TỔNG HỘI ĐỊA CHẤT VIỆT NAM
LIÊN HIỆP KHOA HỌC ĐỊA CHẤT KIỂM ĐỊNH NỀN MÓNG XÂY DỰNG SÀI GÒN
UNION OF SCIENCE ON GE0LOGY SAI GON CONSTRUCTION FOUNDATION VERTIFICATION

ĐỀ CƯƠNG THÍ NGHIỆM
Công trình : Khu Cao Ốc Phức Hợp Auris City
Địa điểm : Đường Võ Văn Kiệt – Phường 16 – Quận 8 – Tp HCM
Cơ quan yêu cầu : Công Ty Cổ Phần Xây Dựng FBV
Đơn vị thí nghiệm : Liên Hiệp Khoa Học Địa Chất KĐ Nền Móng XD Sài Gòn

Địa chỉ :
. Văn phòng & PTN số 1 : Số 6 Đường 27 - P.Bình Trị Đông B - Q.Bình Tân
. Văn phòng giao dịch & PTN Kiểm Định Xây Dựng số 2 : 205 Đào Duy Từ - P.6 - Q.10
. Văn phòng giao dịch & PTN Kiểm Định Xây Dựng số 3 : 758/25/7 Xô Viết Nghệ Tónh – P.25 – Q. Bình Thạnh
. Văn phòng giao dịch & PTN Kiểm Định Xây Dựng số 4 : 68 Nguyeãn Duy Cung – P. 12 – Q. Gò Vấp
. Điện thoại: 028.3957 2591 – 3957 2592
Fax: 028.39572592

TP.HỒ CHÍ MINH


TỔNG HỘI ĐỊA CHẤT VIỆT NAM
LIÊN HIỆP KHOA HỌC ĐỊA CHẤT KIỂM ĐỊNH NỀN MÓNG XÂY DỰNG SÀI GÒN
UNION OF SCIENCE ON GE0LOGY SAI GON CONSTRUCTION FOUNDATION VERTIFICATION

ĐỀ CƯƠNG THÍ NGHIỆM
Công trình : Khu Cao Ốc Phức Hợp Auris City
Địa điểm : Đường Võ Văn Kiệt – Phường 16 – Quận 8 – Tp HCM
Cơ quan yêu cầu : Công Ty Cổ Phần Xây Dựng FBV
Đơn vị thí nghiệm : Liên Hiệp Khoa Học Địa Chất KĐ Nền Móng XD Sài Gòn
Địa chỉ :

. Văn phòng & PTN số 1 : Số 6 Đường 27 - P.Bình Trị Đông B - Q.Bình Tân
. Văn phòng giao dịch & PTN Kiểm Định Xây Dựng số 2 : 205 Đào Duy Từ - P.6 - Q.10
. Văn phòng giao dịch & PTN Kiểm Định Xây Dựng số 3 : 758/25/7 Xô Viết Nghệ Tónh – P.25 – Q. Bình Thạnh
. Văn phòng giao dịch & PTN Kiểm Định Xây Dựng số 4 : 68 Nguyeãn Duy Cung – P. 12 – Q. Gò Vấp
. Điện thoại: 028.3957 2591 – 3957 2592
Fax: 028.39572592

Phê duyệt của các bên :
CHỦ ĐẦU TƯ

TV GIÁM SÁT

ĐV THI CÔNG

TP.HỒ CHÍ MINH

ĐV THÍ NGHIỆM


TỔNG HỘI ĐỊA CHẤT VIỆT NAM
LIÊN HIỆP KHOA HỌC ĐỊA CHẤT KIỂM ĐỊNH NỀN MÓNG XÂY DỰNG SÀI GÒN
UNION OF SCIENCE ON GEOLOGY SAI GON CONSTRUCTION FOUNDATION VERTIFICATION
====================================================================================

MỤC LỤC
Nội dung
Chương I – Xây dựng & hoàn thiện
Phần 1 – Cát
Phần 2 - Đá
Phần 3 – Xi măng

Phần 4 – Nước
Phần 5 – Thép cốt bê tông
Phần 6 – Thép hình
Phần 7 – Bu lông
Phần 8 – Cáp dự ứng lực
Phần 9 – Cường độ bê tông
Phần 10 – Chống thấm bê tông
Phần 11 – Gạch rỗng đất sét nung
Phần 12 – Gạch bê tông ACC khí chưng áp
Phần 13 – Gạch bê tông bọt khí, không chưng áp
Phần 14 – Vữa
Phần 15 – Gạch bê tông
Phần 16 – Gạch gốm ốp lát
Phần 17 – Đá granite
Phần 18 – Mối hàn
Phần 19 – Thép bulong khoan cấy
Phần 20 – Bột bả tường gốc xi măng poóc lăng
Phần 21 – Sơn Epoxy
Phần 22 - Tấm trải bitum chống thấm biến tính
Phần 23 - Gỗ
Phần 24 – Băng cản nước
Phần 25 - Kính
Phần 26 – Nhôm & Hợp kim nhôm định hình
Phần 27 – Dung dịch khoan
Chương II – Kết cấu hạ tầng
Phần 1 – Nền đường
Phần 2 – Móng và áo đường
Phần 3 – Cống thoát nước
Phần 4 – Độ chặt nền đất, cát
Phần 5 – Độ chặt nền đá

Phần 6 – Mô đun đàn hồi
Phần 7 – Thí nghiệm định độ bằng phẳng bằng thước dài 3m

Số trang
2
14
30
39
40
44
49
51
58
61
63
70
74
77
79
85
92
96
106
109
113
118
124
133
142
155

161
163
163
164
166
168
173
176
179

====================================================================


TỔNG HỘI ĐỊA CHẤT VIỆT NAM
LIÊN HIỆP KHOA HỌC ĐỊA CHẤT KIỂM ĐỊNH NỀN MÓNG XÂY DỰNG SÀI GÒN
UNION OF SCIENCE ON GEOLOGY SAI GON CONSTRUCTION FOUNDATION VERTIFICATION
====================================================================================

ĐỀ CƯƠNG THÍ NGHIỆM
KIỂM TRA CHẤT LƯNG CÔNG TRÌNH
CƠ SỞ LẬP ĐỀ CƯƠNG :
- Căn cứ yêu cầu về hồ sơ thiết kế công trình.
-

Căn cứ yêu cầu của ban quản lý dự án, tư vấn giám sát và đơn vị thi công tại công
trình.

-

Luật Xây dựng số 50/2014/QH13 ngày 18/06/2014 của Quốc Hội;


-

Nghị định số 46/2015/NĐ-CP quản lý chất lượng và bảo trì công trình xây dựng

-

Thông tư 09/2014/TT-BXD ngày 10/07/2014 của bộ xây dựng sửa đổi, bổ sung một số
nội dung về Nghị định số 15/2013/NĐ-CP quản lý chất lượng công trình xây dựng.

-

Thông tư số 22/2009/TT-BXD ngày 06/07/2009 của Bộ Xây Dựng hướng dẫn một số
nội dung về Quản lý chất lượng công trình xây dựng và Điều kiện năng lực của tổ
chức, cá nhân trong hoạt động xây dựng;

====================================================================

1


TỔNG HỘI ĐỊA CHẤT VIỆT NAM
LIÊN HIỆP KHOA HỌC ĐỊA CHẤT KIỂM ĐỊNH NỀN MÓNG XÂY DỰNG SÀI GÒN
UNION OF SCIENCE ON GEOLOGY SAI GON CONSTRUCTION FOUNDATION VERTIFICATION
====================================================================================

