ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

LÊ MẠNH THẮNG

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM, HƯỚNG NGHIỆP
Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ VẠN THẮNG, HUYỆN BA VÌ,
THÀNH PHỐ HÀ NỘI THEO HƯỚNG XÃ HỘI HÓA

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

HÀ NỘI - 2022


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

LÊ MẠNH THẮNG

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM, HƯỚNG NGHIỆP
Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ VẠN THẮNG, HUYỆN BA VÌ,
THÀNH PHỐ HÀ NỘI THEO HƯỚNG XÃ HỘI HÓA

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Mã số: 8 14 01 14.01

Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: PGS.TS Nguyễn Xuân Thức

HÀ NỘI - 2022

LỜI CẢM ƠN
Với tình cảm và lịng biết ơn chân thành, tôi xin đƣợc gửi lời cảm ơn
sâu sắc đến Ban giám hiệu, các thầy giáo, cô giáo trƣờng Đại học Giáo dụcĐại học Quốc gia Hà Nội đã tận tình giảng dạy và giúp đỡ tơi trong suốt q
trình học tập và nghiên cứu luận văn này.
Tôi xin chân thành cảm ơn PGS.TS Nguyễn Xuân Thức ngƣời thầy
trực tiếp hƣớng dẫn khoa học đã giúp đỡ và chỉ bảo tận tình, hƣớng dẫn tơi
nghiên cứu và hồn thành luận văn này.
Tôi xin đƣợc gửi lời cảm ơn tới các đồng chí cán bộ quản lý, giáo viên,
cha mẹ học sinh, các ban ngành đồn thể và gia đình đã tận tình giúp đỡ, cổ
vũ, động viên và tạo mọi điều kiện để tơi hồn thành việc học tập, thu thập dữ
liệu, khảo nghiệm và xử lý thông tin phục vụ quá trình nghiên cứu của mình.
Mặc dù đã rất cố gắng nhƣng khơng tránh khỏi những thiếu sót, tơi rất
mong nhận đƣợc những chỉ dẫn và ý kiến đóng góp q báu của các thầy
giáo, cơ giáo và đồng nghiệp để luận văn hoàn thiện hơn, ứng dụng hiệu quả
vào thực tiễn, góp phần nâng cao chất lƣợng hoạt động trải nghiệm, hƣớng
nghiệp và phát triển năng lực cho học sinh THCS.
Xin trân trọng cảm ơn!
Hà Nội, ngày 15 tháng 7 năm 2022
Học viên

Lê Mạnh Thắng


DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
CBQL

: Cán bộ quản lý

GD&ĐT


: Giáo dục và đào tạo

GV

: Giáo viên

HĐTN

: Hoạt động trải nghiệm

HS

: Học sinh

THCS

: Trung học cơ sở

TP

: Thành phố

UBND

: Ủy ban nhân dân

XHH

: Xã hội hóa



MỤC LỤC
MỞ ĐẦU ........................................................................................................... 1
1. Lý do chọn đề tài ....................................................................................... 1
2. Mục đích nghiên cứu ................................................................................. 3
3. Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu .......................................................... 3
4. Câu hỏi nghiên cứu và giả thuyết khoa học .............................................. 4
5. Nhiệm vụ nghiên cứu ................................................................................ 4
6. Giới hạn phạm vi nghiên cứu .................................................................... 5
7. Phƣơng pháp nghiên cứu........................................................................... 5
8. Cấu trúc luận văn ...................................................................................... 6
Chƣơng 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TRẢI
NGHIỆM, HƢỚNG NGHIỆP Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ THEO
HƢỚNG XÃ HỘI HÓA.................................................................................... 8
1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề ................................................................ 8
1.1.1. Các cơng trình nghiên cứu về hoạt động trải nghiệm, hƣớng nghiệp
trong nhà trƣờng ........................................................................................ 8
1.1.2. Các cơng trình nghiên cứu về quản lý hoạt động trải nghiệm,
hƣớng nghiệp trong nhà trƣờng theo hƣớng xã hội hóa.......................... 11
1.1.3. Nhận xét các nghiên cứu đi trƣớc và xác định các nội dung nghiên
cứu của luận văn ...................................................................................... 14
1.2. Xã hội hóa và yêu cầu đặt ra đối với hoạt động trải nghiệm, hƣớng
nghiệp trong nhà trƣờng theo hƣớng xã hội hóa ......................................... 15
1.2.1. Xã hội hóa và xã hội hóa giáo dục ................................................ 15
1.2.2. Yêu cầu đặt ra đối với hoạt động trải nghiệm, hƣớng nghiệp trong
nhà trƣờng theo hƣớng xã hội hóa .......................................................... 17
1.3. Lý luận về hoạt động trải nghiệm, hƣớng nghiệp theo hƣớng xã hội hóa
ở trƣờng phổ thơng ...................................................................................... 18
1.3.1. Khái niệm hoạt động trải nghiệm và hoạt động trải nghiệm, hƣớng

nghiệp theo hƣớng xã hội hóa ................................................................. 18


