BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TAO
TRƢỜNG ĐẠI HỌC QUY NHƠN
VÕ VĂN MAU
QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG KHÁCH HÀNG
CÁ NHÂN TẠI NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI
CỔ PHẦN Á CHÂU - CHI NHÁNH BÌNH ĐỊNH
ĐỀ ÁN THẠC SĨ QUẢN TRỊ KINH DOANH
Bình Định – Năm 2023
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TAO
TRƢỜNG ĐẠI HỌC QUY NHƠN
VÕ VĂN MAU
QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG KHÁCH HÀNG
CÁ NHÂN TẠI NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI
CỔ PHẦN Á CHÂU - CHI NHÁNH BÌNH ĐỊNH
Ngành : Quản trị kinh doanh
Mã số : 8340101
Ngƣời hƣớng dẫn: TS. NGUYỄN HỮU TRÚC
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan những số liệu, thông tin đƣợc trình bày trong đề án là
nguồn số liệu có nguồn gốc rõ ràng và đƣợc trích dẫn trung thực. Kết quả
nghiên cứu trong đề án do chính tác giả thực hiện tính tốn, phân tích và tổng
hợp và là kết quả của chính tác giả thực hiện dƣới sự hƣớng dẫn khoa học của
TS. Nguyễn Hữu Trúc. Tác giả xin chịu trách nhiệm hoàn toàn về kết quả
nghiên cứu và cơng bố của mình.
Tác giả đề án
Võ Văn Mau
LỜI CẢM ƠN
Tác giả xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ nhiệt tình của giảng viên
hƣớng dẫn TS. Nguyễn Hữu Trúc đã hƣớng dẫn về mặt khoa học cho tơi
trong q trình thực hiện đề án này. Tôi cũng xin chân thành cảm ơn tập thể
quý Thầy, Cô giảng viên của Khoa TC-NH & QTKD, Trƣờng Đại học Quy
Nhơn đã truyền đạt cho tôi những kiến thức quý báu trong quá trình học
chƣơng trình Thạc sĩ Quản trị kinh doanh.
Tiếp theo, tôi xin chân thành gửi lời cảm ơn đến ban lãnh đạo và các
đồng nghiệp của tôi tại Ngân hàng thƣơng mại cổ phần Á Châu – Chi nhánh
Bình Định. Đặc biệt là gia đình, bạn bè, ngƣời thân của tơi đã tận tình tạo điều
kiện, động viên, giúp đỡ cũng nhƣ góp ý để tơi hồn thành bài đề án này. Mặc
dù đã nỗ lực và dành nhiều thời gian cho nghiên cứu để hoàn thiện luận văn.
Tuy nhiên, vì hạn chế về thời gian và kiến thức nên luận văn khơng thể tránh
khỏi các thiếu sót, rất mong nhận đƣợc những đóng góp quý báu của quý thầy
cô, các nhà khoa học và ngƣời đọc để đề án đƣợc hoàn thiện hơn.
Trân trọng cảm ơn!
Tác giả đề án
Võ Văn Mau
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN
LỜI CẢM ƠN
MỤC LỤC
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
DANH MỤC CÁC BẢNG
DANH MỤC CÁC HÌNH
MỞ ĐẦU .......................................................................................................... 1
1. Lý do chọn đề tài:.......................................................................................... 1
2. Tổng quan tình hình nghiên cứu đề tài: ........................................................ 2
3. Mục tiêu nghiên cứu:..................................................................................... 8
4. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu:................................................................ 8
5. Nội dung nghiên cứu:.................................................................................... 8
6. Phƣơng pháp nghiên cứu:.............................................................................. 9
CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG
KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN TẠI NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI .......... 10
1.1. Rủi ro tín dụng ......................................................................................... 10
1.1.1. Khái niệm rủi ro tín dụng ...................................................................... 10
1.1.2. Phân loại rủi ro tín dụng khách hàng cá nhân ....................................... 12
1.1.3. Nguyên nhân dẫn đến rủi ro tín dụng khách hàng cá nhân................... 14
1.2. Quản trị rủi ro tín dụng khách hàng cá nhân tại Ngân hàng thƣơng mại..... 16
1.2.1. Khái niệm và mục tiêu .......................................................................... 16
1.2.2. Nội dung quản trị rủi ro tín dụng khách hàng cá nhân ......................... 17
1.2.3. Các tiêu chí đánh giá quản trị RRTD của ngân hàng thƣơng mại ........ 27
1.3. Các nhân tố ảnh hƣởng đến quản trị rủi ro tín dụng khách hàng cá nhân
tại Ngân hàng thƣơng mại ............................................................................... 30
1.3.1. Các nhân tố bên ngoài ........................................................................... 31
