cấp ty Đảng. chính quyền, à vin quý nhất của mỗi con người, mỗi gia đình và tồn xa

bổn phận của mỗi người dân, các đoàn thé nhân dân và các tổ chức xã hội góp phân bảo adm nguồn nhân lực. cho công cuộc xây đưng và bảo vệ Tổ quốc, là một trong những chính sách wat Tiền hàng đâu của Đảng và Nhà nước. ĐẦU tee cho công tác chăm sóc sức Kise phải duoc cot là đầu te cho phát triển, thé hiện bản chất tốt đẹp của chế độ"?

Ngày 25/10/2017, Quan điểm của Ban Chấp Hành Trung ương Đăng lại một lần nữa khẳng định sức khỏe chính lả mục tiêu can được xây dung, ting cường công tác bảo vé, hưởng phan đầu trong giai đoạn 2020 ~ 2030. Trong đó, khẳng định:

“Sức khoẻ là vẫn quý nhất của mỗi người dân và của cả xã hội. Bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khoŠ là ngiữa vụ, trách nhiệm cita mỗi người dân của cả lệ thẳng chính trị và tồn xã lội, đơi lỗi sue tham gia tích cực của các

Mat trận Tổ quốc và các đồn thé, các ngành, trong đó cấp tỷ, chỉnh quyé

<small>tư tưởng của Đăng lãnh đạo đã hình thành hướngnang cao cơng tac bao vé, chăm sóc sức khỏe của mỗi cá nhân Điền này làm</small>

nên tăng dé sức khưe chính lé đối tượng để pháp luật quy định thánh quyền cia

<small>con người. Trong đó, xuyên suốt từ BLDS 1965, BLDS 2005 và BLDS 2015 đã</small>

ghi nhân quyền được bảo dam an toan về sức khỏe trong chế định quyền nhân.

Theo quan điểm ofa Viện Nghiên cứu khoa học pháp lý, Bộ Tư pháp (NXB Tw pháp) trích trong Từ điển Luật học ring“ Quyén nhân thân được hiểu ấn liền với mỗi cá nhân mà không thé chuyễn giao cho người là quyền dn sự.

khác, trừ trường hợp pháp luật quy dinh khác”. Cu thé, quyền nhân thân được

<small>` Nghi qt sổ t6INQ/TH ngủy 33/2005 cin Bộ Caan cơng tức bio vị, chốn óc vỉ năng cho sit khổt</small>

<small>shin din wong tnd hàn ms</small>

<small>ˆ Ngự gyặt sẻ 20-NQ/TW gy 25/102017, Hing in tử siu Ban Chip inh Tang wong Ding Ma 20T</small>

<small>emg công tc bio we, chim sic vi nản củ s—c khøi nhân di wong tah hh mới.Sidi Toặ học. Vin Nghn cnt hoc pháp ý, Bộ Tơ phíp, 302 Tháp</small>

</div><span class="text_page_counter">Trang 20</span><div class="page_container" data-page="20">

ghi nhận trong BLDS 2015 1a quyền gắn liên với mỗi cá nhân và không thể chuyển giao cho người khác (Điểu 25 BLDS 2015). Pháp luật cũng bao về quyển về sức khỏe được quy định tại Điều 33 “Cú nhân có quyên sống quyền bắt kha xâm phạm về tính mang, thân thé, quyền được pháp luật bảo hộ về sức

<small>khôa. Khơng at bt tước đoạt tính mang trái luật</small>

<small>Chính vi vậy, sức khöe cũng là một giả tri nhân thân va gắn lién với cá</small>

nhân ma không thể chuyển giao từ người nảy sang người khác. Hơn nữa, hành vi xâm phạm đến sức khöe là hảnh vi xâm phạm quyền nhân thân liên quan đến thể

<small>trên cơ sỡ</small>

gây thiệt hai phải bôi thường thiệt hai cho người bị thiệt hại. Vậy né

đặc điểm pháp lý quyên nhân thân, có thể thây được điểm tương ứng đối với thiệt hai do sức khỏe bi xâm phạm la mang đặc điểm gắn liên với cá nhân.

"Thứ nhất, sức khöe của cá nhân được hình thành khi cá nhân sinh ra, gắn liển với một cơ thể con người, chịu tác động từ các yếu tô sinh hoc, di truyền,

<small>môi trường, lỗi sơng va sự chăm sóc site khưe. Khi hank vi xm hai sức khöe tác</small>

đồng vào cá nhân dé thi gây ra thiết hại trực tiếp lên thân tỉ

hoặc gây thiệt hại gián tiếp thông qua việc gây áp lực tinh thân, cảm xúc

Thử hai, sức khỏe, thiệt hại vé sức khỏe của con người cũng không thể chuyển giao cho người khác Đối với môi quan hệ bồi thường giữa người gây thiệt hai va người bị thiệt hại, thì trên thực tế cũng khơng thé có người thứ ba thé quyển yêu cầu béi thường thiết hai cho người bi thiệt hai. Điều nảy được quy. định tại điểm a khoản 1 Điều 365 BLDS 2015 ghi nhân

<small>* Bin có quyên yêu câu thực hiện nghĩa vu dân sự có thé chuyén giaocủa cá nhân đó</small>

<small>quyễn yêu cầu đó cho người thé quyén theo thoả thud trừ những trường hopsan đây: Quyền yêu cầu cắp dưỡng yêu cầu bỗi Hướng say</small>

đến tinh mạng sức khöe, danh die nhiên phẩm uy tin”

<small>Nhung, sức khỏe của con người bao gồm cả vẻ mặt thé chất tinh thân,</small>

cảm xúc, khi một người bị thiệt hại về thé chất như trong trường hợp cả nhân.

<small>“Khoản 1,Đều 365, Bộ bột Din 2015.</small>

</div><span class="text_page_counter">Trang 21</span><div class="page_container" data-page="21">

<small>thiếu máu, can được truyén nhóm máu phù hợp, thi người thực hiện việc lay</small>

máu của mình để truyền máu cho người bi thiệt hai. Liệu đây có phải là việc chuyển giao sức khỏe của cá nhân nay sang cá nhân khác hay không ? Và có la

<small>trường hợp ngoại lê của quyển được bao dam về sức khỏe?</small>

1.1.2.2. Thiệt hại do sức Rhöe bi xâm phạm được quy đổi gid trị bằng tiễn hi sức khưe bi zêm hai dẫn đến bị thiệt hai, thì thiệt hai nay cũng gắn liền với cá nhân. Đông thời cá nhân bị thiệt hại đều có quyền tự bảo vệ quyền

<small>dân sự của minh bằng cách yêu câu người gay thiết hai phải bồi thường hoặc yêu.</small>

cầu cơ quan, tổ chức có thẩm quyền buộc người gây thiệt hại đến sức khỏe của.

<small>người bị thiết hai phải béi thường, Hơn nữa, quyển được bảo dam về sức khỏe làquyển được bao hô không quy định thời han, và cũng không phụ thuộc véo đơn.yên câu của người bị thiệt hại. Thực tế, pháp luật trực tiếp xử lý hành vi xêmphạm đến sức khöe của cá nhân mà khơng cần cả nhân có u cầu.</small>

Giá trì nhân thân của cả nhân và tiên không phải là những đơn vị tương đương để trao đổi được. Cu thé hóa việc bảo đảm quyền vẻ sức khỏe của cá nhân ma pháp luật dân sự quy định biện pháp bao vệ. Bên cạnh đó, thiệt hại vé sức khưe khơng giống như thiết hại về tài sin, bai lẽ không có tiêu chí để định giá được giá trì nhân thân của con người, đồng thời cũng không mang tinh chất

<small>tải sin, không thé cân ~ do ~ đếm được, vi thé mà khi zác định các thiết hại chỉ</small>

‘mang tính chất tương đối thơng qua các chỉ phí hợp pháp. Củng với đỏ là việc

<small>xác định thiệt hai vé tinh thân của cá nhân cũng chỉ dừng lại ở việc bit đấp địnhlương trước một khoản tiên mã người gây thiệt hai phải bồi thường và cũng</small>

không thé lấy vật chất để bù đắp. Pháp luật quy định mmức bu đắp tổn that tinh than được định lượng tương ứng tối đa với 50 lần mức lương cơ sé (BLDS 2015) va 30 tháng lương tôi thiểu (Nghỉ quyết số 03/2006) ma chỉ dựa theo thời điểm phải béi thường.

