GIÁO D C VÀ ÀO T O
TR

NG

YT

IH CYD

C C N TH

V ÁNH D

NG

SO SÁNH S

KHÍT SÁT

A HAI K THU T TRÁM BÍT

NG T Y:

LÈN NGANG NGU I VÀ M T CÂY CONE

LU N V N T T NGHI P BÁC S R NG HÀM M T

NG

IH

NG D N KHOA H C:

ThS. BS. BI N TH BÍCH NGÂN

n Th – 2015


I CAM OAN

Tơi xin cam oan ây là cơng trình nghiên c u c a riêng tôi. Các d
li u k t qu nêu trong lu n v n này là trung th c và ch a t ng công b trong
t k cơng trình nào khác.

Tác gi

V Ánh D

ng


CL C
TRANG BÌA
TRANG PH

BÌA

I CAM OAN
CL C
DANH M C B NG………………………………………………………….i
DANH M C HÌNH ....................................................................................... ii

DANH M C BI U
TV N
CH

................................................................................ iv

............................................................................................... 1

NG 1 T NG QUAN TÀI LI U .......................................................... 3

1.1. T ng quan v v t li u trám bít ng t y. ................................................ 3
1.2. T ng quan v các k thu t trám bít ng t y. ......................................... 6
1.3. Các nghiên c u liên quan

n “So sánh s khít sát c a 2 k thu t trám

bít ng t y lèn ngang ngu i và m t cone” trong n
CH

NG 2

2.1.

it

2.2. Ph

IT

NG VÀ PH


c và trên th gi i....... 11

NG PHÁP NGHIÊN C U .............. 14

ng nghiên c u......................................................................... 14
ng pháp nghiên c u. ................................................................... 14

2.3. Quy trình th c hi n............................................................................. 15
2.4. Ph

ng pháp ánh giá. ....................................................................... 24

2.5. Ph

ng pháp x lý s li u. ................................................................. 24

2.6.

o

2.7. S
CH
3.1.

c trong nghiên c u. ................................................................. 25
nghiên c u................................................................................ 26

NG 3
c


3.2. M c

T QU ............................................................................... 27
m c a nhóm r ng nghiên c u................................................. 27
khít sát c a kh i v t li u vào thành ng t y c a t ng nhóm

nghiên c u................................................................................................. 27
3.3. So sánh s khít sát c a hai nhóm nghiên c u. ..................................... 34


CH

NG 4 BÀN LU N ............................................................................ 39

4.1. M u nghiên c u.................................................................................. 39
4.2. Ph

ng pháp nghiên c u. ................................................................... 40

4.3. K t qu nghiên c u............................................................................. 41
4.4. M t s h n ch c a

tài. .................................................................. 47

T LU N.................................................................................................. 48
KI N NGH ................................................................................................. 50
TÀI LI U THAM KH O
PH L C



i

DANH M C B NG
ng 3.1. S l

ng r ng có và khơng có kho ng tr ng c a t ng nhóm nghiên

u. .............................................................................................................. 28
ng 3.2. Trung bình ph n tr m di n tích kho ng tr ng............................... 31
ng 3.3 Ph n tr m di n tích kho ng tr ng cao nh t và th p nh t. ............... 32
ng 3.4. Trung v ph n tr m di n tích kho ng tr ng t i ba v trí................. 33
ng 3.5 Ph n tr m di n tích kho ng tr ng cao nh t, th p nh t t i ba v trí.. 33
ng 3.6. So sánh ph n tr m di n tích kho ng tr ng gi a 3 v trí. ................ 34
ng 3.7. So sánh ph n tr m di n tích kho ng tr ng gi a các v trí c a nhóm
t cây cone. ............................................................................................... 34
ng 3.8. So sánh ph n tr m di n tích kho ng tr ng t

ng ng t i các v trí

1/3 c , 1/3 gi a, 1/3 chóp gi a hai nhóm nghiên c u. .................................. 37
ng 3.9. So sánh trung bình di n tích kho ng tr ng c a 2 nhóm nghiên c u.
..................................................................................................................... 38


ii

DANH M C HÌNH
Hình 1.1. Hình nh minh h a k thu t lèn ngang ngu i.................................. 6
Hình 1.2. Hình nh minh h a k thu t lèn d c nóng....................................... 7

