HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
KHOA HÀNH CHÍNH HỌC
TÊN ĐỀ TÀI: NHU CẦU MUA SẮM TRỰC
TUYẾN CỦA SINH VIÊN LỚP 2205QLND KHOA
HÀNH CHÍNH HỌC HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
TIỂU LUẬN KẾT THÚC HỌC PHẦN
Học phần : Phương pháp nghiên cứu khoa học
Mã phách………………………………..
Hà Nội 2023
LỜI CAM ĐOAN
Chúng em xin cam đoan bài tiểu luận nghiên cứu khoa học về đề tài “Nhu cầu
mua sắm trực tuyến của sinh viên lớp 2205QLND Khoa Hành chính học Học viện
Hành chính Quốc gia” là đề tài tơi thực hiện trong quá trình học tập, nghiên cứu tại
Học viện Hành chính Quốc gia.
Bài nghiên cứu được thực hiện một cách nghiêm túc, các nội dung nghiên cứu và
kết quả nghiên cứu đều trung thực dựa trên các tài liệu với nội dung có giá trị, chính
xác và chưa được cơng bố trong các cơng trình khác. Nếu khơng đúng, tơi xin chịu
hồn tồn trách nhiệm về bài nghiên cứu của mình.
LỜI CẢM ƠN
Sau thời gian học tập và tích luỹ kiến thức ở học phần phương pháp nghiên cứu
khoa học tại Học viện Hành chính Quốc gia, tơi đã hồn thành tiểu luận nghiên cứu
của mình. Tơi xin gửi lời cảm ơn chân thành đến:
Xin cảm ơn giảng viên bộ mơn đã giảng dạy tận tình, chi tiết để chúng em có đủ
kiến thức và vận dụng chúng vào bài tiểu luận này. Cô giáo bộ môn đã hỗ trợ, tạo
điều kiện giúp đỡ, động viên cho tôi môi trường rèn luyện lý tưởng để thấy mình cần
học tập , nghiên cứu nghiêm túc để cống hiến và xứng đáng .Và xin chân thành cảm
ơn các bạn sinh viên lớp 2205QLND Khoa Hành chính học, Học viện Hành chính
Quốc gia đã giúp đỡ tơi trong q trình thực hiện đề tài.
Do chưa có nhiều kinh nghiệm làm để tài cũng như những hạn chế về kiến thức,
trong bài tiểu luận chắc chắn sẽ khơng tránh khỏi những thiếu sót. Rất mong nhận
được sự nhận xét, ý kiến đóng góp, phê bình từ phía thầy (cơ), nhà khoa học, các
bạn học viên và những người quan tâm đến nghiên cứu của tơi để bài tiểu luận được
hồn thiện hơn. Lời cuối cùng, tôi xin chân thành và cảm ơn tất cả sự đóng góp và
sự quan tâm đến bài tiểu luận này.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Hà Nội, ngày 20 tháng 03 năm 2023
Tác giả tiểu luận
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN
LỜI CẢM ƠN
MỞ ĐẦU .............................................................................................................. 7
1. Lí do chọn đề tài ............................................................................................. 1
2. Tổng quan tình hình nghiên cứu ...................................................................... 2
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu ................................................................... 4
3.1. Đối trượng nghiên cứu .............................................................................. 4
3.2. Phạm vi nghiên cứu .................................................................................. 4
4. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu .................................................................. 4
4.1. Mục đích nghiên cứu ................................................................................ 4
4.2. Nhiệm vụ nghiên cứu ................................................................................ 4
5. Phương pháp nghiên cứu................................................................................. 5
6. Đóng góp của đề tài ........................................................................................ 5
7. Bố cục đề bài ................................................................................................. 5
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NHU CẦU MUA SẮM TRỰC TUYẾN
CỦA SINH VIÊN ................................................................................................. 6
1.1. Một số khái niệm cơ bản .............................................................................. 6
1.1.1. Khái niệm sinh viên ............................................................................... 6
1.1.2. Nhu cầu và nhu cầu mua sắm ................................................................. 6
1.1.3. Khái niệm nhu cầu mua sắm trực tuyến.................................................. 7
1.2. Tầm quan trọng của mua sắm trực tuyến của sinh viên ................................ 7
1.3. Cách thức mua sắm trực tuyến của sinh viên ................................................ 8
Thông qua Website .......................................................................................... 9
Thông qua các ứng dụng, App ......................................................................... 9
1.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến nhu cầu mua sắm trực tuyến của sinh viên.........10
Tiểu kết chương 1 ..............................................................................................13
CHƯƠNG 2: KHẢO SÁT THỰC TRẠNG NHU CẦU MUA SẮM TRỰC
TUYẾN CỦA SINH VIÊN LỚP 2205QLND KHOA HÀNH CHÍNH HỌC
HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA ..........................................................14
2.1. Khái quát về Khoa hành chính học, Học viện Hành chính Quốc gia ...........14
2.1.1. Giới thiệu về Khoa hành chính học, Học viện Hành chính Quốc gia .....14
2.1.2. Giới thiệu về lớp 2205QLND Khoa Hành chính học, Học viện Hành
chính Quốc gia ................................................................................................14
2.2. Khảo sát thực trạng nhu cầu mua sắm trực tuyến của sinh viên ...................14
2.2.1. Nhận thức của sinh viên về khái niệm nhu cầu mua sắm trực tuyến của
sinh viên .........................................................................................................14
2.2.2. Tầm quan trọng của mua sắm trực tuyến của sinh viên .........................16
2.2.3. Cách thức mua sắm trực tuyến của sinh viên .........................................18
2.2.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến nhu cầu mua sắm của sinh viên ...................19
Tiểu kết chương 2 ..............................................................................................21
CHƯƠNG 3: ĐỀ XUẤT CÁC GIẢI PHÁP ĐÁP ỨNG NHU CẦU MUA SẮM
TRỰC TUYẾN CỦA SINH VIÊN .....................................................................22
3.1. Nâng cao nhận thức của sinh viên về nhu cầu mua sắm trực tuyến..............22
3.2. Đề ra biện pháp tránh những rủi ra khi mua sắm trực tuyến đáp ứng nhu cầu
mua sắm trực tuyến của sinh viên .......................................................................23
Tiểu kết chương 3 ..............................................................................................25
KẾT LUẬN .........................................................................................................26
TÀI LIỆU THAM KHẢO ..................................................................................28
PHỤ LỤC ...............................................................................................................