1.12 3. Thiệt hai đo sức Rhöe bị xâm pham được vác đinh bằng các khoản chi phí nhằm tục đích khắc phục, ngăn chặn thiệt hại

Bởi vi thiệt hại do sức khôe bị xâm phạm không thé được xác định cụ thé giống như thiệt hại về tải sản. Vì thé sức khỏe 1a đối tượng phức tap, vả khó.

</div><span class="text_page_counter">Trang 22</span><div class="page_container" data-page="22">

<small>định lượng, Tuy nhiên, pháp luật đã tiền bô bằng việc quy định trách nhiệm củangười gây thiết hai đổi với người bi thiết hai, người chăm sóc người bị thiết hại.</small>

Mất khác, khơng thé sắc định được mức thiệt hại như quyển tài sản, ngược lại quyển nhân thân là quyển phi tải sản. Vay nên, khí thiệt hại xây ra khơng thé ic định được bằng tiên ma chỉ quy định vẻ một khoản tiền để nhằm khắc phục,

<small>ngăn chặn thiết hai, và khoản thu nhập bi mắt cia người bi thiết hai, người chămsóc người bi thiệt hai</small>

a) Chit phi dé khắc phục thiệt hại

Theo Từ điển Tiếng Việt thì khắc phục được hiểu là khắc phục trở ngại, khó khăn, khuyết điểm Vượt qua những khó khăn để đạt được mục dich của

Khắc phục thiệt hai là khắc phục hệ qua, thiệt hai trực tiếp hoặc gián tiép của người có hành vi xâm phạm sức khỏe gây ra ma không thể sửa chữa hoặc.

<small>bồi thưởng bằng tai sản. Theo đó, người gây thiệt hai phải tự nguyện khắc phục</small>

thiệt hai hoặc theo yêu céu của người bị thiết hai. Như vay, chỉ phí bỏ ra

phục thiệt hai là các chi phí của người bi thiệt hai phải bi ra để khắc phục khí đã

<small>xây ra thiệt hai đổi với sức khưe. Và những khoản chi phí nay người bi thiệt hại</small>

co quyển yêu cầu người xâm phạm đến sức khỏe của minh phải bơi thường thiệt

<small>hại néu các khoản này có căn cứ hợp pháp.</small>

Trên cơ sở cân có các khoản để khắc phục thiệt hai, thi pháp luật dân sự đã quy định chi phi hop ly để có thé lam căn cứ cho người gây thiệt hai phải bồi thường. BLDS 2015 ghi nhận “Chỉ phi hop If cho việc cia chữa, bôi dưỡng phục hồi sức khỏe và chức năng bị mắt, bị giảm sút của người bị thiệt hại"

(Điẳna, Khoản 1, Điểu 590, BLDS 2015)

BLDS 2005 được hưởng dẫn chi tiết tại Nghị quyết số 03/2006/HĐTP. ngây 08/7/2006. Tuy nhiên, đến nay vẫn chưa có văn bản hướng dẫn nao quy

<small>định, hướng dẫn chi tiết để áp dung phù hợp đối với nội dung bổi thường thiệthại của BLDS 2005. Việc tôn tại song song BLDS 2015 va Nghị quyết số</small>

03/2006/HĐTP liệu khi áp dung có gây khó khăn cho quan điểm, cách thức áp

<small>ic</small>

</div><span class="text_page_counter">Trang 23</span><div class="page_container" data-page="23">

dụng của cơ quan có thẩm quyển khí sac định các khoản chi phi hợp lý đó hay

Một số khoản cho việc khắc phục thiệt hai bao gồm các chi phí nhự tiên thuốc, tién mua các thiết bị y tế, tiền xe đi cấp cứu, tién viện phí hoặc tién mua các thiết bi phục vụ cho việc hỗ trợ thay thé một phan chức năng của cơ thể như

<small>việc lắp chân, tay giả, xe lăn. Nhưng các khoản chi phi này phải do bac sỹ chỉđịnh</small>

<small>3) Chủ phí đỗ ngăn chăn thiệt hai</small>

Nếu như trong lĩnh vực tổ tung hình sự có biện pháp ngăn chấn là biện

<small>pháp cưỡng chế nhằm mục đích ngăn ngừa khơng để tội phạm xảy ra hoặc ngăn</small>

chăn không để người phạm tôi tiép tục thực hiện tội phạm hoặc căn tré điều tra,

<small>truy tổ, xét xử, thi hành án, trồn tránh sự trừng phat của pháp luật.</small>

<small>Thi trong lĩnh vực dân sự nói chung vả bồi thường thiết hại sức khỏe nóitiếng thì có viếc ngăn chăn thiệt hai bằng hình thức bơ ra các chỉ phí, Theo đó,</small>

chi phí bé ra để ngăn chấn thiệt hai là những chi phí của người bị thiệt hại phải bö ra để ngăn chặn trước nguy cơ thiệt hại sảy ra đối với sức khöe va khi thiệt hại đang xảy ra đối với sức khưe để Khơng cho thiệt hai tiép tục xảy ra

<small>Vi vay, chỉ phi để ngăn chăn thiệt hại chính là các chi phi hợp lý củangười chăm sóc người bị thiệt hại trong théi gian diéu trí. Nội dung nay được</small>

quy định tại điểm c, khoản 1, Điều 590 BLDS 2015.

“Chi phi hop I và phân tim nhập thực tế bị mắt của người chăm sóc người bi thiệt hại trong thời gian điều tri; nêu người bt thiệt hại mắt kha năng. lao động và cân phải có người thường xuyên chăm sóc thi thiệt hat bao gầm cả

chi phi hợp Ij cho việc chăm sóc người bt thiệt hại”

<small>Việc ngăn chăn thiệt hại trước nguy cơ xảy ra hoặc đang xảy ra là khi</small>

người bị thiệt hai không được người thên, ho hang, anh chi em chăm sóc có thé

<small>dn đến mức đơ thiệt hai năng hơn, thêm chi dấn đến mắt tính mang Một sốkhoăn chi phí hợp lý cho người chăm sóc người bị thiệt hai cũng được yêu cầu</small>

<small>Điễm xen 1,Điu 590 BLDS 2015</small>

</div><span class="text_page_counter">Trang 24</span><div class="page_container" data-page="24">

ti thường thiệt hai, cụ thể 1a các khoản chi phí như tiên xe đi lại, tiền thuê nha

<small>tro tai nơi chăm sóc theo yêu câu của cơ sỡ ý tế hoặc can thiết</small>

Trong trường hợp khi thiệt hại sức khỏe đang dién ra ma dẫn tới người bị thiết hại bi mất khả năng lao đồng như bị liệt, hoặc bi giãm kh năng lao động vĩnh viễn từ 81% trở lên va người chăm sóc phai thưởng xuyên chấm sóc người

<small>bi thiết hai, phải bồi thưởng chỉ phi hop lý cho việc chăm sóc người bi thiết hai,bao gồm chỉ phi hàng tháng điểu tri, nuôi đưỡng người bị thiết hai và người</small>

thưởng xuyên chăm sóc (được tinh bằng tiễn cơng trung bình chi trả cho người

<small>chấm sóc người tan tt tại địa phương nơi người bị thiệt hại cử trú và chỉ tính bồithường thiệt hại cho mét người chăm sóc)</small>

©) Chi phí khắc phục khoản tìm nhập bt mắt

<small>"Trong mỗi quan hệ người xâm hại và người bị thiệt hại thi khi sức khde bixâm pham cũng ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập của người bị thiệt hai va thu</small>

nhập của người chăm sóc người bị thiệt hại. Nêu như trong thiệt hai vé tài sẵn

<small>pháp luật chỉ quy định béi thường thiết hai trực tiép cho người có tải sẵn bị xâm.</small>

phạm va tải sản đó bi mắt. Thi đối với thiệt hại vé sức khưe, sẽ khơng thể định

<small>giá phân sức khöe của người bi thiệt hại, ma trên cơ sở xác định bằng thu nhập</small>

‘bi mắt trong khoảng thời gian điều trị của người bị thiệt hại.

