B~ GI~O DUC V~ D~O TAO

BY

T~

TRU'~NG DAI HOC Y DU'QC CAN THO

TR~N NHAT
PHUONG
.
.

NGHI~N C~'U ~NG DUNG
ã
A

ôw

A

SINH KHONG DAU QUA NGA AM DAO
r

#

A

BANG GAY TE NGOAI MANG CUNG

TAI BENH VIEN PHU S~N

•

•

•

•

TH~NH PH C~N THO

Chuyen ng~nh:
Ma

•

s6:

SAN PHU

KHOA

62.7

•

LUAN AN CHUYEN KHOA CAP II

Ngu~i hung dn khoa hoc

PGS.TS. D~M V~N CU'ONG


BS.CKII. DUONG MY LINH

C~n Tho -Nm 2 0 1 6


'

I

LOI CAM DOAN

T6i xin cam doan, day l~ c~ng trinh nghi~n

s~ li~u, k~t qu~ nghi~n

cu

cu

c~a ri~ng t~i. C~c

n~u trong lu~n ~n l~ trung thuc v~ chua ting

duoc ai c~ng b~ trong b~t ky c~ng trinh no.

T~c gi~ lu@n ~n

Tr~n


Nh
t Phuong


I

LOI CAM ON

De

ho~n th~nh lu~n ~n nay, t~i xin ch~n th~nh c~m on:

- Ban gidm hi~u Truong Dai Hoc Y Doe Cin Tho.

- Phong d~o tao sau dai hoc Truong Dai Hoc Y Duo C
n Tho

- Bo mon S~n Truong Dai Hoc Y Doe Can Tho

- Ban Gi~m

Phong

K~ Hoach

Tong Hop Benh Vien Phu S
n

c~n Tho


Thanh Ph

Ti

Dc -

xin

ch~n th~nh

c
m

on:

PGS.

TS.

Dam

Vin

Cuong , Ph~ Hi@u

Truong

Truong Dai Hoc Y Duoc C
n Tho v~ Bs. CKII. Duong M Linh, b mon


Sin

Truong Dai Hoc Y Duoc Can

hwong dan

Toi

Tho la nhing Thy C da h~t long

toi ho~n th~nh lu@n dn n~y.

xin g~i

l~i

c
m

on den nh~ng s~n phu d~ vui ve

v

hop t~c d& ti

ho~n th~nh lu~n ~n ny.

Cui

c~ng t~i xin bay to long bit on dn nh~ng ban b~ dong nghi~p,


c~c anh chi hoc vi~n I~p chuyen khoa 2 S~n Phu Khoa l~ nh~ng ngu~i d~

dong vi~n chia s~ nh~ng kh~ khan, gip d~ cho t~i trong su~t qu~ trinh hoc

t~p v~ nghi~n c~u.

T
c gi~ lu@n in

Tr~n Nh~t Phuong


"

Ht

MUC LUC

Trang

Trang phu bia

Loi cam doan

Loi cm on

Muc luc

Danh muc cc chvi~t t~t


Danh muc c~c bang

Danh muc c~c bi~u

d

Danh muc c~c hinh

Di).TVA.NDE

1

Churong 1 : TONG QUAN TI L I E U . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3

1. 1 . Qua trinh chuy@n di;i

3

1 . 2 . C m gi~c dau trong chuy~n da . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9

1 . 3 . N h tn g y~u t~ lam thay di c~m gi~c dau . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . .

1 1

1 . 4 . An h hung

chuy~nda................a..................

1 1


( G TNM C ) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . a . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . . .

13

c~a

1 . 5 . G ~ y t~ ngo~i

1 . 6 . Nh ~n g

1 . 7 . C ~ c

t~c

dau trong

m~ng

cng

dung phu

nghi~n

cu

c~a

tru

c

qu~ trinh

gay

d~y v~

t~

ngo~i m~ng

gay t~

cng

trong

chuyen

d a . . . . . . . 23

ngo~i m~ng cng trong chuy~n da 24

Chuong 2: DI TUONG V~ PHU'ONG PHAP NGHI~N C ~U . . . . . . . . .. . .

27

2 . 1 . D6i tuong nghi~n cu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 7


2.2. Phuong ph~p nghi~n c u . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 28

2 . 3 . V~n d~ y dc trong nghi~n cu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . • . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 40
err

A

Chuong 3: KET QUA NGHIEN C u u

3.1.

D~c

di~m chung

3.2.

K~t qu~ v~ t~c

3.2.1

K~t

qu~

c~a m~u nghi~n

dung khong

ca


mong

42

c u . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . 42

mu~n

c~a

gay

t~

ngo~i

m~ng

G TN M C . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . d o . c o . . . . . . . . . . . . . . . a . a

cing....

47

. . . . . . . . . . . . . . 47


iV


3.2.2 Tc dung khong mong mu~n ca G TN M C . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . .. . 5 1

3 . 3 . K~t qu~ k~t th~c chuy~n da sinh ng~

~m

dao

~ s~n phu c6

G TNM C . . . . . 52

3 . 3 . 1. VS phia san ph1,1

52

3 . 3 . 2 . V~ phfa tr~ so sinh . . . . . . . . . . . . . . . . . . . a . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 57

Chuong 4 : BAN LU�

61

4.1.

D
c di~m chung c~a m~u nghi~n c u . . . . . . .

4.2.

K~t


4.3.

qu~

v~

t~c

dung

K~t

qu~

4.2.2.

T~c

dung

4

qu~

. 3 .1 . VS

4.3.2.

KET


k~t

V

khong

th~c

phia

mu~n

c~a

g~y

t~

ngo~i

m~ng

cng...

da

61

64


64

mong

chuy~n

hia san

p

mong

cua GTNMC

4.2.1.

K~t

kh~ng

.......................a....a...............

mu~n

sinh

c
a


ng~

G TN M C . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

~
m

dao

h1,1

p

~

sin

phu

c6

G TNM C . . . . . .