1.3.2. Các nhân tố bên trong ........................................................................... 32
KẾT LUẬN CHƢƠNG 1.............................................................................. 34
CHƢƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG KHÁCH
HÀNG CÁ NHÂN TẠI NGÂN HÀNG TMCP Á CHÂU – CHI NHÁNH
BÌNH ĐỊNH ................................................................................................... 35
2.1. Giới thiệu khái quát về Ngân hàng TMCP Á Châu – Chi nhánh Bình Định..... 35
2.1.1. Lịch sử hình thành và phát triển............................................................ 35
2.1.2. Cơ cấu tổ chức và chức năng chủ yếu................................................... 36
2.1.3. Kết quả kinh doanh của Ngân hàng TMCP Á Châu – Chi nhánh Bình
Định ................................................................................................................. 39
2.1.3.1. Hoạt động huy động vốn ACB giai đoạn 2018 - 2022 ...................... 39
2.1.3.2. Các hoạt động kinh doanh khác của ACB Bình Định giai đoạn năm
2018 - 2022...................................................................................................... 42
2.1.3.3. Kết quả kinh doanh ACB Bình Định giai đoạn 2018 - 2022 ............ 42
2.2. Thực trạng quản trị rủi ro tín dụng khách hàng cá nhân tại Ngân hàng
TMCP Á Châu – Chi nhánh Bình Định giai đoạn 2018-2022........................ 43
2.2.1. Hoạt động tín dụng của Ngân hàng TMCP Á Châu – CN Bình Định
giai đoạn 2018-2022........................................................................................ 43
2.2.2. Thực trạng quản trị rủi ro tín dụng khách hàng cá nhân tại Ngân hàng
TMCP Á Châu – Chi nhánh Bình Định theo nội dung quản trị rủi ro tín dụng
......................................................................................................................... 45
2.2.4. Phân tích các chỉ tiêu đánh giá kết quả quản trị rủi ro tín dụng khách
hàng cá nhân tại Ngân hàng TMCP Á Châu – CN Bình Định giai đoạn 2018-
2022 ................................................................................................................. 54
2.3. Đánh giá thực trạng quản trị rủi ro tín dụng khách hàng cá nhân tại Ngân
hàng TMCP Á Châu – Chi nhánh Bình Định ................................................ 60
2.3.1. Kết quả đạt đƣợc. .................................................................................. 60
2.3.1.1. Công tác nhận diện rủi ro tín dụng..................................................... 60
2.3.1.2. Cơng tác đo lƣờng tín dụng................................................................ 60
2.3.1.3. Cơng tác quản lý rủi ro tín dụng ........................................................ 60
2.3.2. Hạn chế và nguyên nhân. ...................................................................... 61
KẾT LUẬN CHƢƠNG 2................................................................................ 63
CHƢƠNG 3: GIẢI PHÁP HỒN THIỆN QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN
DỤNG KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN TẠI NGÂN HÀNG TMCP Á CHÂU
– CHI NHÁNH BÌNH ĐỊNH........................................................................ 64
3.1. Định hƣớng quản trị rủi ro tín dụng khách hàng cá nhân tại Ngân hàng
TMCP Á Châu................................................................................................. 64
3.1.1. Định hƣớng chung................................................................................. 64
3.1.2. Định hƣớng tăng cƣờng quản trị RRTD ............................................... 65
3.2. Giải pháp hoàn thiện quản trị rủi ro tín dụng khách hàng cá nhân tại Ngân
hàng TMCP Á Châu – Chi nhánh Bình Định ................................................. 66
3.2.1. Nâng cao công tác nhận diện rủi ro....................................................... 66
Nâng cao nhận thức của NV QH KHCN trong công tác nhận diện rủi ro...... 66
3.2.2. Đánh giá đúng chất lƣợng khách hàng thơng qua cơng tác chấm điểm,
xếp hạng tín dụng ............................................................................................ 69
3.2.3. Hồn thiện chính sách kiểm sốt rủi ro tín dụng .................................. 70
3.2.4. Đẩy mạnh cơng tác đào tạo, nâng cao năng lực đội ngũ nhân sự ......... 70
3.3. Kiến nghị đối với Ngân hàng TMCP Á Châu.......................................... 71
3.3.1. Giám sát và kiểm soát hoạt động các chi nhánh ................................... 71
