ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC

MA TRẦN THU HƢỜNG

ĐẢNG BỘ TRƢỜNG CHÍNH TRỊ TỈNH THÁI NGUYÊN
LÃNH ĐẠO CÔNG TÁC ĐÀO TẠO, BỒI DƢỠNG
LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ CHO ĐỘI NGŨ CÁN BỘ,
ĐẢNG VIÊN CƠ SỞ (1997 - 2020)

Chuyên ngành: Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam
Mã số: 8229015

LUẬN VĂN THẠC SĨ
LỊCH SỬ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM

Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: TS. Đỗ Hằng Nga

Thái Nguyên, 2022

i
LỜI CAM ĐOAN
Tơi xin cam đoan cơng trình nghiên cứu này do chính tơi thực hiện
dƣới sự hƣớng dẫn khoa học của TS. Đỗ Hằng Nga. Các tài liệu, số liệu nêu
ra trong luận văn là trung thực, đảm bảo tính khách quan, khoa học, các tài
liệu tham khảo có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng.

Thái Nguyên, ngày tháng năm 2021
Tác giả luận văn

Ma Trần Thu Hƣờng

ii

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU ........................................................................................................... 1
1. Lý do chọn đề tài........................................................................................... 1
2. Lịch sử nghiên cứu vấn đề ............................................................................ 3
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu................................................................ 7
4. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu................................................................. 7
5. Nguồn tƣ liệu và phƣơng pháp nghiên cứu................................................... 8
6. Đóng góp của luận văn.................................................................................. 9
7. Kết cấu của luận văn ..................................................................................... 9
CHƢƠNG 1. ĐẢNG BỘ TRƢỜNG CHÍNH TRỊ TỈNH THÁI NGUYÊN
LÃNH ĐẠO CÔNG TÁC ĐÀO TẠO, BỒI DƢỠNG LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ
CHO ĐỘI NGŨ CÁN BỘ, ĐẢNG VIÊN CƠ SỞ (1997 - 2010) .................. 11
1.1. Những yếu tố tác động đến công tác đào tạo, bồi dƣỡng lý luận chính trị
cho đội ngũ cán bộ, đảng viên cơ sở của Trƣờng Chính trị tỉnh Thái Nguyên
và chủ trƣơng của Đảng bộ Trƣờng ................................................................ 11

1.1.1. Những yếu tố tác động đến công tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị
cho đội ngũ cán bộ, đảng viên cơ sở của Trường Chính trị tỉnh Thái Nguyên.....11
1.1.2. Chủ trương của Đảng bộ trường Chính trị tỉnh Thái Nguyên về công tác
đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộ, đảng viên cơ sở...........38
1.2. Q trình Đảng bộ trƣờng Chính trị tỉnh Thái Nguyên chỉ đạo thực hiện
đào tạo, bồi dƣỡng lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộ, đảng viên cơ sở (1997
- 2010) ............................................................................................................. 42
1.2.1. Chỉ đạo thực hiện mở lớp đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị cho đội
ngũ cán bộ, đảng viên cơ sở......................................................................... 42
1.2.2. Chỉ đạo quản lý chất lượng đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị cho

đội ngũ cán bộ, đảng viên cơ sở .................................................................. 45
1.2.3. Chỉ đạo xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên đáp ứng công
tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộ, đảng viên cơ sở.....47
1.2.4. Chỉ đạo xây dựng, đầu tư cơ sở vật chất phục vụ đào tạo, bồi dưỡng
lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộ, đảng viên cơ sở................................. 50

iii

CHƢƠNG 2. ĐẢNG BỘ TRƢỜNG CHÍNH TRỊ TỈNH THÁI NGUN
LÃNH ĐẠO CƠNG TÁC ĐÀO TẠO, BỒI DƢỠNG LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ
CHO ĐỘI NGŨ CÁN BỘ, ĐẢNG VIÊN CƠ SỞ (2010 - 2020) .................. 54
2.1. Yêu cầu mới đối với công tác đào tạo, bồi dƣỡng lý luận chính trị cho đội
ngũ cán bộ, đảng viên cơ sở và chủ trƣơng của Đảng bộ trƣờng Chính trị tỉnh
Thái Nguyên .................................................................................................... 54

2.1.1. Yêu cầu mới đối với công tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị cho
đội ngũ cán bộ, đảng viên cơ sở .................................................................. 54
2.1.2. Chủ trương của Đảng bộ trường Chính trị tỉnh Thái Nguyên........... 59
2.2. Quá trình Đảng bộ trƣờng Chính trị tỉnh Thái Ngun chỉ đạo thực hiện
đào tạo, bồi dƣỡng lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộ, đảng viên cơ sở (2010
- 2020) ............................................................................................................. 63
2.2.1. Chỉ đạo tăng cường mở lớp đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị cho
đội ngũ cán bộ, đảng viên cơ sở .................................................................. 63
2.2.2. Chỉ đạo thực hiện đổi mới nội dung chương trình đào tạo, bồi dưỡng
lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộ, đảng viên cơ sở................................. 68
2.2.3. Chỉ đạo đổi mới phương pháp đào tạo, bồi dưỡng; tăng cường quản
lý chất lượng đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộ, đảng
viên cơ sở ..................................................................................................... 71
2.2.4. Chỉ đạo tiếp tục nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên đáp ứng
công tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộ, đảng viên

cơ sở ............................................................................................................. 76
2.2.5. Chỉ đạo tăng cường xây dựng, đầu tư cơ sở vật chất phục vụ đào tạo,
bồi dưỡng lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộ, đảng viên cơ sở ............... 82
CHƢƠNG 3. NHẬN XÉT VÀ BÀI HỌC KINH NGHIỆM.......................... 85
3.1. Nhận xét ................................................................................................... 85
3.1.1. Ưu điểm .............................................................................................. 85
3.1.2. Hạn chế .............................................................................................. 91
3.2. Bài học kinh nghiệm ................................................................................ 97
KẾT LUẬN ................................................................................................... 108
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ...................................................... 111

