MỤC LỤC
MỞ ĐẦU...............................................................................................................1
NỘI DUNG............................................................................................................9
CHƯƠNG 1: CHÍNH QUYỀN HUYỆN TRONG THỰC THI CHÍNH SÁCH
XĨA ĐĨI GIẢM NGHÈO Ở NƯỚC CỘNG HỊA DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO
- MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN.............................................................................9
1.1. Chính quyền cấp huyện ở nước Cộng hịa dân chủ Nhân dân Lào – Vị trí, vai trị
và chức năng, nhiệm vụ..........................................................................................9
1.2. Chính sách xóa đói, giảm nghèo và thực thi chính sách xóa đói giảm nghèo....12
1.3. Những hoạt động cơ bản của chính quyền huyện trong thực thi chính sách xóa
đói giảm nghèo.....................................................................................................16
Tiểu kết chương 1.................................................................................................22
2.1. Khái qt chung về huyện Xaychamphon tỉnh Bolikhamxay nước Cộng hòa
Dân chủ Nhân dân Lào và tình hình đói nghèo của Huyện.....................................23
2.2. Hoạt động của chính quyền huyện Xaychamphon tỉnh Bolikhamxay trong thực
hiện chính sách xóa đói, giảm nghèo.....................................................................29
2.3. Đánh giá những thành công, hạn chế và nguyên nhân......................................38
Tiểu kết chương 2.................................................................................................41
CHƯƠNG 3PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU
QUẢ HOẠT ĐỘNG CỦA CHÍNH QUYỀN HUYỆN XAYCHAMPHON TỈNH
BOLIKHAMXAY NƯỚC CỘNG HỊA DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO TRONG
THỰC THI CHÍNH SÁCH XĨA ĐÓI, GIẢM NGHÈO.......................................42
3.1. Phươnghướng................................................................................................42
3.2.Giải pháp nâng cao hiệu quả việc thực hiện chính sách xóa đói giảm nghèo của
chính quyền huyện Xaychamphon.........................................................................45
Tiểu kết chương 3.................................................................................................51
KẾT LUẬN..........................................................................................................53
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO...............................................................54
TÓM TẮT KHÓA LUẬN....................................................................................57
DANH MỤC CHỮ CÁI VIẾT TẮT
1
2
CHDCND
XĐGN
Cộng hòa dân chủ nhân dân
Xóa đói giảm nghèo
DANH MỤC BẢNG
Bảng 2.1: Một số thông tin về điều kiện tự nhiên của huyện Xaychamphon tỉnh
Bolikhamxay hiện nay..........................................................................23
Bảng 2.2: Tình hình phát triển kinh tế của huyện Xaychamphon tỉnh Bolikhamxay
từ năm 2010 đến năm 2018...................................................................25
Bảng 2.3: Tình hình xã hội của huyện Xaychamphon tỉnh Bolikhamxay, nước
CHDCND Lào hiện nay........................................................................26
Bảng 2.4: Số trường học và số học sinh của huyện Xaychamphon tỉnh Bolikhamxay
hiện nay................................................................................................27
Bảng 2.5: Đặc điểm tình hình đói nghèo của huyện Xaychamphon tỉnh Bolikhamxay
từ năm 2010 đến năm 2018...................................................................28
Bảng 2.6: Kế hoạch của chính sách xóa đói giảm nghèo của huyện Xaychamphon
tỉnh Bolikhamxay từ năm 2010 đến năm 2018.......................................30
Bảng 2.7: Số lần tuyên truyền, phổ biến chính sách xóa đói giảm nghèo của huyện
Xaychamphon tỉnh Bolikhamxay từ năm 2010 đến 2018.......................32
Bảng 2.8: Số lần kiểm tra, đôn đốc thực hiện chính sách xóa đói giảm nghèo của
huyện Xaychamphon tỉnh Bolikhamxay từ năm 2010 đến năm 2018.....36
Bảng 2.9: Tổng kết, đánh giá việc thực thi chính sách xóa đói giảm nghèo của huyện
Xaychamphon tỉnh Bolikhamxay từ năm 2010 đến năm 2018...............37
1
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Đói nghèo là một phạm trù lịch sử có tính tương đối ở từng thời kỳ và ở
mọi quốc gia. Hiện nay, trên thế giới có khoảng hơn 1,2 tỷ người đang sống
trong cảnh đói nghèo, kể cả nước có thu nhập cao nhất thế giới vẫn có một tỷ lệ
dân số sống trong tình trạng nghèo nàn cả về vật chất và tinh thần. Trong xu thế
hợp tác và tồn cầu hố hiện nay thì vấn đề xố đói giảm nghèo khơng cịn là
trách nhiệm của một quốc gia mà đã trở thành mối quan tâm của cả động đồng
Quốc tế.
Nước Cộng hòa dân chủ Nhân dân Lào (CHDCND) là một trong những
nước có thu nhập trung bình do đó đối với nước Cộng hịa Dân chủ Nhân dân
Lào, việc xóa đói giảm nghèo luôn được Đảng và Nhà nước ưu tiên hàng đầu
và là nhiệm vụ chung của toàn xã hội. Trong đó chính sách xóa đói giảm
nghèo là một trong những phần quan trọng trong chính sách phát triển kinh tế
- xã hội là một mục tiêu của chương trình mục tiêu phát triển kinh tế. Giải
quyết tốt vấn đề xóa đói giảm nghèo có ý nghĩa chiến lược đối với sự ổn định
và phát triển đất nước.
Huyện Xaychamphon thuộc tỉnh Bolikhamxay nằm ở miền trung của
nước CHDCND Lào với rất nhiều thuận lợi cũng như cũng có mốt số hạn chế
nhất định trong quá trình phát triển kinh tế của huyện. Trong thời gian qua chính
quyền huyện Xaychamphon đã nhận thức đúng đắn cũng như chú trọng trong
việc thực thi chính sách xóa đói giảm nghèo trên địa bàn huyện. Nhờ vậy việc
thực thi chính sách xóa đói giảm nghèo đã được xây dựng, tổ chức thực hiện,
đánh giá đã được thực hiện và có đóng góp khơng nhỏ vào q trình xóa đói
giảm nghèo tại huyện Xaychamphon trong thời gian qua.