DANH MỤC BIỂU ĐỒ
Biểu đồ 1. Nhận thức về nhu cầu mua sắm trực tuyến của sinh viên……………15
Biểu đồ 2. Tầm quan trọng của mua sắm trực tuyến của sinh viên……………...16
Biểu đồ 3. Cách thức mua sắm trực tuyến của sinh viên………………………...18
Biểu đồ 4. Các yếu tố ảnh hưởng đến nhu cầu mua sắm trực tuyến của sinh
viên………………………………………………………………………………..19
MỞ ĐẦU
1. Lí do chọn đề tài
Trong thời đại cách mạng công nghiệp 4.0, thương mại điện tử (TMĐT) đã phát
triển rất nhanh chóng trên thế giới và Việt Nam. Theo báo cáo về chỉ số TMĐT Việt
Nam (VETICA, 2018), một vài năm trở lại đây, mơ hình bán lẻ trực tuyến tại Việt
Nam có tốc độ tăng trưởng mạnh mẽ và là một trong những lĩnh vực có tốc độ tăng
trưởng TMĐT lớn nhất với tỷ lệ là 35% năm 2018. Mơ hình bán lẻ trực tuyến mở
rộng và phát triển không chỉ đơn thuần ở việc các doanh nghiệp bán lẻ xây dựng
website cho phép khách hàng “đi chợ” trực tuyến, mà còn ở việc hàng loạt các
chuyên trang TMĐT nội địa và nước ngồi đang nhanh chóng thâm nhập sâu và
rộng vào thị trường thương mại nước ta. Có thể kể ra hàng loạt các website TMĐT
đang hoạt động khá tốt tại thị trường Việt Nam như Lazada, Zalora, Tiki, Shopee,
Sendo, Adayroi,… Các website này liên tục có những màn mời chào ấn tượng, giảm
giá thường xuyên theo ngày, sản phẩm ngày càng đa dạng, phong phú để người
dùng dễ dàng lựa chọn. Không chỉ dừng lại ở đó, số lượng người tiêu dung,đặc biệt
là các bạn sinh viên sử dụng điện thoại thông minh để mua hàng trực tuyến đang có
xu hướng gia tăng, do vậy các trang web TMĐT đã thiết kế ứng dụng di động để
người tiêu dùng có thể mua sắm trực tiếp trên ứng dụng đó với mức chiết khấu
hấp dẫn. Bên cạnh các kênh mua sắm này, người tiêu dùng có rất nhiều sự lựa chọn
qua các kênh mua sắm trực tuyến trên mạng xã hội như Facebook, Instagram,
Zalo,… Tuy nhiên, bên cạnh một số lợi ích của phương thức mua trực tuyến như
nhanh chóng, dễ dàng tiếp cận thơng tin, so sánh giá cả, tiết kiệm thời gian, đặc
biệt với những người thích tìm hiểu về đánh giá (review) và sau đó tìm mua ngay
trên mạng, trải nghiệm mua sắm khác biệt so với mua sắm truyền thống, hình thức
mua sắm này cũng tiềm ẩn rất nhiều rủi ro cho các bạn sinh viên. Việc mua sắm
trực tuyến đây không phải hình thức mua trực tiếp, các bạn sinh viên khơng thể nhìn
trực tiếp và cầm sản phẩm để đánh giá về hình dáng, màu sắc, chất lượng của sản
1
phẩm. Vì thế, rủi ro đầu tiên mà người mua gặp phải là hàng hóa nhận được khơng
giống với quảng cáo. Việc mua sắm trực tuyến được thực hiện qua phương tiện
điện tử, và thông qua phương thức này, người mua không thể xác định được nguồn
gốc, xuất xứ của hàng hóa. Mọi giao dịch được thực hiện trên cơ sở niềm tin, vì vậy,
khi gặp người bán khơng có uy tín, người mua hàng sẽ có nguy cơ mua phải hàng
giả, hàng kém chất lượng. Trong một số trường hợp, người tiêu dùng sẽ gặp rủi ro
về thời gian giao hàng (giao hàng chậm); hàng nhận được bị vỡ, hỏng; mất hàng;
chỉ được mở xem hàng sau khi thanh tốn,…Mặc dù cịn một số hạn chế, nhưng mua
sắm trực tuyến đang trở thành xu thế tất yếu trong bối cảnh cách mạng công nghiệp
4.0, khi Việt Nam đang là một trong sáu nước có nền kinh tế Internet và kỹ thuật số
đang phát triển lớn nhất trong và ngoài khu vực bao gồm: Ấn Độ, Malaysia,
Philippins, Singapore, Thái Lan và Việt Nam. Sự phát triển của công nghệ kỹ thuật
số trong cách mạng công nghệp 4.0 đã ảnh hưởng đến mọi mặt của đời sống, văn
hóa - xã hội và kinh doanh, đặc biệt là kinh doanh trực tuyến. Tồn bộ cách thức
con người tương tác, tìm kiếm thơng tin, tiến hành mua sắm và giao dịch thanh toán
trong thời gian tới sẽ có những thay đổi cơ bản. Để duy trì và phát triển kinh doanh
TMĐT, các nhà bán lẻ phải đối mặt với những thử thách không những để có thể thu
hút khách hàng mới mà cịn giữ được những khách hàng hiện có và tìm ra các giải
pháp để khách hàng tìm đến các website của họ.