3.3.2. Nâng cao hiệu quả công tác thông tin cho các chi nhánh ..................... 71
3.3.3. Thực hiện hỗ trợ chi nhánh trong việc đào tạo, bồi dƣỡng cán bộ ....... 72
KẾT LUẬN CHƢƠNG 3.............................................................................. 73
KẾT LUẬN .................................................................................................... 74
TÀI LIỆU THAM KHẢO
QUYẾT ĐỊNH GIAO ĐỀ TÀI ĐỀ ÁN THẠC SĨ (BẢN SAO)
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
Từ viết tắt Nội Dung
ACB Ngân hàng thƣơng mại cổ phần Á Châu
NV QH KHCN Nhân viên quan hệ khách hàng cá nhân
CP Cổ phẩn
DMS Phần mềm xử lý nợ
KHCN Khách hàng cá nhân
KHDN Khách hàng doanh nghiệp
Loan CSR Nhân viên hỗ trợ tín dụng
NQH Nợ quá hạn
NHNN Ngân hàng nhà nƣớc
NHTM Ngân hàng thƣơng mại
NHTMCP Ngân hàng thƣơng mại cổ phần
QTRRTD Quản trị rủi ro tín dụng
RRTD Rủi ro tín dụng
SCORING Phần mềm chấm điểm
TMCP Thƣơng mại cổ phần
TSBĐ Tài sản bảo đảm
TTS Tổng tài sản
UBTD Ủy ban tín dụng
XHTD Xếp hạng tín dụng
Phịng QLN Phòng quản lý nợ
DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 1.1: Tỷ trọng các tiêu chí đánh giá trong mơ hình điểm số tín dụng
FICO................................................................................................................ 21
Bảng 1.2. Tỷ trọng các tiêu chí đánh giá ........................................................ 22
Bảng 2.1. Cơ cấu nguồn vốn ACB Bình Định giai đoạn 2018 - 2022 ........... 40
Bảng 2.2. Kết quả kinh doanh ACB Bình Định giai đoạn 2018 - 2022 ......... 42
Bảng 2.3. Dƣ nợ tín dụng ACB Bình Định giai đoạn 2018 - 2022 ................ 43
Bảng 2.4. Phân loại khách hàng theo kết quả chấm điểm............................... 48
Bảng 2.5. Thống kê về khách hàng đƣợc xếp hạng tín dụng ACB Bình Định
giai đoạn 2018-2022........................................................................................ 50
Bảng 2.6. Tình hình nợ quá hạn ACB Bình Định giai đoạn 2018-2022 ........ 54
Bảng 2.7. Tỷ lệ nợ quá hạn ngắn hạn ACB Bình Định giai đoạn 2018-2022 54
Bảng 2.8: Tỷ lệ nợ quá hạn trung và dài hạn .................................................. 55
Bảng 2.9: Phân loại nợ theo nhóm ACB Bình Định giai đoạn 2018 - 2022... 56
Bảng 2.10. Phân loại nợ xấu theo thành phần kinh tế qua các năm ............... 57
Bảng 2.11. Hiệu suất sử dụng vốn (H1) ACB Bình Định giai đoạn 2018 -
2022 ................................................................................................................. 58
Bảng 2.12. Hiệu suất sử dụng vốn (H2) ACB Bình Định giai đoạn 2018 -
2022 ................................................................................................................. 58
Bảng 2.13. Kết quả và tỷ lệ trích lập dự phịng RRTD ACB Bình Định
giai đoạn 2018 - 2022...................................................................................... 59
DANH MỤC CÁC HÌNH
Hình 1.1: Cơ cấu tổ chức của ACB - Chi nhánh Bình Định........................... 37
Hình 1.2. Tình hình nguồn vốn huy động ACB Bình Định giai đoạn 2018 –
2022 ................................................................................................................. 41
Hình 1.3. Phân loại nợ theo kỳ hạn ................................................................. 44
1
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài:
Hoạt động tín dụng đã và đang là một trong những hoạt động kinh
doanh chính mang lại thu nhập chủ yếu cho các Ngân hàng thƣơng mại. Tuy
nhiên, tín dụng là sự đánh đổi giữa rủi ro và sinh lời trong hoạt động kinh
doanh của Ngân hàng. Quản trị rủi ro tín dụng tốt là sự tối ƣu hóa giữa rủi ro
và lợi nhuận.
Trong thời gian qua, vấn đề rủi ro và quản trị rủi ro trong hoạt động cấp
tín dụng của các tổ chức tín dụng Việt Nam đã trở nên bức thiết khi các con
số về nợ xấu đƣợc công bố. Cho dù đƣợc đề cập hay biện luận bằng cách thức
nào, thì quản trị rủi ro là cách thức tốt nhất mà tất cả các chủ thể kinh doanh
cần thực hiện để không bị mất vốn đầu tƣ. Trong hoạt động kinh doanh của
ngân hàng, thì tối đa hóa lợi nhuận cho chủ sở hữu, trở thành ngân hàng
thƣơng mại tốt nhất về quản trị rủi ro tín dụng và sử dụng tài sản trong hoạt
động cấp tín dụng là hai mục tiêu cốt lõi. Giữa bối cảnh cạnh tranh và hội
nhập nhƣ hiện nay, một trong những vấn đề đặt ra cho sự tồn tại và phát triển
của một NHTM là khả năng quản trị rủi ro (đặc biệt là rủi ro tín dụng-RRTD)
một cách tồn diện và hệ thống.