CHƯƠNG I : PHẦN XÂY DỰNG & HOÀN THIỆN
PHẦN 1 : CÁT
I. PHƯƠNG PHÁP VÀ KHỐI LƯNG THÍ NGHIỆM :
1. Phương pháp :

o Việc kiểm tra chất lượng cát được thực hiện theo tiêu chuẩn TCVN 7572 – 2006.
Lấy mẫu phải tuân thủ theo tiêu chuẩn TCVN 7572-1-2006.
o Mẫu phải đủ tin cậy nghóa là quá trình lấy mẫu phải có sự xác nhận của giám sát
thi công và TVGS.
2. Số lượng thí nghiệm :
o Mẫu cốt liệu được lấy theo lô sản phẩm, sao cho đảm bảo đặc tính tự nhiên của
cốt liệu và đại diện cho lô cốt liệu cần thử.
o Lô cốt liệu do một cơ sở sản xuất trong một ngày và được giao nhận cùng một lúc.
Nếu cốt liệu được sản xuất theo từng cỡ hạt riêng biệt thì lô cốt liệu là khối lượng
cốt liệu của cùng một cỡ hạt được sản xuất trong một ngày.
o Khối lượng lô cốt liệu nhỏ trong kho không lớn hơn 500 tấn hoặc khoảng 350 m3.
o Cốt liệu nhỏ có thể là cát tự nhiên, cát nghiền và hỗn hợp cát tự nhiên và cát
nghiền.
II. MÔ TẢ PHƯƠNG PHÁP THÍ NGHIỆM :
1. Xác định mô đun độ lớn (TCVN 7572 – 2 : 2006 ).
a.
Dụng cụ và thiết bị thí nghiệm:
o Tủ sấy có rơle ổn nhiệt, có khả năng duy trì nhiệt độ liên tục ở khoảng 105  5oC.
o Cân kỹ thuật có độ chính xác đến 0.01g
o Bộ sàng có kích thước mắt sàng: 0.14; 0.315; 0.63; 1.25; 2.5; 5; 10 (mm).
b.

Chuẩn bị mẫu thử:

o Mẫu cát được lấy từ bãi tập kết tại công trình chuyển về phòng thí nghiệm .
o Bằng phương pháp chia tư lấy 2kg mẫu đem sấy ở nhiệt độ 105 – 110oC đến nhiệt
độ không đổi.
c.

Tiến hành thí nghiệm:


o Sàng mẫu đã sấy khô qua sàng 5mm và cân khối lượng phần hạt còn lại trên từng
sàng để xác định thành phần hạt sỏi chứa trong mẫu.
o Lấy 1000g phần mẫu dưới sàng 5mm (rửa qua sàng 0.14mm nếu mẫu có chứa
nhiều tạp chất đất sét) cho qua các sàng 2.5; 1.25; 0.63; 0.315; 0.14mm và cân
phần còn lại trên từng sàng để xác định thành phần hạt cát không có soûi.
====================================================================

2


TỔNG HỘI ĐỊA CHẤT VIỆT NAM
LIÊN HIỆP KHOA HỌC ĐỊA CHẤT KIỂM ĐỊNH NỀN MÓNG XÂY DỰNG SÀI GÒN
UNION OF SCIENCE ON GEOLOGY SAI GON CONSTRUCTION FOUNDATION VERTIFICATION
====================================================================================

d.

Tính kết quả :

o Phần trăm lượng hạt sỏi còn lại trên mỗi sàng:
Si 

Mi
 100
M

Trong đó:
Si : phần trăm hạt sỏi còn lại trên mỗi sàng (%)
Mi : khối lượng phần hạt còn lại trên mỗi sàng (g)

M : tổng khối lượng hạt cho qua sàng (g)
o Phần trăm lượng hạt cát còn lại trên từng sàng:
ai 

mi
 100
m

Trong đó:
ai : phần trăm hạt cát còn lại trên mỗi sàng (%)
mi : khối lượng phần hạt còn lại trên mỗi sàng (g)
m : tổng khối lượng hạt cho qua sàng (g)
o Hàm lượng hạt tích lũy trên từng sàng:
Ai  a2.5  a1.25      ai

o Mô đun độ lớn của cát:
M

A2.5  A1.25  A0.63  A0.315  A0.14
100

Kết quả được biểu diễn bằng biểu đồ dạng đường cong gấp khúc.
e.

Đánh giá kết quả : Cát mịn được sử dụng chế tạo bê tông và vữa như sau:

e1. Mô đun độ lớn
* Đối với bê tông:
o Cát có môđun độ lớn từ 0,7 đến 1có thể được sử dụng chế tạo bê tông cấp thấp
hơn B15;

o Cát có môđun độ lớn từ 1 đến 2 có thể được sử dụng chế tạo bê tông cấp từ B15
đến B25;
* Đối với vữa:
o Cát có môđun độ lớn từ 0,7 đến 1,5 có thể được sử dụng chế tạo vữa mác nhỏ hơn
và bằng M5;
o Cát có môđun độ lớn từ 1,5 đến 2 được sử dụng chế tạo vữa mác M7,5.
e2. Thành phần hạt
o Thành phần hạt của cát, biểu thị qua lượng sót tích luỹ trên sàng, nằm trong phạm
vi quy định trong bảng sau:
====================================================================

3


TỔNG HỘI ĐỊA CHẤT VIỆT NAM
LIÊN HIỆP KHOA HỌC ĐỊA CHẤT KIỂM ĐỊNH NỀN MÓNG XÂY DỰNG SÀI GÒN
UNION OF SCIENCE ON GEOLOGY SAI GON CONSTRUCTION FOUNDATION VERTIFICATION
====================================================================================

Thành phần hạt của cát
Kích thước lỗ sàng

Lượng sót tích luỹ trên sàng, % khối lượng
Cát thô

Cát mịn

2,5 mm

Từ 0 đến 20


0

1,25 mm

Từ 15 đến 45

Từ 0 đến 15

630 m

Từ 35 đến 70

Từ 0 đến 35

315 m

Từ 65 đến 90

Từ 5 đến 65

140 m

Từ 90 đến100

Từ 65 đến 90

10

35


Lượng qua sàng 140 m,
không lớn hơn

2. Xác định lượng bụi, bùn , sét (TCVN 7572 – 8 : 2006).
a.
o
o
o
o

Dụng cụ và thiết bị thí nghiệm:

Tủ sấy có rơle ổn nhiệt, có khả năng duy trì nhiệt độ liên tục ở khoảng 105  5oC.
Cân kỹ thuật có độ chính xác đến 0.01g
Bình rửa cát hình trụ.
Đồng hồ bấm giây.
b.

Chuẩn bị mẫu thử:

o Mẫu cát được lấy từ bãi tập kết tại công trình chuyển về phòng thí nghiệm .
o Bằng phương pháp chia tư lấy 2kg mẫu đem sấy ở nhiệt độ 105 – 110oC đến nhiệt
độ không đổi .
c.

Tiến hành thí nghiệm:

o Đổ mẫu vào bình rồi đổ nước vào ngập đến 200mm. Ngâm cát trong nước 2 giờ,
thỉnh thoảng quấy lên. Cuối cùng quấy mạnh một lần nữa rồi để yên trong 2phút.

Sau đó đổ nước đục ra chỉ để lại trên cát một lớp khoảng 30mm. lại đổ nước sạch
vào đến mức quy định trên và tiếp tục rửa cho đến khi nước đổ ra không còn đục
nữa.
o Rửa xong, sấy cát khô đến khối lượng không đổi.
d.

Tính kết quả :

o Phần trăm lượng hạt sỏi còn lại trên mỗi sàng:
Si 

m  m1
 100
m

Trong đó:
====================================================================

4


TỔNG HỘI ĐỊA CHẤT VIỆT NAM
LIÊN HIỆP KHOA HỌC ĐỊA CHẤT KIỂM ĐỊNH NỀN MÓNG XÂY DỰNG SÀI GÒN
UNION OF SCIENCE ON GEOLOGY SAI GON CONSTRUCTION FOUNDATION VERTIFICATION
====================================================================================

m : khoái lượng mẫu khô trước khi rửa (g)
m1 : khối lượng mẫu khô sau khi rửa (g)
e.


Đánh giá kết quả :

o Hàm lượng bụi, bùn, sét của cát được quy định theo bảng sau :
Hàm lượng tạp chất, % khối lượng, không lớn hơn
Tạp chất

bê tông cấp cao hơn
B30

bê tông cấp thấp hơn
và bằng B30

vữa

Sét cục và các tạp chất dạng
cục

Không được có

0,25

0,50

Hàm lượng bùn, bụi, sét

1,50

3,00

10,00


3. . Xác định khối lượng thể tích xốp (TCVN 7572 – 6 : 2006).
a.
o
o
o
o
o
o

Dụng cụ và thiết bị thí nghiệm:

Tủ sấy có rơle ổn nhiệt, có khả năng duy trì nhiệt độ liên tục ở khoảng 105  5oC.
Cân kỹ thuật có độ chính xác đến 0.01g
Bộ sàng có kích thước mắt sàng: 5 (mm).
Phiễu chứa vật liệu.
Thước lá kim loại
Thùng đong
b.

