BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC QUY NHƠN

---------------

NGUYỄN AN THỌ

QUẢN TRỊ RỦI RO TRONG CHO VAY KHÁCH HÀNG
CÁ NHÂN TẠI NGÂN HÀNG TMCP ĐẦU TƯ VÀ

PHÁT TRIỂN VIỆT NAM – CHI NHÁNH BÌNH ĐỊNH

ĐỀ ÁN THẠC SĨ QUẢN TRỊ KINH DOANH

Bình Định – Năm 2023

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC QUY NHƠN

---------------

NGUYỄN AN THỌ

QUẢN TRỊ RỦI RO TRONG CHO VAY KHÁCH HÀNG
CÁ NHÂN TẠI NGÂN HÀNG TMCP ĐẦU TƯ VÀ PHÁT

TRIỂN VIỆT NAM – CHI NHÁNH BÌNH ĐỊNH

Chuyên ngành : Quản trị kinh doanh

Mã số : 8340101

Người hướng dẫn: TS. TRẦN THỊ THANH DIỆU

LỜI CAM ĐOAN

Tác giả xin cam đoan đây là cơng trình nghiên cứu của riêng tác giả. Các
kết quả nghiên cứu có tính độc lập riêng, không sao chép bất kỳ tài liệu nào và
chưa được cơng bố tồn bộ nội dung này ở bất cứ nơi đâu. Các số liệu, bảng
biểu, nguồn trích dẫn trong đề án luận văn được chú thích nguồn gốc rõ ràng và
minh bạch.

Tơi hồn tồn chịu trách nhiệm trước Hội đồng bảo vệ đề án luận văn về
những cam kết nói trên.

Bình Định, ngày tháng năm 2023
Học viên

Nguyễn An Thọ

LỜI CẢM ƠN


Trong quá trình học tập chương trình thạc sĩ tại khoa Tài chính Ngân hàng
và Quản trị kinh doanh, trường Đại học Quy Nhơn, tôi đã được các thầy cô giáo
giảng dạy tận tình truyền đạt những kiến thức bổ ích và giúp tơi hồn thành tốt
khóa học. Đặc biệt, tơi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc nhất đến cô Trần Thị Thanh
Diệu đã sắp xếp thời gian quý báu để hướng dẫn, nhận xét giúp tơi hồn thành
tốt đề án luận văn này. Tơi xin kính chúc q thầy cơ ln luôn khỏe mạnh, vui
vẻ và đạt được nhiều thành cao trong công tác giảng dạy. Chúc trường Đại học
Quy Nhơn sẽ luôn là nền tảng vững chắc cho nhiều thế hệ học viên trên bước

đường học tập.
Tôi cũng xin gửi lời cảm ơn đến Ban giám đốc Ngân hàng TMCP Đầu tư
và Phát triển – Chi nhánh Bình Định đã cho phép và tạo điều kiện thuận lợi cung
cấp thông tin và tài liệu để tơi hồn thành đề án luận văn này. Tơi xin gửi lời
chúc sức khỏe đến toàn thể các anh chị trong BIDV Bình Định. Chúc Chi nhánh
ngày càng thành công và phát triển.
Xin cảm ơn tất cả!

Học viên

Nguyễn An Thọ

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

STT Từ viết tắt Diễn giải

1 CP Cổ phần

2 ĐVT Đơn vị tính

3 HĐQT Hội đồng quản trị

4 NHNN Ngân hàng nhà nước

5 NHTM Ngân hàng thương mại

6 NHNo&PTNT Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn

7 PGD Phòng giao dịch


8 QĐ-NHNN Quyết định – Ngân hàng nhà nước

9 TMCP Thương mại cổ phần

10 TSĐB Tài sản đảm bảo

11 TT-NHNN Thông tư – Ngân hàng nhà nước

MỤC LỤC

Nội dung Trang

MỞ ĐẦU

1. Tính cấp thiết của đề tài ................................................................................. 1

2. Tổng quan tình hình nghiên cứu đề tài ......................................................... 2

3. Mục tiêu nghiên cứu........................................................................................ 4

4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.................................................................. 4

4.2. Đối tượng nghiên cứu..................................................................................... 4

4.3. Phạm vi nghiên cứu........................................................................................ 5

5. Phương pháp nghiên cứu................................................................................ 5

6. Những đóng góp của đề án ............................................................................ 5


7. Kết cấu của đề án ........................................................................................... 5

Chương 1: TỔNG QUAN VỀ QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG TRONG

HOẠT ĐỘNG CHO VAY CÁ NHÂN CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI

1.1. Tổng quan về cho vay khách hàng cá nhân của Ngân hàng thương mại ... 6

1.1.1. Khái niệm khách hàng cá nhân ................................................................... 6

1.1.2. Cho vay khách hàng cá nhân của ngân hàng thương mại ........................... 6

1.1.2.1. Khái niệm cho vay cá nhân ...................................................................... 6

1.1.2.2. Đặc điểm cho vay khách hàng cá nhân.................................................... 7

1.1.2.3. Phân loại cho vay khách hàng cá nhân ................................................... 8

1.2. Rủi ro trong cho vay khách hàng cá nhân ................................................. 9

1.2.1. Khái niệm rủi ro tín dụng ............................................................................ 9

1.2.2. Khái niệm rủi ro trong cho vay khách hàng cá nhân ................................ 10

1.2.3. Phân loại rủi ro trong cho vay khách hàng cá nhân .................................. 11

1.2.4. Các chỉ số đo lường rủi ro trong cho vay khách hàng cá nhân ................. 12

1.3. Quản trị rủi ro trong cho vay khách hàng cá nhân ................................ 16


1.3.1. Khái niệm quản trị rủi ro trong cho vay khách hàng cá nhân ................... 16

1.3.2. Tầm quan trọng của quản trị rủi ro trong cho vay khách hàng cá nhân.... 17
1.3.3. Nội dung quản trị rủi ro trong cho vay khách hàng cá nhân..................... 18
1.3.3.1. Nhận biết rủi ro trong cho vay khách hàng cá nhân ............................. 18
1.3.3.2. Đo lường rủi ro trong cho vay khách hàng cá nhân.............................. 19
1.3.3.3. Giám sát và kiểm soát rủi ro trong cho vay khách hàng cá nhân ......... 24
1.3.3.4. Xử lý rủi ro trong cho vay khách hàng cá nhân..................................... 25
1.4. Các nhân tố ảnh hưởng tới quản trị rủi ro trong cho vay khách hàng cá
nhân tại ngân hàng thương mại ....................................................................... 26
1.4.1. Các nhân tố bên ngồi ngân hàng ............................................................. 26
1.4.1.1. Mơi trường kinh doanh .......................................................................... 26
1.4.1.2. Khách hàng ............................................................................................ 27
1.4.2. Các nhân tố bên trong ngân hàng thương mại .......................................... 28
1.4.2.1. Cơ chế, chính sách của ngân hàng thương mại...................................... 28
1.4.2.2. Cán bộ ngân hàng .................................................................................. 29
1.4.2.3. Công nghệ ngân hàng thương mại......................................................... 29
1.4. Tóm tắt chương 1 ....................................................................................... 30

Chương 2: THỰC TRẠNG QUẢN TRỊ RỦI RO TRONG CHO VAY
KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN TẠI NGÂN HÀNG TMCP ĐẦU TƯ VÀ

PHÁT TRIỂN VIỆT NAM - CHI NHÁNH BÌNH ĐỊNH
2.1. Giới thiệu khái quát về Ngân hàng TMCP Đầu Tư Và Phát Triển Việt
Nam - Chi Nhánh Bình Định........................................................................... 31
2.1.1. Quá trình hình thành và phát triển Ngân hàng TMCP Đầu Tư Và Phát
Triển Việt Nam - Chi Nhánh Bình Định............................................................. 31
2.1.2. Chức năng, nhiệm vụ Ngân hàng TMCP Đầu Tư Và Phát Triển Việt Nam
- Chi Nhánh Bình Định ....................................................................................... 32
2.1.3. Cơ cấu tổ chức bộ máy của Ngân hàng TMCP Đầu Tư Và Phát Triển Việt

Nam - Chi Nhánh Bình Định .............................................................................. 33