Từ những lí do trên thúc đẩy tơi lựa chọn vấn đề “Nhu cầu mua sắm trực tuyến
của sinh viên lớp 2205QLND Khoa hành chính học Học viện hành chính quốc
gia ” làm đề tài nghiên cứu.
2. Tổng quan tình hình nghiên cứu
Mua sắm trực tuyến đang trở thành một xu hướng tất yếu trên tồn cầu nói chung
và tại Việt Nam nói riêng. Các nghiên cứu về hành vi người tiêu dùng trực tuyến
khá đa dạng và phong phú khơng chỉ riêng ở Việt Nam mà trên tồn thế giới.
2
Theo số liệu của Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương),
thương mại điện tử ngày càng giữ vai trò quan trọng trong sự phát triển của nền kinh
tế. Tỉ trọng doanh thu từ thương mại điện tử không ngừng tăng lên hằng năm. Năm
2019, tỷ trọng thương mại điện tử chiếm 4,2% trên tổng mức bán lẻ hàng hóa của cả
nước
Tuy nhiên hàng loạt nghiên cứu cũng cho thấy, thông qua việc nghiên cứu về nhu
cầu mua sắm của SV một phần nào đó đã nói lên được những gì ảnh hưởng đến
quyết định của SV trong việc mua sắm trực tuyến. Các doanh nghiệp kinh doanh
trong lĩnh vực TMĐT cần phải tìm hiểu các nhân tố ảnh hưởng đến ý định mua hàng
của khách hàng đó và từ đó có những kế hoạch kinh doanh phù hợp cho doanh
nghiệp của mình.
Các cơng trình nghiên cứu trên đối tượng sinh viên về nhu cầu mua sắm trực
tuyến ở các trường đại học thường không nhiều chủ yếu là tập trung nghiên cứu
những vấn đề cụ thể của mua sắm trực tuyến . Có thể kể ra một vài nghiên cứu sau
đây:
Nghiên cứu của Shyh-Hwang Lee và Hoang Thi Bich Ngoc (2010) đã kiểm
tra một mô hình tích hợp mở rộng lý thuyết của hành vi hoạch định với một
yếu tố bổ sung là sự tin tưởng bằng cách điều tra ý định hành vi mua sắm trực
tuyến của sinh viên đại học Việt Nam. Thông qua kết quả nghiên cứu, khi sự
tin cậy càng tăng, thì ý định dẫn đến hành vi mua sắm trực tuyến càng nhiều.
Với ba biến thái độ, chuẩn mực chủ quan và cảm nhận kiểm soát hành vi cá
nhân của mơ hình TPB, sự tin tưởng là nhân tố quan trọng trong mối quan hệ
giữa thái độ và ý định hành vi mua sắm trực tuyến.
Ở một nghiên cứu gần đây của Hà Ngọc Thắng & Nguyễn Thành Độ (2016) tiến
hành nghiên cứu Các yếu tố ảnh hưởng đến ý định mua sắm trực tuyến của người
tiêu dùng Việt Nam: Nghiên cứu mở rộng thuyết hành vi có hoạch định. Tác giả đã
bổ sung biến niềm tin và cảm nhận rủi ro để dự đoán ý định mua trực tuyến của
3
người tiêu dùng. Kết quả nghiên cứu chứng minh rằng niềm tin, cảm nhận rủi ro,
thái độ và nhận thức kiểm soát hành vi của người tiêu dùng ảnh hưởng đến ý định
mua sắm trực tuyến của người tiêu dùng.
Như vậy có rất nhiều tác giả nghiên cứu về vấn đề đề SKSS nhưng chưa có tác
giả nào nghiên cứu về “ Nhu cầu mua sắm trực tuyến của sinh viến lớp 2205QLND
Khoa Hành Chính học Học viện Hành chính Quốc gia”. Vì vậy đây là đề tài mới đối
với lớp 2205QLND nói riêng và cần được nghiên cứu ở các khía cạnh khác nhau.
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
3.1. Đối trượng nghiên cứu
Nhu cầu mua sắm trực tuyến của sinh viên
3.2. Phạm vi nghiên cứu
- Phạm vi về thời gian: Năm học 2022-2023.
- Phạm vi về không gian: Lớp 2205QLND Khoa Hành Chính học Học viện Hành
chính Quốc gia.
- Phạm vi khách thể: 30 sinh viên Lớp 2205QLND Khoa Hành Chính học Học
viện hành chính Quốc gia.
- Phạm vi nội dung: Nhận thức của sinh viên lớp 2205QLND Khoa Hành Chính
học, Học viện Hành chính Quốc gia về chăm sóc sức khỏe sinh sản.
4. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
4.1. Mục đích nghiên cứu
Từ việc khảo sát thực trạng Nhu cầu mua sắm trực tuyến của sinh viên lớp
2205QLND khoa Hành chính học Học Viện Hành chính Quốc, làm cơ sở đề xuất
các giải pháp đáp ứng nhu cầu mua sắm trực tuyến của sinh viên lớp 2205QLND
Khoa Học viện Hành chính quốc gia.
4.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
- Cơ sở lý luận về nhu cầu mua sắm trực tuyến của sinh viên
4
- Khảo sát thực trạng nhu cầu mua mua sắm trực tuyến của sinh viên lớp
2205QLND Khoa Hành chính học Học viện Hành chính quốc gia .