Hình 1.3. Hình nh minh h a k thu t lèn ngang nóng................................... 8
Hình 1.4. Hình nh minh h a k thu t b m ch t nhi t d o ............................. 9
Hình 1.5. Hình nh minh h a k thu t Thermafil. .......................................... 9
Hình 1.6. Hình nh lõi mang
Hình 2.1. Gutta-percha t

c dùng trong k thu t Simply Fill ............. 10

ng ng c a h th ng Protaper. ............................ 15

Hình 2.2. Gutta-percha d ng chu n và khơng chu n..................................... 16
Hình 2.3. Xi m ng trám bít ng tu AH26. .................................................. 16
Hình 2.4. B trâm thép khơng r K-flexofile t s 10

n s 45. .................. 16

Hình 2.5. B trâm d a b ng tay ProTaper. ................................................... 17
Hình 2.6. Th

c n i nha............................................................................... 17

Hình 2.7. (A). Kính hi n vi n i (Olumpus SZX7)......................................... 18
Hình 2.8. M u r ng s d ng trong nghiên c u ã

c chia thành 2 nhóm .. 19

(A)Nhóm I (B)Nhóm II ................................................................................ 19
Hình 2.9. Quy trình c
Hình 2.10. Giá


nh r ng.................................................................. 23

ng nghi m ch a các lát r ng. ......................................... 24

Hình 3.1. Hình nh tiêu b n

c ch p b ng kính hi n vi n i (X32). ........... 29

Hình 3.2. Hình nh v trí kho ng tr ng trong kh i v t li u nhóm lèn ngang
ngu i

c ch p b ng KHV n i (X32)(m i tên ch vùng có kho ng tr ng).. 30

Hình 3.3.Hình nh v trí kho ng tr ng trong kh i v t li u nhóm m t cây cone
c ch p b ng kính hi n n i (X32) (m i tên ch vùng có kho ng tr ng). ... 31
Hình 3.4. Hình nh tiêu b n t i (A) 1/3 c (B) 1/3 gi a................................ 35
Hình 3.5. Hình nh kho ng tr ng t i (A) 1/3 c (B) 1/3 chóp. ...................... 35
Hình 3.6. Hình nh tiêu b n t i (A) 1/3 chóp (B)1/3 gi a. ............................ 36
Hình 3.7. Hình nh tiêu b n t i 1/3 c c a (A) nhóm I (B) nhóm II.............. 36


iii

Hình 3.8. Hình nh tiêu b n t i 1/3 chóp c a (A)nhóm I (B) nhóm II. .......... 37


iv

DANH M C BI U
Bi u


3.1. T l r ng có và khơng có kho ng tr ng c a t ng nhóm nghiên

u ............................................................................................................... 28
Bi u

3.2 So sánh ph n tr m di n tích kho ng tr ng t

ng ng t i các v trí

1/3 c , 1/3 gi a, 1/3 chóp gi a hai nhóm nghiên c u. .................................. 38


1

TV N
u tr n i nha hay

u tr t y là công vi c th

ng g p trong th c

hành nha khoa. Nó có vai trị quan tr ng trong b o t n r ng b nh và ph c h i
ch c n ng n nhai. Thành công c a
n c a ti n trình

u tr này liên quan

n t t c các giai


u tr : giai

n s a so n, làm s ch và t o d ng, giai

n trám bít ng t y và c giai

n trám t m gi a các l n h n. Trong ó

giai

n trám bít ng t y là m t giai

cơng c a

n quan tr ng và là chìa khóa thành

u tr n i nha.
c ích c a trám bít ng t y là bít kín ng t y ã

3 chi u không gian

tránh tái nhi m xâm nh p vi khu n vào mơ chóp r ng,

ng n ng a vi k và t o môi tr
th

c t o d ng theo

ng sinh hóa thích h p cho s ph c h i các t n


ng có ngu n g c t y r ng. Có nhi u k thu t trám bít ng t y nh : lèn

ngang, lèn d c, s s ng h p ch t nhi t d o, m t cone…, trong ó k thu t lèn
ngang ngu i

c s d ng ph bi n b i tính

n gi n, d th c hi n và ã

c ch ng minh v hi u qu trên lâm sàng [2], [15], [25]. Tuy nhiên k thu t
này m t khá nhi u th i gian trong giai

n lèn thêm cone ph

y. H n n a, thao tác này cịn khó th c hi n

bít kín ng

các ng t y quá cong,

nh ng

ng sau hay r ng có l chóp m r ng, ng t y n i tiêu [1]. Nh ng n m g n
ây, m t k thu t trám bít m i

c

a vào s d ng là k thu t m t cây

cone, dùng cone chính to, có hình d ng và


ng kính t

ng thích v i h

th ng trâm nikel-titanium (NiTi). Vi c dùng m t cone chính có

thn l n

i xi m ng n i nha cho phép trám bít ng t y mà không c n lèn thêm nhi u
cone ph , chính vì th nó giúp ti t ki m nhi u th i gian và công s c. Tuy
nhiên, li u k thu t này có giúp bít kín ng t y theo ba chi u khơng gian hay
khơng?