2.1.4. Đặc điểm sản phẩm và quy trình cung ứng dịch vụ chủ yếu của Ngân hàng
TMCP Đầu Tư Và Phát Triển Việt Nam - Chi Nhánh Bình Định...................... 35
2.1.5. Kết quả hoạt động kinh doanh trong những năm gần đây ........................ 38
2.1.5.1. Về tài sản và nguồn vốn ......................................................................... 38
2.1.5.2. Về kết quả kinh doanh ............................................................................ 39
2.2. Thực trạng cho vay khách hàng cá nhân tại Ngân hàng TMCP Đầu tư
và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Bình Định ............................................ 40
2.2.1. Các sản phẩm cho vay khách hàng cá nhân tại Ngân hàng TMCP Đầu tư
và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Bình Định ................................................. 40
2.2.2. Quy trình cho vay khách hàng cá nhân tại Ngân hàng TMCP Đầu Tư Và
Phát Triển Việt Nam - Chi Nhánh Bình Định..................................................... 46
2.2.3. Kết quả cho vay khách hàng cá nhân tại Ngân hàng TMCP Đầu Tư Và
Phát Triển Việt Nam - Chi Nhánh Bình Định..................................................... 48
2.2.3.1. Doanh số cho vay ................................................................................... 48
2.2.3.2. Doanh số thu nợ cho vay........................................................................ 50
2.2.3.3. Dư nợ cho vay ........................................................................................ 52
2.3. Thực trạng công tác quản trị rủi ro trong cho vay khách hàng cá nhân
tại Ngân hàng TMCP Đầu Tư Và Phát Triển Việt Nam - Chi Nhánh Bình
Định..................................................................................................................... 55
2.3.1. Mơ hình quản trị rủi ro trong cho vay khách hàng cá nhân tại Ngân hàng
TMCP Đầu Tư Và Phát Triển Việt Nam - Chi Nhánh Bình Định...................... 55
2.3.2. Nguyên tắc quản trị rủi ro trong cho vay khách hàng cá nhân tại Ngân
hàng TMCP Đầu Tư Và Phát Triển Việt Nam - Chi Nhánh Bình Định............. 57
2.3.3. Hoạt động quản trị rủi ro trong cho vay khách hàng cá nhân tại Ngân hàng
TMCP Đầu Tư Và Phát Triển Việt Nam - Chi Nhánh Bình Định...................... 58
2.3.3.1. Nhận biết rủi ro trong cho vay khách hàng cá nhân ............................. 58
2.3.3.2. Đo lường rủi ro trong cho vay khách hàng cá nhân.............................. 64
2.3.3.3. Giám sát và kiểm soát rủi ro trong cho vay khách hàng cá nhân ......... 71

2.3.3.4. Xử lý rủi ro trong cho vay khách hàng cá nhân..................................... 74

2.4. Các nhân tố ảnh hưởng tới quản trị rủi ro trong cho vay khách hàng cá
nhân tại Ngân hàng TMCP Đầu Tư Và Phát Triển Việt Nam - Chi Nhánh
Bình Định ........................................................................................................... 79
2.4.1. Các nhân tố bên ngồi ngân hàng ............................................................. 79
2.4.1.1. Môi trường kinh doanh .......................................................................... 79
2.4.1.2. Khách hàng ............................................................................................ 81
2.4.2. Các nhân tố bên trong ngân hàng .............................................................. 82
2.4.2.1. Cơ chế, chính sách của BIDV Bình Định............................................... 82
2.4.2.2. Cán bộ ngân hàng .................................................................................. 83
2.4.2.3. Công nghệ .............................................................................................. 83
2.5. Đánh giá cơng tác quản trị rủi ro tín dụng trong hoạt động cho vay cá
nhân tại Ngân hàng TMCP Đầu Tư Và Phát Triển Việt Nam - Chi Nhánh
Bình Định ........................................................................................................... 84
2.5.1. Những thành tựu đạt được......................................................................... 84
2.5.2. Mốt số hạn chế .......................................................................................... 85
2.5.3. Nguyên nhân các hạn chế.......................................................................... 86
2.5.3.1. Nguyên nhân khách quan ....................................................................... 86
2.5.3.2. Nguyên nhân chủ quan........................................................................... 87
2.6. Tóm tắt chương 2 ....................................................................................... 87

Chương 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN TRỊ RỦI RO TRONG CHO
VAY KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN TẠI NGÂN HÀNG TMCP ĐẦU TƯ VÀ

PHÁT TRIỂN VIỆT NAM - CHI NHÁNH BÌNH ĐỊNH
3.1. Định hướng và mục tiêu phát triển của Ngân hàng TMCP Đầu Tư Và
Phát Triển Việt Nam - Chi Nhánh Bình Định đến năm 2025 ...................... 89
3.1.1. Định hướng phát triển của Ngân hàng TMCP Đầu Tư Và Phát Triển Việt
Nam - Chi Nhánh Bình Định .............................................................................. 89