- Đề xuất các giải pháp đáp ứng nhu cầu mua sắm trực tuyến của sinh viên lớp
2205QLND Khoa Hành chính học Học viện Hành chính quốc gia.
5. Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp nghiên cứu tài liệu (phân tích, so sánh, tổng hợp)
- Phương pháp nghiên cứu thực tiễn:
+ Phương pháp xây dựng bảng hỏi
+ Phương pháp phỏng vấn
+ Phương pháp quan sát
6. Đóng góp của đề tài
Thực hiện đề tài này có ý nghĩa giúp cho nhà trường và sinh viên hiểu rõ về lĩnh
vực mua sắm trực tuyến. Trang bị thêm nhiều kiến thức để tránh bị lừa đảo qua việc
mua sắm trực tuyến từ đó có cơ sở thực tiễn đề xuất các giải pháp đáp ứng “ Nhu
cầu mua sắm trực tuyến của sinh viên lớp 2205QLND Khoa Hành chính học Học
viện Hành chính Quốc gia.”
7. Bố cục đề bài
Ngoài mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo và phụ lục, đề tài được kết cấu 3
chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận về nhu cầu mua sắm trực tuyến của sinh viên .
Chương 2: Khảo sát thực trạng nhu cầu mua sắm trực tuyến của sinh viên lớp
2205QLND Khoa hành chính học Học viện Hành chính Quốc gia .
Chương 3: Đề xuất giải pháp đáp ứng nhu cầu mua sắm trực tuyến của sinh viên
lớp 2205QLND Khoa Hành chính học Học viện Hành chính Quốc gia.
5
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NHU CẦU MUA SẮM TRỰC
TUYẾN CỦA SINH VIÊN
1.1. Một số khái niệm cơ bản
1.1.1. Khái niệm sinh viên
Theo “Từ điển Tiếng Việt" (Hoàng Phê chủ biên), sinh viên được hiểu là “Người
học ở bậc đại học". [1]
Sinh viên là lứa tuổi từ sau tuổi Phổ thông trung học đến khoảng 24-25 tuổi. Đây
là lớp người đang theo học ở các trường Đại học, cao đẳng, là tầng lớp tri thức của
xã hội. Sinh viên là tầng lớp quan trọng trong mỗi chính thể, là đội ngũ chuyển tiếp,
chuẩn bị cho nguồn lực lao động xã hội có trình độ cao của đất nước.
Hoạt động chủ đạo của tuổi sinh viên là hoạt động học tập, nghiên cứu khoa học
và các hoạt động nghề nghiệp.
1.1.2. Nhu cầu và nhu cầu mua sắm
*Nhu cầu
Là một hiện tượng tâm lý của con người; là đòi hỏi, mong muốn, nguyện vọng
của con người về vật chất và tinh thần để tồn tại và phát triển. Tùy theo trình độ nhận
thức, mơi trường sống, những đặc điểm tâm sinh lý, mỗi người có những nhu cầu
khác nhau. Tất cả những đòi hỏi ấy gọi là nhu cầu của cá nhân. Nhu cầu biểu thị sự
gắn bó của cá nhân với thế giới xung quanh. Ngược lại, tất cả mọi hoạt động của con
người đều nhằm thỏa mãn hàng loạt nhu cầu ngày càng cao trong cuộc sống của con
người.Nhu cầu là sự thể hiện mối quan hệ tích cực của cá nhân đối với hồn cảnh,
là những địi hỏi mà cá nhân thấy cần được thỏa mãn để tồn tại và phát triển. [2]
*Nhu cầu mua sắm
Là mong muốn, có nguyện vọng với các hoạt động mua hàng hóa, có thể dưới
các hình thức mua sắm trực tiếp, hay mua sắm trực tuyến gián tiếp qua Internet. Các
chứng chỉ xác nhận cho các hoạt động mua sắm có thể là hóa đơn, hợp đồng mua
sắm. [3]
6
1.1.3. Khái niệm nhu cầu mua sắm trực tuyến
Mua sắm trực tuyến là một trong những hình thức của thương mại điện tử, ngày
càng trở nên quan trọng trong phát triển thương mại điện tử từ cuối thế kỷ XX. Mua
sắm trực tuyến được định nghĩa là dịch vụ mà người tiêu dùng sử dụng các thiết bị
điện tử có kết nối Internet để giao dịch mua sắm.
Những giao dịch trực tuyến bao gồm những hành vi như tìm kiếm thơng tin, đặt
hàng, thanh tốn trên Internet. Bên cạnh đó, mua sắm trực tuyến bao gồm quá trình
thay đổi xã hội trên diện rộng hơn, thị trường có đặc điểm tồn cầu hóa, sự chuyển
dịch của nền kinh tế hiện nay dựa trên nền tảng tri thức, thông tin, và công nghệ
trong cuộc sống thường ngày. [4]
1.2. Tầm quan trọng của mua sắm trực tuyến của sinh viên
Trong quá trình mua sắm trực tuyến, mọi giao dịch được thực hiện thông qua
trang web, người mua và người bán không tiếp xúc với. Khách hàng chỉ việc lựa
chọn sản phẩm muốn mua và sản phẩm đó sẽ được giao tận nơi đến địa chỉ của
khách hàng. Với sự đa dạng và phong phú về thông tin sản phẩm hay giá cả trên
các website,các ứng dụng như shoppe,lazada,sendo,tiki,… khách hàng có thể lựa
chọn và so sánh giá cả giữa các sản phẩm khác nhau thơng qua những thơng tin
được cung cấp. Ngồi ra, khách hàng cịn có thể tham khảo các nhận xét, đánh giá
sản phẩm, hay những bình luận từ các khách hàng đã mua sắm trực tuyến trước đó
để đưa ra lựa chọn cho mình. Những thơng tin này khá hữu ích đối với khách hàng
khi đem lại cho họ cái nhìn đa chiều về sản phẩm họ muốn mua, và họ có thể tham
khảo những thơng tin đánh giá này trước khi ra quyết định mua sắm . Do đó, khách
hàng khi mua sắm trực tuyến có lợi thế hơn so với hình thức mua sắm truyền thống
khi có thể tìm được sản phẩm phù hợp với nhu cầu của mình một cách dễ dàng với
giá rẻ nhất từ người bán. Ngồi ra việc mua sắm trực tuyến cịn giúp tiết kiệm thời
gian chúng ta khơng cịn phải đi từ nơi này sang nơi khác và đi dặm để tìm ra sản
7
phẩm chúng ta cần. Quá trình dịch chuyển đã kết thúc vì chúng ta có thể có mọi thứ
trên màn hình máy tính của mình.