67

70

70

tr~ so s i nh . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . a . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 76


LU�

KIEN NGHJ

TI LIEU THAM KHO
PHU LUC 1: PHI~U THU TH~P SO LIEU

PHU LUC 2: DANH S~CH NGHI~N C~'U

80

81


DANH MUC CAC CH~' VI~T TAT

ACOG

Hi~p h~i S~n Phu Khoa Hoa

AD

~m dao

BV

B~nh vi~n

CTC


C~ ti cung

GTNMC

G~y t~ ngo~i m~ng cng

HA

Huy~t ~p

MLT

M~ l~y thai

NMC

Ngo~i m~ng cng

SP

S~n phu

TL

Th~t lung

Tp.HCM

Thanh Ph6


TSM

T~ng sinh m~n

TTS

Te ty song

H

Chi Minh

Ky


Vt

,

?

DANH MUC CAC BANG

Trang

Bang 2 . 1. Chi s6 APGAR

35


Bang 3 .1 . Nh6m tu6i san phv

42

Bang 3.2. Kinh t~ gia dinh

43

Bang 3 . 3 . NghS nghi?p

43

Bang 3 .4 . Trinh d9 h9c viin

44

Bang 3 . 5 . Tu~i thai

44

Bang 3.6. Noi kh~m thai

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . • . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 45

Bang 3 . 7 . S6 liin kham thai

45

Bang 3 . 8 . Can n~ng l
c sinh


46

Bang 3 .9. S6 con con s6ng

46

B~ng 3 . 1 0 Dinh gi thang di~m dau qua v~ m~t. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . .

48

Bang

3 . 1 1 .

Thang di~m dau

B~ng

3.12.

Phong b~

B~ng

3.13.

Th~i

gian phuc h~i


cam

B~ng

3.14.

Th~i

gian phuc

v~n

B~ng

3 . 1 5 . D ~ nh gi~ tinh trang

B~ng

3.16.

Th~i

gian CTC

m

B~ng

3 . 1 7 .


Th~i

gian

CTC

tron

Bing

3 . 1 8 .

T
h
i

gian

CTC

Bing

3 . 1 9 .

Sr

dung

( V A S ) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . a . a . . . . . . . . . . . . . . . . . 48


th~n kinh v@n d~ng

hi

m~

gi~c

dong

d~u

theo

sau

4

s~

sau

s~

thai

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . .

thai.....................................


6i........................................................

4 c m -- C T C

- s 6

Bromage...............................

tr o n . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . .

t h a i . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . .

c m - s ~

th a i . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

o x yt o c i n . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 0 . . . . . · · . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

49

49

50

52

52

53


54

54

Bang 3.20. Phuong php s i nh . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . a . . a . . . . . . . . . . . . . 55

B~ng 3 . 2 1 . Th~i gian n~m vi~n c~a s~n p h u . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . a . a . . . . . . . . . . . . . .. . . . . 56

Bing 3.22. C~n n~ng c~a tr~ khi sinh . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . • . . • . . • . . . . . . . . . . . .

Bang

3.23.

Tinh

trang

stc khe

ca tr~

so

sinh

(chi

s6


A p g a r ) . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . .

57

58


v

Bang 3.24. Th~i gian n~m ch~m s~c d~c bi~t c~a

tr~

so sinh ( I C U ) . . . . . .. . . . . . . . 59

Bang 4 . 1 . Cc t~c dung khong mong m u o n . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 67

Bing 4.2. K~t cuc sinh

~ nh~m

nghi~n

c
u

c~a mot s~ t~c g i ~ . . . . .. . . . . . . . . . .. . . . . . 73

Bang 4. 3 . Chi s~ Apgar c~a m@t s~ nghi~n c u . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 77



f­

\ii

,

�

�

D
DANH MUC CAC BI~U

Trang

·········································
Bi~u d~ 3 . 1 . Tur th~ gay te

· · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · 47

C . . . . . . . . . . . . . .. . .. .. . . .
g mong muon c~a G TN M
Bi~u d~ 3.2. T~c dung khon
. . .. . . . .. . . . .
r~n sau G TNM C . . . . . . . . . . .. .
Bi~u d~ 3 . 3 . C~m gi~c m~c
...........
thai sau G TN M C . . . . .. . .. . .

Bi~u d~ 3.4. Hi&u qu~ s~

Y

a
c

Bi~u

d

3.5.

Bi~u

d6

3 . 6 . Gi6i tinh

ki~n

s~n phu khi

tr~

c

. .. . 5 1

. . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . 55


.. . . . .. . .. .. . . . .. .. . . . . . . . 56

. . . . . . . . . . . . . . . . 57
gay t~ ngo~i m~ng cng .

.....
so s i n h . . . . . . . . . . . . . . . .. . .. . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . .

59


DANH MUC CAC HINH

Trang

Hinh 1 . 1 Di~n ti~n ca chuyen da chia theo

d

m~ CTC

v~ d@ xu~ng ngoi thai

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . .

6


Hinh 1 . 2 C~c giai doan chuy~n d a . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8

Hinh 1 . 3 Khoang ngo~i m~ng c in g . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .a . . . . . . . . . . . . . . 1 5

Hinh 1 . 4 Thi~t d~

Hinh

2.1

Vi

tri

c
t

gay

doc c@t s ~ n g . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . .

t& NMC

d~

gi~m

dau

trong


chuy~n

d a . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . .. . .

17

38


DAT VAN DE

m

Chuyen da sinh l~ qu~ trinh x~y ra nhi~u hi~n tuong

xa m

l~ con co tu cung, gay ra su

nh~t

quan trong

c~ t~ cung, s~ thai v~ nhau ra ngoi. Con

co t~ cung l~ y~u t~ quan trong de k~t th~c qui trinh mang thai. Do d~, day l~

y~u t~ gay dau m~ khong c~ m~t thu~c gi~m dau no


c

s~n phu [ I ] . Vi v~y, dau trong chuyen da lu~n l~ n~i

l
n

trong m~i

th~ l~m gi~m dau c~a

m

~nh di vi san phu

sinh, l~ m@t trong nh~ng con dau Iin nhat c~a ngu~i phu n~,

l
m cho cu@c chuyen da tr~

nh~t l~ nh~ng s~n phu sinh con l~n d~u, con dau

n~n kh~ kh~n v~ ph~c tap hon. Vi ti~p nh~n cm gi~c dau trong chuy~n da

d~ tao ra nh~ng bi~n d~i sinh ly, l~m thay d~i ti~n trinh chuyen da, do d~ ~nh

huong den me, con. Nh~ng y~u t~ n~y dn d~n hi~n tuong t~ng catecholamin

v~ cortisol


oxygen

t~r

d~

trong

c~a

lam

sn

t~c

m~u...lam

phu

dong

v~

x~u

~nh

C~


kh~

nhi~u

huyet

huong

d~n

h i ~ m c h o nh~ng s~n phu c~

t~ng

thai

sn

phuong

luu

nhi

d~

(HA),

luong


gay

c~c b~nh

php

~p

mu

n~n

tim

gi~m

tinh

mach

dau

thay

den

doi

tu


trang

nhu

cung

suy

c~u

qua

thai

ti~u

nhau

[I]

v~

thu

thai,

nguy

h
o

c Basedow...[6],[26].

trong

chuyen

da.