Mat khác, tại Hiếp pháp 2013 ghi nhận “Moi người có quyển sở hữu vẻ tìm nhập hợp pháp, của cải để dành, nhà 6, tư liêu sinh hoạt, te liệu sản xuất. phan vốn góp trong doanh nghiệp hoặc trong các tổ chức kinh tê khác”. Hiển.

pháp đã quy định cụ thể cá nhân có quyển sở hữu thu nhập của mảnh, vả khi thu nhập của người sở hữu bi sâm pham thi để dim bảo quyển lợi pháp luật đã cụ thể hoa bằng việc quy định các khoản chi phi khi thu nhập bị mất đối với sức khöe bi xâm pham Điễu nay được ghi nhân tại khoản 1, Điều 500 BLDS 2015.

“Tìm nhập thực tế bị mat hoặc bi giảm sút của người bị thiệt hại; nễu tim.

<small>nhập thực tế của người bị thiệt hai hông én dinh và không thé vác định được</small>

</div><span class="text_page_counter">Trang 25</span><div class="page_container" data-page="25">

<small>thi dp dung mức tim nhập tưng bình của lao đơng cing loaf" vanth nhập</small>

thực tổ bị mắt của người chăm sĩc người bị thiệt hại trong thời gian điễu trị”

<small>Trong đĩ, thu nhập la các khoản được định giá bằng tiễn của cá nhân khi</small>

tham gia vào mối quan hệ lao động, ma người đĩ được tra một khoản tién để trao đỗi hốn thành cơng việc trong các Hình vực như kinh doanh, sản xuất, hoặc

<small>các mỗi quan hệ dân sự khác. Ví dụ như tiên lương, tiên cơng, tiên từ hoạt đồng,</small>

đầu tư. Nhưng, chi phí bỏ ra đối với khoăn thu nhâp bị mat chỉ xảy ra nếu như người bị xâm phạm sức khde đã, đang va sẽ được hưởng tiên tử cơng việc Con đối với người chăm sĩc sức khưe thi chỉ phí bỏ ra cho khoăn thu nhập bi mắt sẽ khơng phát sinh nêu người chăm sĩc đang được hưởng chế độ bao hiểm xã hồi

<small>hay vẫn được cơ quan, người sử dụng lao động trả tién cơng, tiễn lương trongthời gian chăm sĩc người bi xâm hại sức khưe.</small>

Qua đĩ, thiệt hai do sức khỏe bi sâm phạm ngồi những đặc điểm tương dong như quyển nhân thân, chủ thể chịu trách nhiệm bồi thường, thi vẫn cĩ những đặc điểm pháp lý riêng biệt, đĩ chính là điểm được cụ thể hĩa bằng các chi phí dé nhằm khắc phục, ngăn chăn thiệt hại sảy ra, các khoản thu nhập thực. é. Trong đĩ, đổi tương tác đơng là sức khỏe, chủ thé bị xâm phạm là cả nhân.

<small>gắn với cơ thé, khi xâm phạm đến cá nhân sẽ gây ra thiệt hai trực tiép lên thân.thể hoặc gián tiếp bằng tinh thin của người bị zâm hai, thâm chí pháp luật vềxác định thiệt hại cũng bao về cá nhân khi khơng cẩn cĩ yêu cầu và xâm pham</small>

sức khỏe dẫn đền chết.

<small>1.2. Các loại thiệt hại do sức khỏe bị xâm phạm.</small>

<small>Khi sức khưe bị xâm phạm thi phat sinh thiệt hai, tuy nhiên khơng phảitrong trường hợp nảo thiết hai cũng được zác định cu thể. Mặt khác, thiết hai</small>

xây ra cũng chính 1a căn ctr để xác định trách nhiệm bồi thường thiệt hại của

<small>người cĩ hành vi sâm phạm. Thiệt hai do sức khỏe bi xêm phạm được sác địnhthành các dang, đĩ la thiết hai vẻ thé chất, thiết hại vẻ tinh thân, thiết hai trực</small>

tiếp và thiệt hại gián tiếp.

<small>° Khộn1,Đều 590, Bộ bột Din 2015.</small>

</div><span class="text_page_counter">Trang 26</span><div class="page_container" data-page="26">

chất. 12.1 Thiệt hại về #

Thực tế, sức khỏe 1a một trong những quyền nhân thân liên quan đến thé chất cá nhân, mà thiệt hai về sức khưe cũng khơng thể zác định cụ thể, định lượng như các thiệt hại vẻ tai sản. Chính vi thé, thiệt hai vẻ thể chat khi sức khỏe. tị xâm phạm thi được hiểu là những mất mát, tốn thất vẻ thé chat, tải sin ma

<small>người bị thiết hại phải gảnh chịu,</small>

Thể chất của cá nhân là “chi ci <small>ơn người, là quả trinh</small>

hinh thành và thay đỗi hình thái chức năng cơ thé ra trong suốt cuộc đời mỗi cá nhân “®. Hình thái thể chất con người có thể nhìn thay, cân đo, đong dém_ được, hình thái bao gồm chiêu cao cân năng, các chỉ số vũng cơ thể, chiều dai

<small>bản tay bản chân. Chức năng bao gồm các chỉ số vẻ sinh lý sinh hoá, sinh cơ</small>

trong cơ thé bao gém chỉ số trong lượng của tim, mạch đập lưu lượng phút.

Theo đó, thiệt hại về thé chat là những mat mát, là những tổn thất về sự suy giảm sức khưe, hình thể chức năng của người bị thiệt hại. thiệt hai vé tải sin Ja những tổn thất vật chất thực tế được tính bằng tién Và thiệt hại về thé chất được định lượng bang ti :0 thể ngăn chặn,

<small>khắc phục thiết hại.</small>

<small>Bộ luật Dân sự 1995, 2005 và đến Điều 590 BLDS 2015, đồng thời tại</small>

Nghị quyết 03/2006, cũng đã chỉ rõ các khoản thiệt hại về thé chất được xác

<small>định la</small>

“Chi phi hợp I} cho việc cửa chia bồi dưỡng, phúc lôi sức khỏe và chúc

<small>„ biểu hiển ở các khoản chỉ phí</small>

năng bị mat. bị giảm sút của người bị thiệt hat; Tìm nhập thực tế bị mắt hoặc bi giảm sút của người bị thiệt hai, Chit phi hop I và phần tìm nhập thực tế bị mắt

của người chăm sóc người bị thiệt hat trong thời gian điều tri!"

<small>Người bị thiệt hại về vật chất sẽ được xác định thông qua các khoản chỉ</small>

phi cụ thể, vi du như chi phi tién thuốc, tiền phương tiên đi cấp cứu, tiên chụp

<small>* Giáo tinh Lý luân vi phương pháp giáo duc thể chất — Trường Đạihọc Vinh</small>

<small>' Ngi ggk sẻ 092005 00q HD TD gy 06/7200 ì wc ing np ơng mộ uy Gh cũ bộ bật dân</small>

<small>suaễn 005 boing tlt bang</small>

</div><span class="text_page_counter">Trang 27</span><div class="page_container" data-page="27">

‘X-quang, tiên lắp chân, tay giả hoặc các khoản tiên lương, tiền thu nhập đáng lễ

<small>được hưởng mà vi xây ra thiệt hai ma không được hưởng</small>

<small>‘Mac dù pháp luật quy định sức khỏe là đối tương bi tác động nhưng việc.</small>

phan định thiệt hai về thé chất cũng là một trong những yếu tô để khẳng định được vai trị quan trọng của sức khưe con người, là căn cứ để xác định mức bồi

<small>thưởng, đồng thời nông cao trách nhiệm của người gây thiệt hại thơng qua việc</small>

thanh tốn các khoản chi phí hợp lý để đảm bao quyền va lợi ích của người bi

<small>thiệt hai, người chấm súc</small>

12.2. Thiệt hại về tinh than

‘Néu như thiệt hại về vật chất có thể định lượng được bằng các Khoản ti

<small>chi phi để khắc phục hậu quả đối với hành vi trái pháp luật xâm hai đến sức</small>

khưe. Thì thiệt hai vẻ tính thân lại khơng thé sác định cụ thể, chỉ tiết như thiệt hai về vật chất. Bởi lẽ, thiệt hai về tinh thân lả sự tin thất vẻ giá trị tinh than,