Tuy nhiên bên cạnh những thành tựu đã đạt được của chính quyền huyện
Xaychamphon trong việc thực thi chính sách xóa đói giảm nghèo thì cơng tác
này vẫn cịn tồn tại những hạn chế nhất định khi một số điểm của chính sách đối
với cơng tác xóa đói giảm nghèo còn nhiều bất cập, chưa được tuyên truyền một
cách đúng mức và chưa có hiệu quả cao, chưa định hướng rõ về mơ hình xóa đói
2
giảm nghèo, chưa có tính bền vững, cịn nhiều vấn đề bức xúc đang đặt ra, cần
giải quyết ngay.
Từ đó, việc làm rõ vai trị của chính quyền huyện trong thực thi chính
sách xóa đói giảm nghèo bao gồm các nội dung gì? Thực trạng chính quyền
huyện Xaychamphon tỉnh Bolikhamxay nước Cộng hịa Dân chủ Nhân dân Lào
thực thi chính sách xóa đói giảm nghèo trong những năm qua đạt được thành tựu
và cịn hạn chế gì cũng như quan điểm và giải pháp khắc phục những điều đó?
là những câu hỏi mà chúng ta cần phải trả lời.
Xuất phát từ những vấn đề lý luận cũng như thực tiễn do vậy em đã lựa
chọn đề tài: “Chính quyền huyện trong thực thi chính sách xóa đói giảm
nghèo ở huyện Xaychamphon tỉnh Bolikhamxay nước Cộng hòa Dân chủ
Nhân dân Lào” đề làm đề tài khóa luận chun ngành Chính trị học với mong
muốn làm rõ hơn những vấn đề này.
2. Tổng quan tình hình nghiên cứu
Chính sách xóa đói giảm nghèo nói chung cũng như chính quyền huyện
trong thực thi chính sách xóa đói giảm nghèo nói riêng là những vấn đề thu
hút được rất nhiều các nhà nghiên cứu, các học giả, các nghiên cứu sinh, học
viên nghiên cứu về các nội dung trong vấn đề này. Xoay quanh các nội dung
này, chúng ta có thể kể đến các cơng trình nghiên cứu đó là:
Thứ nhất, các cơng trình nghiên cứu về chính quyền huyện
“Về hệ thống chính trị ở Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào” (1987),
Kaysone Phomvihane, Nxb. Quốc gia Lào, Viêng Chăn: Qua cuốn sách Chủ
tịch Kaysone Phomvihane đã tổng quan chung về lịch sử hình thành và phát
triển của hệ thống chính trị của nước CHDCND Lào, từ đó tiến hành làm rõ
một số vấn đề lý luận cũng như thực trạng tổ chức, vận hành và mối quan hệ
giữa các yếu tố trong hệ thống chính trị của nước CHDCND Lào. Đặc biệt
Chủ tịch Kaysone Phomvihan đã đề xuất những giải pháp nhằm tăng cường
chất lượng và hiệu quả trong hoạt động của hệ thống chính trị các cấp đặc biệt
là cấp huyện trong thời gian đất nước tiến hành xây dựng XHCN.
“Hoàn thiện pháp luật về các tổ chức hoạt động của chính quyền địa
phưởng ở nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào trong giai đoạn hiện nay”
3
(2012), Anouxa Keobounphan, Khóa luận Luật học, Đại học Luật Hà Nội, Hà Nội:
Qua khóa luận tác giả đã khái quát chung những vấn đề lý luận trong hoạt động của
chính quyền địa phương. Từ đó tác giả tiến hành phân tích thực trạng hoạt động
của chính quyền địa phương với những thành tựu và hạn chế cũng như rút ra các
bài học kinh nghiệm để đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật về tổ
chức và hoạt động của chính quyền địa phương trong thời gian tới.
“Đổi mới tổ chức và hoạt động của chính quyền cấp huyện ở nước Cộng
hòa Dân chủ Nhân dân Lào trong giai đoạn hiện nay” (2014), Sít thi đết
Lattalamany, Luận án tiến sĩ Chính trị học, Học viện chính trị quốc gia Hồ Chí
Minh, Hà Nội: Trong luận án tác giả đã tổng quan các vấn đề nghiên cứu về
chính quyền cấp huyện đồng thời phân tích cơ sở lý luận về tổ chức và hoạt
động của chính quyền cấp huyện. Từ đó luận án tiến hành phân tích thực trạng
hoạt động của chính quyền cấp huyện và làm rõ một vài điểm còn bất cập trong
tổ chức và hoạt động để từ đó đề xuất một số định hướng và giải pháp nhằm giải
quyết vấn đề này trong thực tiễn.
“Hoạt động của chính quyền huyện Si Khốt Ta Bong thủ đơ Viêng Chăn
nước Cộng hịa dân chủ nhân dân Lào trong giai đoạn hiện nay” - Thực trạng
và giải pháp” (2017), Pansone Thammavong, Chính trị học, Học viện Báo chí và
Tun truyền, Hà Nội: Trong khóa luận tác giả đã làm rõ được một số vấn đề lý
luận trong hoạt động của chính quyền cấp huyện với việc đưa ra khái niệm, cơ
cấu tổ chức, chức năng nhiệm vụ của chính quyền cấp huyện. Từ đó khóa luận
tiến hành phân tích thực trạng và đánh giá các thành tựu cũng như làm rõ một số
vấn đề hạn chế trong hoạt động của chính quyền huyện Si Khốt Ta Bong để từ
đó đưa ra một số quan điểm và đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao chất
lượng hoạt động của chính quyền huyện Si Khốt Ta Bong trong những năm tới.