D
u tin

l~

c~c phuong ph~p khong ding thu~c nhu thu gin, t~p th~, li~u ph~p tam ly,

th~i mi~n, ch~m

cu,

xoa bop, v~t ly

tri li~u v de trong nu~c [40]. Ti~p d~ l~

c~c phuong ph~p ding thu~c, bao gom gi~m dau to~n th~n nhu gay me v
i

thu~c me h~

ving,


gay t~

h
p

hay thuoc gi~m dau trung uong r~i d~n phuon g php gay te

d~m

roi,

gay

t~

t~y

song

(TTS)

v~ gay

t~

ngo~i

m~ng

cing


(GTNMC). M~i phuong php c~ nh~ng uu khuy~t di~m ring, nhung t~t c~

d~u duoc (ng dung nh~m gi~m dau cho s~n phu trong l~c sinh n [ 6 1 ] ,[ 6 3 ] .

0

cc nu~c ti~n ti~n, phuong ph~p gi~m dau trong s~n khoa b~ng gay t~ ngo~i

m~ng cing duoc ~p dung v~o nh~ng n~m 70 v~ lam giam h~n

cc

tai bi~n s~n

khoa c~a ho [54]. Tai Vi~t Nam, phuong php n~y duoc tri~n khai ~ m@t so


2

Bnh vi~n chuy~n ng~nh trong nu~c, tuy nhi~n m~t s~ noi v~n chua ~p dung
phuong ph~p nay vi cho r~ng d~y l~ can thi~p x~m l~n, n~u de sinh

t

nhi~n s~

t~t hon.

Phuong phip gi~m dau b~ng gay


t

ngo~i m~ng c~ng c~ nhi~u loi diem

tu

trong d~ quan trong nh~t l~ gi~m dau m~ khong c~ ~nh huong den con co

cung, s~c r~n c~a s~n phu c~ng nhu khong anh

th~

v~

ki~u

th~

ca

[48].[55],[57],[60].

thai

v~

Nh un g

cu@c


c

mot

chuyen da k~o di, gia t~ng ti l&

m

chuy~n

s~

tai

huong den

da

sinh

bi~n

v~

duoc

bi~n

s thay doi ngoi


di~n

ti~n

ti~p

ch~ng

cho

me

tuc

nhu

ly thai, tut huyet ~ p , . . . d~i v~i thai l~ suy

thai, nhip tim thai bat thuong, ting than nhi~t

~

ngu~i me

d
n

den t~ng th~n


nhi~t thai n h i , suy h~ h~p, v~ng da so sinh ho~c gi~m di su g~n b~ gi~a me v~

tbai nhi [ 2 5 ] , [ 5 6 ] , [ 6 I ] , [ 6 2 ] .

Tai

C~n Tho, phuong php gay t~ ngo~i

m~ng

cing trong chuy~n da

sinh duoc ~p dung trong nhi~u n~m qua nhung chua dong b~, do c~ nhi~u don

vi cho r~ng nguy co cho me v~ thai nhi cao n~n d~ c~ th~m su lua chon cho

s~n phu khi sinh, gi~p gi~i t~a ~p luc tam ly, s dau dn v~ th~ ch~t, c~i thi~n

tinh trang s~c kh~e s~n phu v~ thai nhi trong chuyen da v~ d
nh gi~ lai loi ich

c~a phuong php nay, ch~ng t~i thuc hi~n d~ ti

khong

Ph

dau

San


qua

Th~nh

ng~

~m

dao

ph

Cn

bing

Tho"

1. Dinh gid k~t qu@ va

gay

t~

"Nghi~n

ngoi

m~ng


c~ru

ng

crng

tai

dung

B~nh

sinh

vi~n

v~i muc ti~u

tc

dung kh~ng mong muon

ca

g@y t~ ngo~i

mang eiing tqi B~nh vi@n Phu S
n Thanh pho Can Tho n~m 2015 -- 2 0 1 6.


2. Dinh gid k~t qu k~t thc chuy~n dg sinh ng@ @m dgo

co

s@n phu

gi@m dau bng g@y t~ ngo~i m~ng ceing tai B~nh vi~n Phu S
n Thanh

ph~ Can Tho

nm

2015 - 2016.


3

Chuong 1
.:i:.

'

....

TONG QUAN TAI LIEU

1.1 Qu~ trinh chuy~n da

1.1.1 Dinh nghia


Chuyen da l~ qu~ trinh di~n bi~n ca nhi~u hi~n tuong, quan trong nh~t
l~ nh~ng con co t~ cung l~m cho c~ t~ cung (CTC) x6a m~ d~n, k~t qu~ l~

thai v~ nhau duc s~ ra ngo~i. Hay n~i c~ch kh~c chuyn da l~ qu~ trinh thay

d
i 6 CTC d~ d~p (ng v~i c~c con co t cung lien tuc [3],[4],[65].

Qu~ trinh chuy~n da gm ba giai doan:

•

Giai doan x~a

m

CTC: tr l
c b~t d~u chuy~n da cho d~n khi CTC m~

tron. Giai doan n~y l~ k~t qu

•

c
a s co bop co t~ cung.

Giai doan s~ thai: t l
c CTC m~ tron cho d~n khi thai dugc tong ra ngo~i.


Giai doan n~y duo thuc hi~n nh~ hai y~u t~ l~

s
c

manh ca con co ti cung

v~ su co bop c~a co th~ng bung khi s~n phu rn.