3.1.2. Mục tiêu phát triển của Ngân hàng TMCP Đầu Tư Và Phát Triển Việt
Nam - Chi Nhánh Bình Định .............................................................................. 91
3.1.3. Định hướng quản trị rủi ro tín dụng cá nhân của Ngân hàng TMCP Đầu Tư Và
Phát Triển Việt Nam - Chi Nhánh Bình Định đến năm 2025............................................92
3.2. Một số giải pháp nhằm hoàn thiện quản trị rủi ro trong cho vay khách
hàng cá nhân tại Ngân hàng TMCP Đầu Tư Và Phát Triển Việt Nam - Chi
Nhánh Bình Định............................................................................................... 93
3.2.1. Giải pháp 1: Tăng cường giám sát sau cho vay ........................................... 93
3.2.1.1. Căn cứ đề xuất giải pháp ....................................................................... 93
3.2.1.2. Nội dung thực hiện giải pháp................................................................. 93
3.2.1.3. Kết quả dự kiến nếu thực hiện giải pháp ............................................... 96
3.2.2. Giải pháp 2: Đẩy mạnh vai trò kiểm tra, kiểm sốt của phịng Quản lý rủi
ro trong hoạt động cho vay khách hàng cá nhân................................................. 96
3.2.1.1. Căn cứ đề xuất giải pháp ....................................................................... 96
3.2.1.2. Nội dung thực hiện giải pháp................................................................. 97
3.2.1.3. Kết quả dự kiến nếu thực hiện giải pháp ............................................. 100
3.3. Một số kiến nghị ....................................................................................... 100
3.3.1. Đối với Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam...................................100
3.3.2. Đối với Ngân hàng Nhà nước...................................................................................103
3.4. Tóm tắt chương 3 ..................................................................................... 105
KẾT LUẬN .........................................................................................................................106
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO .....................................................................107
PHỤ LỤC ............................................................................................................................108

DANH MỤC BẢNG BIỂU

Tiêu đề Trang

Bảng 2.1. Tình hình biến động tổng tài sản, tổng vốn huy động và dư nợ tín


dụng BIDV Bình Định giai đoạn 2018-2022 ...................................................... 38

Bảng 2.2. Kết quả kinh doanh của BIDV Bình Định trong giai đoạn 2018 - 2022 .. 39

Bảng 2.3. Doanh số cho vay khách hàng cá nhân của BIDV Bình Định giai đoạn

2018-2022............................................................................................................ 48

Bảng 2.4. Doanh số thu nợ cho vay khách hàng cá nhân của BIDV Bình Định

giai đoạn 2018-2022............................................................................................ 50

Bảng 2.5. Dư nợ cho vay khách hàng cá nhân của BIDV Bình Định giai đoạn

2018-2022 ............................................................................................................ 52

Bảng 2.6. Tiêu chí chấm điểm tài sản đảm bảo của khách hàng cá nhân tại BIDV

Bình Định ............................................................................................................ 60

Bảng 2.7. Tiêu chí đánh giá TSĐB khách hàng cá nhân tại BIDV Bình Định... 61

Bảng 2.8. Tiêu chí chấm điểm số tín dụng khách hàng cá nhân tại BIDV Bình

Định ..................................................................................................................... 62

Bảng 2.9. Các chỉ tiêu chấm điểm số tín dụng khách hàng cá nhân tại BIDV

Bình Định ............................................................................................................ 63


Bảng 2.10. Ma trận kết hợp giữa đánh giá tài sản đảm bảo và xếp hạng tín dụng

khách hàng cá nhân của BIDV Bình Định .......................................................... 64

Bảng 2.11. Tỷ lệ trích dự phịng cụ thể tại BIDV Bình Định ............................. 75

DANH MỤC HÌNH

Tiêu đề Trang

Hình 2.1. Sơ đồ cơ cấu tổ chức BIDV Bình Định .............................................. 34

Hình 2.2. Quy trình cấp tín dụng cho vay cá nhân của BIDV Bình Định .......... 47

Hình 2.3. Mơ hình quản trị rủi ro trong cho vay khách hàng cá nhân tại BIDV
Bình Định ............................................................................................................ 55

Hình 2.4. Tỷ lệ nợ cho vay khách hàng cá nhân có tài sản đảm bảo của BIDV
Bình Định giai đoạn 2018-2022 .......................................................................... 65

Hình 2.5. Tỷ lệ dự phòng rủi ro cho vay khách hàng cá nhân của BIDV Bình
Định và BIDV giai đoạn 2018-2022 ................................................................... 67

Hình 2.6. Tỷ lệ nợ quá hạn của BIDV Bình Định giai đoạn 2018-2022 ............ 68

Hình 2.7. Tỷ lệ nợ xấu của BIDV Bình Định và BIDV giai đoạn 2018-2022 ... 70

Hình 2.8. Dự phịng rủi ro cho vay khách hàng cá nhân của BIDV Bình Định và
BIDV giai đoạn 2018-2022 ................................................................................. 76


1

MỞ ĐẦU

1. Tính cấp thiết của đề tài
Trong hoạt động kinh doanh của các ngân hàng thương mại (NHTM) tại Việt

Nam hiện nay, cùng với nghiệp vụ huy động vốn thì nghiệp vụ tín dụng là nghiệp
vụ cơ bản của ngân hàng, chiếm tỷ trọng cao trong cơ cấu tài sản và mang lại thu
nhập cao cho ngân hàng, là kênh phân phối vốn chủ yếu cho các tổ chức và cá
nhân trong nền kinh tế. Tuy nhiên, bên cạnh việc đem lại nguồn thu lớn cho các
NHTM thì hoạt động tín dụng luôn tiềm ẩn nhiều rủi ro và gây ảnh hưởng đến
hiệu quả kinh doanh của các NHTM. Mặt khác, tình hình kinh tế thế giới liên tục
biến động bất thường, lạm phát, suy thoái, khủng hoảng kinh tế. Điều này tạo ra
những ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, cá nhân,
từ đó, ảnh hưởng đến khả năng thanh toán, gia tăng nợ xấu làm ảnh hưởng đến
hoạt động của các NHTM nói chung và hoạt động tín dụng của ngân hàng nói
riêng.