iv
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

STT Nội dung Chữ viết tắt

01 Đảng viên ĐV

02 Hội đồng nhân dân HĐND

03 Lý luận chính trị LLCT

04 Trung cấp lý luận chính trị TCLLCT

05 Trung cấp lý luận chính trị -
TCLLCT-HC

hành chính

06 Ủy ban nhân dân UBND


07 Xã hội chủ nghĩa XHCN

v

DANH MỤC BẢNG, BIỂU ĐỒ

Bảng 1.1. Các kỳ Đại hội Đảng bộ Trƣờng Chính trị tỉnh Thái Nguyên (giai đoạn
1997 - 2020)..................................................................................................................24
Bảng 1.2. Công tác mở lớp đào tạo, bồi dƣỡng lý luận chính trị cho đội ngũ cán
bộ, đảng viên cơ sở tại trƣờng Chính trị tỉnh Thái Nguyên (1997 - 2010).............43
Bảng 1.3. Cơ cấu về trình độ của đội ngũ giảng viên ..................................... 49
Bảng 2.1. Công tác mở lớp đào tạo, bồi dƣỡng lý luận chính trị cho đội ngũ cán
bộ, đảng viên cơ sở của trƣờng Chính trị tỉnh Thái Nguyên (2010 - 2020) ......... 65

DANH MỤC BIỂU ĐỒ
Biểu đồ 1.1: Quy mơ đào tạo, bồi dƣỡng lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộ,
đảng viên cơ sở tại trƣờng Chính trị tỉnh Thái Nguyên (1997 - 2010) ........... 44
Biểu đồ 2.1. Bƣớc phát triển về quy mô đào tạo, bồi dƣỡng lý luận chính trị
cho đội ngũ cán bộ, đảng viên cơ sở của trƣờng Chính trị tỉnh Thái Nguyên
(2010 - 2020) ................................................................................................... 66

1

MỞ ĐẦU

1. Lý do chọn đề tài

Công tác đào tạo, bồi dƣỡng lý luận chính trị là một bộ phận của cơng tác
tƣ tƣởng, cơng tác tổ chức cán bộ, có vai trị rất quan trọng đối với sự nghiệp

cách mạng. C. Mác đã chỉ rõ: “Vũ khí của sự phê phán cố nhiên không thể thay
thế được sự phê phán của vũ khí, lực lượng vật chất chỉ có thể bị đánh đổ bằng
lực lượng vật chất; nhưng lý luận cũng sẽ trở thành lực lượng vật chất, một khi
nó thâm nhập vào quần chúng” [10, tr.580]. V.I. Lênin khẳng định: “Không có
lý luận cách mạng thì cũng khơng có phong trào cách mạng” và “chỉ đảng nào
được lý luận tiên phong hướng dẫn thì mới có khả năng làm trịn vai trị chiến sĩ
tiên phong”[48, tr.30,32]. Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng nhấn mạnh: “Đảng muốn
vững thì phải có chủ nghĩa làm cốt, trong Đảng ai cũng phải hiểu, phải theo chủ
nghĩa ấy. Đảng mà khơng có chủ nghĩa cũng như người khơng có trí khơn, tàu
khơng có bàn chỉ nam”[34, tr.267-268]; “Khơng hiểu lý luận thì như người mù
đi đêm”. Nhƣ vậy, truyền bá lý luận cho cán bộ, đảng viên và quần chúng chính
là q trình “vật chất hóa” lý luận, góp phần đƣa chủ trƣơng, đƣờng lối của
Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nƣớc đi vào cuộc sống.

Trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, Đảng ta luôn coi trọng
công tác đào tạo và bồi dƣỡng cán bộ, đặc biệt là công tác đào tạo, bồi dƣỡng lý
luận chính trị cho đội ngũ cán bộ, đảng viên cơ sở. Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí
Minh đã thấy đƣợc vai trị của cơng tác đào tạo, bồi dƣỡng lý luận chính trị từ
rất sớm. Ngƣời chỉ rõ: Phải bồi dƣỡng giảng viên lý luận cho các chi bộ. Tất cả
các đảng viên phải cố gắng học tập, coi việc học tập lý luận chính trị là nhiệm
vụ quan trọng của mình. Ngƣời coi đối tƣợng học tập lý luận chính trị trƣớc hết
là cán bộ, đảng viên, hội viên các đồn thể, cán bộ các ngành chun mơn của
chính quyền, của quần chúng nhân dân. Cán bộ là những ngƣời đem chính sách
của Đảng, của chính phủ giải thích cho dân chúng hiểu rõ và thi hành, đồng thời
cũng đem tình hình của quần chúng báo cáo cho Đảng để đặt chính sách cho

2

đúng. Vì vậy, cán bộ là gốc của mọi công việc. Huấn luyện cán bộ là công việc
gốc của Đảng.


Cán bộ, đảng viên, đặc biệt là cán bộ, đảng viên ở cơ sở (xã, phƣờng, thị
trấn) có vai trị rất quan trọng trong việc thực hiện chức năng làm cầu nối giữa
Đảng với nhân dân, giữa cơng dân với chính quyền Nhà nƣớc. Họ là những
ngƣời trực tiếp tuyên truyền, phổ biến, vận động và tổ chức quần chúng nhân
dân thực hiện đƣờng lối, chủ trƣơng của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà
nƣớc trên địa bàn dân cƣ. Họ giữ vai trò quyết định năng lực lãnh đạo và sức
chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng, năng lực lãnh đạo và quản lý của chính quyền
cơ sở. Do vậy, đội ngũ cán bộ, đảng viên ở cơ sở phải đƣợc nâng cao trình độ
chun mơn, nghiệp vụ, đặc biệt là nâng cao trình độ lý luận chính trị.