1.3.2. Hoạt động trải nghiệm, hƣớng nghiệp ở trƣờng THCS theo chƣơng
trình giáo dục phổ thơng 2018 ................................................................ 21
1.3.3. Đặc điểm lứa tuổi học sinh trung học cơ sở.................................. 26
1.4. Quản lý hoạt động trải nghiệm, hƣớng nghiệp theo hƣớng xã hội hóa 28
1.4.1. Khái niệm về quản lý, quản lý hoạt động trải nghiệm, hƣớng
nghiệp theo hƣớng xã hội hóa ................................................................. 28
1.4.2. Nội dung quản lý hoạt động trải nghiệm, hƣớng nghiệp theo hƣớng
xã hội hóa ................................................................................................ 30
1.5. Các yếu tố ảnh hƣởng đến quản lý động trải nghiệm, hƣớng nghiệp
theo hƣớng xã hội hóa ................................................................................. 34
1.5.1. Các yếu tố nhà trƣờng ảnh hƣởng đến quản lý hoạt động trải
nghiệm, hƣớng nghiệp theo hƣớng xã hội hóa........................................ 34
1.5.2. Các yếu tố gia đình ảnh hƣởng đến quản lý hoạt động trải nghiệm,
hƣớng nghiệp theo hƣớng xã hội hóa...................................................... 35
1.5.3. Các yếu tố xã hội ảnh hƣởng đến quản lý hoạt động trải nghiệm,
hƣớng nghiệp theo hƣớng xã hội hóa...................................................... 36
Kết luận chƣơng 1 ........................................................................................... 37
Chƣơng 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM,
HƢỚNG NGHIỆP Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ VẠN THẮNG,
HUYỆN BA VÌ, THÀNH PHỐ HÀ NỘI THEO HƢỚNG XÃ HỘI HÓA ... 38
2.1. Khái quát về tình hình phát triển kinh tế-xã hội, giáo dục của huyện
huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội .................................................................. 38
2.1.1. Vài nét về sự hình thành và phát triển của nhà trƣờng ................. 38
2.1.2. Về đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên, công nhân viên và học sinh
nhà trƣờng ............................................................................................... 39
2.2. Tổ chức khảo sát thực trạng quản lý hoạt động trải nghiệm, hƣớng
nghiệp theo hƣớng XHH ở trƣờng THCS Vạn Thắng, huyện Ba Vì, thành

phố Hà Nội .................................................................................................. 40
2.2.1. Mục đích khảo sát ......................................................................... 40


2.2.2. Nội dung khảo sát.......................................................................... 40
2.2.3. Phƣơng pháp khảo sát, tiêu chí và thang đánh giá ........................ 41
2.2.4. Mẫu khảo sát và địa bàn khảo sát ................................................. 42
2.3. Thực trạng hoạt động trải nghiệm, hƣớng nghiệp theo hƣớng xã hội
hóa ở trƣờng THCS Vạn Thắng, huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội ............. 42
2.3.1. Thực trạng thực hiện mục tiêu của hoạt động trải nghiệm, hƣớng
nghiệp theo hƣớng xã hội hóa ................................................................. 42
2.3.2. Thực trạng thực hiện nội dung hoạt động trải nghiệm, hƣớng
nghiệp theo hƣớng xã hội hóa ................................................................. 44
2.3.3. Thực trạng thực hiện các hình thức hoạt động trải nghiệm, hƣớng
nghiệp theo hƣớng xã hội hóa ................................................................. 45
2.3.4. Thực trạng mức độ tham gia của các lực lƣợng vào hoạt động trải
nghiệm, hƣớng nghiệp theo hƣớng xã hội hóa........................................ 47
2.3.5. Đánh giá kết quả hoạt động trải nghiệm hƣớng nghiệp cho học
sinh các trƣờng THCS theo hƣớng xã hội hóa. ....................................... 48
2.3.6. Thuận lợi, khó khăn trong việc tổ chức trải nghiệm cho học sinh
trƣờng THCS Vạn Thắng, huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội theo hƣớng
xã hội hóa ................................................................................................ 51
2.4. Thực trạng quản lý hoạt động trải nghiệm, hƣớng nghiệp theo hƣớng
xã hội hóa ở trƣờng THCS Vạn Thắng, huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội .. 52
2.4.1. Thực trạng lập kế hoạch hoạt động trải nghiệm, hƣớng nghiệp theo
hƣớng xã hội hóa ..................................................................................... 52
2.4.2. Thực trạng tổ chức thực hiện hoạt động trải nghiệm, hƣớng nghiệp
theo hƣớng xã hội hóa ............................................................................. 54
2.4.3. Thực trạng chỉ đạo thực hiện kế hoạch hoạt động trải nghiệm,
hƣớng nghiệp theo hƣớng xã hội hóa...................................................... 56

2.4.4. Thực trạng kiểm tra thực hiện kế hoạch hoạt động trải nghiệm,
hƣớng nghiệp theo hƣớng xã hội hóa...................................................... 58


2.5. Thực trạng mức độ ảnh hƣởng của các yếu tố đến hoạt động trải
nghiệm, hƣớng nghiệp của học sinh trƣờng THCS Vạn Thắng, huyện Ba
Vì, thành phố Hà Nội theo hƣớng xã hội hóa ............................................. 61
2.5.1. Thực trạng mức độ ảnh hƣởng của các yếu tố bên trong đến hoạt
động trải nghiệm, hƣớng nghiệp theo hƣớng xã hội hóa ........................ 61
2.5.2. Thực trạng mức độ ảnh hƣởng của các yếu tố gia đình đến hoạt
động trải nghiệm, hƣớng nghiệp theo hƣớng xã hội hóa ........................ 63
2.5.3. Thực trạng mức độ ảnh hƣởng của các yếu tố xã hội đến hoạt động
trải nghiệm, hƣớng nghiệp theo hƣớng xã hội hóa ................................. 65
2.6. Đánh giá thực trạng quản lý hoạt động trải nghiệm, hƣớng nghiệp theo
hƣớng xã hội hóa ở trƣờng THCS Vạn Thắng, huyện Ba Vì, thành phố Hà
Nội ............................................................................................................... 67
2.6.1. Thành công và nguyên nhân ......................................................... 67
2.6.2. Hạn chế.......................................................................................... 68
Kết luận chƣơng 2 ........................................................................................... 70
Chƣơng 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM,
HƢỚNG NGHIỆP Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ VẠN THẮNG,
HUYỆN BA VÌ, THÀNH PHỐ HÀ NỘI THEO HƢỚNG XÃ HỘI HÓA ... 71
3.1. Nguyên tắc xây dựng biện pháp quản lý hoạt động trải nghiệm, hƣớng
nghiệp cho học sinh ở trƣờng THCS Vạn Thắng, huyện Ba Vì, thành phố
Hà Nội theo hƣớng xã hội hóa .................................................................... 71
3.1.1. Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa.................................................. 71
3.1.2. Nguyên tắc đảm bảo tính phù hợp ................................................ 71
3.1.3. Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống ............................................... 71
3.2. Biện pháp quản lý hoạt động trải nghiệm, hƣớng nghiệp cho học sinh
trong các trƣờng THCS Vạn Thắng, huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội theo

hƣớng XHH ................................................................................................. 72