<small>tình căm, cảm xúc hoặc su suy giảm vẻ tâm lý, tinh cảm của cả nhân.</small>

'Việc tén thất vé tinh thân, có thé hiểu rằng la những trạng thái tâm lý bi

<small>quan, tiêu cực, căng thẳng, không tư điêu chỉnh được cảm xúc, khơng dám đốidiện với các van để sảy ra. Chính vì thé, khi xác định thiệt hai sé khơng có tiêu</small>

chi chung để xác định, mỗi cá nhân sẽ có những tồn that khác nhau, khơng giống,

<small>nhau vé hốn cảnh, tắc đồng su viée.</small>

<small>Tuy nhiên, để dém bao được tinh thin của người bi thiết hai, người chăm.sóc người thiệt hai cũng như góp sức bớt một phan nào giảm tâm lý đau thương</small>

của gia đình người bi thiết hại. Thì pháp luật cũng đã quy định viée bù đấp tổn thất tinh thin được định giá bằng tiễn. Nêu như BLDS 1995 chỉ quy định việc ‘bu dip tổn that tinh thân trong từng trường hợp cụ thé, thì BLDS 2005 và BLDS

<small>2015 đều đã hướng tới rằng người sâm pham sức khưe của người khác ngồiviệc béi thường thiết hai các khoản chi phi thi ding thời phải bồi thường mộtkhoăn tiên khác dén bù đấp vẻ tinh thân m người đó gánh chíu. Theo đó, mức</small>

‘bu đắp vẫn do các bên thỏa thuận.

Tinh thân con người là một trong những yếu tổ ảnh wong cực kì quan trong đến mọi hoạt đông, suy nghĩ, định hướng của mỗi cá nhân. Vi thé ma, đã

</div><span class="text_page_counter">Trang 28</span><div class="page_container" data-page="28">

có su thay đổi quy định từ BLDS 2005 “yuức tối đa không quả ba mươi tháng lương tối thiễu do Nhà nước quy dinh” cho đến BLDS 2015 quy định "mức tối da cho một người có sức khe bị xâm phạm không quá năm mươi lẫn mức lương cơ sỡ do Nhà nước quy định”. Điêu này cho thay, thiệt hai về tinh thân của mỗi ving, dia phương là khác nhau, vi thé để đảm bao sử công bang thi pháp luật đã căn cứ vào mức lương cơ sở là tiên dé để xác định mức độ tổn thất của người bị

<small>thiệt hai, gia đình cia người bi thiệt hại.</small>

1.2 3. Thiệt hại trực tiếp

‘Theo quan điểm của tác giả Pham Văn Tuyết, Thiét hai trực tiếp là những thiệt hai đã xảy ra một cách khách quan, thực tế va có cơ si chắc chắn để xác

<small>định, bao gồm mắt mát, hư hông vẻ tai sẵn, các chi phi cho việc ngăn chấn, khắc.phục các thiết hại. Thiét hai trực tiếp là hệ qua của hành vi xâm hại.</small>

<small>Nour vậy, thiệt hai trực tiép của sức khöe khi bị xâm pham la những thiết</small>

hại xảy ra một cách khách quan, thực tế va có sơ sở để xác định các khoăn chỉ phí cho việc ngăn chăn, khắc phục thiệt hại như cứu chữa, béi during, phục hồi

<small>sức khôe của người bị thiệt hại và các khoản chỉ phí hợp lý như tiên xe, tiên trocủa người chăm sóc người bi thiệt hại.</small>

1.2.4, Thiet hại gián tiếp

‘Theo quan điểm của tác giã Phạm Văn Tuyết: Thiệt hại gián tiếp là những thiết hại ma phải đưa trên sự suy đốn khoa học mới có thể zác định được thiệt

<small>hại. Thiét hai này còn được goi là thu nhập thực tế bị mắt, bị giảm sút, lợi íchgin liên với việc sử dung, khai thác tài sản bị mắt, Đối với loại thiệt hai nảy nêu.</small>

chỉ mang tính giả định, khơng có cơ sở khoa học chắc chin để xác định thi không được đưa vào khoản thiệt hại để ap dụng trách nhiệm bồi thường. Thiệt "hại gián tiếp là thiết hại phái sinh từ hệ quả của hanh vi âm hai

<small>Vi thé, thiệt hại gián tiép của sức khỏe khi bị xâm phạm la những thiệt hạibat buộc có sự suy đốn khoa hoc làm căn cứ sác định thiết hai đổi cụ thé bằngthu nhập thực tế bi mắt, bi giảm sút của người bi thiệt hai và người chăm sóc</small>

người bị thiết hại trong từng trường hợp cụ thể do pháp luật quy định.

</div><span class="text_page_counter">Trang 29</span><div class="page_container" data-page="29">

<small>gián tiếp. Trong đó, thiệt hại về thể chất được zác định mức độ thiệt hại thơng,</small>

qua các khoăn chỉ phí cụ thé bằng tiên nhằm khắc phục hậu quả. Thiệt hại vẻ tinh thân được xác định la một khoản bù đắp tồn that tinh thân bằng tiến nhằm. ‘bu đấp về tinh trang tinh thân, tâm lý của người bi thiệt hại và nhân thân. Thiết hại trực tiếp là thiệt hai được xác định dựa trên thực tế, hop lý vả có cơ sỡ, thiết ‘hai gián tiếp la thiệt hai được xác định bằng suy đoán khoa học.

1.3. Nguyên tắc xác định thiệt hai do sức khỏe bị xâm phạm

<small>Hiện nay, khơng có quy định định pháp luật nao quy định về nguyên tắc.</small>

xác định thiết hai do sức khöe bi xâm pham Mã chỉ có nguyên tắc béi thường

<small>thiệt hai quy định tại Điều 585 BLDS 2015</small>

Thứ nhất, phải có thiệt hai thực tế xây ra, là cơ sở để người gây thiết hai

<small>hoặc người có trách nhiệm béi thưởng thiệt hại phải bồi thường ton bộ, kịp thờidua trên các thiệt hai thực tế được sác định. Việt sác đính thiệt hai thực tế cụ</small>

thể bằng việc xác định các khoăn chỉ phi hop lý, mang tính thực té như tiễn viện phí, tiên thuốc và phải thực sự cân thiết như việc chỉ trả phịng điều trì theo chỉ

<small>định của bác đ. Khi sắc định được các khoản thiệt hại về chi phi cửu chữa, phục.</small>

hồi sức khỏe thực tế va cần thiết thi người bị thiệt hại có yêu câu giải quyết bồi thường về sức khỏe sẽ được xác định một cách khách quan, có cơ sở, chi tiết

<small>làm căn cứ xác định mức độ thiết hai và gia trị thiết hại phải bồi thường toàn bộ</small>

Tuy nhiên, trên thực tế việc xác định thiết các khoản thiệt hại chỉ mang tính chất tương đối, phu thuộc nhiễu yêu tố nên chưa thể làm căn cứ xác định việc bồi

<small>thưởng tốn bộ</small>

<small>Tiêp nữa, việc sac đính thiết hại do sức khöe bị xâm phạm phải kịp thời</small>

'Việc xác định các khoản tin thất vẻ tinh thân phải được thực hiện kịp thời nhằm.