Thấm nhuần lời dạy của Bác Hồ, ngay trong những năm tháng kháng
chiến trƣờng kỳ của dân tộc, tháng 9/1949, tại xã Quảng Nạp, nay là xã Bình
Thành, huyện Định Hóa, tỉnh Thái Nguyên, trƣờng Nguyễn Ái Quốc Trung
ƣơng (nay là Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh) đã ra đời, đáp ứng yêu
cầu đào tạo, bồi dƣỡng cán bộ phục vụ cho kháng chiến. Sau ngày hịa bình
đƣợc lập lại ở miền Bắc, trƣớc u cầu mới của sự nghiệp xây dựng xã hội chủ
nghĩa ở miền Bắc và đấu tranh giải phóng miền Nam, ngày 8/3/1957, Ban Bí thƣ
Trung ƣơng Đảng đã ra Chỉ thị số 08-CT/TW về việc mở trƣờng Đảng ở các cấp
để đào tạo, bồi dƣỡng cán bộ Đảng. Thực hiện Chỉ thị, ngày 4/7/1957, Ban
Thƣờng vụ Tỉnh ủy Thái Nguyên ban hành Quyết định số 344-QĐ/TU về việc
thành lập trƣờng Đảng tỉnh. Đây là mốc son quan trọng thể hiện sự quan tâm của
Đảng bộ tỉnh đối với công tác đào tạo, bồi dƣỡng cán bộ Đảng và xây dựng hệ
thống chính trị ở địa phƣơng.

Dƣới sự lãnh đạo của Tỉnh ủy, HĐND và Ủy ban hành chính tỉnh (sau này
là Ủy ban nhân dân tỉnh), sự giúp đỡ của các ban ngành, đoàn thể tỉnh, sự chỉ
đạo về công tác chuyên môn của Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, qua
các giai đoạn lịch sử, Trƣờng Chính trị tỉnh Thái Nguyên ngày càng phát triển,


3

khẳng định vai trị trong cơng tác đào tạo, bồi dƣỡng lý luận chính trị cho đội
ngũ cán bộ, đảng viên của tỉnh. Đội ngũ cán bộ do Trƣờng Chính trị tỉnh Thái
Nguyên đào tạo, bồi dƣỡng là lực lƣợng lãnh đạo nòng cốt ở các cấp, các ngành,
các cơ quan, đơn vị trong vận động quần chúng thực hiện nhiệm vụ chính trị,
góp phần làm nên thắng lợi to lớn trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nƣớc trƣớc
đây và cùng với quân dân cả nƣớc đẩy mạnh sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện
đại hóa, xây dựng và bảo vệ quê hƣơng Thái Nguyên ngày càng văn minh và
giàu đẹp ngày nay.

Để khẳng định sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng bộ Trƣờng Chính trị tỉnh Thái
Nguyên trong việc nâng cao chất lƣợng công tác đào tạo, bồi dƣỡng lý luận chính trị
cho đội ngũ cán bộ, đảng viên cơ sở thời gian qua, đánh giá những mặt làm đƣợc và
chƣa làm đƣợc, qua đó rút ra những bài học kinh nghiệm làm hành trang cho giai
đoạn phát triển mới, là một cán bộ của nhà trƣờng, tôi quyết định chọn đề tài “Đảng
bộ Trường Chính trị tỉnh Thái Ngun lãnh đạo cơng tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận
chính trị cho đội ngũ cán bộ, đảng viên cơ sở (1997 - 2020)” làm Luận văn Thạc sĩ
chuyên ngành Lịch sử Đảng cộng sản Việt Nam.

2. Lịch sử nghiên cứu vấn đề

Đã có nhiều cơng trình nghiên cứu liên quan đến đề tài đào tạo, bồi dƣỡng
lý luận chính trị cho cán bộ ở các thể loại khác nhau.

Ở thể loại sách, cuốn “Đổi mới cơng tác giáo dục chính trị tƣ tƣởng cho
cán bộ, đảng viên ở cơ sở của Việt Nam trong giai đoạn hiện nay” của tác giả
Vũ Ngọc Am (2003) đã trình bày về cơng tác giáo dục chính trị tƣ tƣởng với
việc nâng cao tính tự giác cách mạng cho cán bộ, đảng viên. Cuốn sách cũng đề
cập đến quá trình đổi mới nâng cao chất lƣợng cơng tác giáo dục chính trị tƣ

tƣởng cho cán bộ, đảng viên chống “diễn biến hịa bình” [1].

Ban Tuyên giáo Trung ƣơng biên soạn cuốn “Phƣơng pháp giảng dạy lý
luận chính trị dành cho giáo viên giảng dạy lý luận chính trị tại Trung tâm bồi
dƣỡng chính trị cấp huyện” (2008). Cuốn sách tập trung trình bày các phƣơng

4

pháp giảng dạy lý luận cho trung tâm bồi dƣỡng chính trị cấp huyện. Trong đó,
nội dung sách ít nhiều đề cập đến tầm quan trọng của cơng tác lý luận chính trị
đối với cán bộ nói chung, cán bộ cấp cơ sở nói riêng [7].

Cuốn “Lý luận và phƣơng pháp nghiên cứu, giáo dục lý luận chính trị”
(2010) của tác giả Phạm Huy Kỳ đã trình bày một số vấn đề lý luận và phƣơng
pháp của công tác nghiên cứu, giáo dục lý luận chính trị và cơng tác nghiên cứu,
biên soạn, giáo trình lịch sử đảng bộ địa phƣơng. Riêng về phần lý luận và
phƣơng pháp giáo dục lý luận chính trị, cuốn sách chủ yếu tập trung trình bày lý
luận và phƣơng pháp dạy học lý luận chính trị [36].