ó có l là câu h i mà b t kì ng

bi t. Vài nghiên c u in vitro dùng ph

i th c hi n

u tr nào c ng mu n

ng pháp thâm nh p ph m nhu m cho

th y k thu t m t cây cone có nhi u l h h n so v i k thu t lèn ngang


2

ngu i [9], [10]. Ng


c l i nh ng nghiên c u s

d ng ph

ng pháp d ch

chuy n ch t l ng l i không cho th y s khác bi t áng k gi a 2 k thu t này
trên các ng t y hình oval [21]. Vì v y v i mong mu n làm sáng t thêm v n
này c ng nh mang
tôi th c hi n

n cái nhìn rõ ràng h n cho các nhà lâm sàng, chúng

tài “So sánh s khít sát gi a hai k thu t trám bít ng t y lèn

ngang ngu i và m t cây cone” v i các m c tiêu sau:
1. Xác

nh m c

khít sát c a ng t y

c trám bít b ng k thu t lèn

khít sát c a ng t y

c trám bít b ng k thu t m t

ngang ngu i.

2. Xác

nh m c

cây cone.
3. So sánh hai k thu t trên.


3

CH

NG 1

NG QUAN TÀI LI U
1.1. T NG QUAN V V T LI U TRÁM BÍT

NG T Y.

1.1.1. Tiêu chu n c a v t li u trám bít ng t y.
Grossman ã ch ra nh ng yêu c u

i v i m t v t li u trám bít lý

ng [1]:
-

a vào v i th i gian làm vi c tho i mái.
n quang và d nhìn trên phim X quang.


-

n

-

t kín

nh v kích th

c, khơng b co khi trám.

c chóp r ng và m t bên ng t y, phù h p v i gi i ph u bên

trong c a chúng.
- Khơng th m, khơng b rị.
-

c ch vi khu n phát tri n.

- Khơng kích thích mơ quanh chóp.
- Khơng làm bi n màu r ng.
-

l y ra khi c n thi t.

- Vô trùng.
1.1.2. Các lo i v t li u trám bít ng t y.
1.1.2.1. Lo i paste.
Lo i này g m xi m ng ZnO eugenol v i nhi u lo i thêm vào nh : ZnO

và resin t ng h p (Cavit), epoxy resin (AH26), acrylic, polyethylene,
polyvinyl

c dùng nh m t ch t trám bít ng t y

ph n nhi u d ng kem th

ng tiêu ngót và

n thu n. Tuy nhiên,

c mang i b i

i th c bào d n

n vi c trám r ng, h ng t i 1/3 chóp. H n n a, nh ng xi m ng trám bít ng
y d ng paste th

ng trám thi u h ng b i lý do không th nh i

ph i dùng cây lentulo

c nên

a xi m ng vào ng t y. Vi c trám d c ng th

y ra và có th d dàng quan sát trên phim tia X

a


ng

n nh ng h u qu nh


4

viêm quanh chóp, tiêu ngót chân r ng – x

ng

r ng, au mãn tính. Ngồi ra,

các lo i xi m ng c ng r t khó l y i trong nh ng tr

ng h p ph i

u tr l i.

Tuy nhiên, c ng có th ti p t c s d ng lo i xi m ng oxide k m- eugenol này
i

u ki n v t li u c t lõi

1.1.2.2. Lo i bán

trám bít ng t y là gutta-percha.

c.


Nh ng cone gutta-percha

c x p vào lo i này.

c ph bi n b i Bowman t n m 1867 cho
c dùng r ng rãi
gây d

trám bít ng t y, có tính r t ít

ng nh t. Gutta percha là m t ch t

i 2 d ng k t tinh ( và

) có

n nay, ch t này v n
c, ít kích thích mơ, ít

ng phân c a polyisopren t n t i

c tính khác nhau.