<small>"bù đất tinh than cho người bị thiệt hại va người thân của người bị thiết hai trong</small>

việc chỉ tả các khoăn phí theo chỉ đính cia bác si đối với bệnh nhân. Theo nguyén tắc chung thi các bên có thể thỏa thuận vẻ các khoản thiệt hại. Điều nay

<small>cho thay việc pháp luật đều đăm bao được quyển và lợi ích các bên, giữ được</small>

</div><span class="text_page_counter">Trang 30</span><div class="page_container" data-page="30">

<small>mồi quan hệ ôn hòa giữa các bên. Mat khác, trong trường hợp các bên khơng đạtđược sự théa thn thì có thể u cầu Téa án sác định các khoản thiệt hại, việcác định thiết hai phải dua trên tỉnh hình thức tế, tính cẩn thiết</small>

Thứ hai, xác định tiền ba đắp tổn thất tinh thân cho nạn nhân. Mặc dù BLDS 2015 quy định việc phai bồi thường tiên bu đắp tốn that tinh thân cho nan nhân. Tuy nhiên, tổn that tinh thân không thể xác định được một cách chi tiết, chính sác, vi thé việc xác định khoản thiết hai nay chỉ mang tinh chất tương đối Bên cạnh đỏ, có những yếu td tác động đến việc xác định mức độ tốn thất tinh than lam thay đổi đổi hoặc giảm mức tién bù đắp tin thất như hồn cảnh gia đính, hồn cảnh kính tém tinh trang thương tích của nạn nhên, đặc điểm nhân.

<small>thân như nghề nghiệp, đơ tuổi, giới tính. Điêu này được quy đính tại khoản 2,khoăn 3 Điều 585 BLDS 2015 * Người chin trách nhiệm bồi thường thiệt hại cô</small>

thé duoc giảm mức bơi thường néu Rhơng có lỗi hoặc có lỗi vô ÿ và thiệt hại quá. lớn so với khả năng kinh tế của mình”. “Khi mức bơi thường khơng cịn phù hop với thực tơ thì bên bị thiệt hại hoặc bên gây thiệt hai có quyền yên cầu Tịa dn

<small>hoặc cơ quan nhà nước cơ thẩm qun Khác thay đỗi mức bồi thường”. Việc</small>

pháp luật quy định thay đổi, giảm mức thiệt hai cho bên bi thiết hại vả bên gây

<small>thiệt hại đã thé hiện tinh hợp lý trong quả tình áp dụng xác định thiệt hai dưatrên thực tẾ sây ra</small>

<small>1.4. Nội dung, thời hạn xác định thiệt hại do sức khỏe bị xâm phạm.</small>

Tai Bộ luật Dân sự Trung Quốc năm 2020 quy định “Điều 1179. Trong rường hợp một người bi thương tích do bt người Khác xâm pham thủ bét tiường chi phí y tổ, chủ phí điêu đưỡng, chủ phí at lại, chi phí dinh dưỡng, hỗ trợ tiền ăn ki nằm viện và các chi phi hop I} khác để điều trị và phục hỗi chức năng, nine cũng như tìm nhập bị mắt do bô 1G công việc. Trong trường hop một người bt

<small>Tàn tật do hành vi xâm phạm của người khác, thi việc ĐI thường clũng sẽ baogồm chi phi thiết bị pm trợ và Đi thường tàn tat”. “Điều 1183. Trong trường</small>

hop quyên và lợi ich cá nhân của thé nhân bị xâm phạm làm tốn hai đốn tinh thân nghiêm trong thi người bị xâm phạm có quyền yêu câu được bỗi thường thiệt hai. Trong trường hop do hành động cổ ÿ hoặc do sơ suất cũa tác nhân mài

</div><span class="text_page_counter">Trang 31</span><div class="page_container" data-page="31">

một đối tượng có J' nghĩa cá nhân của thé nhân bị xâm phạm mà g¿

<small>trang den Rhỗ nghiêm trong về tinh thần cho người đơ thì người bị xâm phạm cơ</small>

“quyền u câu bôt thường những đam đớn và khổ sở 11

<small>Tai BG luật Dân sự Pháp năm 2018 “Điểu 1245-1 Các quy dinh tại</small>

chương này áp đụng đối với việc bằi thường thiệt hat xuất phát từ hành vì xâm phạm đến con người” Điều 1240 Người nào có bắt R hành vi nào ma do lỗi của mình gập thiệt hat cho người khác thi phải bôi thường, Điều 1241 Bat igh người nào đều phải chịu trách nhiệm về thiệt hat do hành vi cling niue sự sơ sudt, swe bắt cẵn của mình gập rat?

Nếu như pháp luật din sự Trung Quốc có quy định về thương tích một

<small>người thì sẽ được béi thường các khoăn thiệt hai bi xêm phạm, đồng thời có quyđịnh về việc được béi thường thiết hai vé tinh thân, thêm chi là tinh trang đau.</small>

đơn và khổ sỡ. Tuy nhiên, lại không có quy định về han mức số tiền cụ thể về

<small>thiết hại sức khöe bi 224m phạm. Mặt khác, pháp luật dân sự Pháp năm 2018 đã</small>

có quy định vé chương trách nhiệm ngoai hợp đơng, nhưng khơng có điều nao

<small>quy định vẻ thiệt hại do sức khỏe bị sâm pham, mà chỉ có thiệt hai do mơi</small>

trường va do sản phẩm khuyết tật. Theo đó, chỉ có quy định chung vé việc sẽ được phải béi thường thiết hai khi có hành vi xêm phạm đến con người. Điều.

<small>này cho thấy, khơng có sự tách biệt chế định riêng về thiệt hại sức khée, và cũng</small>

khơng có quy đính vẻ han mức béi thường thiệt hai do sức khöe bị xâm phạm.

<small>Theo quy định pháp luật Việt Nam, BLDS 2015 ghi nhân nội dung thiệthai do sức kde bị xâm phạm tại Điều 589, cụ thể "Điều 590. Thiết hai do sứckhoẻ bị sâm phạm bao gồm:</small>

4) Chi phi hop 1} cho việc của chữa bồi dưỡng phục hồi sức koe và

<small>chức năng bị mất. bi giảm sit cũa người b thiệt hai</small>

b) Tìm nhập thực tế bị mắt hoặc bt giảm siit của người bi thiệt hại; nếu tìm nhập thực 18 cũa người bị thiệt hat khơng én đmh và Riông thé xác đựh

<small>được thi áp dong mức thu nhdp trưng bình của lao động cìng loa:</small>

<small>'` Bộ hắt Din sự Trmng Quắc xâm 2020,</small>

<small>' Tin hân Tráchnieangoài hợp dng - Bộ iit Dẫn sy ip nim 2018</small>

</div><span class="text_page_counter">Trang 32</span><div class="page_container" data-page="32">

¢) Chi phí hop if và phần tìm nhập thực tễ bị mat của người chăm sóc người bi thiệt hat trong thời gian điều trị, nễu người bi thiệt hat mắt khã năng

<small>lao động và cân phải có người thường xuyên chăm sóc thi tiệt hai bao gầm cảchỉ phi hợp If cho việc chăm sóc người bi thiệt hai</small>

<small>4) Thiệt hại khác do huật cry đinh:</small>

<small>3. Người chin trách nhiệm bỗi thường trong trường hợp sức khoả củangười khác bt xâm pham phải bôi thường thiệt hai theo guy dinh tại Khoản 1</small>

Điều này và một khoản tiền khác dé bit đắp tin thắt về tinh thần mà người đó gánh chịu. Mức bơi thường bit đắp tốn thất về tinh thần do các bên thoả tuân,

<small>nếu không thoả timiân đươc thi mức tỗi da cho một người cô sức khỏe bị vâm_phạm Riông quá năm mươi lẫn mức lương co sỡ do Nhà nước guy đinh:</small>

Đối với BLDS 2015 đã quy định vẻ các khoản thiết hại, đồng thời quy. định rông hơn đổi với điểm d nhằm dam bảo tối đá các thiệt hai của người bi thiệt hại do sức khỏe bị xâm phạm Đồng thoi, việc bu đắp tổn thất tinh than

<small>cũng được ưu tiên sự théa thuân giữa các bên Tuy nhiên, nếu như các bênkhông thỏa thuận được thi pháp luật quy đính hạn mức tơi da được xác định làkhơng có 50 lên mức lương cơ sỡ</small>

<small>Ngồi ra, pháp luật cũng quy đính vẻ thời han về việc khối kiến yêu cầu.bồi thường thiết hai. Trong đó, thời hạn yêu cầu bôi thường thiết hại do sức khöe</small>