Ở thể loại đề tài, đề tài “Nhu cầu đào tạo, bồi dƣỡng lý luận chính trị của
đội ngũ cán bộ lãnh đạo chủ chốt cấp xã hiện nay (qua khảo sát một số tỉnh,
thành phố phía Bắc nƣớc ta)” của Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh
(2004) đã đề cập đến: Cơ sở xác định nhu cầu đào tạo, bồi dƣỡng lý luận chính
trị cho đội ngũ lãnh đạo chủ chốt cấp xã hiện nay ở nƣớc ta; thực trạng nhu cầu
đào tạo, bồi dƣỡng lý luận chính trị cho đội ngũ lãnh đạo chủ chốt cấp xã hiện
nay ở nƣớc ta. Từ việc phân tích thực trạng, đề tài đã khẳng định các quan điểm
chỉ đạo, phƣơng hƣớng nhiệm vụ cơ bản và đề xuất các giải pháp chủ yếu đáp
ứng nhu cầu đào tạo, bồi dƣỡng lý luận chính trị cho đội ngũ lãnh đạo chủ chốt
cấp xã hiện nay ở nƣớc ta [32].


Đề tài “Vận dụng tƣ tƣởng Hồ Chí Minh về cơng tác giáo dục lý luận
chính trị trong hệ thống các trƣờng chính trị nƣớc ta giai đoạn hiện nay” của chủ
nhiệm đề tài Ngô Ngọc Thắng (2008). Đề tài đã khái quát các luận điểm cơ bản
của Chủ tịch Hồ Chí Minh về cơng tác giáo dục lý luận chính trị, khảo sát thực
trạng vận dụng tƣ tƣởng Hồ Chí Minh về giáo dục vào công tác giáo dục lý luận
chính trị. Từ đó, đề tài đƣa ra giải pháp vận dụng tƣ tƣởng Hồ Chí Minh vào
giáo dục lý luận chính trị hiện nay [39].

Đề tài “Nghiên cứu và đề xuất một số giải pháp nâng cao chất lƣợng đào tạo,
bồi dƣỡng đội ngũ cán bộ, công chức xã phƣờng, thị trấn tỉnh Thái Nguyên” của

5

Trƣờng Chính trị tỉnh Thái Nguyên (2011). Đề tài đã nêu thực trạng cơng tác đào
tạo, bồi dƣỡng lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộ, công chức xã, phƣờng, thị trấn
ở tỉnh Thái Nguyên từ năm 2005 đến năm 2010. Thực trạng và nguyên nhân của
thực trạng là cơ sở để đề tài đƣa ra một số giải pháp nhằm nâng cao chất lƣợng đào
tạo, bồi dƣỡng đội ngũ cán bộ, công chức xã, phƣờng, thị trấn ở tỉnh Thái Nguyên
từ năm 2012 đến năm 2015 và những năm tiếp theo [47].

Ngoài ra, cịn có thể kể đến một số đề tài khác nhƣ: Đề tài “Đổi mới tƣ
duy lý luận vào việc đổi mới nội dung, chƣơng trình bài giảng và giáo trình
giảng dạy lý luận Mác - Lênin trong Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ
V” của chủ nhiệm đề tài Nguyễn Đức Bình; Đề tài “Những luận cứ khoa học và
thực tiễn cho việc hình thành chƣơng trình trung cấp lý luận chính trị trong các
trƣờng đào tạo cán bộ của Đảng và Nhà nƣớc ở tỉnh, thành phố năm 2000” của
chủ nhiệm đề tài Tống Trần Sinh; …

Ở thể loại luận án - luận văn, luận án của tác giả Cầm Thị Lai về “Đào
tạo, bồi dƣỡng lý luận chính trị hành chính cho đội ngũ cán bộ chuyên trách cấp

xã ở các tỉnh Tây Bắc giai đoạn hiện nay” (2012) đã đề cập đến: Khái niệm, vị
trí, vai trị, nội dung, phƣơng thức của đào tạo, bồi dƣỡng lý luận chính trị - hành
chính cho đội ngũ cán bộ chuyên trách cấp xã ở các tỉnh Tây Bắc; thực trạng
cơng tác đào tạo, bồi dƣỡng lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộ chuyên trách
cấp xã ở các tỉnh Tây Bắc những năm qua. Luận án dự báo, mục tiêu, phƣơng
hƣớng và những giải pháp chủ yếu nhằm đẩy mạnh cơng tác đào tạo, bồi dƣỡng
lý luận chính trị - hành chính cho đội ngũ cán bộ chuyên trách cấp xã ở các tỉnh
Tây Bắc đến năm 2020 [37].

Luận văn “Chất lƣợng giáo dục lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộ cấp
xã của huyện Văn Chấn, tỉnh Yên Bái hiện nay” của Bùi Thị Doan (2015). Luận
văn nghiên cứu một số vấn đề lý luận về đội ngũ cán bộ cấp xã, tiêu chí đánh giá
chất lƣợng giáo dục lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộ cấp xã; đánh giá thực
trạng chất lƣợng giáo dục lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộ cấp xã của huyện

6

Văn Chấn, tỉnh Yên Bái. Từ đó, đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao chất lƣợng
giáo dục lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộ cấp xã tại địa phƣơng [11].

Luận văn “Quận ủy quận 12, thành phố Hồ Chí Minh lãnh đạo cơng tác
giáo dục lý luận chính trị cho cán bộ, đảng viên hiện nay” của Phạm Thị Sông
Hƣơng (2017) gồm 3 chƣơng. Trong đó, tác giả đã trình bày kết quả nghiên cứu
một số vấn đề về công tác giáo dục lý luận chính trị; thực trạng, nguyên nhân và
kinh nghiệm của Quận ủy quận 12, thành phố Hồ Chí Minh trong lãnh đạo cơng
tác giáo dục lý luận chính trị cho cán bộ, đảng viên; đề xuất phƣơng hƣớng và giải
pháp tăng cƣờng sự lãnh đạo của Quận ủy quận 12 đối với cơng tác giáo dục lý
luận chính trị cho cán bộ, đảng viên trong giai đoạn tiếp theo [35].

