CASE STUDY: TIÊU CHUẨN THIẾT KẾ VÀ THI CƠNG PHỊNG
MÁY PHÁT ĐIỆN
Thực hiện : Nguyễn Tâm - Phạm Tạ Đạt Thọ
Tháng 08.2021
NỘI DUNG
1. Thông tin
2. Các tiêu chuẩn thiết kế
3. Tiêu chuẩn và giải pháp kỹ thuật
4. Một số lỗi thường gặp và nguyên nhân
5. Đề xuất biện pháp phòng ngừa
6. Đề xuất biện pháp khắc phục
7. Hình ảnh thi cơng và các kết quả đo kiểm tra độ ồn, khí thải
1. THƠNG TIN
- Việc xây dựng phịng máy phát điện là rất cần thiết nhằm đảm bảo mỹ quan
cũng như giảm độ ồn và khí thải ra mơi trường xung quanh.
- Thiết kế phòng máy phát điện phù hợp với công suất máy là rất quan trọng,
phải đảm bảo các yếu tố về kỹ thuật lắp đặt, vận hành, tuổi thọ của máy, tiết
kiệm được chi phí đầu tư.
- Để xây dựng phịng đặt máy phát điện cần có những thơng tin sau:
Cơng suất máy phát điện.
Kích thước của tổ máy.
Phương án vận chuyển máy vào phòng.
2. CÁC TIÊU CHUẨN THIẾT KẾ
- QCVN 06:2020 Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn cháy cho nhà và cơng
trình.
- QCVN 19:2009/BTNMT Quy chuẩn quốc gia về khí thải công nghiệp đối với bụi
và các chất vô cơ.
- QCVN 26:2010/BTNMT Quy chuẩn quốc gia về tiếng ồn.
- TCVN 9206:2012 Đặt thiết bị điện trong nhà ở và công trình cơng cộng – Tiêu
chuẩn thiết kế.
- TCVN 9207:2012 Đặt đường dẫn điện trong nhà ở và cơng trình cơng cộng –
Tiêu chuẩn thiết kế.
- TCVN 9208:2012 Lắp đặt cáp và dây điện cho các cơng trình cơng nghiệp và
dân dụng.
- TCVN 9358:2012 Lắp đặt hệ thống nối đất thiết bị cho các cơng trình cơng
nghiệp – u cầu chung.
- TCN-18-2006 – Quy phạm trang bị điện – Quy định chung.
2. CÁC TIÊU CHUẨN THIẾT KẾ
- TCN-19-2006 – Quy phạm trang bị điện – Hệ thống đường dẫn điện.
- TCN-21-2006 – Quy phạm trang bị điện – Bảo vệ và tự động.
- TCVN 5687-2010: Thơng gió – Điều hịa khơng khí – u cầu thiết kế.
- TCVN 2622-1995: Phịng cháy chữa cháy cho nhà và cơng trình – u cầu
thiết kế.
- TCVN 6160-1996 : Phòng cháy chữa cháy nhà cao tầng – Yêu cầu thiết kế.
- TCVN 5738:2001 Hệ thống báo cháy – Yêu cầu kỹ thuật.
3. TIÊU CHUẨN VÀ GIẢI PHÁP KỸ THUẬT
1/Kích thước phịng máy phát điện:
- Chiều dài phòng máy phát điện = chiều dài máy + chiều dài tiêu âm gió
vào, gió ra + chiều dài chụp thốt gió + khoảng cách tối thiểu 1000mm. Nếu
phịng có đặt bồn dầu dự phịng hoặc các tủ khác thì phải tính thêm chiều dài
bồn dầu dự phòng + tủ hoặc thiết bị khác.
- Chiều rộng phòng máy phát điện = chiều rộng máy + chiều rộng hai bên
máy với tường (tối thiểu mỗi bên là 800mm). Nếu phịng có đặt bồn dầu dự
phịng hoặc các tủ khác thì phải tính thêm chiều rộng bồn dầu dự phòng + tủ
hoặc thiết bị khác.