Hiện tại, nhóm khách hàng cá nhân đang là đối tượng khách hàng mục tiêu
hướng đến chủ yếu của các ngân hàng. Với đặc thù quy mô khách hàng, nhu cầu
vay lớn và đa dạng, … nhóm khách hàng này đang ngày càng đóng góp lớn vào
tỷ trọng cho vay của các NHTM. Tuy nhiên, cho vay khách hàng cá nhân có đặc
điểm là các khoản cấp tín dụng nhỏ lẻ, độ phân tán cao về số lượng, địa bàn hoạt
động, giá trị tài sản bảo đảm thấp, hồ sơ chứng minh mục đích vay vốn, và kiểm
sốt hoạt động cấp tín dụng sau cho vay phức tạp…đã khiến cho rủi ro tín dụng
từ nhóm khách hàng này ngày càng tăng lên. Nhằm hồn thiện cơng tác quản trị
rủi ro trong cho vay khách hàng cá nhân, thời gian qua Ngân hàng TMCP Đầu tư
và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Bình Định (BIDV Bình Định) đã từng bước

hồn thiện mơ hình quản trị rủi ro tín dụng, ban hành chính sách quản lý rủi ro tín
dụng, xây dựng hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ nhằm đo lường, theo dõi rủi ro
tín dụng của từng khách hàng cũng như phân loại nợ tiệm cận theo chuẩn mực

2

quốc tế, xây dựng hệ thống các dấu hiệu để nhận dạng, quản lý và xử lý nợ
xấu…Với tình hình kinh tế đang trong giai đoạn khó khăn như hiện nay đã ảnh
hưởng rất lớn đến hoạt động sản xuất kinh doanh và nhu cầu tiêu dùng của các cá
nhân, từ đó làm gia tăng nguy cơ nợ xấu thì việc hồn thiện cơng tác quản trị rủi
ro trong cho vay khách hàng cá nhân, cũng như tiếp tục hướng đến các chuẩn mực
quốc tế trong cơng tác quản trị rủi ro tín dụng là cần thiết. Đây chính là lý do tác
giả chọn đề tài nghiên cứu “Quản trị rủi ro trong cho vay khách hàng cá nhân tại
Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Bình Định” để làm
đề án tốt nghiệp thạc sĩ.
2. Tổng quan tình hình nghiên cứu đề tài

Quản trị rủi ro tín dụng nói chung và quản trị rủi ro trong cho vay khách hàng
cá nhân đã có nhiều cơng trình, đề tài nghiên cứu dưới dạng bài nghiên cứu trên
tạp chí, luận văn, luận án. Điển hình có thể kể đến các nghiên cứu sau:

Nguyễn Thị Loan (2012) đã trình bày kết quả nghiên cứu về nâng cao hiệu
quả quản trị rủi ro tín dụng tại các Ngân hàng thương mại Việt Nam. Tác giả
thông qua số liệu và thực trạng về tăng trưởng tín dụng, lợi nhuận, tỷ lệ nợ xấu,
hệ số CAR của các NHTM nhằm phân tích rõ ưu điểm, hạn chế về hoạt động quản
trị rủi ro nói chung và quản trị rủi ro tín dụng của NHTM nói riêng, đề xuất 3
nhóm giải pháp theo mục tiêu nghiên cứu của bài viết [8].

Nguyễn Hùng Tiến (2016) đã thực hiện nghiên cứu về quản trị rủi ro tín dụng
của Ngân hàng Nơng nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam. Trên cơ sở lý luận

kết hợp với phân tích thực trạng và đặc thù hoạt động quản trị rủi ro tín dụng của
NHNo&PTNT Việt Nam, tác giả đã xây dựng một chiến lược quản trị rủi ro tín
dụng hiệu quả, đề xuất các giải pháp, kiến nghị nhằm hoàn thiện, nâng cao hiệu
quả quản trị rủi ro tín dụng của NHNo&PTNT Việt Nam, góp phần vào q trình
chuyển dịch cơ cấu kinh tế nơng nghiệp, nơng thơn theo hướng cơng nghiệp hố,
hiện đại hoá, thúc đẩy nền kinh tế nước ta hội nhập và phát triển [7].