Luận văn thạc sĩ ngành Xây dựng Đảng và chính quyền nhà nƣớc “Công

tác đào tạo, bồi dƣỡng lý luận của Trƣờng Chính trị tỉnh Thái Nguyên hiện nay”
của Bùi Thanh Thảo (2019). Luận văn đã đề cập một số vấn đề lý luận chung về
công tác đào tạo, bồi dƣỡng lý luận của Trƣờng Chính trị ở Việt Nam hiện nay;
đánh giá thực trạng công tác đào tạo, bồi dƣỡng lý luận của Trƣờng Chính trị tỉnh
Thái Nguyên giai đoạn từ năm 2013 đến năm 2019. Trên cơ sở thực trạng, luận
văn đề ra phƣơng hƣớng và giải pháp đẩy mạnh mẽ công tác đào tạo, bồi dƣỡng
lý luận của Trƣờng Chính trị tỉnh Thái Nguyên trong giai đoạn tiếp theo [38].

Các cơng trình khoa học nói trên đã đề cập đến nhiều khía cạnh khác nhau
về đào tạo, bồi dƣỡng lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộ; chỉ ra vai trò quan
trọng của công tác đào tạo, bồi dƣỡng lý luận chính trị trong việc định hƣớng tƣ
tƣởng cho cán bộ trong giai đoạn cách mạng hiện nay. Tuy nhiên, cho đến nay,
chƣa có cơng trình nghiên cứu nào trình bày một cách đầy đủ, hệ thống về quá
trình Đảng bộ Trƣờng Chính trị tỉnh Thái Ngun lãnh đạo cơng tác đào tạo, bồi
dƣỡng lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộ, đảng viên cơ sở giai đoạn từ năm
1997 đến năm 2020. Các cơng trình nghiên cứu đi trƣớc là nguồn tài liệu quý giá
để tác giả tham khảo khi thực hiện luận văn này.

7

3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1. Mục đích nghiên cứu
Luận văn làm rõ q trình Đảng bộ Trƣờng Chính trị tỉnh Thái Ngun

lãnh đạo cơng tác đào tạo, bồi dƣỡng lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộ, đảng
viên cơ sở trong giai đoạn từ năm 1997 đến năm 2020.
3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu

- Sƣu tầm, tập hợp các văn kiện, các tài liệu liên quan trực tiếp hoặc gián

tiếp đến công tác đào tạo, bồi dƣỡng lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộ, đảng
viên ở cơ sở từ năm 1997 đến năm 2020, đồng thời khai thác triệt để các thông tin
lịch sử có trong các tài liệu này để phục vụ cho đề tài nghiên cứu, làm rõ cơ sở lý
luận và thực tiễn của vấn đề Đảng bộ Trƣờng Chính trị tỉnh lãnh đạo công tác đào
tạo, bồi dƣỡng lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộ, đảng viên cơ sở.

- Nghiên cứu biện pháp chỉ đạo thực hiện của Đảng bộ Trƣờng Chính trị
tỉnh Thái Nguyên, những kết quả đạt đƣợc trong cơng tác đào tạo, bồi dƣỡng lý
luận chính trị cho đội ngũ cán bộ, đảng viên cơ sở.

- Phân tích những ƣu điểm và hạn chế của quá trình trên, chỉ ra những
nguyên nhân, đồng thời đúc rút những kinh nghiệm lãnh đạo nâng cao chất lƣợng
công tác đào tạo, bồi dƣỡng lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộ, đảng viên cơ sở
của Đảng bộ Trƣờng Chính trị tỉnh Thái Nguyên trong giai đoạn mới.
4. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu
4.1. Đối tượng nghiên cứu

- Sự lãnh đạo của Đảng bộ Trƣờng Chính trị tỉnh Thái Ngun với cơng tác
đào tạo, bồi dƣỡng lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộ, đảng viên cơ sở.

- Căn cứ vào chức năng của Trƣờng Chính trị tỉnh Thái Nguyên, tác giả tập
trung nghiên cứu đối tƣợng là đội ngũ cán bộ, đảng viên cấp cơ sở (xã, phƣờng, thị
trấn) tham gia các lớp đào tạo, bồi dƣỡng lý luận chính trị tại nhà trƣờng.

8

4.2. Phạm vi nghiên cứu
Về nội dung: Luận văn nghiên cứu quá trình Đảng bộ Trƣờng Chính trị

tỉnh Thái Ngun lãnh đạo cơng tác đào tạo, bồi dƣỡng lý luận chính trị cho đội

ngũ cán bộ, đảng viên cơ sở trong giai đoạn từ năm 1997 đến năm 2020.

Trong nội dung trình bày về cơng tác đào tạo, bồi dƣỡng lý luận chính trị
cho đội ngũ cán bộ, đảng viên cơ sở trƣớc năm 1997, do hạn chế về tƣ liệu nên
tác giả chủ yếu nghiên cứu về cơng tác đào tạo, bồi dƣỡng lý luận chính trị cho
đội ngũ cán bộ, đảng viên cơ sở của Trƣờng Đào tạo, bồi dƣỡng cán bộ - Trƣờng
Chính trị tỉnh Bắc Thái từ năm 1990 đến năm 1996.

Về không gian: Luận văn tập trung nghiên cứu vấn đề tại Trƣờng Chính trị tỉnh
Thái Nguyên (địa chỉ: 330/1 đƣờng Bắc Kạn, TP.Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên).