Trong những năm gần đây, sau khi phải đối mặt với những rủi ro lớn
gây tổn thất nặng nề cho ngân hàng, đặc biệt là rủi ro tín dụng đang xảy ra với
tần suất khá cao với giá trị lớn, các NHTM Việt Nam nói chung và Ngân hàng
TMCP Á Châu – Chi nhánh Bình Định nói riêng đã chú trọng nhiều hơn đến
hoạt động quản trị rủi ro tín dụng trong kinh doanh và đã đạt đƣợc những kết
quả quan trọng, giảm thiểu rủi ro trong hoạt động tín dụng. Ngân hàng TMCP
Á Châu – Chi nhánh Bình Định nhờ có những giải pháp phù hợp trong nâng
cao chất lƣợng tín dụng, tăng cƣờng cơng tác quản trị nên tỷ lệ nợ xấu hiện
nay chỉ thuộc loại thấp nhất trong toàn hệ thống. Tuy nhiên, những tiềm ẩn rủi
ro khơng phải là khơng cịn bởi rủi ro tín dụng ln tồn tại song hành cùng
2
hoạt động tín dụng. Yêu cầu về quản trị RRTD là thƣờng xuyên và liên tục.
Đã có rất nhiều cơng trình nghiên cứu về quản trị RRTD, tuy nhiên, nhìn
chung cho đến nay chƣa có đề tài nào nghiên cứu một cách tổng thể và hệ
thống về quy trình quản trị rủi ro tín dụng khách hàng cá nhân tại ACB, có
tính cập nhật đến thời điểm hiện tại. Xuất phát từ thực tiễn đó, việc nghiên
cứu, đánh giá đúng thực trạng và tìm ra các giải pháp phù hợp, khả thi nhằm
tăng cƣờng, hoàn thiện, nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro trong hoạt động tín
dụng khách hàng cá nhân tại ACB Bình Định là hết sức cần thiết.
Xuất phát từ thực tế hoạt động tín dụng và cơng tác quản trị rủi ro tín
dụng khách hàng cá nhân tại Ngân hàng TMCP Á Châu – Chi nhánh Bình
Định, đồng thời xác định đƣợc tính cấp thiết của việc phòng ngừa và hạn chế
rủi ro tín dụng nhằm đảm bảo sự an tồn và hiệu quả trong hoạt động kinh
doanh của ngân hàng, tác giả đã chọn đề tài: “Quản trị rủi ro tín dụng khách
hàng cá nhân tại Ngân hàng TMCP Á Châu – Chi nhánh Bình Định” làm
đề tài đề án thạc sĩ của mình.
2. Tổng quan tình hình nghiên cứu đề tài:
Đã có nhiều cơng trình nghiên cứu liên quan đến đề tài trong thời gian
gần đây:
Luận án Tiến sĩ: “Luận cứ khoa học về xác định mơ hình quản lý rủi ro
tín dụng tại hệ thống Ngân hàng thương mại Việt Nam”, 2010, Lê Thị Huyền
Diệu [1]:
Kết quả nghiên cứu: luận án đã tiếp cận, luận giải một cách có hệ thống
và làm rõ thêm một số lý luận quản lý RRTD, mơ hình quản lý RRTD; đề xuất
mơ hình quản lý RRTD thích hợp với điều kiện của các NHTM Việt Nam.
Luận án Tiến sĩ: “Quản trị rủi ro tín dụng của Ngân hàng nông nghiệp
và phát triển nông thôn Việt Nam”, 2012, Nguyễn Tuấn Anh [2]:
Kết quả nghiên cứu: Luận án đã hệ thống hóa những lý luận cơ bản về quản trị
RRTD tại các NHTM, phân tích và nêu tổng quát hoạt động của ngân hàng
3
nông nghiệp, đánh giá những bất cập trong hoạt động QTRR tại ngân hàng
này, tập trung ở vấn đề nhận thức, tƣ tƣởng chỉ đạo, mơ hình quản trị lạc hậu,
chất lƣợng nguồn nhân lực chƣa cao…Từ những hạn chế đã phân tích, tác giả
đã kiến nghị và đƣa ra các giải pháp nhằm hồn thiện mơ hình quản lý rủi ro
tín dụng tại ngân hàng Nông nghiệp
Luận án Tiến sĩ: “ Nâng cao năng lực quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân
hàng Nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam”, 2016, Tạ Đình Long [3]:
Kết quả nghiên cứu: Luận án đã nghiên cứu thực tiễn năng lực quản trị
RRTD và những tồn tại, hạn chế của nó tại Ngân hàng Nơng nghiệp và Phát
triển nông thôn Việt Nam. Đề xuất định hƣớng nâng cao năng lực quản trị
RRTD tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nơng thơn Việt Nam và 7 giải
pháp hồn thiện.