Chuẩn bị mẫu thử:

o Mẫu cát được lấy từ bãi tập kết tại công trình chuyển về phòng thí nghiệm .
o Bằng phương pháp chia tư lấy 5kg mẫu đem sấy ở nhiệt độ 105 – 110oC đến nhiệt
độ không đổi .
o Sàng mẫu cát qua sàng có kích thước mắt sàng 5mm.
c.

Tiến hành thí nghiệm:


o Lấy lượng cát lọt qua sàng 5mm đổ từ độ cao cách miệng thùng 100 mm vào thùng
đong 1 lít khô , sạch và đã cân sẵn cho đến khi tạo thành hình chóp trên miệng
thùng đong
o Dùng thước lá kim loại gạt ngang miệng ống rồi đem cân.
d.
o

Tính kết quả :

Khối lượng thể tích xốp của vật liệu được tính bằng kg / m 3
c 

M 2  M1
V

Trong đó:
====================================================================

5


TỔNG HỘI ĐỊA CHẤT VIỆT NAM
LIÊN HIỆP KHOA HỌC ĐỊA CHẤT KIỂM ĐỊNH NỀN MÓNG XÂY DỰNG SÀI GÒN
UNION OF SCIENCE ON GEOLOGY SAI GON CONSTRUCTION FOUNDATION VERTIFICATION
====================================================================================

M1 : Khoái lượng của thùng đong ( kg )
M2 : khối lượng của vật liệu và thùng đong ( kg )
V : Thể tích của thùng đong ( m3 )
4. Xác định khối lượng riêng (TCVN 7572 – 4 : 2006).

a.

Dụng cụ và thiết bị thí nghiệm:

o Cân kỹ thuật, độ chính xác 0,1 %;
o Tủ sấy có bộ phận điều chỉnh nhiệt độ sấy ổn định từ 105 oC đến 110 oC;
o Bình dung tích, bằng thuỷ tinh, có miệng rộng, nhẵn, phẳng dung tích từ 1,05 lít
đến 1,5 lít và có tấm nắp đậy bằng thuỷ tinh, đảm bảo kín khí;
o Thùng ngâm mẫu, bằng gỗ hoặc bằng vật liệu không gỉ;
o Khăn thấm nước mềm và khô có kích thước 450 mm x 750 mm;
o Khay chứa bằng vật liệu không gỉ và không hút nước;
o Côn thử độ sụt của cốt liệu bằng thép không gỉ, chiều dày ít nhất 0,9 mm, đường
kính nhỏ 40 mm, đường kính lớn 90 mm, chiều cao 75 mm;
o Phễu chứa dùng để rót cốt liệu vào côn;
o Que chọc kim loại khối lượng 340 g  5 g, dài 25 mm  3 mm được vê tròn hai
đầu;
o Bình hút ẩm;
o Sàng có kích thước mắt sàng 5 mm và 140 m;
b.

Chuẩn bị mẫu thử :

o Lấy khoảng 1 kg cốt liệu lớn đã sàng loại bỏ cỡ hạt nhỏ hơn 5 mm.
o Lấy khoảng 0,5 kg cốt liệu nhỏ đã sàng bỏ loại cỡ hạt lớn hơn 5 mm và gạn rửa
loại bỏ cỡ hạt nhỏ hơn 140 m.
o Mỗi loại cốt liệu chuẩn bị 2 mẫu để thử song song.
c.

Tiến hành thí nghiệm:


o Các mẫu cốt liệu sau khi lấy và chuẩn bị được ngâm trong các thùng ngâm mẫu
trong 24 giờ  4 giờ ở nhiệt độ 27 oC  2 oC. Trong thời gian đầu ngâm mẫu, cứ
khoảng từ 1 giờ đến 2 giờ khuấy nhẹ cốt liệu một lần để loại bọt khí bám trên bề
mặt hạt cốt liệu.
o Vớt mẫu khỏi thùng ngâm, dùng khăn bông lau khô nước đọng trên bề mặt hạt cốt
liệu
o Nhẹ nhàng gạn nước ra khỏi thùng ngâm mẫu hoặc đổ mẫu vào sàng 140 m. Rải
cốt liệu nhỏ lên khay thành một lớp mỏng và để cốt liệu khô tự nhiên ngoài không
khí. Chú ý không để trực tiếp dưới ánh nắng mặt trời. Có thể đặt khay mẫu dưới
quạt nhẹ hoặc dùng máy sấy cầm tay sấy nhẹ, kết hợp đảo đều mẫu. Trong thời
gian chờ cốt liệu khô, thỉnh thoảng kiểm tra tình trạng ẩm của cốt liệu bằng côn
====================================================================

6


TỔNG HỘI ĐỊA CHẤT VIỆT NAM
LIÊN HIỆP KHOA HỌC ĐỊA CHẤT KIỂM ĐỊNH NỀN MÓNG XÂY DỰNG SÀI GÒN
UNION OF SCIENCE ON GEOLOGY SAI GON CONSTRUCTION FOUNDATION VERTIFICATION
====================================================================================

o

o
o

o
o

thử và que chọc theo quy trình sau: Đặt côn thử trên nền phẳng, nhẵn không thấm

nước. Đổ đầy cốt liệu qua phễu vào côn thử, dùng que chọc đầm nhẹ 25 lần.
Không đổ đầy thêm cốt liệu vào côn. Nhấc nhẹ côn lên và so sánh hình dáng của
khối cốt liệu với các dạng cốt liệu chuẩn
Ngay sau khi làm khô bề mặt mẫu, tiến hành cân mẫu và ghi giá trị khối lượng
(m1). Từ từ đổ mẫu vào bình thử. Đổ thêm nước, xoay và lắc đều bình để bọt khí
không còn đọng lại. Đổ tiếp nước đầy bình. Đặt nhẹ tấm kính lên miệng bình đảm
bảo không còn bọt khí đọng lại ở bề mặt tiếp giáp giữa nước trong bình và tấm
kính
Dùng khăn lau khô bề mặt ngoài của bình thử và cân bình + mẫu + nước + tấm
kính, ghi lại khối lượng (m2)
Đổ nước và mẫu trong bình qua sàng 140 m đối với cốt liệu nhỏ và qua sàng 5
mm đối với cốt liệu lớn. Tráng sạch bình đến khi không còn mẫu đọng lại. Đổ đầy
nước vào bình, lặp lại thao tác đặt tấm kính lên trên miệng như điều 5.3, lau khô
mặt ngoài bình thử. Cân và ghi lại khối lượng bình + nước + tấm kính (m3)
Sấy mẫu thử đọng lại trên sàng đến khối lượng không đổi
Để nguội mẫu đến nhiệt độ phòng trong bình hút ẩm, sau đó cân và ghi khối lượng
mẫu (m4).
d.

Tính kết quả:

o Khối lượng riêng của cốt liệu (  a ), tính bằng gam trên centimét khối, chính xác
đến 0,01 g/cm3, được xác định theo công thức sau:
a  n

m4
m4  (m2  m3 )

trong đó:
 n : khối lượng riêng của nước, tính bằng gam trên centimét khối (g/cm3);

m2 : khối lượng của bình + nước + tấm kính + mẫu, tính bằng gam (g);
m3 : khối lượng của bình + nước + tấm kính, tính bằng gam (g);
m4 : khối lượng mẫu ở trạng thái khô hoàn toàn, tính bằng gam (g);
5. Xác định hàm lượng clorua (TCVN 7572 – 15 : 2006).
a.
o
o
o
o
o
o

Dụng cụ và thiết bị thí nghiệm:

Sàng cỡ 140 m hoặc 150 m.
Thiết bị và dụng cụ phân tích mẫu
Cân kỹ thuật có độ chính xác tới 0,01 g.
Cân phân tích có độ chính xác tới 0,0001 g.
Tủ sấy có bộ phận điều khiển nhiệt độ.
Dụng cụ thuỷ tinh các loại để phá mẫu và chuẩn độ.