Về thời gian: Luận văn tập trung nghiên cứu vấn đề từ năm 1997 đến năm
2020. Trong đó, năm 1997 là thời điểm Trƣờng đổi tên thành Trƣờng Chính trị
tỉnh Thái Nguyên từ các cơ sở tiền thân. Thời gian nghiên cứu bao gồm các
nhiệm kỳ Đại hội Đảng bộ Trƣờng Chính trị tỉnh Thái Nguyên khóa IV
(1998 - 2000), khóa V (nhiệm kỳ 2000 - 2003), khóa VI (nhiệm kỳ
2003 - 2005), khóa VII (nhiệm kỳ 2005 - 2010), khóa VIII (nhiệm kỳ 2010 -
2015) và khóa IX (nhiệm kỳ 2015 - 2020).

5. Nguồn tƣ liệu và phƣơng pháp nghiên cứu

5.1. Nguồn tư liệu
Nguồn tƣ liệu chủ yếu của luận văn là các văn kiện của Ban Chấp hành

Trung ƣơng Đảng Cộng sản Việt Nam; các văn bản của Nhà nƣớc Cộng hòa xã
hội chủ nghĩa Việt Nam; các Nghị quyết, Báo cáo của Tỉnh ủy, UBND tỉnh Thái
Nguyên; các Nghị quyết, Báo cáo của Đảng bộ Trƣờng Chính trị tỉnh Thái
Nguyên liên quan đến cơng tác đào tạo, bồi dƣỡng lý luận chính trị. Ngồi ra,
luận văn cịn tham khảo một số sách chuyên khảo và bài nghiên cứu công bố
trên các tạp chí khoa học.


9

5.2. Phương pháp nghiên cứu

Trong quá trình thực hiện luận văn, tác giả đã sử dụng chủ yếu phƣơng pháp
lịch sử và phƣơng pháp logic. Phƣơng pháp lịch sử giúp làm rõ sự lãnh đạo của
Đảng bộ Trƣờng Chính trị tỉnh Thái Ngun với cơng tác đào tạo, bồi dƣỡng lý
luận chính trị cho đội ngũ cán bộ, đảng viên cơ sở trong giai đoạn từ năm 1997 đến
năm 2020. Sử dụng phƣơng pháp logic để đánh giá một cách khái quát thành tựu,
hạn chế, rút ra bài học trong lãnh đạo nâng cao chất lƣợng cơng tác đào tạo, bồi
dƣỡng lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộ, đảng viên cơ sở. Ngoài ra, luận văn còn
sử dụng các phƣơng pháp khác nhƣ: So sánh, thống kê, tổng hợp, phân tích, v.v..

6. Đóng góp của luận văn

Luận văn hệ thống các quan điểm, chủ trƣơng của Trung ƣơng Đảng,
Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên về công tác đào tạo, bồi dƣỡng lý luận chính trị cho
đội ngũ cán bộ, đảng viên. Trên cơ sở đó, hệ thống các chủ trƣơng, quá trình chỉ
đạo của Đảng bộ Trƣờng Chính trị tỉnh Thái Ngun trong lãnh đạo cơng tác
đào tạo, bồi dƣỡng lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộ, đảng viên cơ sở; làm rõ
vai trò của Đảng bộ Trƣờng trong lãnh đạo nâng cao chất lƣợng cơng tác đào tạo,
bồi dƣỡng lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộ, đảng viên cơ sở giai đoạn từ năm
1997 đến năm 2020; Khẳng định ƣu điểm, nhìn nhận khuyết điểm và bƣớc đầu
rút ra những bài học kinh nghiệm trong lãnh đạo công tác đào tạo, bồi dƣỡng lý
luận chính trị cho đội ngũ cán bộ, đảng viên cơ sở của Đảng bộ Trƣờng. Từ đó,
luận văn gợi mở một số suy nghĩ có thể vận dụng vào thực tiễn lãnh đạo công
tác đào tạo, bồi dƣỡng lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộ, đảng viên cơ sở
trong giai đoạn tiếp theo.


7. Kết cấu của luận văn

Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Danh mục Tài liệu tham khảo và Phụ lục,
phần nội dung của luận văn đƣợc chia làm ba chƣơng.

10

Chƣơng 1: Đảng bộ Trƣờng Chính trị tỉnh Thái Nguyên lãnh đạo công tác đào
tạo, bồi dƣỡng lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộ, đảng viên cơ sở (1997 - 2010)

Chƣơng 2: Đảng bộ Trƣờng Chính trị tỉnh Thái Nguyên lãnh đạo công tác đào
tạo, bồi dƣỡng lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộ, đảng viên cơ sở (2010 - 2020)

Chƣơng 3: Nhận xét và bài học kinh nghiệm

11

CHƢƠNG 1
ĐẢNG BỘ TRƢỜNG CHÍNH TRỊ TỈNH THÁI NGUYÊN LÃNH ĐẠO

CÔNG TÁC ĐÀO TẠO, BỒI DƢỠNG LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ
CHO ĐỘI NGŨ CÁN BỘ, ĐẢNG VIÊN CƠ SỞ
(1997 - 2010)

1.1. Những yếu tố tác động đến cơng tác đào tạo, bồi dƣỡng lý luận chính trị
cho đội ngũ cán bộ, đảng viên cơ sở của Trƣờng Chính trị tỉnh Thái Nguyên
và chủ trƣơng của Đảng bộ Trƣờng

1.1.1. Những yếu tố tác động đến công tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị
cho đội ngũ cán bộ, đảng viên cơ sở của Trường Chính trị tỉnh Thái Nguyên