3

Khi nghiên cứu về quản trị rủi ro của Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt
Nam giai đoạn 2011-2016, Trần Thị Ngọc Trâm (2017) đã tập trung vào 5 lĩnh
vực quản trị rủi ro quan trọng nhất: quản trị rủi ro tín dụng, lãi suất, tỷ giá, thanh
khoản và quản trị rủi ro hoạt động. Trên cơ sở làm sáng tỏ những vấn đề lý luận
về rủi ro tín dụng và quản trị rủi ro tín dụng của NHTM theo tiêu chuẩn Basel II,
tác giả đã phân tích đánh giá thực trạng quản trị rủi ro tín dụng tại Vietcombank
tham chiếu với các tiêu chuẩn của Basel II để đánh giá những kết quả và hạn chế
của quá trình quản trị rủi ro tín dụng tại ngân hàng này, tạo cơ sở cho các đề xuất
nhằm gợi ý cho các nhà quản trị Vietcombank trong chiến lược quản trị rủi ro tín
dụng theo tiêu chuẩn Basel II [14].

Hoàng Minh Đức (2019) đã thực hiện nghiên cứu về hoạt động quản trị rủi
ro tín dụng khách hàng cá nhân. Dựa trên cơ sở lý luận và phân tích thực trạng
quản trị rủi ro tín dụng khách hàng cá nhân, tác giả đã đề xuất các giải pháp hồn
thiện quản trị rủi ro tín dụng khách hàng cá nhân tại Ngân hàng TMCP Bắc Á –
Chi nhánh Thăng Long [4].

Gần đây, Đặng Thị Hồng Nhung (2021) đã trình bày kết quả nghiên cứu về
hiệu quả quản lý rủi ro tín dụng cá nhân tại ngân hàng Thương mại cổ phần Đầu
tư và Phát triển Việt Nam. Trên cơ sở nghiên cứu về thực trạng quản lý rủi ro tín
dụng cá nhân tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam tác giả đã đề

ra các giải pháp cụ thể, khả thi và cần thiết giúp nâng cao hiệu quả công tác quản
lý rủi ro tín dụng cá nhân tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam
trong giai đoạn hiện nay [3].

Nhìn chung, các nghiên cứu trong nước đã hệ thống hóa và làm rõ lý luận về
rủi ro tín dụng và quản trị rủi ro tín dụng các NHTM tại Việt Nam, đồng thời phân
tích thực trạng cơng tác quản trị rủi ro tín dụng trong hoạt động cho vay khách
hàng cá nhân nói riêng tại từng NHTM và đề xuất các kiến nghị, giải pháp nhằm
nâng cao công tác quản trị rủi ro đối với NHTM. Tuy nhiên, do yếu tố đặc thù của

4

mỗi Ngân hàng, việc áp dụng các biện pháp nhằm hồn thiện cơng tác quản trị rủi
ro tín dụng là khác nhau. Đặc biệt với nhóm đối tượng khách hàng cá nhân, việc
quản trị rủi ro tín dụng cũng mang nhiều đặc điểm khác biệt so với các nhóm đối
tượng khác. Đây chính là cơ sở quan trọng cho tác giả thực hiện đề án thạc sĩ với
mục đích đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện quản trị rủi ro trong cho vay
khách hàng cá nhân tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi
nhánh Bình Định trong thời gian tới.
3. Mục tiêu nghiên cứu

- Mục tiêu tổng quát:
Nghiên cứu thực trạng quản trị rủi ro trong cho vay khách hàng cá nhân tại

Ngân hàng Đầu Tư Và Phát Triển Việt Nam - Chi Nhánh Bình Định, từ đó đề xuất
những giải pháp thực tiễn nhằm hồn thiện cơng tác này tại Ngân hàng trong thời
gian đến.

- Mục tiêu cụ thể:
Thứ nhất, tổng quan những vấn đề lý thuyết cơ bản liên quan đến quản trị rủi

ro tín dụng và quản trị rủi ro tín dụng khách hàng cá nhân trong hoạt động của
Ngân hàng thương mại.
Thứ hai, phân tích thực trạng quản trị rủi ro trong cho vay khách hàng cá
nhân tại Ngân hàng Đầu Tư Và Phát Triển Việt Nam - Chi Nhánh Bình Định giai
đoạn 2018 – 2022.
Thứ ba, đánh giá thành tựu, hạn chế và đề xuất các giải pháp nhằm hoàn
thiện hoạt động quản trị rủi ro trong cho vay khách hàng cá nhân tại Ngân hàng
Đầu Tư Và Phát Triển Việt Nam - Chi Nhánh Bình Định trong thời gian tới.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1. Đối tượng nghiên cứu
Quản trị rủi ro trong cho vay khách hàng cá nhân của NHTM.