•

Giai doan s~ nhau: t~ l
c thai nhi dugc s~ ra cho d~n khi nhau duc s~ ra

ngo~i. Giai doan n~y di~n ra nho sco b~p co t cung.

1.1.2 Sinh ly c~a con co

t~

cung

Sr sinh dugc chia l~m 4 pha:

• Pha 0: tu khi thu thai d~n khi t cung xu~t hi~n con co sinh ly. Pha

n~y kh~ng dp ng v
i sy x~a

m


CTC.

• Pha I : tu lc c~ con co Braxton-Hicks d~n khi c~ con co chuy~n da

v~ CTC bt d~u c~

• Pha 2: tu

s x6a

l
c

m.

CTC bat d~u c~

s

x~a m~ d~n khi nhau du@c

s

ra

ngo~i (qu~ trinh chuy~n da x~y ra). Pha nay chia lam 3 giai doan: x~a m~

CTC, s~ thai v~


s

nhau. Ti cung dp ng tot v~i su co co.


4

• Pha 3: sau khi thai v~ ph~n phu c~a thai dugc s6 ra.

Trong nh~ng th~ng cu~i ca thai ki, sin ph cm th~y

tr cung c nh~ng

con co nhe. D~ l~ nh~ng con co sinh ly Braxton-Hicks. Nh~ng con co nay

khong d~u v~ kh~ng gay dau. Khi b~t d~u chuy~n da,

s co b~p t cung tr

n~n du dn v~ l~m cho s~n phu th~y dau.

Nguyen nh~n pht sinh ra con co t cung trong chuy~n da cho d~n nay

van chua duoc gi~i thich r6. C6 le day l~ m@t qu~ trinh sinh

g
m

l


phc tap bao

nhi~u y~u t~ nhu su thay d~i n~ng d@ kich thich t~, thay d6i

th~n

kinh,

n~i ti~t c~ing nhu cc y~u t~ co hoc tai ch~ kh~c.

Ngun g~c con dau:

c

nhi~u gi~ thuy~t ly gi~i nguon g~c con dau: (1)

khi co co t~ cung bi thi~u du~ng khi n~n dau, (2) khi co t~ cung ch~n ~p cc

hach th~n ki
nh tai Ip co t cung gay dau, (3) CTC m~ l~n n~n dau, (4) ti

cung co l~m c~ng Ip phuc mac b~n ngo~i g~y dau. Tc dung quan trong nh~t

c~a con co t~ cung trong chuy~n da: lam x~a m~ CTC gip cho

s hinh th~nh

doan du~i tu cung, l
m cho thai nhi xung duoc v~ s~ ra ngo~i.


Sy x~a m& CTC: binh thu~ng CTC c~ hinh tr v
i 2 16 ngo~i v~ trong.

Sr x~a l~ m@t hi~n tuong bi~n d~i 16 trong v~ CTC tr m@t hinh tr tr~ th~nh

m@t phi~n mong. Su

x
a

CTC duo thuc hi~n nho con co ti cung lam co rut

c~c th~ co doc, k~o 16 trong ca CTC len tr~n khi~n CTC d~n d~n ng~n lai v~

mng di. Cung l
c d~ du~i t~c dung c~a nh~ng con co t cung, ~p hc trong

bu~ng 6i t~ng I~n lam cho m~ng 6i c~ng phong, nong v~o CTC lam CTC m~

r@ng d~n d~n. D~ng th~i nh~ng con co ti cung s~ lam thai thc xu~ng lam

CTC ti~n tri~n them.

O

ngu~i con so, CTC bat d~u x~a truc khi

x~a tru~c khi c~ chuyen da. ngu~i con ra,

mo


m,

c~ th~

v~ x~a CTC din ra c~ng lic.

Sr hinh th~nh doan du~i CTC: doan du~i

t cung thuc ch~t l~ doan eo

t~ cung khi kh~ng c~ thai, binh thung d~i kho~ng 0,5 cm. Trong nh~ng
th~ng cu~i thai ki, nhtng con co Braxton Hicks lam co rt nh~ng th~ co

~


5

ph~n tr~n th~n t~ cung khi~n ph~n eo ti cung k~o d~i ra v~ mong

th~nh doan dui

cho

t~

d
n


d~ tr~

cung. Khi bit d~u chuy~n da, nh~ng con co tu cung lam

s th~nh l~p doan du~i

tr~

n~n ho~n to~n. Khi d~, b~ d~i doan dui do

duoc kho~ng 1 0 cm. T
i ~i c~ng bit d~u th~nh l@p d~ nong CTC.

Trong giai doan

s

thai, khi CTC

m~

tron, d~u thai nhi xu~ng th~p ta

v~o co n~ng h@u m~n, t~ng sinh m~n (TSM) v~ trc tr~ng l~m s~n phu cm

gi~c m~c r~n. Khi s~n phu (SP)

rn,

bung t~ng l~n c@ng v~i sc co co


c~c b~p thit bung co lai l~m ~p lc trong 6

t~ cung gip d~y thai ra ngo~i.

Trong giai doan s~ nhau, sau khi nhau tr~c ho~n to~n, du~i t~c dung

c~a nh~ng con co t~ cung nhau s~ duoc tong xu~ng ~m dao v~ s~ ra ngoi.

1.1.3. C~

de

di~m trong chuy~n da

Friedman n~m 1978 da chia cu@c chuy~n da lam 3 ph~n: [65]

- Ph~n chu~n bj (bao gom giai doan I v~ pha nhanh):

cung nhay cm v
i c
c thu~c an th~n v~ g~y t&. CTC

m~

~ ph~n

nay, tu

ch@m, nhung thay


d6i ding k~ x~y ra trong I~p d~m ngoai t~ b~o c~a CTC.

- Ph~n dan (l~ pha CTC dan

nd

t~i da):

~

ph~n nay tc d6

m~

CTC

nhanh nh~t, kh~ng ~nh hu~ng b~i cc thu~c an th~n v~ g@y t~.