====================================================================

7


TỔNG HỘI ĐỊA CHẤT VIỆT NAM
LIÊN HIỆP KHOA HỌC ĐỊA CHẤT KIỂM ĐỊNH NỀN MÓNG XÂY DỰNG SÀI GÒN
UNION OF SCIENCE ON GEOLOGY SAI GON CONSTRUCTION FOUNDATION VERTIFICATION
====================================================================================


Giấy lọc định lượng không tro loại chảy chậm.
Bếp điện.
Tủ hút.
Bạc nitrat AgNO3, dung dòch 0,1 N
Amoni sunfoxyanua NH4SCN, dung dòch 0,1 N hoặc kali sunfoxyanua KSCN, dung
dịch 0,1 N.
o Axit nitric HNO3, nồng độ (1+4)
o Chỉ thị sắt (III) amoni sunfat FeNH4(SO4)2.12H2O
o Hrô peoxit H2O2, dung dịch 30 %
o
o
o
o
o

b.

Chuẩn bị mẫu thử :

o Lấy mẫu theo TCVN 7572-1 : 2006. Từ mẫu trung bình rút gọn để lấy ra khối
lượng mẫu 500 g dưới sàng 5 mm;
o Chia 500 g cát đã chuẩn bị thành hai phần bằng nhau: 250 g làm mẫu lưu; 250
g làm mẫu thử.
o Trộn đều 250 g mẫu, dùng phương pháp chia tư lấy ra khoảng 100 g mẫu,
nghiền nhỏ đến lọt hết qua sàng 140 m hoặc 150 m. Sau đó đưa mẫu vào
khay, sấy đến khối lượng không đổi, rồi để nguội trong bình hút ẩm, nhận
được mẫu thử.
c.


Tiến hành thí nghiệm:

o Cân khoảng 5 g [m] (chính xác đến 0,0001 g) từ mẫu thử đã chuẩn bị, cho vào cốc
250 ml. Thêm 50 ml nước cất, đậy kín bằng mặt kính đồng hồ.
o Cốc được đun sôi trên bếp điện trong 2 phút. Để nguội và lọc dung dịch qua giấy
lọc không tro loại chảy chậm và rửa bằng nước cất nóng.
o Cho một lượng dư dung dịch bạc nitrat có nồng độ 0,1 N [N1] và có thể xác định
[V1] vào dung dịch trên, đun nóng nhẹ để đảm bảo kết tủa hoàn toàn bạc clorua.
Để nguội đến nhiệt độ phòng. Thêm 1 ml chỉ thị sắt (III) amoni sunfat và nhận
biết lượng bạc nitrat không phản ứng bằng dung dịch amoni sunfoxyanua 0,1 N đã
tiêu tốn [V2].
d.

Tính kết quả:

o Hàm lượng clorua [Cl-] trong mẫu thử, được tính bằng phần trăm (%) khối lượng,
theo công thức:
% [Cl-] =

0 ,0355 (V1 N1  V2 N 2 )
 100
m

trong đó:
====================================================================

8


TỔNG HỘI ĐỊA CHẤT VIỆT NAM

LIÊN HIỆP KHOA HỌC ĐỊA CHẤT KIỂM ĐỊNH NỀN MÓNG XÂY DỰNG SÀI GÒN
UNION OF SCIENCE ON GEOLOGY SAI GON CONSTRUCTION FOUNDATION VERTIFICATION
====================================================================================

0,0355 là số gam clo tương ứng với một mili đương lượng clo;
V1 là thể tích bạc nitrat đã cho vào, tính bằng mililít (ml);
V2 là thể tích amoni sunfoxyanua dùng để chuẩn độ, tính bằng mililít (ml);
N1 là nồng độ dung dịch bạc nitrat;
N2 là nồng độ dung dich amôni sunfoxyanua;
m là khối lượng mẫu lấy để phân tích, tính bằng gam (g).
o Kết quả hàm lượng clorua của cốt liệu hoặc bê tông là trung bình cộng kết quả
thử trên hai lượng cân, chênh lệch giữa hai kết quả không được lớn hơn 0,005
%.
e.

Đánh giá kết quả :

o Hàm lượng clorua trong cát, tính theo ion Cl- tan trong axit, quy định trong bảng
sau.
Hàm lượng ion Cl-, % khối lượng, không lớn
Loại bê tông và vữa
hơn
Bê tông dùng trong các kết cấu bê tông
cốt thép ứng suất trước

0,01

Bê tông dùng trong các kết cấu bê tông
và bê tông cốt thép và vữa thông thường


0,05

o Cát có hàm lượng ion Cl- lớn hơn các giá trị quy định ở bảng trên có thể được sử
dụng nếu tổng hàm lượng ion Cl- trong 1 m3 bê tông từ tất cả các nguồn vật liệu
chế tạo, không vượt quá 0,6 kg.
6. Xác định khả năng phản ứng kiềm  silic (TCVN 7572 – 14 : 2006).
a.

Dụng cụ và thiết bị thí nghiệm:

Sàng cỡ 140 m hoặc 150 m.
Cân kỹ thuật có độ chính xác tới 0,01 g.
Cân phân tích có độ chính xác đến 0,0002 g.
Tủ sấy có quạt gió và bộ phận tự ngắt nhiệt độ đến 200 oC.
Lò nung có bộ phận tự ngắt nhiệt độ đến 1 100 oC.
Búa, cối chày bằng đồng hoặc bằng gang để đập và nghiền cốt liệu.
Sàng tiêu chuẩn theo TCVN 7572-2 : 2006 có kích thước mắt sàng 5 mm; 315 m;
140 m hoặc các sàng có kích thước mắt sàng 4,75 mm; 300 m và150 m.
o Bình phản ứng bằng thép không rỉ hoặc bằng polyetylen (không bị biến dạng và
không phản ứng với hoá chất thử nghiệm ở 80 oC). Bình có dung tích từ 75 ml đến
100 ml và có nắp đậy đảm bảo kín khí.
o Bình điều nhiệt, giữ nhiệt 80 oC  1 oC ổn định trong 24 giờ.
o Máy hút chân không.
o
o
o
o
o
o
o


====================================================================

9


TỔNG HỘI ĐỊA CHẤT VIỆT NAM
LIÊN HIỆP KHOA HỌC ĐỊA CHẤT KIỂM ĐỊNH NỀN MÓNG XÂY DỰNG SÀI GÒN
UNION OF SCIENCE ON GEOLOGY SAI GON CONSTRUCTION FOUNDATION VERTIFICATION
====================================================================================

o
o
o
o
o
o
o
o
o
o
o
o
o

Bình lọc có nhánh hút chân không.
Bếp cách thuỷ, bếp điện.
Chén bạch kim.
Chén sứ.
Giấy lọc định lượng không tro: loại chảy nhanh, đường kính lỗ trung bình 20 m;

loại chảy trung bình, đường kính lỗ trung bình 7 m.
Axit clohydric HCl, d = 1,19.
Axit clohydric HCl, tiêu chuẩn, dung dịch 0,05 N.
Axit clohydric HCl, dung dịch nồng độ (1 + 1).
Axit flohydric HF, d = 1,12; dung dịch 38 % đến 40 %.
Natri hrôxit NaOH, dung dịch 1 N
Chỉ thị phenolphtalein
Axit sunfuric H2SO4, d = 1,84.
Nước cất
b.

Chuẩn bị mẫu thử :

o Lấy mẫu theo TCVN 7572-1 : 2006. Từ mẫu trung bình rút gọn để lấy ra khối
lượng mẫu 500 g dưới sàng 5 mm;
o Chia 0,5 kg cát hoặc đá (sỏi) đã chuẩn bị ra hai phần bằng nhau: một nửa để làm
mẫu thử, một nửa làm mẫu lưu.
o Cho 0,25 kg mẫu thử vào cối tán nhỏ, sàng và lấy ra khoảng 100 g cỡ hạt 140 m
đến 315 m hoặc 150 m đến 300 m. Để mẫu trên sàng 140 m hoặc 100 m và
cho nước vòi chảy qua làm sạch bụi bẩn. Sau đó đưa mẫu ra khay, sấy đến khối
lượng không đổi. Để nguội mẫu trong bình hút ẩm, sàng loại bỏ các hạt nhỏ hơn
140 m hoặc 150 m một lần nữa để có mẫu thử.
c.