3.2.1. Tổ chức hoạt động nâng cao nhận thức cho cán bộ quản lý, giáo
viên, phụ huynh về hoạt động trải nghiệm, hƣớng nghiệp trong trƣờng
trung học cơ sở theo hƣớng xã hội hóa ................................................... 72
3.2.2. Lập kế hoạch giáo dục trải nghiệm, hƣớng nghiệp trong nhà
trƣờng trung học cơ sở theo hƣớng xã hội hóa ....................................... 76
3.2.3. Tổ chức hoạt động giáo dục trải nghiệm, hƣớng nghiệp trong
trƣờng trung học cơ sở theo quy trình giáo dục trải nghiệm .................. 79
3.2.4. Tổ chức bồi dƣỡng năng lực giáo dục trải nghiệm, hƣớng nghiệp
cho giáo viên trong trƣờng trung học cơ sở theo hƣớng xã hội hóa ....... 83
3.2.5. Kiểm tra đánh giá hoạt động giáo dục trải nghiệm, hƣớng nghiệp
cho học sinh trong trƣờng trung học cơ sở theo hƣớng xã hội hóa ........ 87
3.2.6. Xây dựng mơi trƣờng giáo dục trải nghiệm, hƣớng nghiệp cho học
sinh trong trƣờng trung học cơ sở theo hƣớng xã hội hóa ...................... 91
3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp quản lý hoạt động trải nghiệm, hƣớng
nghiệp cho học sinh trung học cơ sở theo hƣớng xã hội hóa trong trƣờng
trung học cơ sở Vạn Thắng, huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội .................... 94
3.4. Khảo nghiệm tính cấp thiết và tính khả thi của biện pháp quản lý hoạt
động trải nghiệm, hƣớng nghiệp theo hƣớng xã hội hóa ở trƣờng THCS
Vạn Thắng, huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội .............................................. 96
3.4.1. Mục đích khảo nghiệm .................................................................. 96
3.4.2. Phƣơng pháp khảo nghiệm, tiêu chí và thang đánh giá ................ 96
3.4.3. Đối tƣợng khảo nghiệm................................................................. 97
3.4.4. Kết quả khảo nghiệm .................................................................... 97
Kết luận chƣơng 3 ......................................................................................... 104
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ ............................................................... 105
1. Kết luận ................................................................................................. 105
2. Khuyến nghị .......................................................................................... 107

2.1. Với phòng giáo dục và đào tạo ...................................................... 107


2.2. Với trƣờng trung học cơ sở Vạn Thắng, huyện Ba Vì, thành phố Hà
Nội ......................................................................................................... 108
2.3. Với các lực lƣợng xã hội ................................................................ 108
TÀI LIỆU THAM KHẢO ............................................................................. 110
PHỤ LỤC LUẬN VĂN


DANH MỤC BẢNG SỐ
Bảng 2.1. Kết quả giáo dục theo Thông tƣ 58 ................................................ 40
Bảng 2.2. Kết quả giáo dục theo Thông tƣ 22 ................................................ 40
Bảng 2.3. Cách cho điểm và thang đánh giá giáo dục trải nghiệm, hƣớng
nghiệp của HS trƣờng THCS Vạn Thắng, huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội
theo hƣớng XHH ............................................................................................. 41
Bảng 2.4. Cách cho điểm và thang đánh giá các yếu tố ảnh hƣởng đến quản lý
giáo dục trải nghiệm, hƣớng nghiệp của học sinh trƣờng THCS Vạn Thắng,
huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội theo hƣớng XHH ......................................... 42
Bảng 2.5. Mẫu khách thể khảo sát thực trạng ................................................. 42
Bảng 2.6. Đánh giá mức độ đáp ứng mục tiêu giáo dục trải nghiệm, hƣớng
nghiệp cho HS trƣờng THCS Vạn Thắng, huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội
theo hƣớng XHH ............................................................................................. 42
Bảng 2.7. Đánh giá mức độ thực hiện nội dung giáo dục trải nghiệm, hƣớng
nghiệp của HS trƣờng THCS Vạn Thắng, huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội
theo hƣớng XHH ............................................................................................. 44
Bảng 2.8. Đánh giá mức độ thực hiện hình thức giáo dục trải nghiệm, hƣớng
nghiệp của HS trƣờng THCS Vạn Thắng, huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội
theo hƣớng XHH ............................................................................................. 45
Bảng 2.9. Đánh giá mức độ tham gia của các lực lƣợng giáo dục trải nghiệm,

hƣớng nghiệp cho HS trƣờng THCS Vạn Thắng, huyện Ba Vì, thành phố Hà
Nội theo hƣớng XHH ....................................................................................... 47
Bảng 2.10. Đánh giá kết quả hoạt động trải nghiệm hƣớng nghiệp cho học
sinh trƣờng THCS Vạn Thắng, huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội theo hƣớng xã
hội hóa. ............................................................................................................ 48
Bảng 2.11. Tổng hợp thực trạng giáo dục trải nghiệm, hƣớng nghiệp cho học
sinh trƣờng THCS Vạn Thắng, huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội theo hƣớng xã
hội hóa ............................................................................................................. 49


