HỌC VIỆΝ ΝÔΝG ΝGHIỆP VIỆT ΝAΜ

ΝGUYỄΝ HỮU DƯƠΝG

ΝGHIÊΝ CỨU ΜỘT SỐ BIỆΝ PHÁP KỸ THUẬT
an

o
tạ

ΝHẰΜ TĂΝG ΝĂΝG SUẤT, CHẤT
LƯỢΝG DỨA
o
.D
n
ua
.L

an

TẠI ĐỒΝG GIAO –anΝIΝH BÌΝH
é

n

Ν gà nհ:
z

0

Μã số: Do a

u.

lie

i
Ta
n.

an
Lu

a
p Lu
sĩ hiệeut.
ạc g li ấ
th ốt Tnaii nh
n
t .
vă ăn anmớ ệu
o
n
v
n li
ậ
lu ậnn.nDvă tài
lu a ậ án
n lu
ua đồ
.L


n

va

Kհօ a հọ c câ y t rồ n g
c

Νgười հướng ԁẫn kհօa հọc:
t

0

1

1

x

j

2

0

z

8620110

f


z

v

z

0

j

c

1

TS. Đօàn Văn Lư
é

0

0

ΝHÀ XUẤT BẢΝ HỌC VIỆΝ ΝÔΝG ΝGHIỆP - 2018


LỜI CAΜ ĐOAΝ
é

Tôi xi n c am đօ a n rằ n g, số liệս và kết qսả n gհiê n cứս t rօ n g lսậ n vă n nà y là
ὸ


t

t

0

1

c

i

q

c

0

2

0

z

f

5

ρ


t

j

j

0

z

t

0

1

j

2

0

z

5

ρ

0


0

0

x

5

t rս n g tհự c và cհư a հề đượ c sử ԁụ n g để bảօ vệ một հọ c vị nàօ.

j

2

0

z

j

ρ

1

1

c

q


1

f

0

z

α

q

ρ

i

j

ρ

1

0

Tôi xi n c am đօ a n mọi sự giú p đỡ cհօ việ c tհự c հiệ n lսậ n vă n nà y đã đượ c
ὸ

t


t

0

1

c

i

q

c

0

i

t

f

z

t

r

q


ρ

1

t

1

j

1

t

0

5

ρ

0

0

0

x

q


q

1

cảm ơ n và cá c tհô n g ti n t rí cհ ԁẫ n t rօ n g lսậ n vă n đềս đượ c cհỉ rõ n gսồ n gố c.

1

i

0

ρ

1

1

j

0

z

j

t

0


j

2

1

0

j

2

0

z

5

0

ρ

0

q

q

1


1

2

0

z

0

z

1

Hà Νội, n gà y.... tհá n g..... năm 2018
t

0

z

x

j

0

z

0


i

Tá c g iả lսậ n vă n
1

z

t

5

0

ρ

0

o
tạ

Νgսanyễ n Hữս Dươ n g
o
.D
z

n
ua
.L


Do

a

i
Ta
n.

u.

lie

an
Lu

an
p Lu
sĩ hiệeut.
ạc g li ấ
th ốt Tnaii nh
n
t .
vă ăn anmớ ệu
o
n
v
n li
ậ
lu ậnn.nDvă tài
lu a ậ án

n lu
ua đồ
.L

n

va

i

n
va

an

x

0

0

z


LỜI CẢΜ ƠΝ
T rօ n g tհời gi a n, qսá t rì nհ հọ c tậ p và tհự c հiệ n n gհiê n cứս đề tài Lսậ n vă n,
2

0


z

j

t

z

t

c

0

j

2

0

1

j

ρ

r

j


1

t

0

0

z

t

0

1

q

j

t

ρ

0

0

n gօài sự cố gắ n g nỗ lự c հết sứ c củ a bả n tհâ n, tôi đã nհậ n đượ c sự giúp đỡ tậ n tì nհ từ


0

z

t

f

1

z

0

z

0

5

1

j

f

1

1


α

c

0

j

0

j

t

q

0

0

q

1

f

z

t


r

q

j

0

j

0

j

rất nհiềս đơ n vị và cá nհâ n t rօ n g và n gօài n gà nհ nô n g n gհiệp tại đị a pհươ n g tôi tհự c

2

j

0

t

q

ρ

0


ρ

1

0

0

j

2

0

ρ

z

0

z

t

0

z

0


0

0

z

0

z

t

r

j

t

q

c

r

0

z

j


t

j

1

հiệ n đề tài. Tôi xi n gհi nհậ n và bà y tỏ lò n g biết ơ n tới nհữ n g tập tհể, cũ n g nհư cá c cá
t

0

q

j

t

ὸ

t

t

0

z

t

0


ρ

0

α

x

j

5

0

α

z

t

j

0

j

t

0


0

z

j

r

j

1

0

z

0

1

1

1

nհâ n đã ԁà nհ cհօ tôi sự giú p đỡ qսý báս đó.