Tiến hành thí nghiệm:

Thực hiện phản ứng:
o Với mỗi mẫu thử dùng bốn bình phản ứng.Cân ba lượng 25 g, chính xác đến
0,0002 g, từ mẫu thử đã chuẩn bị cho vào ba bình phản ứng và dùng pipet
thêm vào 25 ml dung dịch NaOH 1 N vào mỗi bình. Cho 25 ml NaOH 1 N vào

bình thứ tư để làm mẫu trắn g. Xoay nhẹ bình vài lần để đuổi bọt khí thoát ra.
Đậy nắp, xiết bulông làm kín nắp và miệng các bình.
o Đặt các bình phản ứng vào bình điều nhiệt hoặc hoặc tủ sấy có nhiệt độ ổn định 80
o

C  1 oC. Sau 24 giờ  15 phút lấy các bình ra, làm nguội trong 15 phút  2

phút bằng vòi nước chảy có nhiệt độ không lớn hơn 30 oC.
==================================================================== 10


TỔNG HỘI ĐỊA CHẤT VIỆT NAM
LIÊN HIỆP KHOA HỌC ĐỊA CHẤT KIỂM ĐỊNH NỀN MÓNG XÂY DỰNG SÀI GÒN
UNION OF SCIENCE ON GEOLOGY SAI GON CONSTRUCTION FOUNDATION VERTIFICATION
====================================================================================

o Sau khi làm nguội, mở nắp từng bình, lọc tách dung dịch khỏi cặn không tan
bằng bình lọc có gắn bơm hút chân không và giấy lọc loại chảy nhanh. Dung
dịch lọc được thu vào các ống nghiệm khô dung tích 35 ml đến 50 ml. Quá
trình lọc được thực hiện như sau:
+ Mở bơm hút chân không, không khuấy bình phản ứng, rót từng lượng nhỏ
dung dịch từ bình phản ứng theo đũa thuỷ tinh lên phễu lọc cho đến hết.
+ Ngắt chân không, dùng đũa thuỷ tinh nhẹ nhàng gạt hết các hạt cặn không
tan trên giấy lọc.
+ Sau đó tạo chân không bình lọc tới áp lực khoảng 51 kPa (38 mmHg), tiếp
tục lọc dung dịch tới khi không quá một giọt chảy qua giấy lọc trong thời gian
10 giây. Ghi tổng thời gian lọc dưới chân không và kết thúc quá trình lọc tại
đây. Giữ lại dung dịch lọc.
o Tiến hành lọc trắng, dưới áp lực chân không và với thời gian theo trình tự như
với bình chứa mẫu thử.

o Ngay sau khi lọ c xong, lắc đều phần dung dịch lọc để tạo đồng nhất, dùng
pipet lấy 10 ml dung dịch lọc pha loãng bằng nước cất đến mức 200 ml trong
bình định mức.
o Lấy 10 ml dung dịch mẫu trắng và cũng pha loãng bằng nước cất tới 200 ml
trong bình định mức. Dung dịch pha loãng này được dùng để xác định SiO 2 hoà
tan và độ giảm kiềm
Xác định silic đioxit hoà tan bằng phương pháp khối lượng
o Dùng pipet lấy 100 ml dung dịch đã pha loãng cho vào chén sứ, thêm 5 ml đến
10 ml axit clohydric đặc (d = 1,19) và cô cho đến khô trên bếp cách thuỷ hoặc
bếp cách cát.
o Sau khi mẫu đã khô, tiếp tục cô thêm khoảng 45 phút đến 60 phút nữa cho đến
khô kiệt. Sau đó thêm 10 ml đến 20 ml HCl (1+1) lên phần mẫu và đun tiếp
10 phút trên bếp cách thuỷ.
o Pha loãng dung dịch vừa nhận được bằng 10 ml đến 20 ml nước cất nóng. Lọc
ngay qua giấy lọc chảy trung bình. Dùng nước cất nóng rửa chén sứ và phần
cặn trên giấy lọc đến hết ion clorua trong nước rửa (thử bằng dung dịch AgNO 3
0,5 %, nếu nước lọc vẫn trong là được). Giữ lại giấy lọc và phần cặn.
o Chuyển giấy lọc và cặn vào chén bạch kim, sấy và đốt cháy giấy lọc trên bếp
điện. Nung chén ở nhiệt độ 1 000 oC  50 oC đến khối lượng không đổi. Làm
==================================================================== 11


TỔNG HỘI ĐỊA CHẤT VIỆT NAM
LIÊN HIỆP KHOA HỌC ĐỊA CHẤT KIỂM ĐỊNH NỀN MÓNG XÂY DỰNG SÀI GÒN
UNION OF SCIENCE ON GEOLOGY SAI GON CONSTRUCTION FOUNDATION VERTIFICATION
====================================================================================

nguội chén trong bình hút ẩm đến nhiệt độ phòng và cân. Khối lượng thu được
là g1 (g1 là lượng SiO 2 thu được còn chứa tạp chất).
o Tẩm ướt chén bằng vài giọt nước, thêm một giọt axit sunfuric (H 2SO4) đặc và

10 ml axit flohydric đậm đặc, cô trên bếp điện đến khô kiệt và ngừng bốc hơi
trắng.
o Cho chén vào lò nung ở nhiệt độ 1 000 oC  50 oC trong khoảng 2 phút, làm
nguội chén trong bình hút ẩm đến nhiệt độ phòng và cân. Khối lượng thu được
là g2 (g2 là lượng tạp chất chứa trong g1).
d.

Tính kết quả:

o Hàm lượng silic dioxit (SiO2) hoà tan trong dung dịch gốc, (Sc), tính bằng mmol/l
của cốt liệu hoà tan trong dung dịch NaOH 1 N, được tính theo công thức:
Sc = 3 330 x (g1 – g2)
trong đó:
3 330 là hệ số chuyển đổi lượng SiO2 hoà tan, tính bằng gam sang mol/l;
g1 là lượng SiO2 trong 100 ml dung dịch pha loãng thu được, tính bằng gam
(g);
g2 là lượng tạp chất có trong 100 ml dung dịch pha loãng thu được, tính bằng
gam (g).
o Xác định độ giảm kiềm
Lấy 20 ml dung dịch pha loãng vào bình nón 200 ml, thêm 2 giọt đến 3 giọt
phenolphtalein và chuẩn độ bằng axit clohydric HCl 0,05 N cho đến khi hết màu
đỏ của phenolphtalein. Cũng chuẩn độ như vậy với 20 ml dung dịch pha loãng từ
mẫu trắng
o Độ giảm kiềm (Rc), tính bằng mmol/l, theo công thức:
Rc = (20N/V1) x (V3 - V2) x 1000
trong đó:
N là nồng độ HCl dùng để chuẩn độ;
V1 là thể tích dung dịch pha loãng, tính bằng ml
V2 là thể tích HCl dùng để chuẩn độ dung dịch mẫu thử, tính bằng ml
V3 là thể tích HCl dùng để chuẩn độ dung dịch mẫu trắng, tính bằng ml

1000 là hệ chuyển đổi mililít sang lít.
==================================================================== 12


TỔNG HỘI ĐỊA CHẤT VIỆT NAM
LIÊN HIỆP KHOA HỌC ĐỊA CHẤT KIỂM ĐỊNH NỀN MÓNG XÂY DỰNG SÀI GÒN
UNION OF SCIENCE ON GEOLOGY SAI GON CONSTRUCTION FOUNDATION VERTIFICATION
====================================================================================

e.