-Ph~n khung ch@u (gom pha ch~m v~ giai doan 2): d@ md CTC ch~m

lai. Theo co ch~ chuy~n da c6 di~n, ph~n di chuy~n xu~ng

ra ch~ y~u trong ph~n n~y. Tuy nhi~n

c
a

ng~i thai x~y


s kh~i d~u c~a ph~n khung ch@u hi~m

khi ph~n bi~t r~ tr~n lm sing vi ph~n dan CTC. Ngo~i ra kh~ng ph~i lu~n

lu~n c~

s d~n ch@m x~y ra sau khi CTC da

m~ tron.

Su ph~n chia n~y gi~p cc nh~ lam sang hi~u bi~t l
c n~o thi s~ dung

thu~c gi~m dau se kh~ng gay ~nh hung den cu~c chuyen da. D6 l~ v~o ph~n

d~n, tc l~ pha CTC

m~ nhanh nh~t.

Ti l
c CTC

>4

cm d~n g~n tron, l
c nay

thu~c gi~m dau khong l~m ~nh huong den cu@c chuyen da.



6

X

z

Pha d~n

,j""
r

6[
n

Giai
i a i d o a n I ll}ll 4 a n 2

Pha
nhanh

!

Din CTC
d

L-----------t-

a

Ph~n chu~n


n

0

4

2

dn

6

Ph

Ph~n

bi

t

10

8

12

n

ch~u


14

Th~i gian (gi~)

Hi n h 1 . 1 : Din ti~n c~a chuy~n

dz chia theo d@ mi CTC vi d@ xu~ng

ng~i thai

[65]

Nghi~n c~ru Friedman ( 1 9 7 8 ) cho th~y: [3],[65]

••

Giai doan

1 : Bit d~u ti l~c chuy~n da v~ ch~m dit khi CTC m~ tron.

Giai doan nay duoc chia lam 2 th~i ki:

- Th~i ki ti~m th~i:

cung khong d~u

CTC

m~


t~ng

pha ti~m th~i duoc d~c trung b~i

d
n lam x~a v~

len,

thuong

khi

m~

CTC

CTC

nh~ng con co tu

tr ti. Th~i ki n~y ch~m dirt khi

khong

3

-


5

cm.

Theo

Friedman

v~

Sachtleben n~m 1963 giai doan ti~m th~i n~u vuot qu~ 20 gi~ con so v~ 1 4

gi~

~

con ra. C
c y~u t~ ~nh huong den giai doan ti~m th~i bao gom s~ dung

thu~c gi~m dau qua m~c hay GTNMC v~ tinh trang CTC khong thu~n ti~n

(CTC day v~ kh~ng dn) d~n d~n chuy~n da th~t bai.

Sau khi gi~m dau tt,

85% cu~c chuy~n da ti~n tri~n sang th~i ki hoat dong, 1 0 % ding lai v~ 5% c~

s~ dung oxytocin.



7

- Thi k tich cwc: duo

d
c

trung boi s t~ng t6c d@

m~

CTC cung v~i

s di chuyen xu~ng c~a ng~i thai. Theo Friedman n~m 1 9 5 5 , th~i ki tich cc

~

con

so

k~o

d~i

4,9

gi~

d~n


11,7

gi~,

vdi

CTC

m~

tr

6,8cm/gi~. Theo Friedman n~m 1972, trong th~i ki nay

1,2

cm/gi~

con ra, CTC

d~n

m~ >

1 , 5 cm/gi~. S xu~ng c~a ng~i thai din ra v~o cu~i th~i ki d~n tich cc, b~t

d
u tr l
c

CTC

CTC 7

m~ tr~n

8 cm

con so, t~c d~ ng~i thai xu~ng nhanh nh~t khi

8 cm.

- Thi k tich cue bat thong: Sokol v~ c@ng sn~m 1977 nh~n th~y,
25% cc SP sinh con so v~ 1 5 % SP sinh con ra c~ th~i ki tich cc bat thu~ng.

Friedman

n
m

1972 ghi nh@n, chuy~n da tich cc k~o d~i khi CTC x6a

ch~m < 1,2 cm/gi~

~ ngu~i

sinh con so v~ < 1,5 cm/gi~

Chuy~n da tich cc ding lai khi


lai,

smd

khong

duoc x~c dinh sau 2 gi~ CTC

khong xu~ng.

Theo Friedman,

trong

chuyen da k~o d~i vi CTC khong

m~

lai, t~rc ng~i thai khong xu~ng sau

s

CTC v~

m~

~ ngu~i

mo


sinh con ra.

xu~ng ca ngoi thai ding

th~m v~ sau

I

gi~ ng~i thai

b~t x(mng d~u ch~u (BXDC)

c6

30%

th~m sau 2 gid, 45% chuy~n da dng

l gi~. Y~u t~ g~p ph~n v~o su dinh tr¢

chuyen da nay l~ do s~ dung gim dau qua m~c b~ng GTNMC, hay vi tri b~t
thuong c~a ng~i thai. Theo Alexan v~ c~ng s n
m 2002 nghi~n cu tai b~nh

vi~n (BV) Parklan th~y r~ng, GTNMC lam cu@c chuy~n da th~i ki tich cue

ch@m lai 1 gi~, CTC

m~


1,4 cm/gi~

~

SP c6 GTNMC va CTC

m~

1 , 6 cm

~

SP khong gay t~.

••

Giai

doan 2:

l~ khong th~i

gian t~ khi

CTC

m~

tron cho


d~n khi

s~ thai ra kh~i ~m dao (AD). Th~i ki nay trung binh khong 50 ph~t v~i con

so v~ 20 ph~t vi con ra.

O

c~c SP c~ t~ng sinh mon (TSM) v~

tru~c d~, cng v
i sc rn t~t sau khi CTC

ti~n nhanh. Nguoc lai,

~ c~c

m~

~D

dan n~

tron, thi cu@c chuyen da di~n

SP c~ khung ch@u gii han, thai l~n, s~c r~n y~u

do gi~m dau bing GTNMC, thi th~i gian chuyen da giai doan 2 k~o d~i.



8

•
•

Giai doan 3 : l~ kho~ng th~i gian tir khi s~ thai cho d~n khi s~ nhau ra

ngo~i. Th~i gian n~y kho~ng I O pht v~ duo xem l~ k~o d~i n~u vuot qu 30

ph~t.