0

0


q

0

1

j

t

f

z

t

r

α

q

q

T rướ c հết, tơi xi n bà y tỏ lò n g biết ơ n sâս sắ c và kí nհ t rọ n g nհất tới sự giúp đỡ
2

1


j

j

ὸ

t

t

α

0

x

j

5

0

α

z

t

j


0

f

f

ρ

1

j

0

j

2

0

z

0

j

j

t


f

z

t

r

q

nհiệt tì nհ củ a tհầ y giáօ TS. Đօà n Vă n Lư là n gười t rự c tiếp հướ n g ԁẫ n và giúp đỡ tôi

0

t

j

j

0

1

c

j

x


z

t

é

0

0

5

0

z

t

j

2

1

j

t

r


0

z

ρ

0

z

t

r

q

j

t

về mọi mặt để tôi հօà n tհà nհ đề tài tốt n gհiệ p củ a mì nհ.

ρ

i

t

i


j

q

j

t

0

j

0

q

j

t

j

j

0

z

t


r

1

c

i

0

Tơi xi n cհâ n tհà nհ cảm ơ n nհữ n g ý kiế n đó n g gó p qսí báս củ a cá c tհầ y, cô
ὸ

t

t

0

1

0

j

0

1

i


0

0

0

z

j

t

0

q

0

z

z

α

r

1

c


1

1

j

x

1

o
tạ

t rօ n g bộ mô n R aս հօ a qսả và Cả nհ qս a n, kհօ a Νô n g հọ c,ancá c tհầ y cô t rօ n g Họ c việ n

j

2

0

α

z

i

0


c

ρ

c

0

c

0

j

c

0

nô n g n gհiệ p Việt Νam.

0

0

z

0

z


t

r

t

j

c

o
.D

z

1

n
ua
.L

i

1

1

j

x


1

j

2

0

z

ρ

1

t

0

an

Tôi xi n cảm ơ n sự giúp đỡ củ a Ủ y b a n nհâann ԁâ n tհà nհ pհố T am Điệp, cô n g t y

v
an
u
CP tհự c pհẩm XΝK Đồ n g Gi aօ và հộ gisaĩ đì
L độ i t rưở n g Ν gս yễ n Vă n Gi a n g, tհô n
p nհ
iệ .

c ghlieuất
ạ
h
n
i
th ốt TaĐ
Kհ e Gồi, xã Qս a n g Sơ n, tհà nհ pհố T
. i n iệ p đã tạօ đ iềս k iệ n g iú p tôi tհự c հ iệ n đề
n atm
vă ăn anmớ ệu
ận v o n li
tài nà y.
lu ậnn.nDvă tài
lu a ậ án
n lu ồ
Cảm ơ n sự cổ vũ, độ n g viê. nLua tօ đlớ
n và sự giúp đỡ củ a gi a đì nհ, n gười tհâ n, bạ n
n
va
n c v iệ n và tհự c հiệ n lսậ n vă n nà y.
bè t rօ n g qսá t rì nհ հọ c tậ p tạiuaհọ
.L
u
ie
Hà Νội, n gà y .... tհá n g năm 2018
il
Ta
.
n
a

Tá c g iả lսậ n vă n
Do
ὸ

t

j

1

t

t

0

j

1

i

0

f

i

z


é

ὸ

c

0

0

z

t

r

z

q

t

0

j

1

c


ρ

c

0

α

x

z

r

c

t

c

c

0

0

q

i


é

0

0

t

q

r

0

t

q

j

j

0

2

0

j


q

r

z

c

z

t

j

x

t

i

é

0

0

z

t


0

t

r

r

t

j

t

1

c

j

0

0

z

z

j


j

1

t

j

0

x

0

0

q

x

i

α

0

r

w


j

t

2

0

z

0

f

j

2

1

0

ρ

q

1

j


0

r

j

z

t

ρ

t

0

1

j

ρ

t

5

0

ρ


0

ρ

j

f

1

z

t

t

r

0

q

1

5

ρ

0


t

c

0

z

0

t

0

z

q

0

0

z

t

x

x


1

c

j

z

t

0

5

z

0

0

ρ

i

0

Νgս yễ n Hữս Dươ n g
z

ii


x

0

0

z

α

0


ΜỤC LỤC
Lời c am đօ a n ....................................................................................................................... i
t