5

4.2. Phạm vi nghiên cứu
Nghiên cứu tại Ngân hàng Đầu Tư Và Phát Triển Việt Nam - Chi Nhánh

Bình Định trong giai đoạn từ năm 2018 đến năm 2022.
5. Phương pháp nghiên cứu

Các phương pháp được sử dụng trong quá trình thực hiện đề tài gồm: phương
pháp thống kê, so sánh và tổng hợp…
6. Những đóng góp của đề án

Phân tích và đánh giá thực trạng quản trị rủi ro trong cho vay khách hàng cá
nhân tại Ngân hàng Đầu Tư Và Phát Triển Việt Nam - Chi Nhánh Bình Định giai
đoạn 2018 – 2022. Trên cơ sở đó, rút ra những ưu điểm, một số hạn chế và nguyên
nhân, đồng thời đề xuất, những giải pháp nhằm hoàn thiện quản trị rủi ro trong
cho vay khách hàng cá nhân tại Ngân hàng Đầu Tư Và Phát Triển Việt Nam - Chi
Nhánh Bình Định. Kết quả nghiên cứu của đề án thạc sĩ sẽ là tài liệu tham khảo

hữu ích cho Ban lãnh đạo Chi nhánh trong cơng tác quản trị rủi ro tín dụng, định
hướng và phát triển Chi nhánh trong thời gian tới.
7. Kết cấu của đề án

Ngoài phần mở đầu và kết luận, đề án thạc sĩ được kết cấu gồm 3 chương
như sau:

Chương 1: Tổng quan về quản trị rủi ro trong cho vay khách hàng cá nhân
của Ngân hàng thương mại.

Chương 2: Thực trạng quản trị rủi ro trong cho vay khách hàng cá nhân tại
Ngân hàng Đầu Tư Và Phát Triển Việt Nam - Chi Nhánh Bình Định.

Chương 3: Giải pháp hoàn thiện quản trị rủi ro trong cho vay khách hàng cá
nhân tại Ngân hàng Đầu Tư Và Phát Triển Việt Nam - Chi Nhánh Bình Định.

6

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ QUẢN TRỊ RỦI RO TRONG CHO
VAY KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
1.1. Tổng quan về cho vay khách hàng cá nhân của Ngân hàng thương mại
1.1.1. Khái niệm khách hàng cá nhân

Đối với ngân hàng thương mại, khách hàng là đối tượng tham gia vào cả quá
trình cung cấp vốn đầu vào như gửi tiết kiệm, mua kỳ phiếu,... cũng đồng thời là
đối tượng tiêu thụ đầu ra thơng qua hoạt động tín dụng của ngân hàng. Khách
hàng của ngân hàng là một tập hợp những cá nhân, tổ chức, ... có nhu cầu sử dụng
dịch vụ mà ngân hàng cung ứng và mong muốn được thỏa mãn nhu cầu đó của
mình.


Từ khái niệm khách hàng nói chung và khái niệm khách hàng đối với ngân
hàng thương mại có thể hiểu, khách hàng cá nhân của ngân hàng là một tập hợp
những cá nhân , hộ gia đình, tổ hợp tác có nhu cầu sử dụng dịch vụ mà ngân hàng
cung ứng và mong muốn được thỏa mãn nhu cầu đó của mình.

Ngồi ra, đối với hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại ta có thể
hiểu, khách hàng cá nhân trong hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại là
là cá nhân, hộ gia đình, tổ hợp tác có nhu cầu sử dụng vốn phục vụ mục đích tiêu
dùng, đầu tư hay phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh.
1.1.2. Cho vay khách hàng cá nhân của Ngân hàng thương mại
1.1.2.1. Khái niệm cho vay khách hàng cá nhân

Theo thơng tư 39/2016/TT-NHNN: “Cho vay là hình thức cấp tín dụng, theo
đó tổ chức tín dụng giao và cam kết cho các khách hàng một khoản tiền để sử
dụng vào mục đích xác định trong một thời gian nhất định theo thỏa thuận với
nguyên tắc hoàn trả gốc và lãi”.

“Cho vay là việc Ngân hàng cấp tiền cho khách hàng với cam kết khách
hàng phải hoàn trả cả gốc lẫn lãi trong khoảng thời gian xác định. Ngân hàng có

7

thể vay bằng tiền mặt hoặc chuyển khoản, tiền có thể chuyển tới tài khoản khách
hàng hoặc tài khoản của người bán hàng cho khách hàng”.