Luận án Tiến sĩ: “Quản trị rủi ro tín dụng theo hiệp ước Basel 2 tại
Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam”, 2016, Trần Thị
Ngọc Thạch [4]:
Kết quả nghiên cứu: Thông qua nghiên cứu lý luận và thực tế phát sinh
của hoạt động quản trị RRTD tại Agribank, tác giả đã tác giả đã đƣa ra những kết
luận và bài học quan trọng cho ngân hàng nông nghiệp khi bƣớc sang giai đoạn
triển khai Basel , đồng thời cũng đề cập đến những khó khăn thực tế của ngân
hàng Nơng nghiệp trong việc chuẩn hóa cơ sở dữ liệu, đây chính là một trong
những yếu tố gây cản trở trong việc áp dụng áp dụng Basel 2 để quản lý rủi ro
tín dụng tại ngân hàng này.
Luận án Tiến sĩ: “Quản trị rủi ro tín dụng tại ngân hàng TMCP Quân
đội”, 2016, Nguyễn Quang Hiện [5]:
Kết quả nghiên cứu: Cũng giống nhƣ các luận án nghiên cứu khác,
trong nội dung nghiên cứu của tác giả đã hệ thống hóa rất khoa học cơ sở lý
luận về rủi ro tín dụng, theo hiệp ƣớc Basel 2, tổng kết tình hình thực hiện
cơng tác quản trị RRTD trên thế giới đồng thời rút ra đƣợc bài học kinh
4
nghiệm tại Việt Nam; tác giả cũng đã thực hiện đƣợc đánh giá thực trạng tín
dụng và quản trị RRTD tại ngân hàng Quân đội trong giai đoạn từ 2011 đến
2015, những nguyên nhân tòn tại chƣa làm đƣợc trong quản trị RRTD, từ
những tồn tại này tác giả đã đƣa ra các biện pháp, kiến nghị để khắc phục.
Luận án Tiến sĩ: “Nâng cao năng lực quản trị rủi ro tín dụng theo
thơng lệ quốc tế tại Ngân hàng thương mại Việt Nam”, 2017, Nguyễn Thị
Vân Anh [6]:
Kết quả nghiên cứu: Kết quả nghiên cứu của tác giả đã có sự tóm lƣợc
một cách có hệ thống về hoạt động RRTD của các NHTM theo thông lệ quốc
tế và chuẩn mực Basel 2, tổng hợp thành khung năng lực quản trị RRTD theo
thông lệ quốc tế và chuẩn mực Basel2. Đồng thời, tác giả đã đƣa ra mức độ
và một số vấn đề phát sinh khi các ngân hàng đƣợc chọn thí điểm tại Việt Nam
thực hiện tiếp cận quản trị RRTD theo Basel 2 và các giải pháp phù hợp nhằm
nâng cao năng lực quản trị RRTD theo thông lệ quốc tế cho các NHTM tại
Việt Nam.
Luận án Tiến sĩ: “Quản trị RRTD tại Ngân hàng thương mại cổ phần
Ngoại thương Việt Nam theo tiêu chuẩn Basel 2”, 2017, Lê Thị Hạnh [7]:
Kết quả nghiên cứu: Tác giả đã xây dựng đƣợc một khung lý thuyết về
quản trị RRTD theo tiêu chuẩn Basel 2 làm cơ sở lý luận, đồng thời tác giả
cũng đã nghiên cứu một số kinh nghiệm từ Mỹ, Nhật Bản, Trung Quốc về
quản trị RRTD theo tiêu chuẩn Basel 2 qua đó rút ra đƣợc một số bài học khá
thuyết phục cho NHTM CP Ngoại thƣơng Việt Nam nghiên cứu và vận dụng.
Trên cơ sở khảo sát thực trạng quản trị RRTD tại NH Ngoại thƣơng Việt
Nam, luận án đã làm rõ đƣợc một số nội dung liên quan đến quản trị RRTD
theo Basel 2 tại Ngân hàng Ngoại thƣơng, từ đó tác giả đƣa ra những hạn chế
và làm rõ nguyên nhân của những hạn chế đó là ở đâu, đây chính là cơ sở để
cuối cùng tác giả kiến nghị đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện quản trị
RRTD tại NHTM CP Ngoại thƣơng Việt Nam theo chuẩn mực Basel.