Thứ hai, các cơng trình nghiên cứu về chính sách xóa đói giảm
nghèo
“Thực hiện chính sách xóa đói giảm nghèo ở tỉnh Hà Giang hiện nay –
thực trạng và giải pháp” (2003), Đỗ Thị Thu Hiền, Khóa luận Chính trị học của
Học viện Chính trị - Hành chính quốc gia Hồ Chí Minh, Hà Nội: Qua đề tài tác
4
giả đã làm rõ những vấn đề lý luận về quy trình chính sách cũng như vị trí vai
trị, nội dung của giai đoạn thực hiện chính sách xóa đói giảm nghèo. Từ những
cơ sở đó tác giả tiến hành phân tích thực trạng việc thực hiện chính sách xóa đói
giảm nghèo ở tình Hà Giang với những thành tựu và hạn chế và bài học kinh
nghiệm. Đồng thời tác giả làm rõ mục tiêu và đề xuất một số giải pháp nhằm
thực hiện chính sách xóa đói giảm nghèo đạt được hiệu quả.
“Chiến lược phát triển và xóa đói giảm nghèo quốc gia” (2004), Nxb
Quốc gia Lào, Viêng Chăn: Nội dung cuốn sách đã trình bày tổng quan những
khía cạnh lý luận có liên quan đến vấn đề đói nghèo bao gồm khái niệm đói
nghèo, tiêu chí đói nghèo, các đặc điểm của đói nghèo. Ngồi ra, cuốn sách đã
phân tích cũng như làm rõ thực trạng đối nghèo ở nước CHDCND Lào đồng
thời vạch ra định hướng, kế hoạch, mục tiêu và nhiệm vụ chính nhằm xóa đói
giảm nghèo ở nước CHDCND Lào trong những năm tới.
“Chính sách xóa đói giảm nghèo ở Cộng hịa Dân chủ Nhân dân Lào
(trong quá trình khảo sát ở tỉnh Xay Nha Bu Ly)” (2007), Xổm Phít Coong Sắp,
Khóa luận Chính trị học, Học viện Chính trị - Hành chính Quốc gia Hồ Chí
Minh, Hà Nội: Với khóa luận tác giả đã làm rõ được các vấn đề lý luận về chính
sách xóa đói giảm nghèo của nước CHDCND Lào. Từ đó tác giả tiến hành phân
tích thực trạng thực hiện chính sách xóa đói giảm nghèo của tỉnh Xay Nha Bu
Ly với những thành tựu và phân tích một số bài học kinh nghiệm rút ra trong
q trình thực hiện chính sách. Mặt khác, tác giả cũng đưa ra một số giải pháp
nhằm nâng cao hiệu quả thực thi chính sách xóa đói giảm nghèo của tỉnh Xay
Nha Bu Ly trong thời gian tới.
“Xóa đói giảm nghèo ở tỉnh Hủa Phăn CHDCND Lào” (2008), Khăm
Phen Phêng Phăc Đi, Khóa luận thạc sĩ Chính trị học, Học viện Chính trị Hành chính quốc gia Hồ Chí Minh, Hà Nội: Nội dung của khóa luận đã được
tác giả trình bày và phân tích theo ba hướng cơ bản thông qua việc làm rõ một
số vấn đề lý luận về vấn đề xóa đói giảm nghèo từ đó tiến hành phân tích thực
trạng xóa đói giảm nghèo ở tỉnh Hủa Phăn nước CHDCND Lào và đưa ra một
số quan điểm, giải pháp về công tác xóa đói giảm nghèo đạt được hiệu quả
trong thời gian tới.
5
“Phát triển xã hội bền vững gắn với giải quyết một số vấn đề cơ bản ở
Tây Nguyên” (2015), TS. Nguyễn Văn Chiều, Kỷ yếu hội thảo khoa học phát
triển xã hội và quản lý xã hội ở Tây Nguyên lí luận và thực tiễn, Đề tài TN3/
X07: Tác giả đã chỉ ra và phân tích các vấn đề xã hội cơ bản đang đặt ra đối
với khu vục Tây Nguyên với sự phân hóa giàu nghèo. Sự phân hóa giàu
nghèo càng cao, càng rõ rệt tạo ra những bất bình đẳng trong xã hội và dẫn tới
thất học, các dịch vụ y tế, chăm sóc sức khỏe khơng được quan tâm vì thế
giáo dục, y tế, chăm sóc sức khỏe không được người dân chú trọng, trẻ em
trong độ tuổi đi học thì khơng được đến trường khơng được tiêm phịng bệnh,
người già khơng được chăm sóc đầy đủ, sức khỏe thì khơng được chú ý. Đây
chính là những vấn đề xã hội tác động tới việc phát triển bền vững cho khu
vực Tây Ngun.
“Thực hiện chính sách xóa đói giảm nghèo thúc đẩy phát triển bền
vững ở khu vực Tây Nguyên” (2015), Trần Thị Loan, Khóa luận Thạc sĩ,
Trường Đại học Khoa học xã hội và nhân văn, Hà Nội: Khóa luận đã làm rõ
một số vấn đề chung về thực hiện chính sách xóa đói giảm nghèo thúc đẩy
phát triển bền vững đồng thời phân tích tác động của xóa đói giảm nghèo tới
phát triển bền vững từ đó đưa ra một số giải pháp nâng cao hiệu quả của việc
thực thi chính sách xóa đói giảm nghèo thúc đẩy phát triển bền vững ở Tây
Nguyên trong những năm tới.
Đảng bộ huyện Đại Từ (Thái Nguyên) Lãnh đạo cơng tác xóa đói
giảm nghèo ( 2016), Ngơ Thị Quang, Khóa luận Xây Dựng Đảng, Học viện
Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Hà Nội: Qua đề tài tác giả làm rõ những cơ
sở lý luận về Đảng bộ lãnh đạo cơng tác xóa đói giảm nghèo. Qua đó tác giả
tiến hành khảo sát, phân tích và chứng minh vai trò của Đảng bộ huyện Đại
Từ trong việc lãnh đạo cơng tác xóa đói giảm nghèo với những thành tựu và
một số bài học kinh nghiệm rút ra. Đồng thời tác giả cũng đưa ra một số
quan điểm, kiến nghị và giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả vai trị lãnh đạo
của Đảng bộ huyện Đại Từ trong cơng tác xóa đói giảm nghèo trong thời
gian tới.