Nhau

bong doc theo

lop

Nitabuch's v~ l~ k~t qu~

c~a c~c con

cung. Nh~ng con co n~y gi~p c~m m~u b~ng c~ch ch~n v~o

cc

s6

s%

CTC


thai

nha

u

10

10

cc
I

I

ha

dai
I

e

}

Din
·»

K


no co
I

ti

'6

cung
(cm)

I

} 4

I

2

:
-

2

I

l.l

0

2


4

6

8

10

12

14

ie

f

16

Th~i gian (gi~)

Hinh 1 . 2 : C
c giai doan chuy~n

d [65]

tr

dong mach


xon v~ gi~p di chuy~n nhau xu~ng doan du~i t~ cung r~i s~ ra ngo~i.

Sur co v~ d~n no

co


9

1.2. C~m gic dau trong chuy~n da

Chuy~n da trong khi sinh c~ hai c~m gi~c dau: loai gay ra bi nh~ng

t~n thuong

~ b@

ph@n sinh duc (nhu r~ch ~m h~,

D,

T S M . . . ) v~ loai gay ra

b~i con co ti cung. Con co gay cm gi~c dau, ngu~n g~c chua r~, c~ m@t

gi thuy~t

nhu

s


sau:

- Khi co, ti cung thi~u du~ng khi n~n g~y dau.

- Khi co, c~c hach th~n kinh tai co t~ cung bi ch~n ~p gay dau.

- C ti cung

mo

ln lam c~c co tron bi k~o d~i n~n gay dau.

- Khi tr cung co, lp phc mac bi cng k~o gay dau.

- Do nh~i m~u

~ co t cung vi co

th~t co n~n gay dau.

- Khi ti cung co b~p l~m c~ng k~o c~c d~y ch~ng tr~n ph~c mac, bang

quang, ni~u dao v~ trc tr~ng n~n gay dau.

Con dau xu~t hi~n sau con co t~ cung v~ mat di tru~c con co ti cung.

Con co

t~ cung c~ng mau, c~ng manh v~ th~i gian co b~p c~ng d~i thi c~ng


dau nhi~u hon. Khi c~ tinh trang lo l~ng, sq s~t cam gi~c dau se t~ng I~n. Do

d lam gi~m dugc con dau trong chuy~n da mang lai r~t nhi~u lgi ich cho SP

nh~t l~ nh~ng SP

c

s~n cc b~nh tim mach, ti~u du~ng, B a s e d o w. . . [ 1 3 ] .

C6 nhi~u gi~ thuy~t da duoc d~ xu~t d~ gi~i thich ngu~n g~c c~a dau

trong chuy~n da:

- Giai doan 1 c~a chuy~n dz

Nguon g~c dau c~a c~c co quan trong n@i tang l~ do co b~p c~a tir cung

v~ do su dan n~ c~a CTC. Nh~ng day th~n kinh hu~ng tam

s

d~n truy~n

sung dong th~n kinh tu t~ cung v~ CTC v~ r~ day th~n kinh tai d~t song T10­

L 1 . Dau thung x~y ra tr~n ving bung du~i hon l~ vng lung, d~i khi c~ng

dau vung xuong c~ng. C~ 2/3 b~nh nh~n sinh con kh~ng duoc l~m gi~m dau


m~ t~ con dau bing nh~ng thu@t ng~: "khing khi~p, kinh khing",

src chju d mn g" . . . trong giai doan d~u ti~n ca chuy~n da [19],[47].

hay "qui


10

- Giai doan 2 c~a chuy~n dz

M~c d~ giai doan 2 ng~n hon giai doan 1 c~a chuy~n da tuy nhi~n giai

doan n~y b~nh nh~n s~ bi dau hon. Nguy~n nh~n dau l~ do

mac,

~D

sdan

n~ ca ph~c

v~ ~m h@ phi hop v~i dau do su co b~p c~a ti cung. Nguon g~c

dau xu~t ph~t

tr


r~ day th~n kinh d~t song $2-$4 [ 1 1 ] , [ 1 9 ] .

C~ch ti~p c@n hop t~c d~ ki~m sot dau h~tu hi~u d~i h~i ring b~nh

nh~n bi dau v~ nh~m ch~m s~c y t~ phu tr~ch b~nh nh~n ph~i c~ chung m@t

ngon ng~ v~ c~c muc ti~u v~ ki~m so~t dau. Ng~n ng~ chung bao g~m vi~c s~

dung m@t thang dinh gi~ dau (Thang t~ 0 - 1 0 , thang m~ t~ cu~ng d@ dau don

gi~n, thang dong dang b~ng hinh ~nh

hoc

thang gom cc v~ mt) [65].

THANG CU~NG DQ DAU (theo VAS)

[
khong

[
dau

l

dau nhe

l


dau via

·

dau n~ng

]

r~tn~ng

khung

THANG X~P HANG QUA V~ MT

VAS

0

1

2

3

4

5

0


2

d

6

8

10

X~p hang t 0 t6i 5:

+ Khong dau: 0 (kh~ng bi~u hi~n cm xc: c~n cu~i)
+ Dau m@t chit: 1 (n~t m~t hoi t~p trung: kh~ng con cu~i)

+ Dau hon m@t cht: 2 (b~m m~i)
+ Dau hon n~a: 3 (nh~n m~t)

+ Dau nhi~u: 4 (m~u nhe)
+ Dau nh~t: 5 (kh6c) [65].

khip


11

1.3. Nh~rng y~u t~ lam thay d~i c~m gic dau

- Kich thu~c thai.


- C ti cung

m~ nhanh hay

ch@m.

- Cu~ng d~ v~ th~i gian con co.

- Cc ki~u th~.

- S~n phu suy dinh du~ng, m~t, m~t ng~.

- Y~u t~ t~m ly bao gom lo ~u, gi~y dua, v~ stress.

Theo d~ ngu~ng dau phu thu@c theo tmng

s~n phu,

vi~c d~nh gi

ngu~ng dau l~ m@t v~n d~ ph~c tap, m@t ph~n vi dau l~ m@t nh~n thc hon l~
m@t c~m gi~c. Tinh trang th~ ch~t, kinh nghi~m tr~i qua v~ s lung truc c~a

ngu~i d~ d~u c~ ~nh hu~ng den ngu~ng dau v~ hinh th~i bi~u hi~n c~a ho.