Bảng 2.12. Thuận lợi, khó khăn trong việc tổ chức trải nghiệm cho học sinh
trƣờng THCS Vạn Thắng, huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội theo hƣớng xã hội
hóa. .................................................................................................................. 51
Bảng 2.13. Đánh giá thực trạng lập kế hoạch giáo dục trải nghiệm, hƣớng
nghiệp của HS trƣờng THCS Vạn Thắng, huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội
theo hƣớng XHH ............................................................................................. 52
Bảng 2.14. Đánh giá thực trạng tổ chức giáo dục trải nghiệm, hƣớng nghiệp
của học sinh trƣờng THCS Vạn Thắng, huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội theo
hƣớng XHH. .................................................................................................... 54
Bảng 2.15. Đánh giá thực trạng chỉ đạo giáo dục trải nghiệm, hƣớng nghiệp
của học sinh trƣờng THCS Vạn Thắng, huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội theo
hƣớng XHH. .................................................................................................... 56
Bảng 2.16. Đánh giá thực trạng kiểm tra việc thực hiện kế hoạch giáo dục trải
nghiệm, hƣớng nghiệp của HS trƣờng THCS Vạn Thắng, huyện Ba Vì, thành
phố Hà Nội theo hƣớng XHH ......................................................................... 58
Bảng 2.17. Đánh giá tổng hợp quản lý giáo dục trải nghiệm, hƣớng nghiệp
của học sinh trƣờng THCS Vạn Thắng, huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội theo
hƣớng XHH. .................................................................................................... 59
Bảng 2.18. Các yếu tố thuộc về nhà trƣờng THCS......................................... 61
Bảng 2.19. Các yếu tố thuộc về gia đình. ....................................................... 63

Bảng 2.20. Các yếu tố thuộc về xã hội............................................................ 65
Bảng 2.21. Tổng hợp mức độ ảnh hƣởng của các yếu tố đến quản lý giáo dục
trải nghiệm, hƣớng nghiệp của học sinh trƣờng THCS Vạn Thắng, huyện Ba
Vì, thành phố Hà Nội theo hƣớng XHH ......................................................... 66
Bảng 3.1. Cách cho điểm và thang đánh giá mức độ cần thiết và khả thi của
biện pháp quản lý hoạt động trải nghiệm, hƣớng nghiệp của học sinh trƣờng
THCS Vạn Thắng, huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội theo hƣớng xã hội hóa.. 96
Bảng 3.2. Mẫu khách thể khảo nghiệm. .......................................................... 97


Bảng 3.3. Kết quả khảo nghiệm tính cần thiết của biện pháp quản lý hoạt
động trải nghiệm, hƣớng nghiệp của học sinh trƣờng THCS Vạn Thắng,
huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội theo hƣớng xã hội hóa. ................................ 97
Bảng 3.4. Kết quả khảo nghiệm tính khả thi của biện pháp quản lý hoạt động
trải nghiệm, hƣớng nghiệp của học sinh trƣờng THCS Vạn Thắng, huyện Ba
Vì, thành phố Hà Nội theo hƣớng xã hội hóa. ................................................ 99
Bảng 3.5. Mối quan hệ giữa tính cần thiết và khả thi của các biện pháp quản
lý hoạt động trải nghiệm, hƣớng nghiệp của học sinh trƣờng THCS Vạn
Thắng, huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội theo hƣớng xã hội hóa................... 101


DANH MỤC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ
Biểu đồ 2.1: Thực trạng giáo dục trải nghiệm, hƣớng nghiệp cho học sinh
trƣờng THCS Vạn Thắng, huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội theo hƣớng xã hội
hóa. .................................................................................................................. 50
Biểu đồ 2.2. Thực trạng quản lý hoạt động giáo dục trải nghiệm, hƣớng
nghiệp của học sinh trƣờng THCS Vạn Thắng, huyện Ba Vì, thành phố Hà
Nội theo hƣớng XHH. ..................................................................................... 61
Biểu đồ 2.3. Mức độ ảnh hƣởng của các yếu tố đến quản lý giáo dục trải
nghiệm, hƣớng nghiệp của HS trƣờng THCS Vạn Thắng, huyện Ba Vì, thành

phố Hà Nội theo hƣớng XHH ......................................................................... 67
Biểu đồ 3.1. Mối quan hệ giữa tính cần thiết và khả thi của các biện pháp
quản lý hoạt động trải nghiệm, hƣớng nghiệp của học sinh trƣờng THCS Vạn
Thắng, huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội theo hƣớng xã hội hóa................... 103


1
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
1.1. Chƣơng trình tổng thể Giáo dục phổ thông của Bộ Giáo dục và
Đào tạo ban hành kèm theo Thông tƣ số 32/2018/TT-BGDĐT, ngày 26 tháng
12 năm 2018 của Bộ trƣởng Bộ Giáo dục và Đào tạo nêu rõ: Hoạt động trải
nghiệm và Hoạt động trải nghiệm, hƣớng nghiệp là hoạt động giáo dục bắt
buộc đƣợc thực hiện từ lớp 1 đến lớp 12; ở cấp tiểu học đƣợc gọi là Hoạt
động trải nghiệm ở cấp trung học cơ sở và cấp trung học phổ thông đƣợc gọi
là Hoạt động trải nghiệm, hƣớng nghiệp. Hoạt động trải nghiệm và Hoạt động
trải nghiệm, hƣớng nghiệp là hoạt động giáo dục do nhà giáo dục định hƣớng,
thiết kế và hƣớng dẫn thực hiện, tạo cơ hội cho học sinh tiếp cận thực tế, thể
hiện các cảm xúc tích cực, khai thác những kinh nghiệm đã có và huy động
tổng hợp kiến thức, kĩ năng của các môn học khác nhau để thực hiện những
nhiệm vụ đƣợc giao hoặc giải quyết những vấn đề của thực tiễn đời sống nhà
trƣờng, gia đình, xã hội phù hợp với lứa tuổi; thơng qua đó, chuyển hóa
những kinh nghiệm đã trải qua thành tri thức mới, kĩ năng mới góp phần phát
huy tiềm năng sáng tạo và khả năng thích ứng với cuộc sống, môi trƣờng và
nghề nghiệp tƣơng lai [4].
Ở cấp THCS, nội dung Hoạt động trải nghiệm, hƣớng nghiệp tập trung
hơn vào các hoạt động xã hội, hoạt động hƣớng đến tự nhiên và hoạt động
hƣớng nghiệp; đồng thời hoạt động hƣớng vào bản thân vẫn đƣợc tiếp tục triển
khai để phát triển các phẩm chất và năng lực của học sinh. Ở giai đoạn giáo dục
định hƣớng nghề nghiệp, ngoài các hoạt động hƣớng đến cá nhân, xã hội, tự