Đánh giá kết quả :

o Thử nghiệm được coi là đạt khi các giá trị Rc hoặc Sc thử trên lượng mẫu riêng
không sai lệch quá trung bình số học của ba giá trị kết quả thử:
12 mol/l khi giá trị trung bình nhỏ hơn hoặc bằng 100 mmol/l;
12 % khi giá trị trung bình lớn hơn 100 mmol/l.
o Dựng ba điểm từ ba cặp kết quả thử nghiệm Rc, Sc lên giản đồ.
o Khả năng phản ứng kiềm -silic của cốt liệu theo phương pháp hoá học được đánh
giá như sau:
- Vô hại : mức ít làm hư hại kết cấu bê tông.
Khi cả hai kết quả thử nghiệm đều nằm trên vùng cốt liệu vô hại tức ở hai
phía phải đường cong vẽ nét liền trên giản đồ.
- Có hại : làm hư hại nhiều tới kết cấu bê tông.
Khi một trong ba điểm kết quả thử nghiệm nằm trên vùng cốt liệu có hại tức
phía đường cong vẽ nét liền và phía dưới đường thẳng nét đứt trên giản đồ.
- Có khả năng gây hại : khả năng gây hại kết cấu bê tông ở mức trung bình.
Khi một trong ba điểm kết quả thử nghiệm nằm ở vùng cốt liệu có khả năng
gây hại, tức phía phải đường cong vẽ nét liền và phía trên đường thẳng nét
đứt, kể cả các điểm nằm trên đường cong và nét đứt.

o Cát được sử dụng khi khả năng phản ứng kiềm  silic của cát kiểm tra theo
phương pháp hoá học phải nằm trong vùng cốt liệu vô hại.

==================================================================== 13


TỔNG HỘI ĐỊA CHẤT VIỆT NAM
LIÊN HIỆP KHOA HỌC ĐỊA CHẤT KIỂM ĐỊNH NỀN MÓNG XÂY DỰNG SÀI GÒN
UNION OF SCIENCE ON GEOLOGY SAI GON CONSTRUCTION FOUNDATION VERTIFICATION
====================================================================================

Rc – Độ giảm kiềm, mmol/l

Giản đồ phân vùng khả năng phản ứng kiềm – silic của cốt liệu

Vùng cốt liệu
có khả năng
gây hại
Vùng cốt liệu vô hại

Vùng cốt liệu có hại

Sc – Silic dioxit hoaø tan, mmol/l

==================================================================== 14


TỔNG HỘI ĐỊA CHẤT VIỆT NAM
LIÊN HIỆP KHOA HỌC ĐỊA CHẤT KIỂM ĐỊNH NỀN MÓNG XÂY DỰNG SÀI GÒN
UNION OF SCIENCE ON GEOLOGY SAI GON CONSTRUCTION FOUNDATION VERTIFICATION

====================================================================================

PHAÀN 2 : ĐÁ 1 x 2 cm
I. PHƯƠNG PHÁP VÀ KHỐI LƯNG THÍ NGHIỆM :
1. Phương pháp :
o Việc kiểm tra chất lượng đá 1 x 2 cm được thực hiện bằng tiêu chuẩn TCVN 7572
– 2006. Lấy mẫu phải tuân thủ theo tiêu chuẩn TCVN 7572-1-2006.
o Mẫu phải đủ tin cậy nghóa là quá trình lấy mẫu phải có sự xác nhận của giám sát
thi công và TVGS.
2. Số lượng thí nghiệm :
o Mẫu cốt liệu được lấy theo lô sản phẩm, sao cho đảm bảo đặc tính tự nhiên của
cốt liệu và đại diện cho lô cốt liệu cần thử.
o Lô cốt liệu do một cơ sở sản xuất trong một ngày và được giao nhận cùng một lúc.
Nếu cốt liệu được sản xuất theo từng cỡ hạt riêng biệt thì lô cốt liệu là khối lượng
cốt liệu của cùng một cỡ hạt được sản xuất trong một ngày.
o Khối lượng lô cốt liệu lớn trong kho không lớn hơn 300 tấn hoặc khoảng 200 m3.
o Cốt liệu lớn có thể là đá dăm, sỏi, sỏi dăm (đập hoặc nghiền từ sỏi), và hỗ hợp từ
đá dăm hoặc sỏi hay sỏi dăm.
II. MÔ TẢ PHƯƠNG PHÁP THÍ NGHIỆM :
1. Xác định hàm lượng bùn, bụi, sét (TCVN 7572 – 8 : 2006).
a.
o
o
o
o

Dụng cụ và thiết bị thí nghiệm:

Tủ sấy có rơle ổn nhiệt, có khả năng duy trì nhiệt độ liên tục ở khoảng 105  5oC.
Cân kỹ thuật có độ chính xác đến 0.01g

Bình rửa đá hình trụ.
Đồng hồ bấm giây.
b.

Chuẩn bị mẫu thử :

o Mẫu đá được lấy từ bãi tập kết tại công trình chuyển về phòng thí nghiệm .
o Bằng phương pháp chia tư lấy 5kg mẫu đem sấy ở nhiệt độ 105 – 110oC đến nhiệt
độ không đổi .
c.

Tiến hành thí nghiệm:

o Đổ mẫu vào bình rồi đổ nước vào ngập đến 200mm. Ngâm mẫu trong nước 2 giờ,
thỉnh thoảng quấy lên. Cuối cùng quấy mạnh một lần nữa rồi để yên trong 2phút.
Sau đó đổ nước đục ra chỉ để lại trên mẫu một lớp khoảng 30mm. lại đổ nước sạch
==================================================================== 15


TỔNG HỘI ĐỊA CHẤT VIỆT NAM
LIÊN HIỆP KHOA HỌC ĐỊA CHẤT KIỂM ĐỊNH NỀN MÓNG XÂY DỰNG SÀI GÒN
UNION OF SCIENCE ON GEOLOGY SAI GON CONSTRUCTION FOUNDATION VERTIFICATION
====================================================================================

vào đến mức quy định trên và tiếp tục rửa cho đến khi nước đổ ra không còn đục
nữa.
o Rửa xong, sấy mẫu khô đến khối lượng không đổi.
d.

Tính kết quả:


o Phần trăm lượng hạt sỏi còn lại trên mỗi sàng:
Si 

m  m1
 100
m

Trong đó:
m : khối lượng mẫu khô trước khi rửa (g)
m1 : khối lượng mẫu khô sau khi rửa (g)
e.

Đánh giá kết quả :

o Hàm lượng bùn, bụi, sét trong cốt liệu lớn tuỳ theo cấp bê tông không vượt quá giá
trị quy định trong Bảng .
Hàm lượng bùn, bụi, sét, % khối lượng, không
Cấp bê tông
lớn hơn
Cao hơn B30

1,0

Từ B15 đến B30

2,0

Thấp hơn B15


3,0

2. Xác định khối lượng thể tích (TCVN 7572 – 6 : 2006).
a.
o
o
o
o
o
o

Dụng cụ và thiết bị thí nghiệm:

Tủ sấy có rơle ổn nhiệt, có khả năng duy trì nhiệt độ liên tục ở khoảng 105  5oC.
Cân kỹ thuật có độ chính xác đến 0.01g
Bộ sàng có kích thước mắt sàng: 5 (mm).
Phiễu chứa vật liệu.
Thước lá kim loại
Thùng đong.
b.

Chuẩn bị mẫu thử :

o Mẫu đá được lấy từ bãi tập kết tại công trình chuyển về phòng thí nghiệm .
o Bằng phương pháp chia tư lấy 10kg mẫu đem sấy ở nhiệt độ 105 – 110oC đến
nhiệt độ không đổi .

==================================================================== 16



TỔNG HỘI ĐỊA CHẤT VIỆT NAM
LIÊN HIỆP KHOA HỌC ĐỊA CHẤT KIỂM ĐỊNH NỀN MÓNG XÂY DỰNG SÀI GÒN
UNION OF SCIENCE ON GEOLOGY SAI GON CONSTRUCTION FOUNDATION VERTIFICATION
====================================================================================

c.

Tiến hành thí nghiệm:

o Lấy lượng đá đổ từ độ cao cách miệng thùng 100 mm vào thùng đong 5 lít khô ,
sạch và đã cân sẵn cho đến khi tạo thành hình chóp trên miệng thùng đong
o Dùng thước lá kim loại gạt ngang miệng ống rồi đem cân..
d.
o

Tính kết quả:

Khối lượng thể tích xốp của vật liệu được tính bằng kg / m 3  c 

M 2  M1
V

Trong đó:
M1 : Khối lượng của thùng đong ( kg )
M2 : khối lượng của vật liệu và thùng đong ( kg )
V : Thể tích của thùng đong ( m3 )
3. Xác định khối lượng riêng (TCVN 7572 – 6 : 2006).
a.