Chỉ với một máy tính hay điện thoại thơng minh có kết nối mạng, khách hàng có
thể truy cập xem thơng tin sản phẩm, so sánh giá, đặt mua hàng ở bất cứ nơi đâu, bất
cứ địa điểm nào mà không phải xếp hàng chờ thanh toán như khi mua sắm ở các cửa
hàng truyền thống. Mua sắm trực tuyến phù hợp với những khách hàng có ít thời
gian, thơng qua hình thức mua sắm trực tuyến này, họ có thể tiết kiệm thời gian mua
sắm của mình. Hay đối với những người khơng có sở thích đi mua sắm tại các cửa
hàng, họ lựa chọn mua sắm trực tuyến để tránh chỗ ồn ào, không phải xếp hàng hay
phải chờ đợi. Bên cạnh đó, họ có nhiều lựa chọn về hàng hóa khi mua sắm trực tuyến
. Trước khi ra quyết định, khách hàng dễ dàng tham khảo ý kiến của người khác qua
các nhận xét, bình luận về sản phẩm.
1.3. Cách thức mua sắm trực tuyến của sinh viên
Xu hướng mua sắm trực tuyến trên các ứng dụng, trang mua sắm trực tuyến ngày
càng tăng mạnh. Các thống kê và báo cáo bán lẻ thương mại điện tử đã đạt đến con
số nghìn tỷ đô la và chiếm một phần không nhỏ trong tổng lợi nhuận bán lẻ toàn cầu,
điều ấy minh chứng rằng người dùng, đặcbiệt là sinh viên ngày càng ưu thích việc
shopping online. Bên cạnh đó, chúng ta cũng khơng thể không đề cập đến những
cách thức mua sắm trực tuyến trên sàn thương mại điện tử. Hiện nay có đến hơn một
nửa dân số thế giới sử dụng và tiếp cận với mạng xã hội, chắc hẳn các bạn sinh viên
ai cũng tạo cho mình một tài khoản cá nhân miễn phí và tham gia vào các trang mua
sắm trực tuyến một cách nhanh chóng. Trên các trang mạng xã hội cho phép người
mua tiếp cận với các mặt hàng, ngoài việc sử dụng mạng xã hội để đăng các trạng
thái, hình ảnh thì cũng có thể kết hợp mua sắm trực tuyến. Có thể mua sắm trực
tuyến bằng những cách thức như:
8
Thông qua Website
Hiện nay, đa số các nhãn hàng hay doanh nghiệp đều có cho mình một website
nhất định để đăng bán các sản phẩm, khách hàng khi có nhu cầu mua sắm chỉ cần
truy cập vào trang web này dễ dàng, chính vì thế mà mua sắm trực tuyến ở Việt
Nam và các nước trên thế giới ngày càng phát triển. Website được xem như ngôi nhà
của doanh nghiệp và các nhãn hàng, không chỉ giúp doanh nghiệp khẳng định được
thương hiệu của mình mà cịn giúp người mua sắm trực tuyến cũng an tâm vì mua
hàng “chính chủ”.
Thơng qua các ứng dụng, App
Các kênh này thể hiện sự riêng biệt và cập nhật thông tin và số lượng sản phẩm
riêng của doanh nghiệp một cách rõ ràng. Hình thức này giúp người mua và người
bán dễ dàng tiếp cận nhau. Mua sắm trực tuyến App là một sự lựa chọn dễ dàng và
mức độ tin tưởng cao mà mọi người nói chung và sinh viên nói riêng hiện nay rất tin
dùng.
Các app, ứng dụng mua sắm trực tuyến uy tín được sinh viên tin dùng và dùng
nhiều nhất ở Việt Nam hiện nay:
Lazada: Mua sắm trực tuyến Lazada đang là một trong những sự lựa chọn hàng
đầu của khách hàng đang có nhu cầu mua sắm sản phẩm. Lazada mang đến cho
người dùng hàng ngàn sản phẩm đa dạng thuộc mọi lĩnh vực thời trang, sức khỏe,
sắc đẹp, điện thoại,…Lazada ln được đánh giá cao về uy tín và chất lượng của
một thương hiệu quốc gia chúng ta có thể tham khảo để sử dụng thỏa mãn nhu
cầu mua sắm trực tuyến của mình.
Shopee: Đây là ứng dụng mua sắm trực tuyến nhiều người sử dụng nhất trong đó
có các bạn sinh viên chiếm số lượng khá lớn.Ứng dụng này ln thu hút khách hàng
khi liên tục có những chưng trình ưu đãi giảm giá, miễn phí vận chuyển. Ngồi ra,
trên ứng dụng này cịn cho phép người mua và người bán trao đổi trực tiếp với nhau
mà khơng cần thơng qua trung gian. Có những hastag cho người dùng biết được
9
những xu hướng mới nhất.Vì thế Shopee được xem là một trong những ứng
dụng mua sắm trực tuyến giá tốt được nhiều sinh viên sử dụng.