‘bi xâm phạm là 03 năm, kể tir ngày người bị thiệt hai có quyền yêu câu biết hoặc phải biết sức khỏe của minh bị xâm pham. Trên cơ sở yêu cẩu được thụ lý, Téa án sẽ căn cứ thời điểm sức khöe của người bi thiết hai bị xâm phạm, người gây

<small>thiệt hại lam cơ sỡ sắc định các thiét hại xảy ra. Mat khác, thời hạn béi thườngthiết hại của người gây thiệt hai đổi với người bi thiệt hại thưởng sẽ wu tiên chocác bên tự thỏa thuận, trong trường hợp các bên không thỏa thuân được thìTAND sé én định thời hạn béi thường,</small>

</div><span class="text_page_counter">Trang 33</span><div class="page_container" data-page="33">

KET LUẬN CHƯƠNG L

<small>Nội dung chương 1 tập trung nghiên cứu các vẫn để lý luận vẻ sắc địnhthiệt hai do sức khöe bị xâm phạm. Nội dung được tiép cân đâu tiên là tác giảng</small>

nghiên cứu một số vẫn dé lý luận vé sác định thiệt hại do sức khỏe bi xâm. phạm, từ việc lâm 16 các khái niềm sức khöe, thiệt hai, hành vi trái pháp luật để

<small>đưa ra khái niêm thiệt hai do sức khưe bi øâm pham. Trên cơ sỡ đó, tác giả phân.</small>

biệt các thiết hại do sức khöe bi xâm phạm va làm rổ đặc điểm của thiệt hai do

<small>sức khöe bị xâm pham, nguyên tắc xác định thiết hai, nối dung va thời hạn sắcđịnh thiệt hai do sức khöe bị xêm phạm.</small>

<small>"Trong nội dung tại chương 1, tác giã đưa ra một số bình luận vé thuật ngữ,quan điểm và định nghĩa của quy định pháp luật vé sức khưe, thiết hại của mộtsố nước ngồi như Trung Quốc, Pháp. Bên cạnh đó, tac giã cũng đã chỉ ra những,quy dinh của Luat La mã, Bô luật Dân sự 1905, Bồ luật Dân sự 2005 và Bồ luật</small>

dân sự 2015 để cho thay sự thay đổi, tiền bộ phát triển phù hop với tình hình. thực tế trong mối thời kỳ xã hội và mang tính nhân văn, để cao được sức khỏe của con người là gia trị vốn quý không thé đem ra trao đổi, định giá, luôn la mục. tiêu để Đăng, pháp luật bảo hộ.

Ngoài ra, tac giả đã sử dụng đối chiếu đặc điểm pháp lý về quyền nhân.

<small>thân, quyền dân sự làm cơ sở dé đưa ra đặc điểm của thiết hai do sức khöe bixâm pham So sánh về phương thức sắc định thiệt hại do tải sin bị zâm pham va</small>

sức khỏe bị xâm phạm làm nỗi bật lên điểm khác nhau, điểm đặc biệt của sức. 'khưe là khơng thé sử dụng tiên trao đổi ngang gia, ma việc thiệt hại về vat sẽ được thể hiện bing các khoan chi phí nhằm mục đích ngăn chăn, khắc phục va

<small>‘bu đấp tinh than bằng một khoản tiễn</small>

<small>Vay nên, đây chính là những nội dung, những van để lý luận lam cơ sởcho việc nghiên cửu các quy đính pháp luật Việt Nam vé xác định thiệt hai dosức khöe bi xm phạm tai chương 2 và thực tiễn áp dụng tại chương 3.</small>

</div><span class="text_page_counter">Trang 34</span><div class="page_container" data-page="34">

XÁC ĐỊNH THIET HẠI DO SỨC KHỎE BỊ XÂM PHAM. THEO QUY ĐỊNH CUA PHÁP LUẬT VIỆT NAM

<small>Chủ tich Hỗ Chí Minh từng nhân định “Giữ gin adn cha, xập đựng nước</small>

nhà, gập đời sống mới, việc gi cũng cân có sức khoẻ mới iàm thành công '

Dén thời điểm xã hội ngày nay, câu nhận định của Bác vẫn luôn đúng và mang tính nhân văn. Sức khỏe khơng những la yếu td, địn bẩy góp phần tạo nên.

<small>sức mạnh của tồn dân, ma cịn có vai tr, ý nghĩa to lớn trong cuốc sống của</small>

mỗi con người, dân tộc va trong su nghiệp zây dựng bảo vệ Tổ qc.

<small>Chính vì sức khưe đóng vai trị quan trong như vậy, nên pháp luật quyđịnh về quyển của mọi người được bao vệ sức khỏe, khơng ai có quyển sâm.phạm. Mặc dù được quy đính, nhưng khí phát sinh hành vi xêm phạm đến sứckhưe thì pháp luật khơng xác định được mức độ bồi thường của người bi thiệthại. Thay vao đó, sức khưe là vẫn dé trim tượng, có sự ảnh hưởng trực tiếp tới</small>

thân thể cá nhân người bị xâm hai vả tác động gián tiếp đến đời sông tinh than của người bi thiệt hại, mà những thiệt hại vé sức khưe nay khơng thé do lường, định giá cụ thể được bằng tiên. Vì thé, cần có phương thức để bù đắp ton hại về tinh thân và thể chất pha hợp, hợp lý, dim bảo quyền va lợi ich của người bị thiệt hai, người chăm sóc người bị thiệt hại. Vậy nên, can xác định, tinh toán các khoăn thiệt cụ thé bing các chi phí nhằm khắc phục, ngăn chăn thiết hại sau

2.1. Chỉ phí để khắc phục thiệt hại

LLL Chi phí hợp lý cho việc cit chữa bỗi dưỡng phục

<small>Cứu chữa, bồi dưỡng, phục héi sức khỏe là những khoản chi phí cân đượcxác định đổi với người bị thiét hại. Nhưng không phải chi phi náo cũng la chỉphí hợp lý. Vay chỉ phí hợp lý trong việc cứu chữa, bồi dưỡng, phục hồi sứckhưe là những chi phí như thê no?</small>

<small>sức khỏa</small>

<small>"ic hốt và Để đạc" Báo Cứu gu: số 199, ngày 213-1946</small>

</div><span class="text_page_counter">Trang 35</span><div class="page_container" data-page="35">

Theo Nghị quyết số 01/2004/HĐTP hướng dẫn áp dung một số quy đính của BLDS 1995 vẻ bồi thưởng thiệt hại, thì chỉ ra là chi phi thực tế can thiết,

<small>phù hop với tính chất, mức độ thiệt bại, phủ hợp véi gia trung bình ở từng dia</small>

phương tại thời điểm chi phi.

Đông thời liệt kê các khoản chi phí hợp lý bao gồm' tiến thuê phương tiện

<small>đưa người bi thiết hại đi cấp cứu tai cơ sở y tế, tiến thuốc vả tiên mua các thiết bi</small>

y t, chi phí chiều, chụp X quang, chụp cất lớp, siêu âm, xét nghiém, mé, truyền mau.. theo chỉ định của bác sĩ, tién viện phi, tién mua thuốc bổ, tiên boi dưỡng,

<small>phục héi sức khöe cho người bị thiệt hai theo chỉ định của bác sf; các chỉ phí</small>

thục tế, can thiết khác cho người bi thiệt hại (nêu có) và các chỉ phí cho việc lấp chan giả, tay giã, mua xe lăn, xe day vả khắc phục thẩm mỹ. ỗ trợ hoặc thay

thé một phân chức năng của cơ thé bi mắt hoặc bị giảm sút của người bị thiệt hại

<small>(nêu cổ)</small>

Theo Nghỉ quyết số 03/2006/HĐTP hướng dẫn áp dụng một số quy định của BLDS 2015 vẻ bôi thường thiệt hai, cũng đưa ra định ngiãa chỉ phí hop ly là

<small>chi phí thực tế cân thiết, phù hop với tinh chất, mức độ thiệt hai, phủ hợp với giá</small>

trung bình & từng dia phương tai thời điểm chi phí va các khoản déu được hướng dn giống Nghỉ quyết số 01/2004/HĐTP.