Theo hoc thuy~t Pavlov, c~m gi~c dau tao n~n b
i con co t~ cung c~ng nhu

c~c cm gi~c dau kh
c l~ m~t hi~n tuong x~y ra


~ v~

n~o. Trong khi chuyen

da, nh~ng kich thich duoc thu nh@n t ti cung, khi chuy~n d~n v~ n~0

c

th&

tao th~nh ph~n xa c~ di~u ki~n gay ra cm gi~c dau, c~m gi~c nay s~ duoc

t~ng cu~ng

~ nh~ng

b~nh nh~n trong trang th~i lo l~ng,

so

h~i do

v

n~o d~

suy y~u, mat th~ng b~ng. Tuy nhi~n, theo Pavlov c~m gi~c dau c~ng c~ th

m~t duoc n~u ph~i hop v~i m@t ph~n xa


c

di~u

kin

kh~c. D~ c~ng chinh l~

co s~ nh~ng li~u ph~p t~m ly ding gi~m dau trong chuy~n da.

Do tinh ch~t phc tap c~a con dau, do d~ khi kh~o st chng ta chi ghi nh@n

ngu~ng dau b~ng thong s~ l~

p

lc bu~ng ti cung thong qua c~c trang th~i

bi~u hin b~n ngo~i c~a sin phu [ 1 3 ] .

1.4. Anh hr~ng c~a dau trong qu~ trinh chuy~n dz

1.4.1. D6i v~i ngui me

- C~c con co b~p t~ cung gay tng thong khi

~ ngu~i me,

t~ng tan s~ h


h~p v~ th~ tich khi thu~ng luru, ti l~ thu@n v
i c~m gi~c dau: Thong khi pht


12

tr

1 0 lit/phut

c

th~ ting len d~n 3 5

vi ki~m h6 h~p (pH

=

7,55 -7,60).

- Tang thong khi,

ph

nang tuong d~i

lit/ ph~t. Tang thong khi c~ th~ ph~i hop

trong giai


k~o d~i,

doan

c th~

tu

cung d ~ n ,

se

gay thi~u oxy cho

l~m gi~m thong khi

me,

h@u qu~

d
n d~n

thi~u oxy m~u v~ nhip tim ch~m cho thai nh i .

- Trong l~c chuy~n da,

luu


luong tim

t~ng 30% khi

tr

c~

cung d~n vi

4 5% trong giai doan s~ thai. Ngo~i ra trong mi l~n ti cung co b~p, luu luong

nay con t~ng 2 0 - 2 5 % . Luu luong tim ting l c~ 2 5 0 - 300 ml m~u ti

t cung

duoc dua v~o tu~n ho~n chung co th~.

- Hoat dong

ca

h~ giao c~m bi kich thich do dau v~ t~m trang lo ~u.

- HA dong mach tam thu v~ t~m truong cng tang song song trong khi

tu cung co b~p. Hi~n tuong t~ng dong th~i c~a luru luong tr~n v~ HA l~m t~ng
ding k~ cng n~ng c~a tim tr~i,

thong thuong c~


th~

chiu

dung duoc n~u

khong c~ b~nh ly tim mach.

- Ting hoat dong giao cam v~ han ch~ v~n dong tit ni~u v~ ti~u h~a

nen d~

d
n

d~n tai bi~n tr~o nguoc. [ 3 ] , [ 1 9 ] ,[ 2 0 ]

1.4.2. D~i vii thai nhi

- Khi t~ cung co b~p l~m gi~m tam th~i dong mu gi~a

cc

nhung mao

h@u qu chinh l~ gi~m trao di cc khi den nhau thai. T~c dung nay c~ th&

nhi~u hon boi nh~ng su thay di c~a ngu~i me do dau v~ stress.


- Ph~n phoi oxy cho thai nhi gi~m do nhi~m ki~m ho h~p v~ thi~u oxy

c~a

ngu~i

me.

Nhi~m

ki~m

ho

h~p

lam

di

chuyen

Hemoglobine sang tr~i v~ d~n d~n co th~t c~c mach

con bi gi~m nhi~u hon do nong d~ Noradrenaline

me t~ng.

du~ng


mu

v

cong

phan

ly

r~n. Dong mu r~n

cortisol

~

huyet tuong


13

- D~ b tr~ cho nhi~m ki~m h~ h~p, h~ th~ng d~m do th@n d~o th~i

Bicarbonate. Ph~i hop vii nhin d~i v~ m@t ph~n v~i chuyen h~a y~m khi, s€

dn d~n nhi~m toan chuy~n h~a, c~ th ~nh hu~ng d~n thai nhi.

- Tuy nhi~n, trong nh~ng di~u ki~n binh thuong c~a qu trinh chuyen

dz sinh, thai nhi thich nghi v~i ho~n c~nh n~y b

i c~c co ch~ kh~c nhau d~ c~

th~ chju dung duoc nh~ng

l~y

oxy

trong

tu~n

ho~n

l
c

thi~u tudi m~u nhau nhu: t~ng t~n s~ tim; tich

thai

nhi

v~

trong

c~c

khong


lie~n

nhung

mao

[5],[6],[43].

1.5. G~y

t~

1.5.1. Lich

ngo~i m~ng cirng

s~

g~y

t~

ngo~i m~ng cng

N~m 1949, Curbelo Cuba l~m c~ng trinh nghi~n cu d~u ti~n v~ lu~n

Catheter v~o khoang NMC d& GTNMC lien tuc. Trong c~ng n~m d~, do sra

d~i ca Kim Tuohy c~ng vi


k

thu~t lu~n Catheter d~ bom thu~c lien tuc

nh~m dp ng nh~ng ph~u thu@t k~o d~i, phuong php GTNMC qua vng TL

d~ c~ bu~c ti~n tri~n In v~ tinh hi~u qu~ v~ d~ an to~n: V~ c~m t~t, it x~o

tr@n huy~t dong hoc, it

c

ch~ trung t~m h~ h~p, i
t gay n~n, c~ th~ lam gi~m

dau th~i gian d~i, kh~ng gay li~t v@n d@ng, ngo~i ra con c~

tc

dung gay m~m

co th~nh bung [ 6 1 ] .
Su xu~t hi~n

c~a Lidocaine

phurong ph~p GTNMC th~ hi~n

(1948)


