Ẩn dụ bài giảng ngữ văn lớp 7
Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (42.02 KB, 3 trang )
ẨN DỤ
1. Khái niệm:
Là biện pháp tu từ dùng tên gọi của sự vật, hiện tượng này bằng tên sự vật, hiện
tượng khác có nét tương đồng giữa hai đối tượng về mặt nào đó (như tính chất,
trạng thái, màu sắc,...) nhằm tăng sức gợi hình và gợi cảm cho diễn đạt.
2. Các hình thức ẩn dụ:
Có 4 hình thức ẩn dụ:
*Ẩn dụ hình thức:
- Là kiểu ẩn dụ mà tác giả dựa trên điểm tương đồng về bên ngoài của 2 sự vật,
hiện tượng để tạo hình ảnh ẩn dụ, tuy nhiên trong đó đã được ẩn đi một phần ý
nghĩa.
- VD:
“Dưới trăng quyên đã gọi hè
Đầu tường lửa lựu lập lịe đâm bơng”
(Truyện Kiểu_Nguyễn Du”
Hình ảnh ẩn dụ “lửu lựu” được sử dụng dựa trên sự tương đồng giữa màu đỏ của
hoa lựu và màu đỏ của ngọn lửa. Nó dùng để diễn tả ý nghĩa rằng hoa lựu đỏ như
màu ngọn lửa, làm tăng lên vẻ sinh động, rực rỡ của hoa.
*Ẩn dụ cách thức:
- Là phương thức chuyển nghĩa dựa trên sự giống nhau về cách thức thực hiện giữa
hai sự việc.
- VD: “Ăn quả nhớ kẻ trồng cây”
Ẩn dụ được thể hiện trong sự tương đồng về cách thức là “ăn quả” tương đồng với
“hưởng thành quả lao động”, còn “trồng cây” tương đồng với “công lao của người
tạo ra thành quả”
* Ẩn dụ phẩm chất:
- Là ẩn dụ dựa trên nét tương đồng về phẩm chất, đặc điểm, đặc tính để thay thế sự
vật, hiện tượng này bằng sự vật, hiện tượng khác.
- VD: “Người Cha mái tóc bạc/ Đốt lửa cho anh nằm”
Sự tương đồng được thể hiện rõ khi hình ảnh “người Cha” dùng để chỉ Bác Hồ.
Bởi giữa người Cha và Bác Hồ đều có điểm tương đồng chung trong phẩm chất,
tình cảm, đó là sự u thương, chăm sóc ân cần. Người cha thì hết lịng thương u
con cái của mình, cịn Bác thì hết lịng thương u cho con dân đất Việt, cho những
đứa con chiến sĩ.
* Ẩn dụ chuyển đổi cảm giác:
- Là hình thức ẩn dụ miêu tả đặc tính của sự vật, hiện tượng được nhận biết rằng
giác quan này nhưng lại dùng từ ngữ cho giác quan khác để cảm nhận sự vật.
- VD: “Ngoài thêm rơi chiếc lá đa/ Tiếng rơi rất mỏng như là rơi nghiêng”
Chiếc lá đa rơi đáng nhẽ phải được cảm nhận bằng sự quan sát, thị giác. Nhưng
phép ẩn dụ đã chuyển đổi từ thị giác thành thính giác “tiếng rơi- rất mỏng”. Cái rơi
nhẹ nhàng của tiếng lá đã trở nên tinh tế hơn, mới lạ hơn nhờ ẩn dụ chuyển đổi
cảm giác.
Câu 1: Câu nào dưới đây có sử dụng biện pháp ẩn dụ?
1.
2.
3.
4.
Mẹ đã đi làm về
Bơng hoa nở rộ
Màu này nóng q
Tiếng cười rộn vang
Câu 2: Hình ảnh mặt trời được sử dụng trong những câu dưới đây, hình ảnh nào là
phép ẩn dụ?
1.
2.
3.
4.
Mặt trời mọc ở hướng Đông
Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ
Mặt trời lặn ở đằng Tây
Cả A, B, C
Câu 3: Tìm và phân tích tác dụng của biện pháp tu từ có trong đoạn sau:
Thuyền về có nhớ bến chăng?
Bến thì một dạ khăng khăng đợi thuyền
Câu 4: Ẩn dụ sau đây thuộc kiểu ẩn dụ nào ? Sử dụng ẩn dụ như vậy có tác dụng gì
?
“Mà bên nước tơi thì đang hửng lên cái nắng bốn giờ chiều, cái nắng đậm đà của
mùa thu biên giới.”
(Nguyễn Tuân)
Câu 5: Trong đoạn thơ sau đây :
Từ ấy trong tôi bừng nắng hạ
Mặt trời chân lí chói qua tim
Hồn tơi là một vườn hoa lá
Rất đậm hương và rộn tiếng chim.
(Tố Hữu)
a) Tìm các phép tu từ có trong đoạn thơ trên.
b) Hãy viết thành văn xuôi đoạn thơ trên.