Thành ph n c a cone gutta-percha tùy thu c vào nhà s n xu t, có
kho ng 20% gutta-percha, 65% oxide k m radiopacifin, 5% ch t làm m m
o

c c u trúc d

i 2 d ng:


- Lo i chu n: có s t
y, th

ng

ng v i s cây trâm dùng

s a so n ng

ng làm cone chính.

- Lo i khơng chu n: th

ng

u nh n, dùng làm cone ph trong ph

ng

pháp lèn ngang, lèn d c.
Gutta-percha
tr

c dùng làm v t li u trám bít ng t y trong nh ng

ng h p sau:
-

nh ng r ng òi h i dùng ch t


t ng c

ng vi c tái t o l i thân r ng

v quá l n.
-

nh ng r ng tr

-

nh ng tr

c òi h i t y tr ng và ph i th c hi n vi c c t chóp.

ng h p vách t y khơng

u

n ho c ng t y khơng trịn

i gi i ph u hay do s a so n.
- Khi có ng t y ph , ng t y bên hay khi có nhi u l chóp.
- Khi có ng t y quá l n, ta có th dùng các cây gutta-percha có s n cu n
i v i nhau

t o thành cây cone thích h p.



5

Ngồi ra cịn có chloropercha và eucapercha:
trong dung mơi chloroform và eucalypton dùng
khơng bình th

ng hay tr

1.1.2.3. Lo i

c.

Lo i này

c t o b i G.P tan

trám bít ng t y cong,

ng h p th ng ho c có kh c trong ng t y.

c chia làm 2 lo i:

- Lo i bán c ng g m cone b c hay d ng c b ng thép không r . Tuy
nhiên, chúng khơng trám

c ng t y có hình d ng b t th

n mòn, t o nên s n ph m gây
a. Lo i này có th b cong


ng và có th b

c t bào. Vì v y, ngày nay khơng

c dùng

thích h p v i chi u cong c a ng t y.

- Lo i c ng:
• Vitalium và chrome cobalt
nh lo i trên. Lo i này dùng
ng nh ng tr

làm implant thì c ng khơng u n
c m ghép n i nha hay

t ng c

c

ng cho

ng h p gãy chân r ng, chân r ng b n i tiêu.

• Amalgam b c: tr

c ây

c dùng r ng rãi, trong tr


ngo i tiêu hay th ng chân r ng ho c

ng h p n i tiêu,

trám ng

c và các ng t y ph l n.

• IRM và super EBA là ch t trám có tính t

ng h p t t coi nh lo i xi

Hi n nay ít dùng.

ng trám ng

c trong ph u thu t n i nha ho c

c ch

nh làm v t li u

trám khi r ng ch a óng kín chóp. V t li u này ơng c ng trong vùng l chóp
và cho phép

a cone gutta-percha vào mà khơng s b

y ra ngồi chóp. K

thu t này nhanh, thành cơng trên lâm sàng, b nh nhân không ph i i l i nhi u

n và không b tái nhi m.
1.1.2.4. Xi m ng trám bít.
Xi m ng trám bít
bán

c,

c dùng trong vi c trám bít ng t y v i nh ng cone

c hay c ng, có tính n i dính gi a các cây cone và thành ng t y,

làm tr n và giúp cho nh ng cây cone yên v . Nó c ng có nhi m v trám kín
các ng t y ph và các l chóp.


6

1.2. T NG QUAN V CÁC K THU T TRÁM BÍT

NG T Y.

1.2.1. K thu t lèn ngang ngu i.
c dù có nhi u k thu t s d ng gutta – percha

trám bít ng t y

theo 3 chi u nh ng k thu t lèn ngang ngu i v n là k thu t trám bít ng t y
thơng d ng hi n nay,

c s d ng trong h u h t các tr


cho phép ki m soát
th c hi n. Nh
không

ng h p lâm sàng và

c chi u dài làm vi c m t cách hi u qu trong quá trình

c

m c a k thu t này là khơng bít kín

c nh ng ng t y

u, ng t y ph nh lèn d c nóng. K thu t này có th th c hi n v i

t c các lo i xi m ng n i nha.