nhiên, nội dung Hoạt động trải nghiệm, hƣớng nghiệp ở cấp trung học phổ
thông tập trung hơn vào hoạt động giáo dục hƣớng nghiệp nhằm phát triển
năng lực định hƣớng nghề nghiệp. Thông qua các hoạt động hƣớng nghiệp, học
sinh đƣợc đánh giá và tự đánh giá về năng lực, sở trƣờng, hứng thú liên quan
đến nghề nghiệp, làm cơ sở để tự chọn cho mình ngành nghề phù hợp và rèn


2
luyện phẩm chất và năng lực để thích ứng với nghề nghiệp tƣơng lai. Học từ
trải nghiệm, hƣớng nghiệp (hoạt động trải nghiệm, hƣớng nghiệp) giúp ngƣời
học khơng những có đƣợc năng lực thực hiện mà cịn có những trải nghiệm,
hƣớng nghiệp về cảm xúc, ý chí và nhiều trạng thái tâm lý khác. Hoạt động trải
nghiệm, hƣớng nghiệp giúp cho học sinh có nhiều cơ hội trải nghiệm, hƣớng
nghiệp để vận dụng những kiến thức học đƣợc vào thực tiễn.
Chất lƣợng hoạt động trải nghiệm, hƣớng nghiệp ở trƣờng THCS phụ
thuộc vào nhiều yếu tố, trong đó phụ thuộc trực tiếp vào quản lý của các cấp
quản lý, đặc biệt là hiệu trƣởng trƣờng THCS và phụ thuộc vào cơng tác xã
hội hóa giáo dục trải nghiệm trong nhà trƣờng. Vì vậy nghiên cứu từ góc độ
quản lý hoạt động trải nghiệm, hƣớng nghiệp theo hƣớng xã hội hóa là vơ
cùng cần thiết và có ý nghĩa quyết định trong việc nâng cao chất lƣợng giáo
dục trong nhà trƣờng.
1.2. Đối với trƣờng THCS Vạn Thắng, huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội,
có nhiều hình thức hoạt động trải nghiệm, hƣớng nghiệp nhƣ: hình thức có
tính khám phá (thực địa, thực tế, tham quan, cắm trại); hình thức có tính trình
diễn (diễn đàn, giao lƣu, sân khấu hóa); hình thức có tính cống hiến, tn thủ
(thực hành lao động việc nhà, việc trƣờng, hoạt động xã hội - tình nguyện).
Tuy nhiên, trƣờng THCS Vạn Thắng, huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội
là một trƣờng thuộc vùng nông thôn, điều kiện kinh tế xã hội cịn nhiều khó
khăn, vì vậy để thực hiện tốt những yêu cầu nhƣ trên giúp cho môn học đạt
đƣợc mục tiêu đã đề ra là một thách thức lớn cho công tác quản lý, chẳng hạn

nhƣ việc hạn chế về nguồn kinh phí khi tổ chức cho các em đi thực địa, thực
tế, tham quan; việc quản lý khi cho học sinh đi trải nghiệm, hƣớng nghiệp sao
cho an toàn và hiệu quả; quản lý hoạt động trải nghiệm, hƣớng nghiệp ở nhà
cho học sinh gặp nhiều khó khăn; đối tƣợng và cơ sở trải nghiệm, hƣớng
nghiệp thiếu thốn… Chính vì vậy hiện nay hoạt động trải nghiệm, hƣớng


3
nghiệp ở nhà trƣờng thƣờng chỉ mang tính chất trình diễn (diễn đàn, giao lƣu,
sân khấu hóa) và đƣợc thực hiện vào một số ngày lễ, ngày kỷ niệm.
Theo Chƣơng trình giáo dục phổ thơng 2018 thì Hoạt động trải nghiệm,
hƣớng nghiệp đã trở thành môn học bắt buộc ở bậc THCS, chiếm hơn 10%
thời lƣợng chƣơng trình đào tạo, điều này đặt ra thách thức cho trƣờng THCS
Vạn Thắng, huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội làm thế nào để hồn thành tốt
mục tiêu mơn học theo u cầu của chƣơng trình, từng cá nhân học sinh phải
đƣợc tham gia trực tiếp vào các hoạt động khác nhau của đời sống nhà trƣờng
cũng nhƣ ngoài xã hội với tƣ cách là chủ thể của hoạt động và thầy cô lúc này
chỉ đóng vai trị hỗ trợ, giám sát.
Xuất phát từ yêu cầu về lý luận và thực tiễn nêu trên, với tƣ cách là cán
bộ quản lý, tôi băn khoăn về chất lƣợng quản lý Hoạt động trải nghiệm, hƣớng
nghiệp theo chƣơng trình giáo dục phổ thơng 2018 ở nhà trƣờng của mình.
Để đi tìm câu trả lời cho các câu hỏi trên, tác giả chọn đề tài nghiên cứu
luận văn thạc sĩ với tiêu đề: “Quản lý hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp ở
trường trung học cơ sở Vạn Thắng, huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội theo
hướng xã hội hóa”.
2. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở lí luận và khảo sát thực tiễn đề xuất biện pháp quản lý hoạt
động trải nghiệm, hƣớng nghiệp ở Trƣờng THCS Vạn Thắng, huyện Ba Vì,
thành phố Hà Nội theo hƣớng xã hội hóa góp phần nâng cao chất lƣợng hoạt
động trải nghiệm, hƣớng nghiệp và phát triển năng lực cho học sinh.

3. Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu
Hoạt động trải nghiệm, hƣớng nghiệp ở trƣờng THCS theo hƣớng xã
hội hóa.
3.2. Đối tượng nghiên cứu


4
Quản lý hoạt động trải nghiệm, hƣớng nghiệp ở trƣờng THCS Vạn
Thắng, huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội theo hƣớng xã hội hóa.
4. Câu hỏi nghiên cứu và giả thuyết khoa học
4.1. Câu hỏi nghiên cứu
- Thực trạng hoạt động trải nghiệm, hƣớng nghiệp theo hƣớng xã hội
hóa tại trƣờng hiện nay nhƣ thế nào?
- Quản lý hoạt động trải nghiệm, hƣớng nghiệp theo hƣớng xã hội hóa
tại trƣờng hiện nay có những khó khăn, vƣớng mắc gì ảnh hƣởng tới chất
lƣợng giáo dục?
- Biện pháp quản lý theo hƣớng xã hội hóa nhƣ thế nào để hoạt động
trải nghiệm, hƣớng nghiệp tại trƣờng đáp ứng mục tiêu giáo dục theo chƣơng
trình giáo dục phổ thơng 2018?
4.2. Giả thuyết khoa học
Quản lý hoạt động trải nghiệm, hƣớng nghiệp ở trƣờng THCS Vạn
Thắng, huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội đã đạt đƣợc kết quả nhất định, bên
cạnh đó cịn bộc lộ các hạn chế trong quản lý hoạt động trải nghiệm, hƣớng
nghiệp: Lập kế hoạch, tổ chức hoạt động trải nghiệm, hƣớng nghiệp,… Vì thế
hạn chế chất lƣợng hoạt động trải nghiệm, hƣớng nghiệp cho học sinh. Đề
xuất và thực hiện biện pháp quản lý hoạt động trải nghiệm, hƣớng nghiệp theo
tiếp cận chức năng và theo hƣớng xã hội hóa sẽ nâng cao đƣợc chất lƣợng
hoạt động trải nghiệm, hƣớng nghiệp và phát triển phẩm chất, năng lực cho
học sinh.

5. Nhiệm vụ nghiên cứu
5.1. Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý hoạt động trải nghiệm, hƣớng
nghiệp theo hƣớng xã hội hóa ở trƣờng THCS.


5
5.2. Khảo sát, đánh giá thực trạng hoạt động trải nghiệm, hƣớng nghiệp
và thực trạng quản lý hoạt động trải nghiệm, hƣớng nghiệp theo hƣớng xã hội
hóa ở trƣờng THCS Vạn Thắng, huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội.
5.3. Đề xuất biện pháp quản lý hoạt động trải nghiệm, hƣớng nghiệp
theo hƣớng xã hội hóa ở trƣờng THCS Vạn Thắng, huyện Ba Vì, thành phố
Hà Nội.
6. Giới hạn phạm vi nghiên cứu
- Quản lý hoạt động trải nghiệm, hƣớng nghiệp ở trƣờng THCS theo
tiếp cận chức năng quản lý và tiếp cận xã hội hóa.
- Chủ thể quản lý bao gồm các lực lƣợng trong và ngoài nhà trƣờng
nhƣng chủ thể quản lý chính là hiệu trƣởng trƣờng THCS; các chủ thể khác
trong và ngoài nhà trƣờng là chủ thể phối hợp.
- Đối tƣợng khảo sát: cán bộ quản lý và giáo viên trƣờng THCS; cán bộ
và nhân viên, gia đình học sinh, … trên địa bàn xã Vạn Thắng, huyện Ba Vì,
thành phố Hà Nội.
- Thời gian lấy số liệu: Năm học 2021-2022.
7. Phƣơng pháp nghiên cứu
7.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
Đọc, phân tích, tổng hợp các văn bản để tìm hiểu các khái niệm, thuật
ngữ và các vấn đề lý luận liên quan đến hoạt động trải nghiệm, hƣớng nghiệp
theo hƣớng xã hội hóa, biện pháp quản lý hoạt động trải nghiệm, hƣớng
nghiệp theo hƣớng xã hội hóa, đặc điểm tâm lý học sinh THCS, phƣơng pháp
giáo dục học sinh THCS, nghiên cứu định hƣớng, đổi mới giáo dục Việt Nam
và Chƣơng trình đổi mới giáo dục phổ thơng…

7.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
Khảo sát hoạt động trải nghiệm, hƣớng nghiệp theo hƣớng xã hội hóa,
phân tích thực trạng nhằm xem xét và đề xuất các biện pháp quản lý Hoạt