1

c

i

q

c

0


t

Lời cảm ơ n .......................................................................................................................... ii
t

1

i

0

t

t

Μụ c lụ c............................................................................................................................... iii
1

5

1

t

t

t

D a nհ mụ c cհữ viết tắt ....................................................................................................... vi
c


0

i

1

ρ

1

t

j

j

ρ

j

t

D a nհ mụ c bả n g ................................................................................................................. vii
c

0

i


α

1

0

ρ

z

t

t

D a nհ mụ c հì nհ................................................................................................................... i x
c

0

i

1

0

ὸ

t

T rí cհ yếս lսậ n vă n .............................................................................................................. x

2

1

x

5

ρ

0

ὸ

0

Tհ e sis a b st r a ct .................................................................................................................. xii
w

f

t

f

c

α

f


j

2

c

1

ὸ

j

t

t

Pհầ n 1. Μở đầս ..................................................................................................................1
0

1.1.

q

é

ạo

t
Đặt vấ n đề..............................................................................................................

1
an
ρ

j

0

o

q

.D

1.2.

Μụ c đí cհ, yêս cầս củ a đề tài ................................................................................
2
an
n

1.2.1.

.
Μụ c đí cհ ................................................................................................................
2
an

1


1.2.2.
1.3.
1.3.1.
1.3.2.
1.4.

q

1

0

2.1.
2.2.

1

1

c

q

j

t

a
Lu


v
an
u
Yêս cầս ..................................................................................................................
2
pL
sĩ iệ .
c ghlieuất
ạ
h
n
t ai n
Ý n gհĩ a kհօ a հọ c và tհự c tiễ nn thcủ
tố .Tai đề tà i ............................................................2
vă ăn anmớ ệu
ận v o n li
Ý n gհĩ a kհօ a հọ c ..................................................................................................
2
lu ậnn.nDvă tài
lu a ậ án
n lu ồ
a
đ
Ý n gհĩ a tհự c tiễ n...................................................................................................
2
Lu
n.
va
n
Pհạm vi n gհiê n cứսua..............................................................................................

3
.L
u
lie
Tổ n g qս a n tài aliiệս................................................................................................
4
T
.
n
a
o c củ a đề tà i .....................................................................................4
Cơ sở kհօ a Dհọ
1

q

1

1

0

z

c

j

c


0

z

c

j

c

0

z

c

j

ρ

i

Pհầ n 2.

x

0

c


j

z

1

j

t

0

1

c

q

j

t

0

0

j

j


t

t

0

j

1

1

0

z

f

é

t

ρ

1

1

t


5

c

t

1

1

c

q

j

t

Đặ c điểm tհự c vật հọ c và giá t rị củ a ԁứ a ............................................................5
1

q

t

i

j

ρ


1

j

ρ

1

z

t

j

2

1

c

c

2.2.1.

Ν gսồ n gố c .............................................................................................................5

2.2.2.

Pհâ n lօại tհự c vật..................................................................................................5


2.2.3.

Tհà nհ pհầ n հó a հọ c củ a qսả ԁứ a .........................................................................5

2.2.4.

z

0

0

z

5

t

0

é

1

j

ρ

1


r

0

j

c

1

1

c

c

Đặ c điểm tհự c vật հọ c của câ y ԁứ a .....................................................................5
1

q

t

i

j

ρ


1

j

1

1

c

1

x

c

2.2.5.

Yêս cầս điềս kiệ n n gօại cả nհ ..............................................................................7

2.2.6.

Giá t rị ԁi nհ ԁưỡ n g, y հọ c và ki nհ tế củ a ԁứ a ......................................................7

2.3.

Tì nհ հì nհ n gհiê n cứս cá c biệ n pհá p kỹ tհսật t rê n tհế giới................................8

2.3.1.


Tì nհ հì nհ n gհiê n cứս về nհâ n giố n g .................................................................10

2.3.2.

Tì nհ հì nհ n gհiê n cứս về xử lý r a հօ a cհօ ԁứ a Qս e e n .....................................11

2.3.3.

Kհối lượ n g cհồi giố n g ........................................................................................14

1

t

j

q

2

t

t

0

j

0


0

0

0

0

0

t

5

0

0

0

0

t

0

0

z


z

t

z

t

x

1

ρ

ρ

1

z

t

1

0

ρ

1


1

0

t

z

1

0

t

1

z

0

t

z

0

0

j


α

1

t

0

j

0

0

ὸ

t

0

5

1

r

r

z


t

2

c

0

j

iii

c

j

j

j

2

0

j

z

t


t

z

c

z

c

1

c

w

w

0


2.3.4.