1.1.1.1. Lịch sử hình thành và phát triển của Đảng bộ Trường Chính trị tỉnh
Thái Nguyên

Trƣờng Chính trị tỉnh Thái Ngun có những tổ chức tiền thân là Trƣờng
Đảng tỉnh Thái Nguyên (thành lập ngày 4/7/1957), Trƣờng Hành chính tỉnh Thái
Nguyên (thành lập năm 1963) và Trƣờng Đoàn Thanh niên tỉnh Thái Nguyên
(thành lập năm 1963). Từ năm 1965, sau khi có quyết định sáp nhập tỉnh Thái
Nguyên và tỉnh Bắc Kạn thành tỉnh Bắc Thái, các trƣờng trên đây cũng đƣợc sáp
nhập với các trƣờng của tỉnh Bắc Kạn thành các trƣờng của tỉnh Bắc Thái. Từ
năm 1990, Trƣờng Đảng, Trƣờng Hành Chính và Trƣờng Đồn Thanh niên sáp
nhập thành Trƣờng Đào tạo, bồi dƣỡng cán bộ tỉnh Bắc Thái; từ năm 1994, là
Trƣờng Chính trị tỉnh Bắc Thái; và từ năm 1997 đến nay là Trƣờng Chính trị
tỉnh Thái Nguyên.

Trường Đảng tỉnh Thái Nguyên (4/7/1957 - 1965)

Kể từ khi chi bộ Đảng đầu tiên của tỉnh Thái Nguyên đƣợc thành lập vào
mùa thu năm 1936, trong suốt q trình của cuộc vận động cách mạng giải
phóng dân tộc dẫn tới thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945, dƣới sự
lãnh đạo của Trung ƣơng Đảng, Xứ ủy Bắc Kỳ, các tổ chức Đảng ở Thái

12

Nguyên đã rất quan tâm tới vấn đề cán bộ và huấn luyện cán bộ. Sau khi Cách
mạng Tháng Tám năm 1945 thành cơng, chính quyền cách mạng đƣợc thiết lập
trên phạm vi toàn tỉnh, để bảo vệ và giữ vững thành quả cách mạng, xây dựng xã
hội mới, đòi hỏi cán bộ địa phƣơng phải có những hiểu biết mới, khả năng mới đáp
ứng yêu cầu của nhiệm vụ cách mạng. Sau khi Ban Chấp hành Đảng bộ lâm thời
tỉnh Thái Nguyên đƣợc thành lập, tháng 9/1945, Đảng bộ đã lãnh đạo tăng cƣờng
công tác đào tạo, bồi dƣỡng cán bộ.


Trong 3 năm thực hiện kế hoạch khôi phục kinh tế, hàn gắn vết thƣơng chiến
tranh (1955 - 1957), Đảng và Nhà nƣớc thấy rõ yêu cầu phải xúc tiến đào tạo, bồi
dƣỡng đội ngũ cán bộ các cấp, đồng thời nâng cao chất lƣợng huấn luyện cán bộ,
dần dần đƣa công tác này đi vào cơ bản, nền nếp, chính quy, đạt hiệu quả thiết
thực. Ngày 8/3/1957, Ban Bí thƣ Trung ƣơng Đảng ra Chỉ thị số 08-CT/TW về việc
mở trƣờng Đảng ở các cấp để đào tạo, bồi dƣỡng cán bộ. Thực hiện Chỉ thị trên,
ngày 4/7/1957, Ban Thƣờng vụ Tỉnh ủy Thái Nguyên đã ra Nghị quyết số
344-NQ/TN thành lập Trƣờng Đảng. Theo Nghị quyết, Trƣờng Đảng tỉnh Thái
Nguyên có chức năng, nhiệm vụ “đào tạo, bồi dƣỡng về lý luận và chính trị cho cán
bộ cơ sở của Đảng” trên địa bàn tỉnh.

Ban Thƣờng vụ Tỉnh ủy Thái Nguyên điều 9 cán bộ đang công tác tại Ban
Tuyên huấn Tỉnh ủy về công tác ở trƣờng Đảng tỉnh. Ban lãnh đạo nhà trƣờng
gọi là Ban Hiệu ủy. Ban Thƣờng vụ Tỉnh ủy, Ban Hiệu ủy lãnh đạo công tác
chuẩn bị mọi mặt từ cơ sở vật chất, đội ngũ cán bộ, giảng viên và phối hợp với Ban
Tuyên huấn cùng các cấp ủy địa phƣơng đánh giá, tuyển chọn cán bộ theo đúng đối
tƣợng để mở khóa huấn luyện đầu tiên. Nhiều vấn đề khác cũng đƣợc Ban Hiệu ủy
Nhà trƣờng đƣa ra thảo luận nhằm phục vụ tốt cho công tác mở lớp. Có một thực tế
của thời điểm sau khi thành lập trƣờng là sự phân công nhiệm vụ cho cán bộ làm
công tác tại trƣờng Đảng chƣa đƣợc rõ ràng: Tỉnh ủy chƣa phân công cán bộ Tỉnh
ủy phụ trách công tác trƣờng Đảng; đơi khi, Tỉnh ủy cịn điều động một số cán bộ
nhà trƣờng đi giải quyết những công việc đột xuất ở địa phƣơng. Sự phối hợp, phân

13

công công tác giữa Ban Tuyên huấn Tỉnh ủy với Trƣờng Đảng tỉnh cũng chƣa rõ
ràng. Chế độ học tập và công tác của cán bộ, giảng viên trƣờng Đảng chƣa đƣợc
quy định rõ. Thêm vào đó là những “bỡ ngỡ” buổi ban đầu khi chuyển công tác
mới của cán bộ nhà trƣờng, nhất là khó khăn về nguồn tài liệu, về phƣơng pháp

giảng dạy, nghiên cứu…

Dƣới sự chỉ đạo trực tiếp của Ban Thƣờng vụ Tỉnh ủy, những khó khăn
trong thời gian đầu thành lập đã đƣợc Trƣờng Đảng tỉnh Thái Nguyên tập trung
tháo gỡ. Từng bƣớc một, cơ sở vật chất, đội ngũ cán bộ, giảng viên, nội dung
chƣơng trình giảng dạy, phƣơng pháp giảng dạy… đƣợc xây dựng, củng cố. Ngày
31/7/1957, Ban Thƣờng vụ Tỉnh ủy đã ra Nghị quyết số 383-NQ/TN thành lập Ban
Cần vụ giáo dục của tỉnh. Nhiệm vụ của Ban Cần vụ giáo dục là giúp cho công tác
đào tạo, bồi dƣỡng cán bộ của tỉnh cũng nhƣ công tác Trƣờng Đảng đi vào nền nếp.