Hình 1.1. Hình nh minh h a k thu t lèn ngang ngu i.
(Ngu n: )
1.2.2.

thu t m t cone (single cone technique).
Trong nh ng n m g n ây, trâm quay NiTi

có nh ng u

mv


t tr i so v i trâm tay b ng thép khơng r , nh vào

tính m m d o và ch ng

c

c gãy do l c xo n. H n n a, trâm quay cho phép

thao tác d dàng, rút ng n th i gian
n

c s d ng ph bi n do

u tr và t o hình ng t y thn v i s

a d ng c vào ng t y ít h n [13].
Hi n nay m t thi t k m i c a trâm NiTi v i l

Trâm ProTaper

c thi t k

c bi t em

i c t bén là ProTaper.

n kh n ng linh ho t, hi u qu

và an toàn h n. H th ng trâm quay ProTaper g m 6 cây: 3 trâm d a t o d ng
(Sx, S1, S2) và 3 trâm gi a hoàn t t (F1, F2, F3).



7

ng hành cùng b trâm quay NiTi là b cone i kèm có cùng
kính và

ng

thn v i t ng trâm d a hồn t t. Vì th , vi c trám bít ng t y ã

tr nên d dàng và g n nh h n ch v i duy nh t m t cây cone. Nhi u báo cáo
cho th y r ng kh n ng trám bít ng t y c a k thu t này có hi u qu t
ng v i k thu t lèn ngang nh ng vi c th c hi n

ng

n gi n h n và ti t ki m

th i gian h n [21], [22].
1.2.3. Các k thu t khác.
thu t lèn d c nóng:
Shilder (1967) gi i thi u k thu t lèn d c nóng trám bít
theo 3 chi u khơng gian, bít kín
a so n m t ng t y v i

c ng t y

c c nh ng ng t y ph . K thu t yêu c u


thuôn kiên t c, và không phá h y l th t chóp.

Nh ng k thu t dùng nhi t có thu n l i là trám bít

c nh ng ng t y

không thuôn và c nh ng ng t y ph t t h n k thu t lèn ngang. Nh

c

m là nguy c gãy d c chân r ng do l c lèn, ki m soát chi u dài kém h n
lèn ngang, có kh n ng

y xi m ng vào mơ quanh chóp.

Hình 1.2. Hình nh minh h a k thu t lèn d c nóng
(Ngu n: )


8

thu t lèn b ng sóng liên t c:
t c i biên c a lèn d c nóng là k thu t lèn b ng sóng liên t c. V i
vi c s d ng trâm quay NiTi
các cây cone chu n i kèm có

s a so n ng t y và các nhà s n xu t ch t o
thn to h n, nh

ó nhi u bác s lâm sàng


d ng k thu t nhi t d o v i h th ng B.
thu t lèn ngang nóng:
Lèn ngang cho phép ki m soát t t chi u dài làm vi c và ây là

u

thu n l i c a các k thu t nhi t d o. Endotec II có th ki m sốt chi u dài làm
vi c t t v i k thu t dùng cây gutta-percha nóng. Nghiên c u cho th y h
th ng Endotec II làm nóng ch y gutta-percha thành m t kh i
thu t này

c bi t hi u qu trong tr

ng nh t[13].

ng h p các ng t y b n i tiêu,

ng t y hình C và ng t y h p và m nh [11]. So v i k thu t ngang ngu i thì
thu t này bít kín ng t y theo 3 chi u t t h n [7].

Hình 1.3. Hình nh minh h a k thu t lèn ngang nóng
(Ngu n: )
thu t b m ch t nhi t d o:
Là s c i biên c a k thu t nhi t d o. V i k thu t này gutta-percha
c làm nóng bên ngồi r ng và sau ó v t li u

c b m vào trong ng t y,

ví d nh h th ng Obtura II và Ultrafil 3D. H th ng Obtura II làm nóng

gutta-percha

n 160oC, trong khi Ultrafil 3D s d ng gutta-percha

70oC.


9

Hình 1.4. Hình nh minh h a k thu t b m ch t nhi t d o
(Ngu n: )
Carrie – basseg Gutta-percha:
- Thermafil
Thermafil là k thu t trám bít ng t y b ng gutta-percha v i m t lõi
c. Thermafil
gutta-percha
này là

c s n xu t nguyên b n v i lõi mang b ng kim lo i b c
c làm nóng tồn b b ng l a èn c n. Thu n l i c a k thu t

t v t li u vào ng t y m t cách d dàng nh vào

c tính d u n n n

a gutta-percha.
thu t này òi h i ph i có xi m ng trám bít nh t t c các k thu t khác.
Xi m ng công th c Grossman và xi m ng có ch t c n b n nh a (AH26 và AH
Plus)
tri t


c ch p nh n. Ngồi ra k thu t này ịi h i ph i làm s ch ng t y
.