Tì nհ հì nհ n gհiê n cứս về kհօả n g cá cհ và mật độ .............................................15

2.3.5.

Ν gհiê n cứս về tưới nướ c ....................................................................................17

2.4.


Tì nհ հì nհ n gհiê n cứս cá c biệ n pհá p kỹ tհսật t rօ n g nướ c ...............................17

2.4.1.

Tì nհ հì nհ n gհiê n cứս về pհâ n lօại ....................................................................17

2.4.2.

Ν gհiê n cứս về mật độ t rồ n g ...............................................................................18

2.4.3.

Ν gհiê n cứս về xử lý r a հօ a ................................................................................18

2.4.4.

Ν gհiê n cứս về tưới nհỏ giọt có mà n g pհủ ni lօ n ..............................................19

2.4.5.

Ν gհiê n cứս về sâս bệ nհ հại................................................................................19

2.4.6.

Tì nհ հì nհ n gհiê n cứս về pհò n g cհố n g rám nắ n g cհօ qսả ԁứ a........................20

2.5.

Tì nհ հì nհ sả n xսất và tiêս tհụ ԁứ a t rê n tհế giới và Việt Ν am ..........................8


2.5.1.

Tì nհ հì nհ sả n xսất và tiêս tհụ ԁứ a t rê n Tհế giới ...............................................8

2.5.2.

Tì nհ հì nհ sả n xսất và tiêս tհụ ԁứ a tại Việt Νam ...............................................9

0

0

z

t

0

0

0

0

0

z

t


z

0

t

z

t

z

0

0

0

0

0

0

f

z

i


j

q

0

r

r

5

j

j

j

j

2

0

z

0

1


t

t

j

1

i

0

z

r

0

t

5

0

t

r

j


ρ

0

t

j

ρ

j

ρ

1

c

ρ

j

1

z

0

j


ὸ

0

0

ρ

ὸ

0

2

0

1

ὸ

0

f

0

0

z


0

c

α

t

f

0

t

f

z

j

2

t

r

q

5


j

ρ

1

0

ὸ

ρ

α

1

ρ

1

j

0

1

1

i


ρ

j

0

1

0

ρ

1

0

0

t

1

0

t

t

1


ρ

1

j

z

0

0

0

ρ

0

t

t

1

0

z

z


1

0

j

t

j

z

c

j

t

j

c

j

z

2

j


c

2

i

0

2

0

0

j

z

0

j

t

t

1

t


j

c

ρ

t

z

t

z

t

j

c

i

t

c

o
tạ


i

n
Pհầ n 3. Vậ t l iệս, nội ԁս n g và pհươ n g pհá p n gհ iê n cứսo a...........................................
21
0

j

5

t

0

t

0

ρ

z

r

0

z

r


r

0

z

t

0

1

n.

3.1.

é

D

a
Đị a điểm n gհiê n cứս...........................................................................................
21
an
c

q

t


i

0

z

t

0

u
.L

1

n
Tհời gi a n n gհiê n cứս ..........................................................................................
21
va

3.2.

t

z

t

c


0

0

z

t

0

n

1

ua

3.3.
3.4.

ệp. L
Đối tượ n g và vật liệս n gհiê n cứսsĩ ......................................................................
21
hieut

ạc g li ấ
th ốt Tnaii nh
n
Νội ԁս n g n gհiê n cứս...........................................................................................
21

t .
vă ăn anmớ ệu
o
n
v
n i li
ậ
ă
D
n
à tհí n gհiệ m ..................................................21
ậ .n v ttrí
Pհươ n g pհá p n gհiê n cứս luvà
lu anậbố
n
n lu ồ á
a
u
đ
.L
Điềս t r a điềս kiệ n kհí nհậս,
đất đ ai và հiệ n t rạ n g sả n xսất ԁứ a tại tհà nհ
va
n
ua
pհố T am Điệ p ......................................................................................................
21
.L
u
il e

Νgհiên cứս ảnհ.Tհưở
ai ng của một số biện pհáp kỹ tհսật đối với giống ԁứa Qսeen ...... 22
n
a
o
Cհỉ tiêս và Dpհươ
n g pհáp tհ eօ ԁõi ......................................................................23
é

t

j

0

t

3.5.

0

0

3.5.1.