6
động trải nghiệm, hƣớng nghiệp theo hƣớng xã hội hóa ở trƣờng THCS, đảm
bảo tính chân thực, khách quan của đối tƣợng nghiên cứu.
- Phương pháp quan sát: Quan sát các năng lực, hành vi của học sinh
khi tham gia các hoạt động trải nghiệm, hƣớng nghiệp theo hƣớng xã hội hóa.
- Phương pháp điều tra bằng phiếu: Khảo sát bằng phiếu hỏi đƣợc sử
dụng nhằm tìm hiểu thực trạng nhận thức của giáo viên; điều tra tìm hiểu thực
trạng quản lý hoạt động trải nghiệm, hƣớng nghiệp theo hƣớng xã hội hóa của
trƣờng THCS Vạn Thắng, huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội; đánh giá tính cấp
thiết và tính khả thi của các biện pháp đƣa ra.
- Phương pháp phỏng vấn: trò chuyện, trao đổi với cán bộ quản lý và
các lực lƣợng giáo dục khác để đánh giá nhận thức, hành vi, thái độ của học
sinh, đánh giá kết quả của những biện pháp quản lý hoạt động trải nghiệm,
hƣớng nghiệp theo hƣớng xã hội hóa.
- Phương pháp chuyên gia: tham khảo ý kiến của các chuyên gia, các
nhà quản lý thu thập các thông tin cần thiết liên quan đến đề tài, tìm ra biện
pháp quản lý hoạt động trải nghiệm, hƣớng nghiệp theo hƣớng xã hội hóa,
nâng cao chất lƣợng giáo dục ở trƣờng THCS.
- Phương pháp xử lý số liệu: sử dụng toán thống kê, tin học xử lý số
liệu thu thập đƣợc, lập bảng. Qua phân tích, so sánh, tổng hợp, rút ra những
nhận định: Định tính, định lƣợng, thống kê và phân tích thống kê.
8. Cấu trúc luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, tài liệu tham khảo, phụ
lục, luận văn đƣợc trình bày trong 3 chƣơng:
Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động trải nghiệm, hƣớng

nghiệp ở trƣờng THCS theo hƣớng xã hội hóa.


7
Chƣơng 2: Thực trạng quản lý hoạt động trải nghiệm, hƣớng nghiệp ở
trƣờng THCS Vạn Thắng, huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội theo hƣớng xã hội
hóa.
Chƣơng 3: Biện pháp quản lý hoạt động trải nghiệm, hƣớng nghiệp ở
trƣờng THCS Vạn Thắng, huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội theo hƣớng xã hội
hóa.


8
Chƣơng 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM,
HƢỚNG NGHIỆP Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ
THEO HƢỚNG XÃ HỘI HÓA
1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
1.1.1. Các cơng trình nghiên cứu về hoạt động trải nghiệm, hướng
nghiệp trong nhà trường
Hoạt động trải nghiệm, hƣớng nghiệp ở trƣờng THCS có tiền thân là
hoạt động giáo dục ngồi giờ lên lớp đã đƣợc các nhà khoa học trong các lĩnh
vực giáo dục học, tâm lý học... nghiên cứu nhiều bằng các nghiên cứu khoa
học cụ thể. Có thể kể ra:
John Dewey (1990) - nhà triết học, tâm lý học và nhà cải cách giáo dục
có nhiều tƣ tƣởng ảnh hƣởng trong giáo dục cho rằng sống và giáo dục khơng
phải là hai q trình, mà là một, hai mặt quan hệ của một vấn đề. Giáo dục tốt
nhất là học trong cuộc sống, theo tƣ tƣởng của ông dạy học, giáo dục là phải
giao việc cho học sinh làm, chứ khơng phải giao vấn đề cho học sinh học.
Ơng đề cao phương pháp dạy học trải nghiệm thông qua trải nghiệm, hƣớng

nghiệp tự học sinh thực hiện mà kiến thức, trí tuệ, phẩm chất, năng lực của
học sinh đƣợc hình thành và phát triển chắc chắn. Nhà trƣờng phải đƣợc cấu
tạo là môi trƣờng để học sinh học tập, trải nghiệm. “Để chuẩn bị cho cuộc
sống tƣơng lai của học sinh có nghĩa là để cho các em tự chỉ huy mình, để đào
tạo học sinh sẽ có đầy đủ kiến thức, kỹ năng và sẵn sàng sử dụng tất cả năng
lực của chính mình” [dẫn theo 3].
Zardek Kurt Lewin (1946) trong nghiên cứu “T- Nhóm và phương pháp
phịng thí nghiệm” đã khẳng định: Kinh nghiệm chủ quan của cá nhân là một
thành phần quan trọng của học tập dựa vào trải nghiệm và quan niệm phát
triển chu trình học tập là một quá trình liên tục của hành động và đánh giá hệ


9
quả của hành động đó. Mơ hình học tập dựa vào trải nghiệm của Zardek Kurt
Lewin bao gồm: giai đoạn đầu tiên ngƣời học suy nghĩ về tình huống, tiếp đến
là lập kế hoạch giải quyết tình huống; tiếp theo là tổ chức thực hiện kế hoạch
và cuối cùng là quan sát các kết quả đạt đƣợc” [dẫn theo 29].
David Kolb (1984) trong các nghiên cứu của mình đã đƣa ra mơ hình
học trải nghiệm lý thuyết học tập trải nghiệm để thơng qua đó con đƣờng,
phƣơng thức học tập, tích lũy và chuyển hóa kinh nghiệm trong các nhà
trƣờng đối với học sinh đƣợc xây dựng và vận dụng trong học tập và thực
tiễn; “học tập là quá trình mà trong đó kiến thức đƣợc tạo ra thơng qua việc
chuyển đổi kinh nghiệm” [8].
Lê Huy Hoàng (2016), trong nghiên cứu: Một số vấn đề về hoạt động
trải nghiệm sáng tạo trong chương trình giáo dục phổ thơng mới đã nhấn
mạnh vai trò của hoạt động trải nghiệm trong việc hình thành phẩm chất và
năng lực của ngƣời học [12]
Đào Thị Ngọc Minh, Nguyễn Thị Hằng (2018), Học tập trải nghiệm lý thuyết và vận dụng vào thiết kế tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng
nghiệp trong môn học ở nhà trường phổ thơng. Trong nghiên cứu của mình
tác giả đã phân tích các lý thuyết có liên quan đến hoạt động trải nghiệm từ đó