Như vậy, Cho vay khách hàng cá nhân là hình thức cho vay mà ngân hàng
thương mại chuyển nhượng quyền sở hữu vốn cho khách hàng là cá nhân hoặc hộ
gia đình với mục đích tiêu dùng, sản xuất kinh doanh nhỏ với những điều kiện
nhất định được thỏa thuận trong hợp đồng [12].
1.1.2.2. Đặc điểm cho vay khách hàng cá nhân


Cho vay khách hàng cá nhân của ngân hàng thương mại có những đặc điểm
cơ bản sau:

Một là, khách hàng cá nhân vay vốn với thời gian rất đa dạng và linh hoạt.
Vì nhu cầu đa đạng nên khách hàng cá nhân vay vốn với thời gian vay từ ngắn
hạn đến trung và dài hạn.

Hai là, khách hàng cá nhân thường vay với quy mô và số lượng các khoản
vay nhỏ hơn đối với khách hàng là doanh nghiệp, tổ chức kinh tế. Quy mô sản
xuất kinh doanh và tiêu dùng ảnh hưởng rất lớn đến nhu cầu vay vốn của cá nhân.
Thông thường, các khoản vay này có giá trị nhỏ, nhưng số lượng món vay nhiều,
do vậy mặc dù quy mơ của các khoản vay nhỏ nhưng số lượng khách hàng cá
nhân rất lớn làm cho tổng quy mơ tín dụng khách hàng cá nhân khơng thua kém
gì so với tín dụng khách hàng doanh nghiệp, đặc biệt đối với các ngân hàng thương
mại hoạt động trong phân khúc Ngân hàng bán lẻ thường có tín dụng khách hàng
cá nhân chiếm tỉ trọng lớn.

Ba là, chi phí mà các ngân hàng thương mại bỏ ra đối với các khoản cho vay
khách hàng cá nhân thường lớn. Đặc điểm này là do đối tượng cho vay khách
hàng cá nhân không ổn định, số lượng các khoản vay lớn nhưng quy mô mỗi
khoản vay lại tương đối nhỏ

Bốn là, lãi suất của các khoản cho vay khách hàng cá nhân thường cao hơn
so với các loại hình cho vay doanh nghiệp. Lãi suất cho vay cao hơn bởi vì chi

8

phí cho vay khách hàng cá nhân tính trên mỗi đơn vị cho vay lớn, mức độ rủi ro
của khoản vay cao và kém nhạy bén với lãi suất.


Năm là, các khoản cho vay khách hàng cá nhân bao giờ cũng tiềm ẩn rủi ro
tín dụng cao. Đặc điểm này xuất phát từ nguyên nhân đối tượng cho vay là các cá
nhân, hộ gia đình có tình hình tài chính dễ thay đổi tùy theo tình trạng kinh doanh,
cơng việc và sức khỏe của họ. Chính vì vậy, các ngân hàng thương mại sẽ dễ phải
đối mặt với rủi ro khi người vay bị thất nghiệp, gặp tai nạn, phá sản. Mặt khác,
việc thẩm định và quyết định cho vay khách hàng cá nhân thường không đầy đủ
về thông tin cũng là một trong những lý do dẫn tới tình trạng rủi ro tín dụng đối
với các khoản cho vay khách hàng cá nhân [11].
1.1.2.3. Phân loại cho vay khách hàng cá nhân

Việc phân loại cho vay khách hàng cá nhân tùy thuộc vào căn cứ phân loại
sau:

- Căn cứ vào mục đích sử dụng vốn, các khoản vay của khách hàng cá nhân
bao gồm vay tiêu dùng và vay sản xuất kinh doanh.

• Vay tiêu dùng: là khoản vay đáp ứng nhu cầu chi tiêu của các cá nhân: hộ
gia đình như: xây nhà, sửa nhà, mua ơ tơ, du học, chữa bệnh, cưới hỏi…

• Vay sản xuất kinh doanh: là các khoản vay phục vụ mục đích bổ sung vốn
sản xuất kinh doanh, đầu tư của cá nhân, hộ gia đình như: bổ sung vốn lưu động,
mua sắm tài sản cố định, đầu tư cơ sở vật chất cho hoạt động sản xuất kinh
doanh, đầu tư kinh doanh chứng khoán, vàng.

- Căn cứ theo phương thức cho vay, các khoản vay của khách hàng cá nhân
bao gồm cho vay từng lần, cho vay trả góp, cho vay theo hạn mức thấu chi và cho
vay theo hạn mức tín dụng.

• Cho vay từng lần: là phương thức cho vay mà mỗi lần vay khách hàng và

ngân hàng đều phải làm các thủ tục cần thiết và ký hợp đồng tín dụng. Đây là hình
thức cho vay theo món khi khách hàng có nhu cầu.