Chương 1: Các khái niệm – Tiên đề Tĩnh học
1. Đặt lực: (lực tác dụng) : Đơn vị tính là N (KN)
- Trọng lượng vật: P = m.g = kg x 9,81 = ???(N) Luôn đặt theo phương thẳng đứng,
hướng xuống dưới, đặt ở giữa (trọng tâm) của vật.
- Đặt các lực theo đề đã cho: lực tập trung ký hiệu (P, Q, F,…..);
Lực phân bố q (tác dụng trên đoạn chiều dài a) được đổi thành Q = q.a, điểm đặt ở
giữa đoạn tác dụng đó.
2. Cách tìm phản lực:
- Phản lực tựa (NA) ;
- Phản lực dây (lực căng dây - TB) ;
- Phản lực gối cố định (2 phản lực: YA , XA); phản lực gối di động (1 phản lực: RB).
- Phản lực ngàm: (ngàm congxon – có 3 phản lực: XA; YA; mA).
3. Xác định hệ lực: là tổng hợp của lực tác dụng và phản lực tác dung.
Hệ lực gồm (????) lực: (P; F; Q; ……). Theo yêu cầu của đề bài.
Làm bài tập chương 1: KHƠNG TÍNH TỐN GÌ CẢ


Chương 2: Hệ lực phẳng
1. Vec tơ chính: Tổng các vec tơ thành phần
n

R  F1  F2  ...  Fn   Fk
'

k 1

Cộng vec tơ:

R12  F1  F2
R123  R12  F3  F1  F2  F3

Cách tính: Tìm 1 cạnh tam giác thường:
(Đường chéo hình bình hành)
2
(R12) = (F1)2 + (F2)2 – 2 (F1). (F2).cos 
Chiếu hệ lực (vectơ) lên trục ox , oy.
Xác định phương chiều:
Cos(Ox, R) = Rx/R ; Cos(Oy, R) = Ry/R
Tính theo tamgiác vng khi chiếu:

d

Cạnh góc vng= c. huyền x cos góc kề
2. Mơment chính: Tổng các mơment thành phần

 

 

 

n

+ F

 

mO  mO F1  mO F2  ...  mO Fn   mO Fk
k 1

mA(F)= ± F.d


(+): Quay quanh tâm cùng chiều kim đhồ

A

B
d

(); Quay quanh tâm ngược chiều kim đhồ
Giải bài toán tĩnh học: Lập từ 2 đến 3 ptrình, giải được 2 đến 3 ẩn số
Chiếu hệ lực lên phương OX, OY, Lấy môment 1 điểm
n

n

k 1

k 1

n

 

M O   mO Fk

Rx   Fkx  0; Ry   Fky  0

k 1

Hoặc lấy môment 2 điểm, và chiếu lên 1 trục:

n

Rx   Fkx  0
k 1

 


M A    m A Fi  0
n

i 1

Kết luận: Lực (+): cùng chiều với giả định.
Lực (): cùng chiều với giả định.

 

n

M B    mB Fi  0
i 1

-


Chương 3: Ma sát
Dựa vào chương 2: hệ lực phẳng làm cơ sở , ch3 là nối tiếp theo chương 2:
1. Sau khi tìm tính các kết quả của lực ta có: lực ma sát trượt Fms
Điều kiện:


0  Fms  Fmmsax  fN
Fms  Fmmsax  fN

: Vật đứng n, khơng trượt

Fms  Fmmsax  fN

: Vật có khuynh hướng trượt

2. Sau khi tìm tính các kết quả của lực ta có: moment ma sát lăn mms
Điều kiện:

0  ml  mlmax  kN

ml  mlmax  kN :

Không lăn

ml  mlmax  kN : Vật có khuynh hướng lăn
ĐỌC VÍ DỤ SẼ RÕ – LÀM BÀI TẬP

Chương 4: ĐỘNG HỌC ĐIỂM
I. Chuyên động dài;

r ; S: vị trí, quãng đường (m)
V: vận tốc (m/s) ;

a: gia tốc tiếp (theo phương tiếp tuyến) - (m/s2 );
an: gia tốc pháp (theo phương pháp tuyến) - (m/s2 );

a  v  r

a  a  an

V2

V2
an 


R
2
 dv   v 

     
 dt    
2

a a

2

a

n2

2

x = x(t) ; y = y(t) ; z = z(t)