- Chiều cao phòng máy phát điện = chiều cao máy + chiều cao bơ giảm thanh
và ống khói + khoảng cách tối thiểu 1000mm.
3. TIÊU CHUẨN VÀ GIẢI PHÁP KỸ THUẬT
Mặt bằng phòng máy phát điện
3. TIÊU CHUẨN VÀ GIẢI PHÁP KỸ THUẬT
Chi tiết mặt cắt phòng máy phát điện
3. TIÊU CHUẨN VÀ GIẢI PHÁP KỸ THUẬT
2/ Bệ máy và giảm chấn:
2.1 Bệ máy:
- Các máy phát điện có cơng suất lớn bắt buộc phải có bệ máy, đối với các
máy phát điện cơng suất nhỏ thì khơng cần thiết.
- Bệ máy phát điện được làm bằng bê tông cốt thép, chiều dày bệ máy từ
10÷30cm, kích thước bệ máy lớn hơn kích thước tổng thể của máy phát điện
mỗi bên từ 10-50cm để đảm bảo việc lắp lò xo giảm chấn hoặc có vị trí đứng
thao tác vận hành.
3. TIÊU CHUẨN VÀ GIẢI PHÁP KỸ THUẬT
2.2 Giảm chấn:
- Các máy phát cơng suất lớn lắp thêm lị xo giảm chấn nhằm đảm bảo cho
máy khi hoạt động giảm rung chấn tác động trực tiếp xuống sàn.
- Lựa chọn lò xo giảm chấn phải đảm bảo tổng tải trọng ln lớn gấp 2 lần tải
trọng máy.
3/ Cửa lấy gió đầu vào và thốt gió đầu ra:
Kích thước phù hợp theo cơng suất máy để đảm bảo lưu lượng gió lấy vào,
lưu lượng gió đầu vào đã được nhà sản xuất khuyến cáo trong cataloge. Tùy
vào độ ồn của máy mà lắp thêm hộp tiêu âm phía sau cửa lấy gió để đảm bảo
độ ồn phát ra mơi trường.
4/ Tiêu âm phòng máy phát điện:
- Tiêu âm phòng máy phát điện bao gồm:
3. TIÊU CHUẨN VÀ GIẢI PHÁP KỸ THUẬT
Tiêu âm tường, trần, cửa phòng máy phát điện: Định vị thi cơng hệ thống
khung xương sau đó sơn chống gỉ lên các vị trí liên kết hàn. Tiến hành lắp
đặt rockwool tỷ trọng từ 100-120kg/m3 chiều dày từ 80-100mm, vải bọc
chống cháy, hồn thiện bằng tơn soi lỗ mạ kẽm.
Tiêu âm đầu vào, đầu ra: Được làm bằng các vật liệu tương tự tiêu âm
tường và trần phòng máy được ghép thành các khối ghép đan xen nhau
nhằm giảm tiếng ồn gió vào, ra. Khối tiêu âm đầu vào có diện tích bằng
1.3-1.5 lần diện tích két nước, khối tiêu âm đầu ra có diện tích bằng 1.11.3 lần diện tích két nước. Louver gió vào, gió ra được làm bằng khung
thép hàn tạo thành các thanh chớp chống mưa hắt, có lưới inox chống cơn
trùng.
Bơ giảm thanh: Ống bô được bọc rockwool tỷ trọng 100-120kg/m3, chiều
dày 50mm, bọc hoàn thiện bên ngoài bằng tấm Inox để bảo vệ.
3. TIÊU CHUẨN VÀ GIẢI PHÁP KỸ THUẬT
- Độ ồn tại các vị trí đo kiểm (khu vực thơng thường): ≤ 70 dBA (theo QCVN
26:2010/BTNMT – Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về tiếng ồn ban hành kèm
theo Thông tư số 39/2010/TT-BTNMT ngày 16/10/2010 của Bộ Tài nguyên
Môi trường).