Hình 1.5. Hình nh minh h a k thu t Thermafil.
(ngu n: )


10

- Successfil
Successfil là h th ng carrier-bassed k t h p v i Ultrafil 3D, s d ng
gutta-percha ch a trong xi lanh. Lõi mang (titan ho c nh a c n quang)
a vào xi lanh

o chi u dài ng t y. Xi m ng trám bít ng t y

ph 2 l p m ng trên thành ng t y. Lõi mang gutta-percha
y theo chi u dài ã

c

c
c bao

a vào ng

c chu n b . Lèn gutta-percha quanh lõi mang b ng

các cây lèn khác nhau, tùy theo gi i ph u ng t y. Sau ó c t lõi mang ngay

trên mi ng ng t y b ng m i khoan.
- Simply Fill
Simply Fill

c s n xu t cho

ng t y s a so n b ng d ng c

Lightspeed. Lõi mang có c m 5mm gutta-percha
ng

u phía chóp. K thu t

n này có hi u qu và kh n ng b vi k c ng t

ng t nh các k

thu t khác [20].

Hình 1.6. Hình nh lõi mang

c dùng trong k thu t Simply Fill

(Ngu n: )
thu t lèn c nhi t:
Mc Spadden gi i thi u s d ng k thu t này v i m t d ng c có nh ng
ng rãnh c t t

ng t nh trâm Hedstrom nh ng


khoan ch m ho t
và

c chi u. Khi tay

ng, d ng c s sinh ra l c ma sát, làm m m gutta-percha,

y gutta-percha

gi n, trám bít

o ng

n chóp.

u

m c a k thu t này là trang thi t b

c nh ng ng t y không thuôn

u và nhanh. Nh

c

n
m


11


a k thu t này là có th

a v t li u quá chóp, gãy d ng c , th ng chân

ng, không th th c hi n v i ng t y cong và sinh nhi t [20].
1.3. CÁC NGHIÊN C U LIÊN QUAN
A2K

THU T TRÁM BÍT

T CONE” TRONG N
1.3.1. Nghiên c u trong n
m 2006,

N “SO SÁNH S

KHÍT SÁT

NG T Y LÈN NGANG NGU I VÀ

C VÀ TRÊN TH GI I.
c.

Th H ng Nga th c hi n nghiên c u Nh n xét hi u qu

o hình ng tu b ng d ng c c m tay K file và d ng c máy Protaper trên
108 l

t b nh nhân v i 108 r ng b viêm tu t i khoa R ng Hàm M t - b nh


vi n B ch Mai. K t qu cho th y ph

ng pháp chu n b

m tay K File và d ng c máy Protaper

ng tu b ng d ng c

u cho k t qu lâm sàng trám bít

ng tu sau m t tu n t t nh nhau [3].
Tr n Th Anh Th (2011), nghiên c u ánh giá vi k vùng chóp r ng,
so sánh gi a hai ph
a ng

ng pháp trám bít ng t y trên 40 r ng c i nh hàm d

i ã nh . Các r ng

i

c chia thành 4 nhóm: lèn ngang v i xi m ng

AH26, m t cone v i xi m ng AH26, lèn ngang v i xi m ng ZOE, m t cone
i xi m ng ZOE.

ánh giá vi k b ng ph

ng pháp thâm nh p ph m


nhu m. K t qu cho th y trung bình vi k c a nhóm trám bít b ng ph
pháp m t cone ít h n so v i nhóm lèn ngang

ng

c hai lo i xi m ng ZOE và

AH26, tuy nhiên s khác bi t khơng có ý ngh a th ng kê (p>0,05) [4].
1.3.2. Nghiên c u trên th gi i.
Yucel và c ng s (2001) so sánh s xâm nh p c a vi khu n vào trong
ng t y sau khi trám bít b ng 5 k thu t: h th ng B, lèn ngang Thermafil,
t cone v i gutta-percha ProTaper, lèn ngang v i gutta-percha ProTaper,
ng cách s d ng vi khu n Enterococcus faecalis. K t qu cho th y

nhóm

ng trám bít b ng h th ng B và lèn ngang v i gutta-percha ProTaper ng n
c s thâm nh p c a vi khu n sau 30 ngày. M c