‘Mat khác, theo lĩnh vực thuế doanh nghiệp, tại Điều 4 của Thông tư số

<small>96/2015/NĐ-CP thi chí phí hợp lý phải đáp ứng 03 diéu kiện Trong đó, phải làcác khoăn chỉ thực tế phát sinh; khoản chỉ có dit hóa đơn, chứng từ hop pháp</small>

theo quy định của pháp luật, khoản chỉ nếu có hóa don mua hang hóa, dịch vụ

<small>từng lên ma có gia trị tử 20 triệu đồng tré lên (giá may đã bao gồm thuế gia trịgia tăng) khi thanh toản phải có chứng từ thanh toản khơng đùng tiễn mặt theoquy đính pháp luật thuế giá tri gia tăng</small>

<small>Nếu như lĩnh vực thuế quy định phải đáp ứng đủ các điều kiện trên mới lacác khoản chi phí hợp lý, thi trong lĩnh vực bôi thường thiệt hại ngồi hop đồng,</small>

thủ người bi thiệt hại phải có nghia vụ chứng minh. Cụ thể

'Người bị thiệt hại yêu cầu bội thường thiệt hạt phải rêu rố từng khoản thiệt hat thực tế đã xáp ra, mức yêu cầu bôi thường và phải có ching từ hoặc

</div><span class="text_page_counter">Trang 36</span><div class="page_container" data-page="36">

Ấp biên nhận hợp lệ về các Rhoản chi phí hợp Ij. về tìm nhập của người bi

Thiệt hại "t

Thế nhưng, pháp luật không quy định cu thể rõ khoăn chỉ phí thực tế cân thiết là những khoản nao? Để sác định được chỉ phí hợp lý thực tế cn căn cứ vào các hóa đơn, chứng từ, các giấy tờ thể hiện được việc cửu chữa, phục hồi sức khde được bệnh viên, đơn vị, người có thẩm quyền xác nhận. Vi dụ như, khi người bị thiệt hại xuất viện để thanh tốn hoặc có u cầu xuất biên lai để nhằm. mục dich biết các khoản chi phí thi sẽ được liệt kê phan tên như tiên nằm giường

<small>ệnh/ngày, tiền thuốc (các loại thuốc), tiễn khám sang lọc đều được ghi đơn giá,số tương và tổng tiên. Khi đó biên lai, hóa đơn, chứng từ có xác nhận của đơn vikhám, chữa bênh là những khoản chi phí thực tế ma hợp phap</small>

<small>Bên canh chi phí thực té đồng thời phải mang tinh cần thiết, việc xác định.</small>

khoản cẩn thiết phải phù hợp tinh trang của bênh nhân, phù hop với điểu kiên, hoàn cảnh, là mức trùng bình cẩn thiết bat buộc phải bé ra dé điều tri. Mặc dù

<small>thông tư số 13/2019/TT-BYT ngày 05/7/2019 của Bộ trường Bộ Y tế quy định</small>

thống nhất giá dich vụ khám chữa bệnh, bão hiểm y tế giữa các bệnh viện cùng n áp dụng giá thanh toán chỉ phi khám, chữa

<small>hạng trên toàn quốc và hướngbệnh trong một số trường hợp,</small>

"Trên thực tế, một số bénh nhân nằm giường bệnh sử dung tài sẵn công để hoạt động dịch vu theo yêu cầu hoặc sử dung tai sản công để liền doanh, liên kết

<small>hoạt đông dịch vu: Đối với bênh viên loại đặc biệt, có 1 giường 1 phỏng thi giá</small>

ngay có thể lên đến 4 triệu déng/ ngày. Các cơ sở y tế chuyên khoa thuộc Bộ Y

<small>tế tại Hà Nội, Hỗ Chi Minh với mức giá ngày giường tử 900.000 - 3 triệu</small>

dong/ngay. Ngoài ra, có các mức từ | triệu 3 đến 2 triệu 5 dong/ngay, tương ứng

<small>với phịng có tit 2 đến 4 giường, Các cơ sỡ y té cin lại với các tỉnh khác lại cógiá điều trị dao động tir 600.000 đồng dén 2 triệu đẳng/ngày.</small>

<small>Như vay đối với việc cứu chữa của bệnh nhân đáp ứng 600.000déng/ngay trong 1 tháng là 18 triệu đẳng Con 4 triêungấy là 120 triệutháng</small>

<small>`! Ngự quất số 03/2006/89.P</small>

</div><span class="text_page_counter">Trang 37</span><div class="page_container" data-page="37">

<small>Khi bệnh nhân điều trị với ché đô diéu tr cơ sở vật chất thông thường lả mứcphạm vi bất buộc, tôi đa nhất cin có dé diéu tr trong trường hợp 18 triệu/ tháng</small>

vẫn đáp ứng được việc điều trị, phục hội sức khỏe thì đây là chi phí hợp lý.

<small>"Những trong trường hop bệnh nhân điểu tr lựa chọn phòng diéu trị chất lượng,</small>

loại đặc biệt trong khi chế độ điều trì thơng thường vẫn đảm bão được, thi số

<small>tiễn điêu tri đặc biệt 120 triệutháng khơng phải là chi phí hợp lý. Mat khác, khixác định phan chi phi hợp lý đối với trường hop diéu trị đặc biết hoặc bệnh nhân</small>

lựa chọn thì chỉ tính phan hợp lý cần thiết lả phan chi phi như chỉ phí thơng

<small>thưởng dim bao việc cứu chữa, phục hỗi sức khöe.</small>

Thực tế, việc khám chữa bênh trong 2 hội hiên nay đang tổn tại nhiều

<small>vân dé liên quan đến việc bệnh nhân, người nba bệnh nhân lựa chọn bác sĩ điềutrĩ phân loại theo trình độ, lựa chọn cơ sở vật chất hoặc loại thuốc được tư vẫn.</small>

<small>Vay nên, khi liên quan dén việc xác định thiết hại của người bi thiệt hại là một</small>

trong những van dé phức tạp vả khó xác định.

Bên cạnh đó, dé giúp nạn nhân được phục héi sức khưe nhanh chóng thì

<small>pháp luật cũng quy định người gây thiết hai cịn thanh tốn, chi cho nan nhân</small>

một khoản tiễn để bơi dưỡng sức khưe, nhưng lại khơng ghi nhận rõ khoản tiễn bồi đưỡng là bao nhiêu, khơng có giới hạn mức tiễn bồi during Điểu nay được căn cứ dua trên mỗi trường hợp cu thể, mức độ can thiết va tình hình kinh tế mỗi

<small>địa phương.</small>

<small>Không chỉ pháp luật dân sự Việt Nam quy định người bị thiệt hại được.</small>

tôi thường bằng các khoản chi phi. Ma pháp luật Trung Quốc cũng ghi nhận:

<small>“Trong trường hop một người bi thương tích do bị người khác xâm pharm, thi</small>

bơi thường chi phí y tế, chi phi điều dưỡng, chủ phí đi lai, chi phí dinh dưỡng, h trợ tiền ăn khi nằm viện và các chi phí hop If khác đỗ điều trị và phục hội chức năng, niwe efing nine tìm nhập bt mắt do bỗ lỡ công việc. Trong trường hợp một

<small>người bị tần tật do hành vi xâm pham cũa người khác, thi việc bỗi thường cũng</small>

sẽ bao gồm chủ phi thiét bị piu trợ và bơi thường tàn tật”. “Trường hợp khó xác

<small>inh được thiệt hai mà người bi xâm pham và lợi ich ma người bị xâm phan gay</small>

ra người bt xâm phạm và người bi tra tẫn không théa thuận được mức bỗi

</div><span class="text_page_counter">Trang 38</span><div class="page_container" data-page="38">

thường và khôi kiên ra Tòa án nhân dn thi Tòa án nhân dân, xác định mức bỗi

inh thực tế Tết

<small>Thường theo tinh</small>

Đối với nội dung được quy định như trên, ta thay pháp luật dân sự Việt Nam và pháp luật dan sự Trung Quốc đều dé cập dén chỉ phi hop lý, là căn cứ để

<small>xác định các khoản thiệt hại của người bị thiệt hai. Nhưng, đổi với quy địnhpháp luật Việt Nam thi chỉ chí hợp lý dựa trên các căn cứ la các khoăn chi phí</small>

thực tế va cân thiết, còn đổi với quy định của pháp luật Trung Quốc khi xác định. mức bôi thường lại chỉ căn cứ vảo tình hình thực tế.