6
Thứ ba, các cơng trình nghiên cứu về chính quyền huyện trong thực
thi chính sách xóa đói giảm nghèo
“Xây dựng chính quyền cơ sở góp phần xóa đói giảm nghèo cho đồng
bào dân tộc thiểu số các tỉnh miền núi phía Bắc”, (2008), Nuyễn Thế Vịnh,
Khóa luận Xây Dựng Đảng, Học viện Chính trị - Hành chính quốc gia Hồ Chí
Minh, Hà Nội: Qua khóa luận tác giả đã làm rõ một số vấn đề lý luận về xây
dựng chính quyền cơ sở trong việc xóa đói giảm nghèo cho đồng bào dân tộc
thiểu số. Từ đó tác giả tiến hành phân tích thực trạng xây dựng chính quyền cơ
sở nhằm mục đích xóa đói giảm nghèo cho đồng bào dân tộc thiểu số các tỉnh
miền núi phía Bắc và từ đó đưa ra một số giải pháp cho vấn đề này trong thời
gian tới để đạt được hiệu quả.
“Cơ sở lý luận và thực tiễn đổi mới tổ chức bộ máy chính quyền ở Cộng
hịa Dân chủ Nhân dân Lào” (2010), Kham Khoong Phom Ma Phan Nha, Luận
án tiễn sĩ, lý luận và lịch sử nhà nước và pháp luật, Học viện Chính trị - Hành
chính quốc gia Hồ Chí Minh: Luận án đã phân tích các nội dung khác nhau về
tổ chức bộ máy chính quyền trong quá trình hoạt động. Đây là những vấn đề có
ảnh hưởng nhất định tới các hoạt động liên quan đến công tác xóa đói giảm
nghèo nói riêng.
Qua việc tìm hiểu và nghiên cứu các cơng trình trên, tác giả nhận thấy chưa có
một cơng trình nào nghiên cứu một cách hệ thống về tổ chức thực thi chính sách
xóa đói giảm nghèo ở huyện Xaychamphon tỉnh Bolikhamxay nước Cộng hòa
Dân chủ Nhân dân Lào trong thời gian qua. Vì vậy tác giả mong muốn thực hiện
đề tài này nhằm làm rõ những vấn đề này trong thực tiễn.
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở làm rõ một số vấn đề lý luận về chính quyền Huyện trong
trong thực thi chính sách xóa đói, giảm nghèo ở nước Cộng hịa Dân chủ
Nhân dân Lào, khóa luận phân tích thực trạng và đề xuất các quan điểm, giải
pháp nhằm nâng cao hơn nữa hiệu quả việc thực thi chính sách xóa đói giảm
nghèo của chính quyền huyện Xaychamphon tỉnh Bolikhamxay nước Cộng hòa
Dân chủ Nhân dân Lào trong thời gian tới
7
3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
- Làm rõ một số vấn đề lý luận về chính quyền huyện trong thực thi chính
sách xóa đói giảm nghèo;
- Phân tích và đánh giá thực trạng thực thi chính sách xóa đói giảm nghèo
của chính quyền huyện Xaychamphon tỉnh Bolikhamxay nước Cộng hịa Dân
chủ Nhân dân Lào;
- Đề xuất quan điểm và giải pháp nhằm nâng cao hơn nữa hiệu quả việc
thực thi chính sách xóa đói giảm nghèo của chính quyền huyện Xaychamphon
tỉnh Bolikhamxay nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào trong thời gian tới.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài
4.1 Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của đề tài đó là: Chính quyền huyện trong thực thi
chính sách xóa đói giảm nghèo nước Cộng hịa Dân chủ Nhân dân Lào.
4.2 Phạm vi nghiên cứu
Về thời gian: đề tài nghiên cứu từ năm 2010 đến nay.
Về không gian: đề tài nghiên cứu tại huyện Xaychamphon, tỉnh
Bolikhamxay, nước CHDCND Lào.
Về nội dung: chính quyền huyện trong việc thực hiện chính sách xóa đói
giảm nghèo.
5. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu của đề tài
5.1. Cơ sở lý luận
Đề tài được xây dựng trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư
tưởng Chủ tịch Kaysone Phomvihan, các quan điểm, đường lối, chủ trương,
chính sách của Đảng Nhân dân cách mạng Lào và Nhà nước Lào về việc thực
thi chính sách xóa đói giảm nghèo.
5.2. Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp nghiên cứu chủ yếu sử dụng trong đề tài để thực hiện mục
tiêu nghiên cứu đề tài đó là: phương pháp luận Chủ nghĩa duy vật biện chứng và
Chủ nghĩa duy vật lịch sử.
8
Ngồi ra, đề tài cịn sử dụng một số phương pháp nghiên cứu chuyên
ngành như:
- Phương pháp logic - lịch sử;
- Phương pháp so sánh;
- Phương pháp phân tích - tổng hợp;
- Phương pháp thống kê;
- Phương pháp tổng kết thực tiễn.
6. Đóng góp của đề tài
Đề tài đã phân tích và làm rõ được một số vấn đề lý luận về chính quyền
huyện trong việc thực hiện chính sách xóa đói giảm nghèo.
Ngồi ra đề tài cũng góp phần làm sáng tỏ thêm về vai trị của chính
quyền huyện Xaychamphon trong việc thực hiện chính sách xóa đói giảm nghèo
trên địa bàn huyện.
Kết quả nghiên cứu của đề tài có thể dùng làm tài liệu tham khảo cho các
cơ quan lãnh đạo quản lý thực hiện chính sách ở chính quyền huyện
Xaychamphon cũng như các huyện khác trong tỉnh và trên cả nước trong việc
thực hiện chính sách xóa đói giảm nghèo.
7. Kết cấu của của đề tài
Ngồi phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo và phụ lục. Nội dung
khóa luận được kết cấu gồm có 3 chương, 7 tiết.