thâm nh p nhanh x y


12

ra

nhóm r ng trám bít b ng Thermafil và m t cone. Tuy nhiên,

th i


m

sau 60 ngày, khơng có s khác bi t có ý ngh a th ng kê gi a các nhóm r ng
trám bít b ng các k thu t khác nhau [38].
ánh giá vi k khi trám bít ng t y b ng k thu t m t cone, Inan U
và c ng s (2009) th c hi n nghiên c u trên 66 r ng c i nh . Các r ng
a so n ng t y b ng ProTaper

c

n F3, sau ó chia m u thành 3 nhóm trám

bít ng t y b ng k thu t Thermafil, lèn ngang, m t cone v i xi m ng AH26.
ánh giá kh n ng bít kín ng t y b ng ph
Ghi nh n giá tr trung bình

ng pháp d ch chuy n ch t l ng.

các nhóm. K t qu cho th y khơng có s khác

bi t có ý ngh a th ng kờ gi a cỏc nhúm [21].
m 2009, Koỗak MM v c ng s th c hi n nghiên c u so sánh kh
ng bít kín vùng c r ng và chóp r ng v i ng t y

c s a so n b ng h

th ng trâm quay NiTi và d ng c c m tay. Nghiên c u th c hi n trên 100
ng c a hàm trên


c chia làm 3 nhóm m i nhóm 10 r ng và 2 nhóm ch ng

i nhóm 5 r ng. Nhóm th 1 s a so n v i d ng c c m tay và trám bít v i
thu t lèn ngang s d ng cone chính có

thn 0,02. Nhóm th 2, 3

c

a so n v i trâm profile NiTi sau ó trám bít k thu t lèn ngang v i cone
0,02 (nhóm 2) và k thu t m t cone v i cone gutta-perch 0,06 (nhóm 3).
ánh giá vi k vùng c và vùng chóp r ng b ng ph

ng pháp d ch chuy n

ch t l ng. Xét v hi u qu c a d ng c khơng có s khác bi t có ý ngh a
th ng kê gi a các nhóm s a so n v i d ng c c m tay và NiTi (p>0,05). Xét
hi u qu k thu t trám bít, k t qu c a nhóm s d ng b Profile và k
thu t lèn ngang có vi k vùng c ít h n, có ý ngh a th ng kê (p<0,05), so v i
nhóm s d ng d ng c c m tay và k thu t lèn ngang. Khơng có s khác bi t
có ý ngh a th ng kê v vi k vùng chóp gi a các nhóm (p>0,05) [22].
m 2009, Mahera F và c ng s so sánh vi k c a 4 ph

ng pháp trám

bít ng t y: lèn ngang, lèn ngang v i cone gutta-percha Protaper, m t cone


13


i gutta-percha protaper và lèn d c nóng
tháng, 3 tháng b ng ph

các th i

ng pháp d ch chuy n ch t l ng.

so n b ng d ng c quay Protaper. T t c các r ng

m sau 7 ngày, 1
ng t y

cs a

c trám bít b ng xi m ng

i nha ZOE. K t qu cho th y khơng có s khác bi t v m c
nhóm (p>0,05). Kh o sát sau 3 tháng cho th y vi k t ng

vi k c a 4

t t c các k thu t

trên [26].
Nghiên c u c a Yilmaz và c ng s (2009) th c hi n trên 70 r ng m t
chân

ánh giá vi k khi trám bít ng t y chân r ng v i các k thu t trám bít

i các lo i xi m ng n i nha khác nhau.


ng t y chân r ng

th ng ProTaper quay. Trám bít v i k

c s a so n v i

thu t m t cone gutta-percha

ProTaper, lèn ngang v i các lo i xi m ng là AH26, Apexit far Sealite-Ultra
(ZOE).

ánh giá vi k b ng ph

ng pháp d ch chuy n ch t l ng, o 2 l n vào

ngày th 7 và ngày th 30. K t qu phân tích th ng kê cho th y khơng có s
khác bi t có ý ngh a th ng kê v kh n ng trám bít gi a k thu t lèn ngang và
thu t m t cone [37].
i các ng t y cong và nh , Wu và c ng s (n m 2009) ánh giá ch t
ng trám bít ng t y c a k thu t m t cone và lèn ngang v i gutta-percha
a vào ch p phim X quang 2 chi u th và ph

ng pháp d ch chuy n ch t

ng. Nghiên c u s d ng 80 ng t y chân g n r ng c i l n hàm d
chân r ng) có

cong trung bình 38o , s a so n ng t y b ng ph


c lùi b ng trâm K NiTi flex

i (40

ng pháp

n s 20-25. Chia m u nghiên c u thành 4

nhóm, trám bít ng t y b ng 2 k thu t lèn ngang và m t cone v i 2 lo i xi
ng n i nha: xi m ng có ch t c n b n là nh a polymer (AH26) và oxyt k m
– eugenol (EZ-Fill). Ba nhóm nghiên c u g m 2 nhóm lèn ngang và 1 nhóm
trám bít m t cone v i AH26 có k t qu