<small>Nhu vay, chỉ phí hop lý cho việc cứu chữa, bôi dưỡng, phục hồi sức khưe</small>

1a những khoản chi phí thực tế và cần thiết, phù hợp với điều kiện, tinh trang, hoàn cảnh đồng thời được chứng minh bằng những hóa don, chứng từ, là cơ sở để xác định các khoản thiệt hại cho người bi thiệt hai.

<small>2.1.2. Chi phí hop lý của người căm sóc nạn nhân</small>

<small>Khơng phải tự nhiền mà pháp luật dén sự quy định người chăm sóc người</small>

bi thiết hại cũng được béi thường bằng một khoản tiễn hop ly. Điều này mang điểm đặc biệt, cho thay tâm quan trọng của sức khỏe con người.

<small>BLDS 1995, ghi nhên “Chi phi hợp If cũa người chăm sóc người bi thiệthhat trong thời gian điều tri; néu người bị thiệt hai mắt khả năng lao đồng và cầncô người thường xuyên chăm sóc, thi thiệt hai bao gầm cả chi phí hợp I cho</small>

việc chăm sóc người bị thiệt hat và khoản tiền cấp dưỡng cho những người mà người bt thiệt hại có nghia vụ cấp dưỡng. nếu có!”

<small>Theo đó, Nghị quyết số 01/2004/HĐTP liệt kê một số khoản như tiễn tau,xe di lại, tiến thuê nhà tro theo giá trung bình ở dia phương nơi thực hiên việcchi phí (nêu có) cho mét trong những người chăm sóc cho người bi thiệt hai</small>

trong thời gian diéu ti do cẩn thiết hoặc theo yêu cầu của cơ sở y tế

<small>Tuy nhiền, đến BLDS năm 2005 và BLDS năm 2015 thừa nhận. “Chi phihop lý của người chăm sóc người bị thiệt hat trong thời gian điều trị; néu người</small>

<small>` bận 179, 1062, Gang Make, Qn VIE Bhat min, Bộ ae Din sea 2000, Tang</small>

<small>` Bộ ait Din arn 1905</small>

</div><span class="text_page_counter">Trang 39</span><div class="page_container" data-page="39">

bị thiệt hại mắt khả năng iao động và cần có người thường xuyên chăm sóc thi

<small>thiệt hai bao gém cả chi phi hop I cho việc clăm sóc người bi thiệt hai”. Nghỉ</small>

quyết số 03/2006/HĐTP chỉ rõ các khoản cân xác định gidng nhu hướng dan của.

<small>Nghỉ Quyết 01/2004/HÐTP.</small>

<small>Qua đó, đối với chỉ phi hợp lý của người chăm sóc được zác định ở haigiai đoạn. Giai đoạn trong thời gian điều trị và giai đoạn sau khi điều trị Xuyênsuốt cả 03 BLDS đều ghi nhên nội dung được quy đính giống nhau và kể thửaquy định</small>

<small>Thứ nhất, chi phí hợp lý của người chăm sóc được xác định trong thờigian điều tri, Theo đó, chỉ phí hợp lý của người chăm sóc người bi thiết hai làchi phí thực tế, cén thiết nhưng được giới hạn trong thời gian điều trí của ngườibi thiệt hại. Nêu như người chăm sóc thực hiện việc chấm sóc người bị thiệt hạikhi quá thời gian diéu tí, hoặc chăm sóc tai nha thi sé khơng được coi là hợp lý.</small>

"rong trường hợp cân thiết về điều kiên, hồn cảnh hoặc tinh trang của nan nhân.

<small>cần có người chăm sóc thì người xêm hai phải chỉ tra chỉ phí cho người chăm.</small>

sóc, đồng théi khi cơ sở y tế yêu câu cân có người thân chấm sóc người bi thiét

<small>hại mới đảm bảo nhu cẩu việc cứu chữa, phục hồi sức khỏe thi người gây thiệthại cũng phải bồi thường cho một người chăm sóc. Nêu như, trong trường hợpcực kả cần thiết theo yêu cầu của cơ sở y tế cần hai người chăm sóc, thì ngườigây thiết hai cũng phải chỉ trả khoản chi phí cho hai người chăm sóc riêng biệt</small>

‘Tuy nhiên, néu như trong trường hợp cơ sở y tế hoặc can thiết cần nhiều người

<small>chấm sóc người bị thiệt hai hơn thì liệu người gây thiết hại có phải bồi thường,</small>

tiếng biệt mỗi người hay không ? Pháp luật cũng chưa quy đính giới han người

<small>chấm sóc người bị thiết hại cũng như mức béi thường cho người chăm sóc ?Thứ hai, chỉ phí hợp lý của người thường xun chăm sóc sau thời gian</small>

điều tri, Người thường xuyên chăm sóc chỉ phát sinh khi người bi thiệt hại mắt

<small>khả năng lao đông va cẩn thiết. Thêm nữa, mắt khả năng lao đông là việc người</small>

lao động ở trong trạng thai không còn đủ điều kiện về sức khỏe để tiếp tục tham.

<small>gia vào quan hệ lao động theo quy định của pháp lu.</small>

</div><span class="text_page_counter">Trang 40</span><div class="page_container" data-page="40">

<small>Nghỉ quyét số 01/2004/HĐTP và Nghỉ quyết số 03/2006/HĐTP déu có</small>

thưởng dẫn người bị thiệt hại không con khả năng lao động do bị liệt cột sống,

<small>"mù hai mất, liệt hai chi, bi tâm thin năng va các trường hợp khác do cơ quan nhà</small>

trước có thẩm quyền quy định bi suy giảm khả năng lao động vĩnh viễn từ 81%

<small>trở lên, vả bao gồm các chi phi hop lý cho việc chăm sóc người bi thiết hai baogồm: chỉ phi hop lý hang tháng cho việc nuôi dưỡng, diéu tri người bị thiệt hạivà chỉ phí hợp lý cho người thường xun chấm sóc người bi thiết hai. Trong</small>

đó, chi phí hợp lý cho người thường xun chăm sóc được tinh bằng mức tiên

<small>cơng trung bình trả cho người chăm sóc người tàn tật tại địa phương nơi ngườibi thiết hại cu trú. Vé nguyên tắc, chỉ tính bồi thường thiệt hại cho một ngườichăm sóc người bị thiết hại do mắt kha năng lao đông.</small>

<small>Mất khác, néu như khoản chi phi hop lý của người chăm sóc được tính</small>

cho riêng từng người chăm sóc, và nếu có hai người chăm sóc theo yêu cầu của cơ sỡ y tế. Vay, trong trường hop, sau khi điều trị cén thiết có hai người thường

<small>xuyên chăm sóc thi chỉ phí được tính như thé nào va mức béi thưởng xác địnhcăn cử vào đấu ? Câu hõi đặt ra là, trong thời gian điều trì người chăm sóc sẽtrực tiếp chăm sóc tai cơ sở y tế hay ở nha? Sau khí điều tri, người bị thiết hại</small>

mắt kha năng lao động sau một thời gian lại quay trở lại điều trị ở cơ sở y tế, thi chi phí sau thời gian đó ai sẽ là người chỉ trả? Pháp luật vấn chưa quy định rổ

<small>Nhu vậy, sức khôe đâu tiến được xác định các khoản thiệt hai la các chi</small>

phi liên quan. Bao gồm chi phí hợp lý cho việc cửu chữa, bồi dưỡng, phục hồi

<small>sức khưe và chỉ phí hợp lý của người chăm sóc nan nhân. Đây là những chỉ phí</small>

hop lý nếu như la những khoản thực tế công khai hợp pháp và cần thiết phù hop

<small>với hoàn cảnh, điểu kiện, tinh trang người bi thiết hai. BLDS 2015 đã kế thừa sự</small>

nội dung quy định của BLDS 1995, 2005 để tiếp tục đảm bao quyền lợi của

<small>người bi thiết hại và người chấm sóc là mang tinh pháp lý xuyên suốt kế thừa,</small>

</div>