Tiki: Với slogan “Ứng dụng mua sắm tiện lợi luôn bên bạn”. Tiki luôn được xem
là một ứng dụng mua hàng nhanh chóng và thuận tiện nhất hiện nay mà chúng ta nên
tham khảo. Chỉ cần bạn thử đến với Tiki, mọi vấn đề của bạn có thể được giải quyết.
Ở Tiki bạn có thể tìm thấy hàng ngàn sản phẩm đặc biệt là các loại sách và đồ gia
dụng điện tử đến từ các thương hiệu nổi tiếng và uy tín, ln đi kèm với các chương
trình giảm giá uy tín và hấp dẫn đối với người mua có nhu cầu mua sắm trực tuyến.
1.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến nhu cầu mua sắm trực tuyến của sinh
viên
Quá trình mua sắm trực tuyến của sinh viên chịu ảnh hưởng mạnh mẽ bởi các
nhân tố về xã hội, các yếu tố cá nhân và các yếu tố về tâm lý.
*Các nhân tố xã hội:
Gồm có nhóm tham khảo của một người trong đó bao gồm những nhóm có ảnh
hưởng trực tiếp hoặc gián tiếp đến suy nghĩ, thái độ và hành vi của người đó. Nhóm
tham khảo là những nhóm mà một cá nhân xem xét (như một sự tham khảo) khi hình
thành thái độ và quan điểm của bản thân mình. Nhóm tham khảo có ảnh hưởng trực
tiếp và thường xuyên bao gồm: gia đình,bạn thân, láng giềng, đồng nghiệp. Nhóm
tham khảo có ảnh hưởng ít thường xuyên hơn bao gồm: những tổ chức mang tính
chất hiệp hội, hiệp hội ngành nghề, cơng đồn, đồn thể, nhóm vui chơi giải trí, câu
lạc bộ thể thao... Nhóm này này có tính chất chính thức hơn và ít địi hỏi phải có
quan hệ giao tiếp thường xuyên hơn. Những ý kiến của những người trong nhóm
ln là những thơng tin tham khảo đối với các quyết định của các cá nhân trong quá
trình mua sắm.
Gia đình: Gia đình là tổ chức tiêu dùng quan trọng nhất trong xã hội. Các thành
viên trong gia đình là nhóm tham khảo quan trọng và có sức ảnh hưởng mạnh nhất
đến hành vi mua hàng của người tiêu dùng. Gia đình là nơi định hướng tính cách,
10
văn hóa, ý thức về tham vọng cá nhân, lịng tự trọng, tình yêu... đặc biệt là con cái
bị ảnh hưởng bởi bố mẹ. Một ảnh hưởng trực tiếp hơn đến hành vi mua sắm hàng
ngày là gia đình riêng của người đó. Các bạn sinh viên cũng có xu hướng hỏi ý kiến,
suy nghĩ của các thành viên trong gia đình trước khi đưa ra quyết định mua một sản
phẩm quan trọng nào đó.
*Các yếu tố cá nhân: Tuổi tác và giai đoạn trong chu kỳ sống. Tuổi đời và giai
đoạn trong chu kỳ sống là những mốc thời gian định hình nhu cầu, mong muốn, thị
hiếu và sức mua của người mua nói chung và các bạn sinh viên nói riêng. Ở các lứa
tuổi khác nhau sẽ có những nhu cầu, mong muốn khác nhau. Nhu cầu mua sắm được
định hình theo giai đoạn của chu kỳ sống của mỗi người. Nghề nghiệp cũng là yếu
tố ảnh hưởng lớn đến hành vi mua sắm của mọi người. Sự lựa chọn trang phục, thức
ăn, các hình thức giải trí, dịch vụ của mỗi người là khác nhau.
Việc lựa chọn sản phẩm chịu tác động rất lớn từ hoàn cảnh kinh tế của người
mua. Khả năng mua sắm của người mua phụ thuộc vào hai yếu tố: khả năng tài chính
và hệ thống giá cả của hàng hóa. Hồn cảnh kinh tế bao gồm thu nhập, tiền tiết kiệm,
khả năng vay mượn. Những người có hồn cảnh kinh tế tốt (thu nhập cao) thường
có xu hướng lựa chọn sản phẩm, dịch vụ đắt tiền, yêu cầu chất lượng phục vụ rất tốt,
ngược lại những người có hồn cảnh kinh tế không tốt ( thu nhập không cao) thường
lựa chọn sản phẩm, dịch vụ có giá phải chẳng, rẻ, khơng q yêu cầu đến chất lượng
dịch vụ.
Các yếu tố mang tính chất tâm lý : Động cơ, lĩnh hội, niềm tin và thái độ.
Động cơ là động lực mạnh mẽ thôi thúc con người hành động để thoả mãn một
nhu cầu vật chất hay tinh thần, hay cả hai. Khi nhu cầu trở nên cấp thiết thì nó thúc
dục con người hành động để đáp ứng nhu cầu. Nhu cầu của con người rất đa dạng.
Có nhu cầu chủ động, có nhu cầu bị động.
Lĩnh hội: hay hiểu biết là những biến đổi nhất định diễn ra trong hành vi của con
người dưới ảnh hưởng của kinh nghiệm được họ tích luỹ. Con người có được kinh
11
nghiệm, hiểu biết là do sự từng trải và khả năng học hỏi. Những người từng trải có
kinh nghiệm hơn, mua hàng và lựa chọn sẽ thạo hơn. Người từng trải về lĩnh vực
nào thì có kinh nghiệm trong lĩnh vực đó.