Luận án Tiến sĩ: “Nâng cao năng lực quản trị rủi ro tín dụng tại ngân
5
hàng thương mại cổ phần kỹ thương Việt Nam”, 2020, Nguyễn Thùy Linh [8].
Kết quả nghiên cứu: Luận án tập trung tìm hiểu, nghiên cứu về năng
lực quản trị rủi ro tín dụng, nội dụng của năng lực quản trị rủi ro tín dụng, xây
dựng khung năng lực quản trị rủi ro tín dụng.
Luận án Tiến sĩ: “Quản trị rủi ro tín dụng tại ngân hàng thương mại cổ
phần Việt Nam Thịnh Vượng”, 2020, Lê Thu Hƣơng [9].
Kết quả nghiên cứu: Luận án nghiên cứu quản trị rủi ro tín dụng tại
Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vƣợng bao gồm: thực trạng rủi ro tín
dụng, quản trị rủi ro tín dụng và một số nhân tố ảnh hƣởng đến hoạt động
quản trị rủi ro tín dụng tại ngân hàng này.
PGS.TS Lê Thanh Tâm - Đoàn Minh Ngọc - Bùi Thu Giang. Các yếu
tố ảnh hƣởng đến rủi ro tín dụng của các Ngân hàng thƣơng mại Việt Nam,
Tạp chí Ngân hàng, 2021 [10].
Kết quả nghiên cứu: Bài viết có mục tiêu xác định các yếu tố tác động
đến rủi ro tín dụng của các ngân hàng thƣơng mại Việt Nam.
TS. Phạm Hùng Cƣờng - Nguyễn Văn Thành. Quản trị rủi ro tín dụng
bán lẻ tại Ngân hàng thƣơng mại cổ phần Ngoại Thƣơng Việt Nam – Chi
nhánh Hùng Vƣơng. Tạp chí Cơng Thương, 2021, (28) [11].
Kết quả nghiên cứu: Bài viết phân tích thực trạng quản trị rủi ro tín
dụng bán lẻ tại Ngân hàng TMCP Ngoại thƣơng Việt Nam – Chi nhánh Hùng
Vƣơng (Vietcombank Hùng Vƣơng). Từ đó, đƣa ra hàm ý quản trị và các giải
pháp đề xuất nhằm tăng cƣờng quản trị rủi ro tín dụng bán lẻ tại Vietcombank
Hùng Vƣơng.
TS. Hoàng Thị Hồng Lê - TS. Đỗ Thị Huyền - TS. Phan Thùy Dƣơng.
Quản trị rủi ro tài chính tại các doanh nghiệp ngành Xây dựng niêm yết trên
thị trƣờng chứng khoán Việt Nam, Tạp chí Tài chính, 2021, (1) [12].
Kết quả nghiên cứu: Bài viết nghiên cứu sự ảnh hƣởng của các yếu tố
nhƣ: Cơ cấu nợ, khả năng thanh toán, khả năng sinh lời, khả năng hoạt động,
6
cơ cấu nguồn vốn đến quản trị rủi ro tài chính của các doanh nghiệp ngành
xây dựng niêm yết trên thị trƣờng chứng khoán Việt Nam. Thơng qua phân
tích dữ liệu thu thập đƣợc 133 doanh nghiệp xây dựng niêm yết trên thị
trƣờng chứng khoán Việt Nam trong giai đoạn 2009-2019 tác giả nhận thấy
những doanh nghiệp có khả năng sinh lời, khả năng thanh toán, hiệu suất hoạt
động, hệ số tự tài trợ cao, tỷ lệ đầu tƣ tài sản cố định tăng lên, thì sẽ ít đối diện
với nguy cơ rủi ro tài chính.
Luận án Tiến sỹ kinh tế: “Nâng cao năng lực quản trị rủi ro tín dụng
theo thơng lệ quốc tế tại Ngân hàng thƣơng mại Việt Nam” của tác giả
Nguyễn Thị Vân Anh, Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam (2016) đã
nghiên cứu, xác định và tổng hợp lại 8 nhóm nhân tố tác động đến năng lực
quản trị rủi ro tín dụng tại các Ngân hàng thƣơng mại. Các nhân tố này trƣớc
đây chỉ đƣợc đánh giá riêng biệt chƣa đƣợc nhận định trong mối quan hệ tổng
thể khung năng lực quản trị rủi ro tín dụng. Tác giả cũng tiến hành khảo sát về
thực tế tiệm cận và mức độ sẵn sàng ứng dụng Basel II của nhóm 10 Ngân
hàng thƣơng mại Việt Nam. Tuy nhiên, luận án đề cập đến năng lực quản trị
rủi ro tín dụng của hệ thống NHTM Việt Nam chứ không đề cập cụ thể vào
trƣờng hợp một NHTM cụ thể, mặt khác, luận án đề xuất khung phân tích
năng lực quản trị rủi ro tín dụng nhƣng chƣa đánh giá mức độ ảnh hƣởng của
các yếu tố cấu thành quản trị rủi ro tín dụng.