9
NỘI DUNG
CHƯƠNG 1
CHÍNH QUYỀN HUYỆN TRONG THỰC THI CHÍNH SÁCH XĨA ĐĨI
GIẢM NGHÈO Ở NƯỚC CỘNG HỊA DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN
1.1. Chính quyền cấp huyện ở nước Cộng hòa dân chủ Nhân dân Lào
– Vị trí, vai trị và chức năng, nhiệm vụ
1.1.1. Cơ cấu tổ chức và địa vị chính trị - pháp lý của chính quyền cấp huyện
Hệ thống chính trị Lào được chia làm 4 cấp hành chính: cấp TW, tỉnh,
huyện, bản/cụm bản; tương ứng với mỗi cấp hành chính là các cấp chính quyền
tương ứng: chính quyền Trung ương, chính quyền tỉnh, chính quyền huyện và
chính quyền bản, cụm bản
Theo quy định hiện hành, chính quyền cấp huyện của nước Lào được cấu
thành từ các cán bộ lãnh đạo bao gồm huyện trưởng, phó huyện trưởng và các
phịng ban phụ trách các lĩnh vực chuyên môn tại cơ quan chính quyền huyện.
Sơ đồ 1.1: Sơ đồ chính quyền của huyện
Bí thư Huyện - Huyện trưởng
Chỉ đạo chung
Đi sâu về việc Quốc phòng - An ninh và
quản lý văn phòng huyện
Phó bí thư - phó Huyện trưởng
Chỉ đạo về việc lĩnh vực
chính trị - lĩnh vực Đảng
Phó bí thư - phó huyện trưởng
Chỉ đạo về lĩnh vực
văn hóa - xã hội
Ban thường vụ - phó
huyện trưởng
Chỉ đạo lĩnh vực kinh
tế.
- Văn phòng ban tổ chức
- Văn phòng kiểm tra Đảng, Nhà nước
- Văn phòng tuyên truyền, giáo huấn
- Văn phòng nội bộ.
- Văn phịng phát triển nơng thơn và
xóa bó sự khó khăn
- Tổ chức Mặt trận
- Văn phịng thanh niên
- Văn phòng hội liên hiệp phụ nữ
- Văn phòng cơng đồn
- Hội liên hiệp chiến sĩ cũ
- Văn phịng cơng bằng
- Văn phịng cơng tố viên nhân dân.
- Văn phòng giáo dục
và thể thao
- Văn phòng y tế
- Văn phịng thơng tin
văn hóa và du lịch
- Văn phịng lao động
và phúc lợi xã hội
- Văn phịng bưu điện
vơ tuyến viễn thơng và
thơng tin
- Văn phịng mơi
trường
- Vă phịng kế hoạch và đầu tư
- Văn phịng cơng chính vận
tải
- Văn phịng nơng nghiệp và
lâm nghiệp
- Văn phịng cơng nghiệp và
thương mại
- Văn phịng tài ngun thiên
nhiên và mơi trường
- Văn phịng tài chính
- Văn phịng năng lượng và mỏ
- Văn phòng cửa khẩu
Nguồn: Văn phòng huyện Xaychamphon, tỉnh Bolikhamxay nước CHDCND Lào
10
Chính quyền huyện là một cấp chính quyền trong hệ thống chính quyền
địa phương, đây là khái niệm để chỉ hệ thống chính quyền thực hiện các nhiệm
vụ quản lý hành chính - lãnh thổ tại các huyện.
Chính quyền huyện là cấp trung gian trong hệ thống chính quyền ở nước
CHDCND Lào, thực hiện quyền lực nhà nước ở địa phương có chức năng thay
mặt nhân dân địa phương, căn cứ vào nguyên vọng của nhân dân địa phương,
quyết định và tổ chức thức hiện những vấn đề có liên quan đến phát triển kinh
tế, văn hóa, xã hội, an ninh, quốc phòng và đời sống của nhân dân địa phương,
theo Hiến pháp, pháp luật và chỉ đạo của cấp trên.
1.1.2. Vai trị của chính quyền cấp huyện
Chính quyền huyện là vùng chính quyền đia phương, thuộc tỉnh hay thủ
đơ, một huyện bao gồm nhiều cụm bản và bản.
Là thành phần mang tính chất như là “xương sống” của hệ thống chính trị
ở cơ sở, qua q trình hoạt động thực tiễn, có thể thấy chính quyền cấp huyện có
vai trị sau:
Một là, chính quyền cấp huyện là cấp trực tiếp tổ chức, quản lý, tuyên
truyền, vận động tổ chức nhân dân thực hiện thắng lợi đường lối, chủ trương
của Đảng và chính sách, phấp luật của nhà nước ở địa phương
Chính quyền cấp huyện là cấp trực tiếp tổ chức thực hiện các kế hoạch
phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh; thực hiện quản lý nhà nước trên
đại bàn thẩm quyền được giao. Chính quyền cấp huyện trực tiếp tuyên truyền,
phố biến, giáo dục, vận động, tổ chức các tầng lớp nhân dân chấp hành đường
lối, chủ trương của Đảng và chính sách, pháp luật của nhà nước. Chính quyền
cấp huyện có vai trị rất quan trọng trong duy trì sự ổn định chính trị, phát triển
kinh tế, văn hóa, xã hội ở cơ sở. Thông qua việc trực tiếp lãnh đạo, tổ chức,
hướng dẫn nhân dân phát triển sản xuất, xóa đói, giảm nghèo, tăng giàu, đem lại
lợi ích thiết thực cho nhân dân, để cộng đồng được ổn định, ai cũng có cuộc
sống no ấm, giữ gìn được trật tự trị an và sự bình u trên địa bàn. Chính quyền
cấp huyện trực tiếp góp phần củng cố lịng tin của nhân dân địa phương vào
Đảng, vào chế độ, động viên mọi khả năng sáng tạo, sáng kiến của nhân dân
11
thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phịng, an ninh.
Chính quyền cấp huyện cịn có vai trị quan trọng đối với việc bảo tồn, phát huy
các giá trị văn hóa truyền thống, chống lại sự xâm nhập của văn hóa độc hại,
phản văn hóa đang ảnh hưởng ngày càng sâu rộng trong đồng bào các dân tộc.