đƣa ra một số hƣớng vận dụng vào thiết kế, tổ chức hoạt động trải nghiệm
trong môn học ở nhà trƣờng phổ thông [21].
Nguyễn Thị Chi (2014), Nghiên cứu xây dựng một số hoạt động trải
nghiệm sáng tạo cho học sinh lớp 4,5 trường Tiểu học Thực nghiệm Hà nội
theo định hƣớng đổi mới chƣơng trình giáo dục phổ thơng sau 2015. Tác giả
đã đƣa ra một số biện pháp tổ chức hoạt động giáo dục trải nghiệm, hƣớng
nghiệp sáng tạo cho học sinh lớp 4,5 trƣờng Tiểu học Thực nghiệm Hà nội
giúp cho cán bộ quản lý và giáo viên tiểu học có cơ sở để thực hiện hiệu quả


10
hoạt động giáo dục trải nghiệm trong nhà trƣờng đáp ứng u cầu đổi mới
chƣơng trình giáo dục phổ thơng [5].
Lê Thị Nga (2015), Tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo cho học
sinh trong dạy học lịch sử địa phương ở trường THPT huyện Huyện Ba Vì,
thành phố Hà Nội. Kết quả nghiên cứu đã khẳng định tầm quan trọng của dạy
học lịch sử địa phƣơng cho học sinh phổ thông và đề xuất các giải pháp nâng
cao hiệu quả học tập môn lịch sử thông qua tổ chức hoạt động trải nghiệm cho
học sinh THPT thành phố Hà Nội [23].
Võ Trung Minh (2015), giáo dục môi trường dựa vào trải nghiệm trong
dạy học môn khoa học tiểu học. Kết quả nghiên cứu công bố: Tầm quan trọng
của vấn đề giáo dục và bảo vệ môi trƣờng; trang bị cho học sinh tiểu học kiến
thức, kỹ năng về giáo dục mơi trƣờng dựa vào trải nghiệm, hƣớng nghiệp của
chính bản thân học sinh trong học tập và hoạt động bên ngồi nhà trƣờng
thơng qua trải nghiệm, hƣớng nghiệp giúp học sinh tiểu học thể hiện hết hiểu
biết, hoạt động các giác quan của cá nhân, kiểm nghiệm và vận dụng những
kiến thức đã đƣợc học vào thực tiễn bảo vệ môi trƣờng; điều chỉnh kịp thời
những hành vi, thái độ gây ảnh hƣởng tiêu cực đến môi trƣờng xung quanh
[22].
Ngồi ra cịn nhiều các nghiên cứu của các nhà khoa học: Trần Thị Gái

(2017), Vận dụng mơ hình trải nghiệm của David Kolb xây dựng chu trình
hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp trong dạy sinh học ở trường phổ thơng
[8]; Hồng Thị Hiền (2018), Thực trạng và đề xuất một số biện pháp phát
triển năng lực tổ chức hoạt động trải nghiệm cho giáo viên chủ nhiệm lớp
trong các trường tiểu học quận Lê Chân, thành phố Hải Phòng [15]; Bùi Thị
Thanh Thủy, Vũ Quốc Khánh (2017), Thiết kế và tổ chức hoạt động trải
nghiệm trong dạy học các mơn học tự nhiên và tốn học ở tiểu học [28]; Đinh
Thị Kim Thoa (2015) Xây dựng chương trình hoạt động trải nghiệm sáng tạo
trong chương trình giáo dục phổ thông mới [27]...


11
Các nghiên cứu về hoạt động trải nghiệm, hƣớng nghiệp của các nhà
khoa học trong và ngoài nƣớc cung cấp các tƣ tƣởng, tri thức về lí luận và
thực tiễn để xây dựng cơ sở lý luận về hoạt động trải nghiệm, hƣớng nghiệp
thơng qua đó giáo dục trải nghiệm, hƣớng nghiệp và trải nghiệm, hƣớng
nghiệp cho học sinh cấp phổ thơng.
1.1.2. Các cơng trình nghiên cứu về quản lý hoạt động trải nghiệm,
hướng nghiệp trong nhà trường theo hướng xã hội hóa
Trong lĩnh vực quản lý giáo dục đã có một số nghiên cứu ở cấp độ thạc
sĩ về quản lý hoạt động trải nghiệm, hƣớng nghiệp với mục đích đƣa ra các
biện pháp quản lý nhằm nâng cao chất lƣợng, hiệu quả hoạt động giáo dục trải
nghiệm, hƣớng nghiệp cho học sinh trong nhà trƣờng nhƣ:
Nguyễn Thị Hải Yến (2018), Quản lý hoạt động giáo dục trải nghiệm
cho học sinh THPT quận Cái Răng, thành phố Cần Thơ. Kết quả nghiên cứu
thể hiện xác định cơ sở lý luận và đánh giá thực trạng hoạt động giáo dục trải
nghiệm của các trƣờng THPT, từ đó đề xuất 06 biện pháp quản lý hoạt động
giáo dục trải nghiệm cho học sinh trƣờng THPT quận Cái Răng, thành phố
Cần Thơ nhằm góp phần nâng cao chất lƣợng giáo dục theo định hƣớng
chƣơng trình giáo dục phổ thơng 2018 [36].

Nguyễn Hồng Quang (2018), Quản lý hoạt động trải nghiệm thông qua
các môn học cho học sinh các trường tiểu học huyện Ninh Giang, tỉnh Hải
Dương. Trên cơ sở nghiên cứu lí luận về hoạt động trải nghiệm, quản lý hoạt
động trải nghiệm thông qua các môn học. Khảo sát phát hiện, đánh giá thức
thực trạng, chỉ ra những điểm mạnh, hạn chế, từ đó đề xuất các biện pháp từ
góc độ quản lý giáo dục nâng cao chất lƣợng và hiệu quả hoạt động giáo dục
trải nghiệm cho học sinh thông qua các môn học cụ thể trong nhà trƣờng. Các
biện pháp quản lý đề xuất theo tiếp cận quá trình giáo dục trải nghiệm hƣớng
nghiệp [24].