ánh giá b ng X quang và vi k là

nh nhau (p>0,05). Nhóm trám bít m t cone v i ZOE có tình tr ng vi k và
t qu X quang x u h n các nhóm khác (p=0,047) [33].


14

CH
IT
2.1.

IT

NG VÀ PH

NG 2

NG PHÁP NGHIÊN C U

NG NGHIÊN C U.

2.1.1. Tiêu chu n ch n m u.
- Thân r ng cịn ngun v n.
- Chóp chân r ng ã tr
-

ng ch a

-

ng thành, còn nguyên v n.

u tr n i nha.

ng t y không cong d ng ch S (kh o sát trên phim tia X).

2.1.2. Tiêu chu n lo i tr .
Nh ng r ng có m t trong các

c

m sau s b lo i kh i nghiên c u

th nghi m:
-

ng n i tiêu ho c ngo i tiêu.


-

ng có nhi u h n 1 ng t y.

-

ng ang

-

ng b h h i do quá trình làm s ch.

-

i tiêu ho c ngo i tiêu chóp chân r ng.

-

ng d d ng.

2.2. PH

u tr n i nha.

NG PHÁP NGHIÊN C U.

2.2.1. Thi t k nghiên c u.
Nghiên c u th nghi m trong phịng thí nghi m (in vitro), mù
sánh nhóm.

2.2.2. Các bi n s nghiên c u.
Ph n tr m di n tích kho ng tr ng: bi n
2.2.3. Ph

ng pháp ch n m u.

Ch n m u thu n ti n.

nh l

ng.

n, so


15

2.2.4. C m u.
u thu n ti n g m 30 r ng c a gi a hàm trên

c ch n theo các tiêu

chu n ch n m u và tiêu chu n lo i tr .
2.2.5. Cách ch n m u.
R ng ng

i sau khi nh

cr ad


i vòi n

c trong 1 phút, sau ó

kh trùng b ng cách ngâm trong dung d ch Hexanios 2% ít nh t 2 gi , b o
qu n trong dung d ch Formol 10%

n khi

s l

ng m u.

Làm s ch cao r ng và mơ m m cịn sót l i trên b m t r ng b ng máy
o vôi siêu âm.
ánh s th t cho t ng r ng.
2.3. QUY TRÌNH TH C HI N.
2.3.1. V t li u và d ng c .
t li u
t li u b o qu n
- Dung d ch Formol 10%.
- Dung d ch kh khu n Hexanios 2%.
t li u s a so n ng t y
- Dung d ch NaOCl 2,5%.
t li u trám bít ng t y:
- Gutta-percha t

ng ng c a h th ng Protaper.

Hình 2.1. Gutta-percha t


ng ng c a h th ng Protaper.


16

- Gutta-percha d ng chu n và khơng chu n.

Hình 2.2. Gutta-percha d ng chu n và không chu n.
- Xi m ng trám bít ng tu AH26.

Hình 2.3. Xi m ng trám bít ng tu AH26.
ng c
ng c s a so n ng t y
-

khám: g

ng, k p g p, thám trâm.

trâm thép không r K- flexofile s 10, 15, 20, 25, 30, 35, 40, 45

(Dentsply)

Hình 2.4. B trâm thép không r K-flexofile t s 10

n s 45.


17


-

trâm d a b ng tay ProTaper (Dentsply).

Hình 2.5. B trâm d a b ng tay ProTaper.
-

i khoan: m i Martin s 2, m i Endo-Z.

- Th

c n i nha (Dentsply).

Hình 2.6. Th
- Cone gi y.
-

ng chích nh a 5ml và kim s 25.

ng c trám bít ng t y:
- Ki ng tr n và cây tr n xi-m ng.
-

cây lèn.

-

cây nh i gutta-percha.


ng c
-

ánh giá k t qu
a c t kim c

ng.

- Tay khoan ch m.
- Vi t lông d u màu

, màu xanh.

c n i nha.