Hai là, chính quyền cấp huyện là cấp trực tiếp củng cố, tăng cường mối
liên hệ mật thiết giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân địa phương
Chính quyền huyện là cầu nối giữa Nhà nước với các tổ chức và cá
nhân trong huyện, đại diện cho Nhà nước, để thực thi quyền lực nhà nước,
triển khai, tổ chức thực hiện những chủ trương, chính sách của Đảng và
pháp luật của Nhà nước ở cấp huyện. Chính quyền cấp huyện còn là người
sâu sát với dân, cùng chung sống hàng ngày với dân, hiểu dân, am hiểu
những phong tục, tập quán, truyền thống của địa phương hơn cả, nên những
người đại diện Nhà nước ở cấp huyện phải giải quyết các công việc đa dạng,
phức tạp của dân, sao cho khơng trái pháp luật, nhưng có hiệu quả cao nhất.
Thực hiện các quy định, quyết định của Nhà nước, giải quyết những yêu cầu
của nhân dân, chính quyền cấp huyện là cấp trực tiếp tổ chức thực hiện
những thắc mắc, bức xúc của dân. Đồng thời cũng là những người trực tiếp
thu nhận, lắng nghe các ý kiến, những đề xuất, kiến nghị của nhân dân. Do
vậy, họ cũng là cấp phải phản ánh một cách trung thực nhất những nguyện
vọng, mong muốn, nhu cầu của người dân lên các cơ quan cấp trên.Nếu
chính quyền cấp huyện làm việc có hiệu quả thì đường lối, chính sách của
Đảng và pháp luật Nhà nước sẽ dễ dàng đi vào cuộc sống, trở thành hoạt
động thực tế của nhân dân, tạo ra sự phấn khởi, sự tin tưởng của nhân dân
vào Đảng và Nhà nước, đồng thời tạo ra sự hiểu biết, đồng thuận giữa Đảng,
Nhà nước và nhân dân. Ngược lại, nếu chính quyền cấp huyện khơng giải
quyết một cách thấu đáo những thắc mắc, vướng mắc của nhân dân, các cán
bộ, công chức huyện làm việc không tốt có thể sẽ xẩy ra nhiều phản ứng tiêu
cực của nhân dân đối với chính quyền nhà nước, với chủ trương, chính sách
của Đảng và Nhà nước, thậm chí có thể gây mất đồn kết giữa các dịng họ,
thơn, bn, tổ dân phố trên địa bàn huyện.
12
1.1.3. Chức năng, nhiệm vụ của chính quyền cấp huyện
Điều 20 của Luật tổ chức chính quyền địa phương quy định về chức năng
của cơ quan hành chính huyện,cụ thể trên các lĩnh vực như:
Về kinh tế: chính quyền huyện có chức năng nhiệm vụ xây dựng kế hoạch
phát triển kinh tế - xã hội hàng năm trình chính quyền tỉnh phê duyệt; tổ chức và
kiểm tra việc thực hiện kế hoạch đó; lập dự tốn thu ngân sách nhà nước trong
huyện; dự toán thu, chi và phân bổ dự toán ngân sách; tổ chức thực hiện thực
hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, phát triển công nghiệp, xây dựng,
thương mại, dịch vụ, du lịch, nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản, mạng lưới giao
thông, thủy lợi, ngân sách.
Về văn hóa - xã hội: chính quyền huyện có chức năng, nhiệm vụ phát triển
giáo dục, đào tạo, khoa học, cơng nghệ, văn hóa, thơng tin, thể dục, thể thao, y
tế, lao động và các nhiệm vụ khác.
Về chính trị: chính quyền huyện có chức năng, nhiệm vụ thực hiện các
nhiệm vụ về tổ chức và bảo đảm việc thi hành Hiến pháp và pháp luật, xây dựng
chính quyền và địa giới hành chính và thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn do cơ
quan nhà nước cấp trên phân cấp, ủy quyền.
Về an ninh - quốc phịng: chính quyền huyện có chức năng, nhiệm vụ đảm
bảo an ninh trật tự trên địa bàn huyện.
Về bảo vệ tài nguyên thiên nhiên: chính quyền huyện có chức năng, nhiệm
vụ quản lý và sử dụng đất đai, rừng núi, sông hồ, tài nguyên nước, tài nguyên
khoáng sản, tài nguyên thiên nhiên khác và bảo vệ môi trường trên địa bàn
huyện theo quy định.
1.2. Chính sách xóa đói, giảm nghèo và thực thi chính sách xóa đói
giảm nghèo
1.2.1. Quan niệm về đói nghèo và chính sách xóa đói, giảm nghèo
1.2.1.1. Quan niệm về đói nghèo
Hiện nay có những quan niệm về nghèo đói do cách tiếp cận khác nhau
nên có những kiến giải khác nhau, sự nghèo đói là một khái niệm tương đối và
13
có tính biến đổi. Đồng thời đói nghèo cịn được nhận diện ở bốn khía cạnh là
thời gian, khơng gian, môi trường và giới.
Về thời gian: Phần lớn người nghèo có mức sống dưới mức được xác định
như một chuẩn thấp nhất có thể chấp nhận được trong một thời gian dài (tuy
nhiên cũng cần phải bổ sung vào số người này những người nghèo tình thế do
thất nghiệp, do thiên tai, rủi ro hay do con người gây ra).
Về giới: Phần lớn người nghèo ở các nước đều là phụ nữ. Mặc dù trong
gia đình, nam giới là chủ gia đình, nhưng phụ nữ vẫn phải gánh chịu nhiều hơn
gánh nặng của nghèo đói.
Về khơng gian: nghèo đói diễn ra chủ yếu ở nông thôn, miền núi,vùng
sâu, vùng xa… dù nền kinh tế có phát triển đến thế nào chăng nữa dân cư ở các
vùng kể trên vẫn dễ bị rơi vào nghèo đói.
Về mơi trường: hầu hết những người nghèo đói đều phải sống trong
mơi trường khắc nghiệt và xuống cấp nghiêm trọng, bởi vì những người
nghèo đói khơng đủ khả năng và điều kiện để gìn giữ, đảm bảo và cải thiện
môi trường sống.