3. TIÊU CHUẨN VÀ GIẢI PHÁP KỸ THUẬT
Chi tiết khung vách và trần cách âm phòng máy phát điện
3. TIÊU CHUẨN VÀ GIẢI PHÁP KỸ THUẬT
Hình ảnh thi cơng khung vách và trần cách âm phịng máy phát điện
5/ Thơng gió cho phịng máy phát điện:
- Được thơng gió cưỡng bức bằng quạt hút/hoặc quạt cấp. Điều khiển các quạt ở
chế độ tự động, các quạt sẽ hoạt động dưới sự điều khiển của một cảm biến nhiệt
độ được cài đặt ở mức tối đa 40oC.
- Tất cả các quạt sẽ dừng khi có tín hiệu từ hệ thống báo cháy.
3. TIÊU CHUẨN VÀ GIẢI PHÁP KỸ THUẬT
6/ Hệ thống cấp dầu:
- Các tổ máy phát điện công suất nhỏ: Bồn chứa dầu diesel thường được thiết
kế ở khung sắt si của máy.
- Các tổ máy phát điện công suất lớn: Thường khơng có bồn dầu diesel kèm
theo vì kích thước của các tổ máy này lớn, việc thiết kế bồn dầu diesel dưới
khung sắt si sẽ ra tăng kích thước và trọng lượng của tổ máy, rất khó để di
chuyển.
- Tùy theo công suất và lượng tiêu thụ dầu của máy chúng ta tính tốn được
dung tích bồn dầu cho máy. Thơng thường sẽ có hai hệ thống cấp dầu như
sau:
Hệ thống cấp dầu chỉ có một bồn dầu: Chỉ cần đấu nối đường ống dẫn dầu,
các van đóng mở và thước thăm dầu. Động cơ sẽ tự động lấy dầu cấp cho
máy chạy không cần sử dụng hệ thống bơm.
Hệ thống cấp dầu có hai bồn dầu trở lên: Cần có hệ thống bơm tự động để
cấp dầu từ bồn dầu dự trữ đến bồn dầu ngày.
3. TIÊU CHUẨN VÀ GIẢI PHÁP KỸ THUẬT
7/ Ống thoát khí thải:
- Ống thốt khí thải bao gồm: Đường ống dẫn khói và bộ lọc khí thải.
Đường ống dẫn khói: Được làm bằng ống thép bọc bằng rockwool tỷ trọng 100120kg/m3, chiều dày 50mm, bọc hoàn thiện bên ngoài bằng tấm Inox.
Bộ lọc khí thải: Đảm báo khí thải thốt ra từ động cơ khơng có màu đen, nồng
độ các loại khí độc hại nằm trong phạm vi cho phép.
- Khí thải cũng cần đảm bảo các chỉ tiêu để giảm bớt lượng khí gây ơ nhiễm thốt
ra môi trường. Chỉ tiêu áp dụng được đánh giá qua các thông số sau:
3. TIÊU CHUẨN VÀ GIẢI PHÁP KỸ THUẬT
Bản vẽ chi tiết ống bô
3. TIÊU CHUẨN VÀ GIẢI PHÁP KỸ THUẬT
8/ Tiếp địa phòng máy phát điện:
- Trong phòng máy phát điện lắp đặt 2 hệ thống nối đất:
Hệ thống tiếp địa cho trung tính máy phát: Rnd <= 4 Ω.
Hệ thống tiếp địa an toàn cho vỏ máy biến áp, vỏ tủ hạ thế và vỏ thiết bị
điện khác: Rnd <= 4 Ω.
9/ Chiếu sáng phòng máy phát điện:
Hệ thống chiếu sáng (sử dụng đèn chống cháy nổ) phải đảm bảo độ sáng đủ
cho việc vận hành, bảo trì, bảo dưỡng, khơng bị khuất sáng.
10/ Phịng cháy chữa cháy:
- Thiết kế hệ thống báo cháy, chữa cháy tự động.