Niềm tin và thái độ: Qua thực tiễn và sự hiểu biết con người ta có được niềm tin
và thái độ, điều này lại ảnh hưởng đến hành vi mua sắm của họ. Doanh nghiệp phải
chiếm được lòng tin của khách hàng về các nhãn hàng của mình thì người mua mới
có thể tin tưởng và mua hàng.
12
Tiểu kết chương 1
Tóm lại, trong chương 1 tơi đã khái quát các nội dung về nhu cầu mua sắm trực
tuyến của sinh viên. Tôi nghiên cứu trên cơ sở kế thừa các nghiên cứu đi trước đã
khái quát ra một số khái niệm cơ bản như: khái niệm sinh viên, khái niệm nhu cầu
và nhu cầu mua sắm, nhu cầu mua sắm trực tuyến, cách thức mua sắm trực tuyến,
tầm quan trọng của mua sắm trực tuyến. Trên cơ sở đó tơi đã đề cập đến nhu cầu
mua sắm trực tuyến của sinh viên với nhiều khía cạnh khác nhau. Tôi đã khái quát
các yếu ảnh hưởng đến nhu cầu mua sắm trực tuyến của sinh viên.
13
CHƯƠNG 2: KHẢO SÁT THỰC TRẠNG NHU CẦU MUA SẮM TRỰC
TUYẾN CỦA SINH VIÊN LỚP 2205QLND KHOA HÀNH CHÍNH HỌC
HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
2.1. Khái quát về Khoa hành chính học, Học viện Hành chính Quốc gia
2.1.1. Giới thiệu về Khoa hành chính học, Học viện Hành chính Quốc gia
Khoa Hành chính học được thành lập theo Quyết định số212/QĐ-ĐHNV ngày
24/4/2012 của Hiệu trưởng Trường Đại học Nội vụ Hà Nội. Khoa Hành chính học
là đơn vị chun mơn thuộc Trường Đại học Nội vụ Hà Nội, có chức năng tổ chức
thực hiện hoạt động giáo dục, đào tạo trình độ đại học, sau đại học; tổ chức hoạt
động bồi dưỡng nghiệp vụ gắn với chuyên môn của Khoa; thực hiện hoạt động hợp
tác quốc tế; khoa học và công nghệ phù hợp với mục tiêu, phương hướng phát triển
của Trường. Hiện nay, Trường Đại học Nội vụ đã xác nhập với Học viện Hành chính
Quốc gia.
2.1.2. Giới thiệu về lớp 2205QLND Khoa Hành chính học, Học viện
Hành chính Quốc gia
Hiện tại Khoa Hành chính học có ngành Quản lý nhà nước, trong đó nghành được
chia làm 5 lớp đó là QLNA, QLNB, QLNC, QLND, QLNE. Hiện nay tơi đang theo
học tại lớp QLND, lớp có tổng số 80 thành viên, trong đó có 77 sinh viên đến từ các
tỉnh thành Việt Nam và đặc biệt hơn là lớp có 3 sinh viên người Lào.
2.2. Khảo sát thực trạng nhu cầu mua sắm trực tuyến của sinh viên
2.2.1. Nhận thức của sinh viên về khái niệm nhu cầu mua sắm trực tuyến
của sinh viên
14
Biểu đồ 1. Nhận thức về nhu cầu mua sắm trực tuyến của sinh viên
Qua khảo sát biểu đồ 1 ta thấy, sự lựa chọn của các bạn sinh viên rất đa dạng, có
khá nhiều sự lựa chọn khác nhau điều này được thể hiện rõ dựa vào biểu đồ 1. Có
thể thấy định nghĩa về mua sắm trực tuyến của các bạn sinh viên phần lớn là như
nhau. Phần lớn số bạn sinh viên hiểu được chính xác khái niệm mua sắm trực tuyến
chiếm đến 63.3% chiếm nhiều nhất trong tổng số là 100%, bên cạnh đó số lượng
sinh viên hiểu sơ qua khái niệm mua sắm một cách đại trà chiếm 20% ta có thể thấy
rằng bên cạnh rất nhiều bạn sinh viên hiểu và nắm rõ khái niệm mua sắm trực tuyến
thì bên cạnh đó cịn có khá nhiều bạn chưa nắm rõ được việc mua sắm trực tuyến là
gì. Ngồi ra vẫn cịn tương đối ít bạn sinh viên chưa hiểu rõ về mua sắm trực tuyến
điều đó được thể hiện rõ trên biểu đồ số lượng sinh viên chưa hiểu rõ và hiểu sai
khái niệm mua sắm trực tuyến chiếm 10%, số lượng khá là ít. Từ đó, có thể thấy thời
đại 4.0 đang rất phát triển nên việc phổ cập, tìm hiểu là rất dễ chính vì thế nên đa số
các bạn sinh viên đều hiểu rõ việc mua sắm trực tuyến và nhu cầu mua sắm trực
tuyến của bản thân mình.
Qua phỏng vấn bạn Đ. M. A sinh viên lớp 2205QLND cho biết: “ Theo sự hiểu
biết của mình thì mua sắm trực tuyến là chúng ta sử dụng những thiết bị công nghệ
15
như điện thoại, máy tính có kết nối với mạng để truy cập vào những app mua sắm
trên nền tảng trực tuyến”. [ Phụ lục ảnh 1]
Qua phỏng vấn bạn K. T. M. H sinh viên lớp 2205QLND cho biết “ Theo quan
điểm của mình mua sắm trực tuyến là chúng ta khơng cần ra ngồi cửa hàng mua
đồ chúng ta sẽ dùng điện thoại hoặc máy tính có kết nối mạng để truy cập vào website
hoặc app mua sắm để mua”. [ Phụ lục ảnh 2]
Qua phỏng vấn từ 2 bạn sinh viên lớp 2205QLND ta có thể thấy các bạn đều hiểu
biết về khái niệm mua sắm trực tuyến. Mặc dù 2 bạn đều có những cách nói và quan
niệm về mua sắm trực tuyến khác nhau nhưng các bạn đều rất rõ về điều đó. Có thể
thấy rằng, việc hiểu về khái niệm mua sắm trực tuyến cũng khá quan trọng, điều đó
giúp cho mỗi sinh viên hiểu rõ hơn về mua sắm trực tuyến và nhu cầu mỗi người.