Thời gian đầu Trƣờng Đảng tỉnh đi vào hoạt động, các đảng viên là cán bộ
của nhà trƣờng vẫn sinh hoạt đảng trong chi bộ Ban Tuyên huấn Tỉnh ủy. Tuy
nhiên, việc sinh hoạt chung có nhiều mặt không thuận lợi và bất cập trong chỉ đạo
của cấp ủy do tính chất cơng tác của bộ phận tuyên huấn và bộ phận trƣờng Đảng
có những điểm chuyên biệt. Nhận thấy những vấn đề đó, theo đề nghị của chi bộ
Ban Tuyên huấn và Đảng ủy Dân - Chính - Đảng tỉnh, để bảo đảm sự lãnh đạo trực
tiếp, sâu sát, toàn diện, phù hợp của cấp ủy đảng đối với Trƣờng Đảng, ngày
16/12/1957, Ban Thƣờng vụ Tỉnh ủy Thái Nguyên đã ra Nghị quyết số 595-NQ/TN
thành lập chi bộ Trƣờng Đảng, trên cơ sở tách ra từ chi bộ Ban Tuyên huấn. Việc
thành lập chi bộ Đảng là một bƣớc phát triển trong công tác tổ chức của Trƣờng.
Chi bộ Đảng lãnh đạo Ban Hiệu ủy tổ chức mọi hoạt động của nhà trƣờng, mà
trọng tâm là công tác đào tạo, bồi dƣỡng cán bộ cơ sở.

Ngay trong năm 1957, nhà trƣờng đã mở lớp huấn luyện lý luận sơ cấp
đầu tiên với hơn 100 học viên. Tính đến hết năm 1958, nhà trƣờng đã mở đƣợc 7
khóa huấn luyện cho 755 cán bộ cấp ủy cơ sở và cán bộ cấp ủy thuộc các cơ
quan Dân - Chính - Đảng ở huyện và tỉnh. Từ năm 1960 trở đi, nhà trƣờng đã

14


mở khóa học lý luận thƣờng thức. Lớp đầu tiên có 135 học viên tham dự, học
theo phƣơng pháp mới, thời gian học là hai tháng.

Đến năm 1965, trải qua chặng đƣờng gần 10 năm kể từ ngày thành lập, dƣới
sự lãnh đạo của Chi bộ Đảng, Trƣờng Đảng tỉnh Thái Nguyên đã đạt những kết
quả bƣớc đầu trong công tác đào tạo, bồi dƣỡng đội ngũ cán bộ cơ sở. Hàng
trăm cán bộ chủ chốt ở cơ sở đã tham gia các khóa huấn luyện khác nhau. Trình
độ nhận thức lý luận, trình độ văn hóa, năng lực lãnh đạo đã đƣợc nâng lên một
bƣớc căn bản. Bằng sự đoàn kết, nỗ lực phấn đấu, khắc phục khó khăn của buổi
đầu thành lập, phát huy những kinh nghiệm quý báu về công tác đào tạo cán bộ
trong thời kỳ kháng chiến trƣớc đó, đƣợc sự quan tâm, lãnh đạo trực tiếp của
Ban Thƣờng vụ Tỉnh ủy, Hội đồng giảng viên, cán bộ, nhân viên, nhà trƣờng đã
có bƣớc trƣởng thành. Việc mở lớp đƣợc tiến hành ngày càng nền nếp, quy củ.
Việc tổng kết các khóa học đƣợc thực hiện thƣờng xuyên, nhiều kiến nghị, đề
xuất giải pháp đƣợc nhà trƣờng đƣa ra nhằm đảm bảo cho các khóa đào tạo, bồi
dƣỡng cán bộ càng về sau càng đạt hiệu quả cao hơn.

Trường Đảng tỉnh Bắc Thái (7/1965 - 5/1990)

Ngày 21/4/1965, Ủy ban Thƣờng vụ Quốc hội khóa III nƣớc Việt Nam
Dân chủ Cộng hòa đã ra Nghị quyết số 103 về việc hợp nhất tỉnh Bắc Kạn và tỉnh
Thái Nguyên thành tỉnh Bắc Thái. Ngày 1/7/1965, tỉnh Bắc Thái chính thức thành
lập. Theo sự hợp nhất đó, các cơ quan trực thuộc Đảng bộ và chính quyền hai tỉnh
Bắc Kạn và Thái Nguyên trƣớc đó đã nhanh chóng tiến hành sự hợp nhất để trở
thành những cơ quan trực thuộc Đảng bộ và chính quyền tỉnh Bắc Thái. Tháng
7/1965, Trƣờng Đảng tỉnh Bắc Thái đƣợc thành lập. Đội ngũ cán bộ, giảng viên,
nhân viên nhiều hơn và địa bàn công tác cũng rộng hơn. Tổ chức cơ sở Đảng lãnh
đạo mọi mặt hoạt động của nhà trƣờng là chi bộ Trƣờng Đảng tỉnh Bắc Thái.

Từ tháng 9/1965, khi đế quốc Mỹ cho máy bay đánh phá Bắc Thái, Trƣờng

Đảng tỉnh cùng với các cơ quan, ban ngành trong tỉnh đã khẩn trƣơng chuyển
hƣớng hoạt động từ thời bình sang thời chiến. Cán bộ, giảng viên, nhân viên cùng