Theo Tổ chức Liên hợp quốc (UN): “Nghèo là thiếu năng lực tối thiểu để
tham gia hiệu quả vào các hoạt động xã hội. Nghèo có nghĩa là khơng có đủ ăn,
đủ mặc, khơng được đi học, khơng được khám chữa bệnh, khơng có đất đai để
trồng trọt hoặc khơng có nghề nghiệp để ni sống bản thân, khơng được tiếp
cận tín dụng. Nghèo cũng có nghĩa là khơng an tồn, khơng có quyền, và bị loại
trừ, dễ bị bạo hành, phải sống trong các điều kiện rủi ro, không tiếp cận được
nước sạch và cơng trình vệ sinh” .
Theo Nghị định về tiêu trí xóa đói giảm nghèo số 309/TT, năm 2013 quan
niệm đói nghèo của nước Lào đó là: Nghèo đói là thiếu các yếu tố cơ bản trong
cuộc sống hàng ngày như: thiếu lương thực, thiếu năng lượng, thiếu quần áo
thiết yếu, khơng có nhà ở kiên cố và ít tốn kém hơn trong điều trị bệnh.
Tiêu chuẩn nghèo đói cho gia đình đó là: Gia đình được xếp loại nghèo là
các gia đình có thu nhập trung bình trên mỗi người mỗi tháng thấp hơn tiêu
chuẩn đã như: Trung bình tồn quốc là 192.000 kip/người/tháng, trong đó đối
14
với khu vực nông thôn là180.000 kip / người / tháng và đối với khu vực đô thị là
240.000 kip/người/tháng.
1.2.1.2. Khái niệm chính sách xóa đói, giảm nghèo
Xóa đói giảm nghèo là một chiến lược của chính phủ Lào nhằm giải quyết
vấn đề đói nghèo và phát triển kinh tế tại Lào.
Chính sách xóa đói giảm nghèo là những chính sách được đưa ra với
mục đích nhằm giảm bớt tình trạng nghèo ở các vùng, các khu vực khó khăn.
Chính sách xố đói giảm nghèo thường được tổ chức dưới dạng cho vay vốn, hỗ
trợ tiêu dùng, hỗ trợ thu nhập…( với mức lãi suất thấp) hoặc các dự án về việc
phát triển nguồn nhân lực, dạy nghề, tạo công ăn việc làm cho những người có
hồn cảnh khó khăn, đặc biệt là những người ở vùng sâu vùng xa, vùng nơng
thơn, vùng kinh tế khó khăn hoặc đặc biệt khó khăn.
1.2.2. Nội dung chính sách xóa đói, giảm nghèo
Thứ nhất, Nội dung trên lĩnh vực kinh tế
Phát triển kinh tế tập trung vào giải quyết tình trạng nghèo đói của người
dân, tập trung vào việc thực hiện phân bổ, tái định cư và việc làm lâu dài cho
người dân để nâng cao đời sống cho người dân trong địa bàn cấp huyện tốt hơn.
Cùng với đó chú trọng việc thúc đẩy quá trình sản xuất của người dân theo
hướng tiến triển dần dần, chuyển đổi sản xuất nông nghiệp tự cung tự cấp thành
nông nghiệp cung ứng cho thị trường. Khuyến khích nâng cao hiệu quả và chất
lượng của quy trình sản xuất nhằm tạo thu nhập cao hơn cho người dân như
ni, bị và trâu, ngồi ra, khuyến khích sản xuất một số gạo, ngơ, sắn, đậu xanh
và một số loại rau để giải quyết vấn đề thiếu đói và thiếu thu nhập cho người
dân. Cử các chuyên gia có chun mơn và trình độ để hướng dẫn người dân
canh tác, nuôi trồng theo phương pháp và kỹ thuật hiện đại. Từ đó giúp người
dân gia tăng được năng suất và hiệu quả trong quá trình sản xuất.
Thứ hai, Nội dung trên lĩnh vực văn hóa
Xác định trọng tâm chính của cơng tác xóa đói giảm nghèo trong huyện là
hướng về các gia đình bởi vì gia đình là đơn vị cơ bản nhất của xã hội Lào, gia
đình như một tế bào khi gia đình có được các điều kiện phát triển tốt nhất để
15
thốt nghèo thì các bản, các cụm bản cũng sẽ dần dần thốt nghèo. Ngồi ra, cần
Đẩy mạnh cơng tác bảo tồn văn hố, tơn trọng truyền thống của dân tộc, đồng
bào dân tộc thiểu số và phát huy văn hóa tiên tiến trong tình hình hiện nay đã và
đang được chính quyền các cấp tập trung xây dựng,
Thứ ba, Nội dung trên lĩnh vực giáo dục
Chú trọng công tác giáo dục trong tất cả các cấp học trong địa bàn huyện
thông qua việc đầu tư xây dựng cơ sở vật chất cho công việc giảng dạy ,Đẩy
mạnh công tác phổ cập giáo dục bậc tiểu học trong địa bàn huyện, phân đấu
khơng cịn một cụm bản nào cịn khơng hoàn thành phổ cập giáo dục trong
những năm tới.
Thứ tư, Nội dung trên lĩnh vực y tế
Tăng cường các đợt khám chữa bệnh miễn phí cho các cụm bản nghèo trên
địa bàn huyện, đặc biệt những nơi có nhiều người dân tộc thiểu số sinh sống.
Kiện toàn các cơ sở y tế trong huyện bằng việc sửa chữa và xây mới, sắm
các trang thiết bị y tế hiện đại để phục vụ công tác khám chữa bệnh cho người
dân trong địa bàn huyện.
Thứ năm, Nội dung trên lĩnh vực giao thông
Thúc đẩy sự phát triển của cơ sở hạ tầng kinh tế - xã hội đồng bộ để hỗ trợ
sản xuất và sinh kế của người dân trong địa bàn huyện đặc biệt là các cụm bản
xa trung tâm.
Kiện toàn hệ thống giao thơng đường bộ trong tồn huyện đồng thời gia
cố các địa điểm đường giao thơng cịn chưa vững chắc để có thể đi lại trong cả
mùa mưa và mùa khơ….