- Bình cứu hỏa được bố trí đặt trong phịng.
4. MỘT SỐ LỖI THƯỜNG GẶP VÀ NGUYÊN NHÂN
- Vị trí lấy gió đầu vào phịng máy phát điện:
Một số dự án hiện nay thì hồ sơ thẩm duyệt PCCC bố trí lấy gió vào phịng
máy phát điện được đặt ở tầng hầm là chưa phù hợp theo quy định.
Khi nghiệm thu sơ bộ PCCC thì Cảnh sát PCCC yêu cầu Chủ đầu tư điều
chỉnh hướng cấp gió vào, khơng được cấp gió tươi từ tầng hầm cấp vào
phịng máy phát, cần xây kín để chống cháy lan để đảm bảo máy phát
điện hoạt động khi có sự cố cháy tại tầng hầm.
Chi tiết mặt cắt phòng máy phát điện
4. MỘT SỐ LỖI THƯỜNG GẶP VÀ NGUYÊN NHÂN
- Ống thốt khói: Hầu hết các dự án của tập đồn trước đây thiết kế ống khói
khi thải máy phát điện thốt khói lên các tầng 2, 3 vị trí nhà xe của khối đế,
khi máy phát khởi động hoặc xuống cấp sẽ tạo ra khói đen, nồng độ các loại
khí độc sẽ vượt các chỉ tiêu cho phép, gây ảnh hưởng đến các căn hộ gần nơi
đặt ống thốt khói.
- Phịng máy phát điện: bố trí nằm phía trên,
dưới và bên cạnh các shophouse cũng gây
ảnh hưởng đến cư dân về độ ồn, độ rung khi
máy phát điện hoạt động.
5. BIỆN PHÁP KHẮC PHỤC
- Vị trí lấy gió đầu vào phòng máy phát điện: Để đủ điều kiện nghiệm thu
PCCC thì Chủ đầu tư phải thẩm duyệt điều chỉnh hướng lấy gió bằng cách mở
lỗ sàn tầng 1 để cung cấp gió tươi cho phịng máy phát điện.
Bản vẽ thẩm duyệt PCCC điều chỉnh cấp gió cho
phịng máy phát điện được bố trí ở tầng 1
5. BIỆN PHÁP KHẮC PHỤC
Bản vẽ đục sàn bê tông tầng 1 lấy gió
cho máy phát điện
Hình ảnh louver lấy gió vào bố trí tại tầng 1
5. BIỆN PHÁP KHẮC PHỤC
- Ống thốt khói: Lắp bổ sung bộ lọc khí thải hoặc giải pháp đưa ống thốt
khói lên mái.
Hình ảnh lắp đặt bộ lọc khí thải (minh họa)
- Bố trí phịng máy phát điện: Hạn chế bố trí phịng máy phát điện nằm phía
trên, dưới và bên cạnh các shophouse.
5. BIỆN PHÁP KHẮC PHỤC
- Gian bồn dầu máy phát điện ở tầng hầm: Theo QCVN 06:2019/BXD việc
thiết kế gian bồn dầu máy phát ở tầng hầm cần lưu ý gian dự trữ nhiên liệu
cho 3h làm việc được phép bố trí cạnh gian máy phát điện và phải được ngăn
cách với gian máy phát bằng tường ngăn cháy loại 1 và cửa ngăn cháy tự
đóng loại 1. Bồn dự trữ nhiên liệu cho hoạt động lớn hơn 3h của máy phát
điện phải đặt bên ngoài nhà.
6 . ĐỀ XUẤT BIỆN PHÁP PHỊNG NGỪA
- Kiểm sốt từ giai đoạn thiết kế cơ sở, thiết kế kỹ thuật và thiết kế thi công.
- Kiểm tra công tác duyệt shopdrawing, biện pháp thi công.
- BCH CT, TVGS phát hiện những bất cập và có đề xuất kịp thời tới Ban QLDA,
Tư vấn thiết kế.