Luận án Tiến sỹ kinh tế “Quản trị rủi ro tín dụng đối với doanh nghiệp
tại các Ngân hàng thƣơng mại Việt Nam” của tác giả Nguyễn Thị Gấm,
trƣờng Đại học Kinh tế Quốc dân (2020). Bằng các phƣơng pháp khoa học
truyền thống và phƣơng pháp định lƣợng, luận án đƣa ra khái niệm về quản trị
rủi ro tín dụng đối với doanh nghiệp tại các Ngân hàng thƣơng mại Việt Nam
theo phạm vi nghiên cứu với những thuộc tính đặc thù và thuộc tính chung
vốn có của rủi ro tín dụng. Thông qua bức tranh thực trạng của các NHTM
Việt Nam giai đoạn 2012-2017, luận án đã đề xuất các nhóm giải pháp và
kiến nghị với Chính phủ, Ngân hàng Nhà nƣớc nhằm tăng cƣờng quản trị rủi
7
ro tín dụng với doanh nghiệp.
Luận án Tiến sỹ kinh tế, “Giải pháp quản trị rủi ro tín dụng tại ngân
hàng thƣơng mại cổ phần Cơng thƣơng Việt Nam”của tác giả Nguyễn Nhƣ
Dƣơng (2018) đã vận dụng những kiến thức lý luận cơ bản về quản trị rủi ro
tín dụng theo hiệp ƣớc Basel 2 để phân tích, đánh giá thực trạng quản trị rủi ro
tín dụng tại Vietinbank và ứng dụng mơ hình kinh tế lƣợng trong đánh giá
hiệu quả hoạt động quản trị rủi ro tín dụng của Vietinbank. Trên cơ sở đó, tác
giả đã đề xuất các giải pháp mới nhằm tăng cƣờng công tác quản trị rủi ro tín
dụng tại Vietinbank. Luận án đã có những sự gợi mở về ứng dụng phƣơng
pháp định lƣợng vào đánh giá hiệu quả quản trị rủi ro tín dụng.
Luận án Tiến sỹ kinh tế, “Phòng ngừa và hạn chế rủi ro tín dụng tại
Ngân hàng thƣơng mại cổ phần đầu tƣ và phát triển Việt Nam” của tác giả
Trần Khánh Dƣơng (2019) đã hệ thống hóa những lý luận chung về phịng
ngừa và hạn chế rủi ro tín dụng và các quy định về quản trị rủi ro tín dụng
theo Basel tại Việt Nam, phân tích thực trạng rủi ro tín dụng và biện pháp
phịng ngừa rủi ro tín dụng tại Ngân hàng thƣơng mại cổ phần đầu tƣ và phát
triển Việt Nam. Luận án cũng đã đƣa ra những giải pháp thiết thực nhằm hồn
thiện, phịng ngừa và hạn chế rủi ro tín dụng trong kinh doanh của BIDV.
Nghiên cứu phần lớn sử dụng các phƣơng pháp nghiên cứu truyền thống,
chƣa kết hợp sử dụng các phƣơng pháp mơ hình và định lƣợng.
Các nghiên cứu trên đã xác định mô hình quản lý rủi ro tín dụng,
nâng cao năng lực quản trị rủi ro tín dụng, hệ thống cơ sở lý luận cơ bản về
quản trị rủi ro tín dụng tại NHTM. Phân tích thực trạng cơng tác quản trị rủi
ro tín dụng tại các ngân hàng cụ thể, từ đó chỉ ra những kết quả đạt đƣợc,
những hạn chế và nguyên nhân của hạn chế. Đề xuất các giải pháp và kiến
nghị để giải quyết các hạn chế đã nêu ra nhằm hoàn thiện cơng tác quản trị
rủi ro tín dụng tại NHTM đó. Tuy nhiên chƣa có đề tài nào nghiên cứu
chuyên sâu về quản trị rủi ro tín dụng khách hàng cá nhân tại Ngân hàng
thƣơng mại. Tại Ngân hàng TMCP Á Châu – Chi nhánh Bình Định cho đến
8
nay vẫn chƣa có một đề tài cụ thể nào trực tiếp đề cập đến vấn đề quản trị
rủi ro tín dụng khách hàng cá nhân. Vì vậy, luận án kế thừa những thành tựu
nghiên cứu của các cơng trình trên, đặc biệt là những ý tƣởng và giá trị khoa
học quý giá của chúng sẽ đƣợc phát triển hơn lên trong luận văn này.
3. Mục tiêu nghiên cứu:
- Hệ thống hóa cơ sở lý thuyết về quản trị rủi ro tín dụng tại NHTM.