1.2.3. Thực thi chính sách xóa đói giảm nghèo
Thực thi chính sách xóa đói giảm nghèo là tồn bộ q trình đưa chính
sách vào đời sống xã hội theo một quy trình, thủ tục chặt chẽ và thống nhất
nhằm giải quyết vấn đề đói nghèo đang diễn ra đối với những đối tượng cụ thể
trong một phạm vi khơng gian và thời gian nhất định.
Trong đó, chủ thể thực thi chính sách cấp huyện là cơ quan – chính quyền cấp
huyện và đối tượng được thụ hưởng chính sách là những người dân nghèo.
16
1.3. Những hoạt động cơ bản của chính quyền huyện trong thực thi
chính sách xóa đói giảm nghèo
1.3..1. Xây dựng kế hoạch triển khai thực hiện chính sách xóa đói
giảm nghèo
Thứ nhất, xây dựng kế hoạch ngắn hạn và dài hạn về xóa đói giảm nghèo
Hoạt động cơ bản đầu tiên trong q trình thực thi chính sách của chính
quyền huyện về thực thi chính sách xóa đói giảm nghèo đó chính là việc xây
dựng kế hoạch triển khai thực hiện chính sách xóa đói giảm nghèo theo năm,
theo giai đoạn một cách phù hợp với điều kiện thực tiễn. Bên cạnh đó, việc xây
dựng kế hoạch triển khai chính sách xóa đói giảm nghèo cần được phân tích một
cách khách quan và khoa học nguyên nhân của nghèo đói để từ đó có thể đưa ra
những nội dung hiệu quả trong việc xố đói, giảm nghèo cũng như đề xuất được
các giải pháp cần thực hiện trong việc xóa đói giảm nghèo.
Thứ hai, Kế hoạch xóa đói giảm nghèo chú trọng vào lĩnh vực kinh tế và
xã hội của huyện
Xóa đói giảm nghèo là một trong những chủ trương lớn của Đảng và Nhà
nước Lào nói chung cũng như của tỉnh và huyện nói riêng. Trong đó cơng tác
xóa đói và giảm nghèo của chính quyền địa phương đặc biệt là của các huyện
miền núi chính là thực hiện phát triển kinh tế nhằm tạo việc làm cho người lao
động ở địa phương, từ đó giúp người dân trong địa bàn huyện có thể nâng cao
được thu nhập cũng như có được thu nhập ổn định. Ngồi ra, cũng cần chú trọng
tới các vấn đề xã hội trong địa bàn huyện như xây dựng các nội dung chính sách
liên quan đến việc phát triển giáo dục, y tế, giao thông và ổn định xã hội.
1.3.2. Tuyên truyền, phổ biến chính sách xóa đói giảm nghèo
Cơng tác tun truyền là một trong những giai đoạn có ảnh hưởng khá lớn
đến hiệu quả của việc thực thi chính sách xóa đói giảm nghèo. Và để đạt được
hiệu quả, việc tuyên truyền, phổ biến chính sách xóa đói giảm nghèo cần được
thực hiện theo các nội dung sau:
Một là, Sự tham gia của cả hệ thống chính trị cấp huyện trong việc tuyên
truyền, phổ biến chính sách
17
Trong cơng tác xóa đói giảm nghèo cần phải huy động được sức mạnh
của cả hệ thống chính trị cũng như khơi dậy được trách nhiệm, tinh thần của bản
thân người nghèo, huy động sức mạnh của cả hệ thống chính trị, lấy người dân
là chủ thể, thực hiện phân cấp triệt để, chính quyền khơng áp đặt, khơng làm hộ
mà người dân phải tự vươn lên thốt nghèo. Vì vậy, việc tuyên truyền về lĩnh
vực giảm nghèo không bao giờ là cũ và đặc biệt cần phải bám sát với những
thay đổi của chương trình, của chính sách.
Hai là, Nội dung cơng tác tun truyền, phổ biến chính sách
Nội dung cơng tác tun truyền, phổ biến chính sách cần có sự thay đổi
phù hợp với các đối tượng, các cụm bản với các tình trạng đói nghèo và nhận
thức cũng như tình hình xã hội khác nhau. Điều đó sẽ giúp cho các nội dung
tuyên truyền phổ biến đúng đối tượng và đạt được hiệu quả cao trong nhận thức
của khơng chỉ các hộ gia đình nghèo mà của các cá nhân tham gia vào cơng tác
xóa đói giảm nghèo tại các cụm bản trên địa bàn huyện.
Ba là, Hình thức tun truyền, phổ biến chính sách
Để các nội dung tuyên truyền đạt được hiệu quả theo kế hoạch mà chính
quyền huyện đã đề ra địi hỏi các chính quyền huyện cũng như các phòng ban và
trưởng cụm bản cần chú trọng thực hiện linh hoạt và phù hợp các hình thức
tun truyền khác nhau. Trong đó có một số phương pháp tuyên truyền, cổ động
có thể được sử dụng trong các chiến dịch tuyên truyền về vấn đề xóa đói giảm
nghèo đó là: phương pháp tuyên truyền qua các buổi diễn thuyết của tuyên
truyền miệng, tuyên truyền thông qua sinh hoạt chi hội, tổ hội, qua các câu lạc
bộ, tuyên truyền thông qua sử dụng hệ thống thông tin đại chúng, tuyên truyền
thông qua hoạt động họp bản, cụm bản; các hình thức trực quan như khẩu hiệu,
panơ, áp phích, tun truyền thơng qua các hoạt động tham quan thực tế, báo
cáo điển hình, học tập gương người tốt, việc tốt. Qua các hình thức tuyên truyền
này, nội dung của chính sách xóa đói giảm nghèo sẽ được người dân đón nhận
một cách hiệu quả và thiết thực nhất.
1.3.3. Phân cơng, phối hợp thực thi chính sách xóa đói giảm nghèo
Trong việc thực thi chính sách xóa đói giảm nghèo chính quyền huyện với
vị trí và trị là cơ quan lãnh đạo bao quát chung nhưng không thể tiến hành việc