2.2.2. Tầm quan trọng của mua sắm trực tuyến của sinh viên
Biểu đồ 2. Tầm quan trọng của mua sắm trực tuyến của sinh viên
Qua khảo sát biểu đồ 2 ta nhận thấy rằng các bạn sinh viên đều có những lựa chọn
khác nhau đồng nghĩa với việc đối với mỗi sinh viên thì tầm quan trọng của việc
mua sắm trực tuyến đều khơng như nhau. Nhìn vào biểu đồ có thể thấy lựa chọn mua
sắm trực tuyến có thể tham khảo các đánh giá sản phẩm từ những người mua trước
16
chiếm tỉ lệ % cao nhất chiếm 60% lựa chọn của các bạn sinh viên. Bên cạnh đó việc
lựa chọn sản phẩm muốn mua và chờ người giao đến tận nơi chiếm 43% đứng thứ
2. Còn những lựa chọn còn lại đều chiếm tỉ lệ % đều bằng nhau. Qua đó, thấy rằng
phần đa đối với mỗi sinh viên đều hiểu được tầm quan trọng của việc mua sắm trực
tiếp, các bạn sinh viên đều hiểu rõ được những lợi ích của việc mua sắm trực tiếp.
Qua phỏng vấn bạn T. K. A sinh viên lớp 2205QLND cho biết “ Đối với mình
việc mua sắm trực tuyến thật sự rất quan trọng, bởi vì phần đa mình đều mua sắm
trực tuyến vì điều ấy giúp mình tiết kiệm được rất nhiều thời gian bởi vì khá bận vì
mình cịn đi làm thêm. Ngoài ra, mua sắm trực tuyến tiện hơn rất nhiều so với việc
ra ngồi cửa hàng mình cịn có thể sử dụng phiếm giảm giá rẻ hơn rất nhiều so với
việc đi mua ngoài”[ Phụ lục ảnh 3]
Qua phỏng vấn bạn H. B. D sinh viên lớp 2205QLND cho biết “ Mua sắm trực
tuyến giúp mình tiết kiệm thời gian bên và cịn có rất nhiều đồ phong phú đa dạng
để mình lựa chọn mình chỉ cần bấm mua là sẽ có người giao hàng đến cho mình mà
mình khơng cần phải ra ngồi. Mình cịn có thể nhìn vào những đánh giá của những
người mua hàng trước để biết món đồ đó có tốt hay khơng. Nên đối với mình mua
sắm trực tuyến quan trọng lắm”. [ Phụ lục ảnh 4]
Từ 2 ý kiến phỏng vấn của bạn T. K. A vag bạn H. B. D nói trên có thể nhìn nhận
được rằng nhu cầu mua sắm trực tuyến thật sự quan trọng đối với các bạn sinh viên
ngày nay. Bên cạnh đó thấy được nhu cầu mua sắm của sinh viên rất cao. Mua sắm
trực tuyến rất hữu ích giúp tiết kiệm thời gian đối với các bạn sinh viên bên cạnh đó
việc mua sắm trực tuyến cũng giúp cho sinh viên có nhiều lựa chọn về mặt hàng
mình cần mua hơn . Từ đó có thể thấy rằng mua sắm trực truyến rất quan trọng đối
với sinh viên đặc biệt là đối với nhu cầu mua sắm trực tuyến của sinh viên.
17
2.2.3. Cách thức mua sắm trực tuyến của sinh viên
Biểu đồ 3. Cách thức mua sắm trực tuyến của sinh viên
Qua khảo sát biểu đồ 3 thấy rằng mỗi sinh viên đều có những cách thức để mua
sắm trực tuyến khác nhau. Từ biểu đồ ta thấy số sinh viên sử dụng app Shopee chiếm
cao nhất chiếm 40%, truy cập vào website của các nhãn hàng,doanh nghiệp chiếm
36,7% sinh viên sử dụng, app Tiki chiếm 26,7 % sinh viên sử dụng để mua sắm trực
tuyến. Hiện nay app Shoppee được rất nhiều sinh viên sử dụng hầu hết là dùng đến
ứng dụng này để phục vụ cho nhu cầu mua sắm trực tuyến của sinh viên.
Qua phỏng vấn bạn H. B. D sinh viên lớp 2205QLND cho biết “ Mình thường
hay mua sắm trực tuyến qua app Shopee, vì Shopee có rất nhiều mã tung ra vào mỗi
giờ nên mình rất thích và tồn sử dụng Shopee để mua những đồ mình muốn. Ứng
dụng Shopee cịn có thể đặt đồ ăn , dùng xu để tích lũy để giảm giá sản phẩm. Nên
mình rất thích và trung thành với app, mình cũng khuyên các bạn nên dùng app này
vì thật sự nó rất tiện và hữu ích”. [ Phụ lục ảnh 4]
Qua phỏng vấn bạn K. T. M. H sinh viên lớp 2205QLND cho biết “ À! Riêng
mình thì mình luôn trung thành với các web của các nhãn hàng. Mình mua sắm trực
18