Dụng cụ và thiết bị thí nghiệm:


o Cân kỹ thuật, độ chính xác 0,1 %;
o Tủ sấy có bộ phận điều chỉnh nhiệt độ sấy ổn định từ 105 oC đến 110 oC;
o Bình dung tích, bằng thuỷ tinh, có miệng rộng, nhẵn, phẳng dung tích từ 1,05 lít
đến 1,5 lít và có tấm nắp đậy bằng thuỷ tinh, đảm bảo kín khí;
o Thùng ngâm mẫu, bằng gỗ hoặc bằng vật liệu không gỉ;
o Khăn thấm nước mềm và khô có kích thước 450 mm x 750 mm;
o Khay chứa bằng vật liệu không gỉ và không hút nước;
o Côn thử độ sụt của cốt liệu bằng thép không gỉ, chiều dày ít nhất 0,9 mm, đường
kính nhỏ 40 mm, đường kính lớn 90 mm, chiều cao 75 mm;
o Phễu chứa dùng để rót cốt liệu vào côn;
o Que chọc kim loại khối lượng 340 g  5 g, dài 25 mm  3 mm được vê tròn hai
đầu;
o Bình hút ẩm;
o Sàng có kích thước mắt sàng 5 mm và 140 m;
b.

Chuẩn bị mẫu thử :

o Lấy khoảng 1 kg cốt liệu lớn đã sàng loại bỏ cỡ hạt nhỏ hơn 5 mm.
o Lấy khoảng 0,5 kg cốt liệu nhỏ đã sàng bỏ loại cỡ hạt lớn hơn 5 mm và gạn rửa
loại bỏ cỡ hạt nhỏ hơn 140 m.
o Mỗi loại cốt liệu chuẩn bị 2 mẫu để thử song song.

==================================================================== 17


TỔNG HỘI ĐỊA CHẤT VIỆT NAM
LIÊN HIỆP KHOA HỌC ĐỊA CHẤT KIỂM ĐỊNH NỀN MÓNG XÂY DỰNG SÀI GÒN
UNION OF SCIENCE ON GEOLOGY SAI GON CONSTRUCTION FOUNDATION VERTIFICATION

====================================================================================

c.

Tiến hành thí nghiệm:

o Các mẫu cốt liệu sau khi lấy và chuẩn bị được ngâm trong các thùng ngâm mẫu
trong 24 giờ  4 giờ ở nhiệt độ 27 oC  2 oC. Trong thời gian đầu ngâm mẫu, cứ
khoảng từ 1 giờ đến 2 giờ khuấy nhẹ cốt liệu một lần để loại bọt khí bám trên bề
mặt hạt cốt liệu.
o Vớt mẫu khỏi thùng ngâm, dùng khăn bông lau khô nước đọng trên bề mặt hạt cốt
liệu
o Ngay sau khi làm khô bề mặt mẫu, tiến hành cân mẫu và ghi giá trị khối lượng
(m1). Từ từ đổ mẫu vào bình thử. Đổ thêm nước, xoay và lắc đều bình để bọt khí
không còn đọng lại. Đổ tiếp nước đầy bình. Đặt nhẹ tấm kính lên miệng bình đảm
bảo không còn bọt khí đọng lại ở bề mặt tiếp giáp giữa nước trong bình và tấm
kính
o Dùng khăn lau khô bề mặt ngoài của bình thử và cân bình + mẫu + nước + tấm
kính, ghi lại khối lượng (m2)
o Đổ nước và mẫu trong bình qua sàng 140 m đối với cốt liệu nhỏ và qua sàng 5
mm đối với cốt liệu lớn. Tráng sạch bình đến khi không còn mẫu đọng lại. Đổ đầy
nước vào bình, lặp lại thao tác đặt tấm kính lên trên miệng, lau khô mặt ngoài bình
thử. Cân và ghi lại khối lượng bình + nước + tấm kính (m3)
o Sấy mẫu thử đọng lại trên sàng đến khối lượng không đổi
o Để nguội mẫu đến nhiệt độ phòng trong bình hút ẩm, sau đó cân và ghi khối lượng
mẫu (m4).
d.

Tính kết quả:


o Khối lượng riêng của cốt liệu (  a ), tính bằng gam trên centimét khối, chính xác
đến 0,01 g/cm3, được xác định theo công thức sau:  a   n

m4
m4  (m2  m3 )

trong đó:
 n : khối lượng riêng của nước, tính bằng gam trên centimét khối (g/cm3);
m2 : khối lượng của bình + nước + tấm kính + mẫu, tính bằng gam (g);
m3 : khối lượng của bình + nước + tấm kính, tính bằng gam (g);
m4 : khối lượng mẫu ở trạng thái khô hoàn toàn, tính bằng gam (g);
4. Xác định nén dập trong xi lanh (TCVN 7572 – 11 : 2006).
a.
o
o
o
o

Dụng cụ và thiết bị thí nghiệm:

Máy nén thủy có lực nén đạt 500 kN;
Xi lanh bằng thép, có đáy rời.
Cân kỹ thuật có độ chính xác 1 %;
Bộ sàng tiêu chuẩn theo TCVN 7572-2 : 2006;

==================================================================== 18


TỔNG HỘI ĐỊA CHẤT VIỆT NAM
LIÊN HIỆP KHOA HỌC ĐỊA CHẤT KIỂM ĐỊNH NỀN MÓNG XÂY DỰNG SÀI GÒN

UNION OF SCIENCE ON GEOLOGY SAI GON CONSTRUCTION FOUNDATION VERTIFICATION
====================================================================================

o Tủ sấy tủ sấy có bộ phận điều chỉnh nhiệt độ đạt nhiệt độ sấy ổn định từ 105 oC
đến 110 oC;
o Thùng ngâm mẫu
b.

Chuẩn bị mẫu thử :

o Sàng cốt liệu lớn các kích thước: từ 5 mm đến 10 mm; từ 10 mm đến 20mm; từ 20
mm đến
40 mm qua các sàng tương ứng với cỡ hạt lớn nhất và nhỏ nhất của từng loại đá
dăm (sỏi). Mẫu được lấy trên các sàng nhỏ.
o Dùng xi lanh đường kính trong 150 mm, lấy mẫu không ít hơn 4 kg.
o Nếu cốt liệu lớn là loại hỗn hợp của nhiều cỡ hạt thì phải sàng ra thành từng loại
cỡ hạt để thử riêng.
o Nếu cỡ hạt lớn hơn 40 mm thì đập thành hạt từ 10 mm đến 20 mm, hoặc từ 20 mm
đến 40 mm để thử. Khi hai cỡ hạt từ 20 mm đến 40 mm và từ 40 mm đến 70 mm
có thành phần thạch học như nhau thì kết quả thử cỡ hạt trước có thể dùng làm kết
quả cho cỡ hạt sau.
o Xác định độ nén dập trong xi lanh, được tiến hành cả cho mẫu ở trong trạng thái
khô hoặc trạng thái bão hòa nước.
o Mẫu thử ở trạng thái khô thì mẫu được sấy đến khối lượng không đổi. Mẫu thử ở
trạng thái
bão hòa nước thì ngâm mẫu trong nước hai giờ. Sau khi ngâm, lấy mẫu ra lau các
mặt ngoài rồi thử ngay.
c.

Tiến hành thí nghiệm:


o Dùng xi lanh đường kính 150 mm thì cân 3 kg mẫu.
o Mẫu đá dăm (sỏi) được đổ vào xi lanh ở độ cao 50 mm. Sau đó dàn phẳng, đặt
pittông sắt vào và đưa xi lanh lên máy ép.
o Tăng lực nén của máy ép với tốc độ từ 1 kN đến 2 kN trong một giây. Dừng tải
trọng ở 200 kN.
o Mẫu nén xong đem sàng bỏ hạt lọt qua sàng tương ứng với cỡ hạt được nêu trong
Bảng .
o Kích thước mắt sàng trong thí nghiệm xác định độ nén dập
Kích thước hạt mm
Kích thước mắt sàng mm
Lớn hơn 10 đến 20
d.