v~ Bupivacaine

(1963)

lam cho

tinh uu vi~t ca n~, chi c~n vdi li~u thu~c t~

ti thi~u c~ng dat k~t qu~ mong mu~n, nhu v~y

d~ gi~m duoc d@c tinh c~a

thu~c.
N~m 1956, Hingson d~ xu~t ban quy~n "Obstetric Anesthesia" l~ m@t

trong nh~ng cong trinh c~ h~ thong d~u ti~n

v

cc phuong ph~p giam dau

s~n khoa. N
m 1 9 7 1 , thy th~ opioid dugc ph~t hi~n tr~n co th~ ngu~i. N~m

1976, ngu~i ta d~ x~c dinh cc thu th~ opioid d~c hi~u tr~n tuy song:

"kappa", "sigma" d~

m~


ra m@t bu~c ti~n m
i cho

k

" m u" ,

thu~t GTNMC. K~ tr


14

d~ v~n d~ ph~i hop thuc t~ vi thu~c nh~m ~ phi~n v~ c~c quan di~m v~

GTNMC d~ gi~m dau chuyen da d~ dugc c~ng

c

vng ch~c dua tr~n

tc

dung ca thu~c trong qu trinh chuy~n da [ 5 1 ] .

Vi&t Nam, GTNMC ti~n h~nh v~o nh~ng n~m 1960, ph~n In l~ do

c~c b
c si qu~n y ti~n h~nh. N
m 1963, Truong Cong Trung I~ ngu~i d~u ti~n


p

dung v~ ph~ bi~n phuong ph~p GTNMC. Sau d~ l~ Nguy~n Ngoc

D -

Le

Xu~n Bich l~ nh~ng ngu~i ~p dung nhi~u v~ c~ nh~ng thong k~ c~ nghia.

Nam 1980, Chu Manh Khoa

gi~m dau sau

m

p

dung phurong ph~p GTNMC, ti~m morphin d~

tim, m~ l~ng nguc tai b~nh vi~n Vi~t

long nguc. N~m 1984, T6n

D
c

Dc


sau ch~n thuong

Lang v~ c@ng su d~ ho~n chinh v~ dzc di~m

khoang NMC va mng dung v~o GTNMC. Tai Thanh Ph6 H~ Ci Minh (Tp.

HCM), BV Hing Vuong d~ thuc hi~n giim dau trong chuy~n da

tr n~m 1 9 8 8 ,

v
i 30 b~nh nh~n, trong nghi~n cu n~y d s~ dung kim t~ Tuohy 16G v~
catheter thi t~n dung day catheter ca do ~p

lc

tinh mach trung t~m v~ thu~c

te l~ lidocain sn xu~t trong nu~c. N~m 1 9 9 7 , T6 Van Thinh v~ c@ng sthuc

hien lun

catheter NMC d~ gim dau s~n khoa tr~n 62 SP tai B~nh Vien

Hing Vuong Tp. HCM.

B&nh vi¢n Vi&t Dc, Nguy~n Thi H~ v~ c@ng su da

nghi~n cru ng dung gi~m dau sau m~ bing lu~n catheter NMC, bom ng~t


qu~ng hon hop bupivacain v~ morphine cho 25 bnh nh~n ph~u thu@t tim h~.

Nam 2002, Nguy~n Thi M
o nghi~n cu gi~m dau sau

m

chinh hinh c~c

ph~u thu~t chi dudi b~ng bom ti~m di~n li~n tuc v~o catheter NMC tr~n 60

truong hop c~ tac dung t~t [19],[24].

Th~ng 01/2003 d~n thing 06/2004 Nguy~n V~n Chinh nghi~n cu v~

thuc hin 289 truong hop GTNMC c6 lu~n catheter

d

gi~m dau trong chuy~n

da tai BV Hing Vuong Tp. HCM th~nh c~ng r~t t6t [8].


15

1.5.2. Nh~rng

d
e


di~m v~ gi~i ph~u c@t song, khoang ngo~i m~ng cirng vi

nh~ng ph~n li~n quan

Hinh 1.3: Khoang ngo~i ming eirng [I9]

- Khoang

ngo~i

m~ng

cirng

(NMC):

Khoang NMC

l khoang ~o,

n~m gi~a 2 lp m~ng cing, lp ngo~i b~m v~o th~ng xuong e~a c@t song v~

day ch~ng v~ng, lop trong b~m v~o ming

ch~c

lien k
t long lo,


thu~ng th~y,

h

m~

nhn.

Trong khoang NMC c~ c~c t~

m~, h~ thong mach mu, c~c v~ch ng~n khong

mach bach huy~t, c~c

r th~n

kinh, trong d ~ :

+ Mach m~u: Ti
nh mach NMC l~ du~ng h~i luu c~a t~y song v~ ming

n~o, n~i v~i tu~n ho~n to~n th~n b~ng tinh mach ch~u

song v~ tinh mach don. Tinh mach n~y n~m ph~n I~n

trong, lien suon, c@t

~ hai

b~n khoang NMC.


C~c dam r~i tinh mach d~y d~c trong khoang NMC l~ th~nh ph~n dong vai

tr~

quan trong trong hap thu v~ ph~n b~ thu~c t~. C~c tinh mach n~y chay doc hai

b~n c~a khoang NMC nhung ch~ng lai c~ vong n~i vi nhau, ch~ng khong c~

van v~ d6 v& c~c tinh mach Azygos v~ tinh mach ch~ du~i. Do v~y, khi c~

nguyen nh~n lam ch~n ~p c~c tinh mach n~y se d~n den

m~ng

mach

trong

khoang

NMC,

via

lam

NMC v~ra l~m t~ng di~n tich ti~p x~c v~i

gi~m


c
c

mach

khoang

m
u

~

m~u c~c dam r~i

tr~ng

c~a khoang

c~a thu~c, do d l~m

t~ng hap thu thuc, t~ng kh~ n~ng doc c~a thu~c. Mc kh~c, khi thc hi~n gay