+ Trường hợp chiếu lên 2 hoặc 3 trục:
VX 

dX
X
dt

VY 

dY
Y
dt
2

2

 dx   dy   dz 
V  v v v       
 dt   dt   dt 
2
X

2
Y

dZ
Z
dt


VZ 

2

2
Z

cos(ox, v) 

Xác định phương chiều: bằng cách tính góc:
dVX d 2 x
aX 
 2 X
dt
dt

dVZ d 2 Z
aZ 
 2 Z
dt
dt

dVY d 2Y
aY 
 2 Y
dt
dt

a  aX2  aY2  aZ2 


 x   y   z 
2

2

vy
vX
; cos(oy, v) 
v
v

2

cos(ox, a) 

Xác định phương chiều: bằng cách tính góc:

ay
ax
; cos(oy, a) 
a
a

MỘT SỐ CHUYỂN ĐỘNG THƯỜNG GẶP:
- Chuyển động thẳng đều:

- Chuyển động cong đều:

V  const


V  const

a 

a  a  an

 a  a  an  0

dv
a 
0
dt

 a  an 



- Chuyển động biến đổi (nhanh – chậm) đều :

Chú ý:

dv
V2
 0; a n 
0
dt


1
s  s0  v0t  a t 2

2
2
 dv   v 
     
 dt    
2

a a

2

a

n2

V2



V  V0  a t
2


Chương 5: Các chuyển động cơ bản của vật rắn
CHUYỂN ĐỘNG QUAY

 =  (t)

a. Góc quay, phương trình chuyển động.
Quay 1 vòng:  = 2 ;


 

b. Vận tốc góc:



c. Gia tốc góc:

(radian - rad)

Quay N vịng:  = 2N (rad)

(rad/s)

( : ômega

; : tô )

2 .n  .n

60
30 (n: vòng/phút)

   

(rad/s2), (S-2)

( : epsilon)


Các chuyển động thường gặp
+ Chuyển động quay đều:

 = const

;=0



 = 0  ω.t

.
+ Chuyển động quay biến đổi đều:

  0  0t 

 .t 2
2

;

 = const

  0   .t

Dấu + : chuyển động quay nhanh dần đều
Dấu  : chuyển động quay chậm dần đều

(epsilon là hằng số)



Chuyển động dài – kết hợp chuyển động quay:
Quãng đường chuyển động

S  R. (t )
I

O R

Vận tốc của điểm :

 V  S  R.  R.

S

Gia tốc của điểm :



aM  aM  aMn

Theo vec tơ:

aM  v (t )  R.  R.  R.

;

aMn  R. 2

Độ lớn của gia tốc toàn phần:


Gia tốc toàn phần:

aM  aM 2  aMn 2  R 2 . 2   4 .R 2  R  2   4
+ Truyền chuyển động quay:
Tại điểm tiếp xúc:

V1 = V2

1 .r1  2 .r2
 1 
r2
n
 1


r1
n2
 2 


M


Tổng hợp chương 6: Chuyển động song phẳng.




Các đại lượng: V A , a A , ω, ε gọi là yếu tố động học


 
V
Trong đó: A , a A :
ω, ε

:

Là chuyển động dài đơn vị (m, m/s; m/s2)
Là chuyển động quay đơn vị (rad; rad/s; rad/s2).

    
Công thức quan trọng:

V = R.ω

Quan hệ giữa 2 điểm thuộc vật: Có VA ; ω Tìm VB ?

VB  VA  VBA
2
VB  VA2  VBA
 2VA .VB .cos 

VAB vng góc với AB

VAB  AB.



Xác định tâm vận tốc tức thời P:

a) Điểm Tiếp xúc của đường tròn (hinh a)
b) Biết VA và VB tâm VTTT P nằm trên đường vng góc với 2 vận tốc đó (hình b)

c) Biết VA song song với VB Thì tâm VTTT ở Vơ cực, hoặc chia ngồi, hoặc chia
trong (hình c)


TỔNG KẾT CÔNG THỨC KÉO – NÉN – BIẾN DẠNG DÀI

A. TỔNG KẾT BÀI
1. Lý thuyết:
 Khái niệm: Thanh được gọi là chịu kéo hay nén đúng tâm khi trên mọi mặt cắt
ngang của thanh chỉ có một thành phần nội lực là lực dọc Nz
 Nz > 0 (+: dương) khi hướng ra ngoài mặt cắt – Kéo
 Nz < 0 (: âm) khi hướng vào trong mặt cắt - Nén