2,50

Tính kết quả:

o Độ nén dập của cốt liệu lớn (Nd), tính bằng phần trăm khối lượng, chính xác tới 1
%, theo công thức:
==================================================================== 19


TỔNG HỘI ĐỊA CHẤT VIỆT NAM
LIÊN HIỆP KHOA HỌC ĐỊA CHẤT KIỂM ĐỊNH NỀN MÓNG XÂY DỰNG SÀI GÒN
UNION OF SCIENCE ON GEOLOGY SAI GON CONSTRUCTION FOUNDATION VERTIFICATION
====================================================================================

Nd 


m1  m2
 100
m1

trong đó:
m1 : khối lượng mẫu bỏ vào xi lanh, tính bằng gam (g);
m2 : khối lượng mẫu còn lại trên sàng sau khi sàng, tính bằng gam (g).
e.

Đánh giá kết quả:

o Đá làm cốt liệu lớn cho bê tông phải có cường độ thử trên mẫu đá nguyên khai
hoặc mác xác định thông qua giá trị độ nén dập trong xi lanh lớn hơn 2 lần cấp
cường độ chịu nén của bê tông khi dùng đá gốc phún xuất, biến chất; lớn hơn 1,5
lần cấp cường độ chịu nén của bê tông khi dùng đá gốc trầm tích.
o Mác đá dăm xác định theo giá trị độ nén dập trong xi lanh được quy định trong
bảng sau.
Mác của đá dăm từ đá thiên nhiên theo độ nén dập
Độ nén dập trong xi lanh ở trạng thái bão hoà nước, % khối lượng
Mác đá dăm*

Đá trầm tích

Đá phún xuất xâm
nhập và đá biến chất

Đá phún xuất
phun trào

140




Đến 12

Đến 9

120

Đến 11

Lớn hơn 12 đến 16

Lớn hơn 9 đến 11

100

Lớn hơn 11 đến 13

Lớn hơn 16 đến 20

Lớn hơn 11 đến 13

80

Lớn hơn 13 đến 15

Lớn hơn 20 đến 25

Lớn hơn 13 đến 15


60

Lớn hơn 15 đến 20

Lớn hơn 25 đến 34



40

Lớn hơn 20 đến 28





30

Lớn hơn 28 đến 38





20

Lớn hơn 38 đến 54






* Chỉ số mác đá dăm xác định theo cường độ chịu nén, tính bằng MPa tương đương
với các giá trị 1 400; 1 200; ...; 200 khi cường độ chịu nén tính bằng kG/cm 2.

==================================================================== 20


TỔNG HỘI ĐỊA CHẤT VIỆT NAM
LIÊN HIỆP KHOA HỌC ĐỊA CHẤT KIỂM ĐỊNH NỀN MÓNG XÂY DỰNG SÀI GÒN
UNION OF SCIENCE ON GEOLOGY SAI GON CONSTRUCTION FOUNDATION VERTIFICATION
====================================================================================

5. Xác định hàm lượng hạt thoi dẹt (TCVN 7572 – 13 : 2006).
a.
o
o
o
o

Dụng cụ và thiết bị thí nghiệm:

Cân kỹ thuật có độ chính xác tới 1 %;
Thước kẹp cải tiến.
Bộ sàng tiêu chuẩn theo TCVN 7572-2 : 2006;
Tủ sấy có bộ phận điều chỉnh nhiệt độ đạt nhiệt độ sấy ổn định từ 105oC đến
110oC;
b.


Chuẩn bị mẫu thử :

o Lấy 1kg mẫược sấy tới khối lượng không đổi.
o Dùng bộ sàng tiêu chuẩn để sàng cốt liệu lớn đã sấy khô thành từng cỡ hạt.
c.

Tiến hành thí nghiệm:

o Hàm lượng hạt thoi dẹt của cốt liệu lớn được xác định riêng cho từng cỡ hạt. Đối
với cỡ hạt chỉ chiếm nhỏ hơn 5 % khối lượng vật liệu thì không cần phải xác định
hàm lượng hạt thoi dẹt của cỡ hạt đó.
o Quan sát và chọn ra những hạt thấy rõ ràng chiều dày hoặc chiều ngang của nó
nhỏ hơn hoặc bằng 1/3 chiều dài. Khi có nghi ngờ thì dùng thước kẹp để xác định
lại một cách chính xác, bằng cách đặt chiều dài viên đá vào thước kẹp để xác định
khoảng cách L; sau đó cố định thước ở khoảng cách đó và cho chiều dày hoặc
chiều ngang của viên đá lọt qua khe d. Hạt nào lọt qua khe d thì hạt đó là hạt thoi
dẹt.
o Cân các hạt thoi dẹt và cân các hạt còn lại, chính xác đến 1 g.
d.

Tính kết quả:

o Hàm lượng hạt thoi dẹt của mỗi cỡ hạt trong cốt liệu lớn (Td), tính bằng phần trăm
Td 

khối lượng, chính xác tới 1 %, theo công thức:
trong đó:
m1 : khối lượng các hạt thoi dẹt, tính bằng gam (g);
m2 : khối lượng các hạt còn lại, tính bằng gam (g).
e.


m1
 100
m1  m2

Đánh giá kết quả:

o Hàm lượng hạt thoi dẹt trong cốt liệu lớn không vượt quá 15 % đối với bê tông cấp
cao hơn B30 và không vượt quá 35 % đối với cấp B30 và thấp hơn.

==================================================================== 21


TỔNG HỘI ĐỊA CHẤT VIỆT NAM
LIÊN HIỆP KHOA HỌC ĐỊA CHẤT KIỂM ĐỊNH NỀN MÓNG XÂY DỰNG SÀI GÒN
UNION OF SCIENCE ON GEOLOGY SAI GON CONSTRUCTION FOUNDATION VERTIFICATION
====================================================================================

6. Xác định thành phần hạt (TCVN 7572 –2 : 2006).
a.

Dụng cụ và thiết bị thí nghiệm:

o Cân kỹ thuật có độ chính xác 1 %;
o Bộ sàng tiêu chuẩn, kích thước mắt sàng 5 mm; 10 mm; 20 mm; 40mm; 70mm;
100mm.
o Tủ sấy điều chỉnh được nhiệt độ;
b.

Chuẩn bị mẫu thử :


o Lấy 5kg mẫu được sấy tới khối lượng không đổi.
c.

Tiến hành thí nghiệm:

o Xếp chồng từ trên xuống dưới bộ sàng tiêu chuẩn theo thứ tự kích thước mắt sàng
từ lớn đến nhỏ như sau: 20 mm; 10 mm; 5 mm và đáy sàng
o Đổ dần cốt liệu đã cân theo vào sàng trên cùng và tiến hành sàng
o Cân lượng sót trên từng sàng, chính xác đến 1 g.
d.

Tính kết quả:

o Lượng sót riêng trên từng sàng kích thước mắt sàng i (ai), tính bằng phần trăm
ai 

mi
 100
m

khối lượng, chính xác đến 0,1 %, theo công thức:
trong đó:
mi : là khối lượng phần còn lại trên sàng có kích thước mắt sàng i, tính bằng gam
(g);
m : tổng khối lượng mẫu thử , tính bằng gam (g).
o Lượng sót tích lũy trên sàng kích thước mắt sàng i, là tổng lượng sót riêng trên
sàng có kích thước mắt sàng lớn hơn nó và lượng sót riêng bản thân nó. Lượng sót
tích lũy (Ai), tính bằng phần trăm khối lượng, chính xác tới 0,1 %, theo công thức:
Ai = ai + ... + a100

trong đó:
ai : lượng sót riêng trên sàng có kích thước mắt sàng i, tính bằng phần trăm khối
lượng (%);
a100 : lượng sót riêng trên sàng có kích thước mắt sàng 100 mm, tính bằng phần
trăm khối lượng (%).
e.

Đánh giá kết quả:

o Thành phần hạt được quy định ở bảng sau:
Kích
thước lỗ

Lượ ng sót tích lũ y trên sà ng, % khối lượ ng,
ứng với kích thước hạ t liệ u nhỏ nhất và lớ n nhaát ,
mm

==================================================================== 22