- Phân tích thực trạng quản trị rủi ro tín dụng khách hàng cá nhân tại
Ngân hàng TMCP Á Châu – Chi nhánh Bình Định, đánh giá những kết quả
đạt đƣợc, những hạn chế và nguyên nhân.
- Đề xuất các giải pháp và kiến nghị thích hợp nhằm hồn thiện cơng
tác quản trị rủi ro tín dụng khách hàng cá nhân tại Ngân hàng TMCP Á Châu
– Chi nhánh Bình Định.
4. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu:
4.1. Đối tƣợng nghiên cứu:
Thực trạng quản trị rủi ro tín dụng khách hàng cá nhân tại Ngân hàng
TMCP Á Châu – Chi nhánh Bình Định.
4.2. Phạm vi nghiên cứu:
* Phạm vi không gian: Nghiên cứu quản trị rủi ro tín dụng khách hàng
cá nhân tại Ngân hàng TMCP Á Châu – Chi nhánh Bình Định.
* Phạm vi thời gian: Giai đoạn 2018-2022.
5. Nội dung nghiên cứu:
Trong Chƣơng 1, tác giả nêu khái quát cơ sở lý luận về quản trị rủi ro
tín dụng khách hàng cá nhân tại Ngân hàng thƣơng mại.
Chƣơng 2: tác giả tiến hành phân tích thực trạng quản trị rủi ro tín dụng
khách hàng cá nhân tại Ngân hàng thƣơng mại cổ phần Á Châu – Chi nhánh
Bình Định và tiến hành đánh giá những kết quả đạt đƣợc của hoạt động quản
trị rủi ro tín dụng khách hàng cá nhân tại Ngân hàng thƣơng mại cổ phần Á
9
Châu – Chi nhánh Bình Định đồng thời phân tích những hạn chế và nguyên
nhân của các mặt hạn chế trong hoạt động quản trị rủi ro tín dụng khách hàng
cá nhân tại Ngân hàng thƣơng mại cổ phần Á Châu – Chi nhánh Bình Định.
Chƣơng 3: trên cơ sở các hạn chế, tác giả đề xuất các giải pháp để khắc
phục các hạn chế đã đề cập ở chƣơng 2.
6. Phƣơng pháp nghiên cứu:
Phƣơng pháp nghiên cứu nhƣ: thống kê, phân tích, tổng hợp và so sánh
10
CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG
KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN TẠI NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI
1.1. Rủi ro tín dụng
1.1.1. Khái niệm rủi ro tín dụng
Theo A. Saunders và H. Lange thì “Rủi ro tín dụng là khoản lỗ tiềm
tàng khi ngân hàng cấp tín dụng cho một khách hàng, nghĩa là khả năng các
luồng thu nhập dự tính mang lại từ khoản cho vay của ngân hàng không thể
đƣợc thực hiện đầy đủ về số lƣợng và thời hạn”
Theo Basel II: “Rủi ro tín dụng đơn giản đƣợc định nghĩa là khả năng
bên vay hay đối tác của ngân hàng không thực hiện các nghĩa vụ theo các
điều khoản đã thỏa thuận”.
Theo Thông tƣ 02/2013/TT-NHNN ngày 21/01/2013 của Thống đốc
ngân hàng Nhà Nƣớc Việt Nam thì “Rủi ro tín dụng trong hoạt động ngân
hàng là tổn thất có khả năng xảy ra đối với nợ của tổ chức tín dụng, chi nhánh
ngân hàng nƣớc ngồi do khách hàng khơng thực hiện hoặc khơng có khả
năng thực hiện một phần hoặc tồn bộ nghĩa vụ của mình theo cam kết” (Điều
3, khoản 1).
Rủi ro là những biến cố không mong đợi, khi xảy ra dẫn đến tổn thất về
tài sản của ngân hàng, giảm sút lợi nhuận thực tế so với dự kiến hoặc phải bỏ
ra thêm một khoản chi phí để có thể hồn thành đƣợc một nghiệp vụ tài chính
nhất định.
Kinh doanh ngân hàng là kinh doanh rủi ro, theo đuổi lợi nhuận với rủi
ro chấp nhận đƣợc là bản chất của hoạt động ngân hàng. Rủi ro tín dụng nói
chung và rủi ro trong hoạt động cho vay nói riêng là một trong những nguyên
nhân chủ yếu gây tổn thất và ảnh hƣởng nghiêm trọng đến chất lƣợng kinh
doanh ngân hàng.
Theo dự thảo Thông tƣ 2016/TT/NHNN ngày 12/08/2016 của Thống
đốc ngân hàng Nhà Nƣớc Việt Nam thì “Rủi ro tín dụng là rủi ro do khách