Z 

2. Ứng suất pháp trên mặt cắt ngang:

NZ
F

Nz : Lực dọc (Đơn vị tính: N, KN; MN)
F : Diện tích mắt cắt: (cm2; m2)
3. Biến dạng dài (dọc) tương đối:

N l
l  Z
EF


n

L  
;

i 1

N Zi Li
( EF ) i

L: Biến dạng dọc theo thanh (đơn vị: cm; m)
Li : Chiều dài đoạn thứ I (đơn vị: cm; m)
E: Môđun đàn hồi của vật liệu; (đơn vị: N/cm2; N/m2)
E.F : là Độ cứng của vật liệu.

(KN/m2) ; (KN/cm2)


B. BÀI TẬP TUẦN:
SV download tài liệu các chương 1, 2, 3,4 Phần SÚC BỀN VẬT LIỆU – để đọc và
làm các bài tập cuối chương.

Yêu cầu gởi mail bài tập tuần:
1. Làm lại 2 bài tập trên lớp trực tuyến – VẼ HÌNH – DIỄN GIẢI CẨN THẬN..
2. Bài tập áp dụng Tuần:
Bài 3. Một thanh thép tròn gồm ba đoạn có diện tích mặt cắt ngang là F1 = 8cm2, F2 =
10cm2, F3 = 12cm2 chịu tác dụng của các lực dọc là P1 = 50kN; P2 = 40kN và P3 =
30kN. Môđun đàn hồi E = 2.104 (KN/cm2)
a) Tính và vẽ biểu đồ lực dọc Nz của thanh

b)Tính ứng suất của từng đoạn thanh và kiểm tra bền với
c) Xác định biến dạng dài của thanh

[ ]  10

KN
cm2

:

P1

20cm

40cm

30cm

F1

P2

F2

P3

F3


TỔNG KẾT PHẦN VẼ BIỂU ĐỒ NỘI LỰC – KIỂM TRA BỀN

A. TỔNG KẾT BÀI
I. Các dạng chịu lực:

Kéo

Nén

Thanh chịu xoắn
Mz

Mx

Thanh chịu xoắn

Qx; Qy: lực cắt ;
Nz z

x

Qx

My
Qy
y

II. Bài toán phẳng:

Gồm 3 lực

Nz: lực dọc (N)

Qy: lực cắt (N)
Mx: Môment uốn

chịu cắt

(N.m)

Nz:

Mx; My: Môment uốn
Mz: Môment xoắn

lực dọc


III. xét chiều (+)
- Lực dọc: Nz > 0 khi có chiều
ra khỏi mặt cắt

đi

- Lực cắt: Qy > 0 khi có chiều
vịng quanh phần thanh đang
theo chiều KĐH

đi
xét

- Mơ men uốn: Mx > 0 khi làm căng các thớ dưới


IV. Vẽ biểu đồ ứng lực
- Biểu đồ lực dọc (Nz), lực cắt (Qy), tung độ dương (+) đặt phía trên trục
nằm ngang
- Biểu đồ Môment (Mx), tung độ dương (+) đặt phía dưới trục nằm ngang
V. KIỂM TRA BỀN


Điều kiện bền:
 z max 

Mx

max

Wx

  

 z max 

Mx

max

Wx

 ????( N / m2 )


B. BÀI TẬP TUẦN:

SV download tài liệu các chương 1, 2, 3 Phần SÚC BỀN VẬT LIỆU – để đọc và làm các
bài tập cuối chương.

Yêu cầu gởi mail bài tập tuần:
1. Làm lại 2 bài tập trên lớp trực tuyến – VẼ HÌNH – DIỄN GIẢI CẨN THẬN..
2. Bài tập:
a- Vẽ biểu đồ các thành phần nội lực trên mặt cắt ngang của thanh chịu tải trọng như hình
sau:
N
b- Biết mặt cắt ngang của dầm hình chữ nhật, Vật liệu làm dầm có:    10000 2
m
Tính moment chống uốn của dầm, kiểm tra độ bền của dầm AD?

c. Nếu sử dụng mặt cắt ngang của thanh là hình trịn, có D = 40cm

   7000

N
m2

y
x

Hãy tính moment chống uốn của thanh, kiểm tra độ bền của thanh AD?

P=3,5KN

A

D


B

C
2m

q=0,06KN/m

2m

1m

D =40cm