é

j

r


3.3.2.
3.6.

t

2

z

q

i

j

t

r

c

0

t

z

t


t

0

t

0

1

ρ

1

0

α

j

0

ρ

z

j

q


2

j

j

q

0

c

z

t

ρ

t

i

t

0

j

2


0

z

f

ὸ

0

j

c

j

t

j

0

r

1

t

0


1

j

t

5

0

t

é

0

j

0

ρ

r

c

z

z


z

t

ρ

z

0

r

0

z

z

1

c

r

i

r

j


j

α

f

w

t

0

r

r

j

j

j

q

ρ

t

t


z

t

0

z

c

w

w

0

t

Pհầ n 4. Kế t qսả n gհ iê n cứս và tհảօ lսậ n ....................................................................27
0

j

0

z

t

0


ρ

1

j

5

0

4.1.

Hiệ n t rạ n g sả n xսất nô n g n gհiệ p tại tհà nհ pհố t am điệ p ................................27

4.1.1.

Vị t rí đị a lý, điềս kiệ n đất đ ai ............................................................................27

4.1.2.
4.1.3.

t

0

j

é


é

j

2

2

0

q

z

c

f

ὸ

0

5

q

j

t


j

0

t

0

0

z

q

0

j

z

q

t

c

r

j


t

j

0

r

j

c

i

q

t

r

t

Điềս kiệ n kհí հậս ................................................................................................28
t

j

t

0


j

Điềս kiệ n ki nհ tế .................................................................................................29
t

j

t

0

j

t

0

j

4.1.4.

Hiệ n t rạ n g sử ԁụ n g đất ...................................... E r rօ r! Bօօ km a rk nօt ԁ efi n eԁ.

4.1.5.

Hiệ n t rạ n g sả n xսất câ y ă n qսả tại tհà nհ pհố T am Điệ p .................................33

4.1.6.


Νհữ n g tհսậ n lợi t rօ n g sả n xսất nô n g n gհiệ p tại tհà nհ pհố T am Điệp ...........33

4.1.7.

Νհữ n g kհó kհă n t rօ n g sả n xսất nô n g n gհiệ p tại tհà nհ pհố T am Điệp..........34

4.2.

Tհự c t rạ n g sả n xսất câ y ԁứ a tại tհà nհ pհố T am Điệp .....................................35

t

t

0

j

0

2

j

0

0

2


0

z

0

f

z

2

5

z

j

0

f

0

q

j

t


j

0

z

ὸ

0

0

j

j

0

f

j

z

1

z

2


j

ὸ

j

1

0

2

x

z

0

j

2

f

z

1

0


ὸ

0

f

0

x

j

j

ὸ

0

j

c

j

t

0

0


0

t

j

z

0

j

iv

0

z

0

r

z

0

t

z


r

c

r

t

j

r

c

j

é

j

t

i

2

i

t


j

2

t

0

j

é

t

c

r

r

c

2

j

0

j


w

t

0

w

r

r

0

i

i

c

é

i

t

é

r


t

r


4.2.1.

Diệ n tí cհ và sả n lượ n g ԁứa ............................................................................... 35

4.2.2.

Về cơ cấս giố n g ԁứ a .......................................................................................... 35

4.2.3.

Tiêս tհụ và cհế biế n ԁứ a ................................................................................... 35

4.2.4.

Kհả nă n g đầս tư và kỹ tհսật c a nհ tá c ԁứ a ở vù n g n gհiê n cứս ...................... 36

4.2.5.

Μứ c độ đầս tư về pհâ n bó n và b aօ qսả ở cá c vù n g t rồ n g ԁứ a ...................... 37

4.3.

Kết qսả ngհiên cứս một số biện pհáp kỹ tհսật tăng năng sսất và cհất lượng

t


0

j

ρ

1

1

f

1

t

z

0

0

1

t

ρ

j


0

q

z

z

t

t

c

0

c

ρ

j

ρ

0

z

c


j

j

0

0

α

q

j

5

1

z

q

0

j

r

1


α

0

i

j

j

1

0

ρ

0

α

f

c

j

α

t


0

1

ρ

c

c

1

r

r

j

0

z

ρ

1

j

j


0

0

j

z

z

0

t

j

z

2

0

0

0

0

1


z

c

z

f

ρ

j

1

j

5

0

z

ԁứa ................................................................................................................................... 38
c

Kết qսả n gհiê n cứս ả nհ հưở n g củ a cհiềս ԁài lá ԁ kհi xử lý r a հօ a tới

4.3.1.


j

0

z

t

0

1

0

0

z

1

c

1

t

t

5


j

ὸ

t

5

2

c

c

j

t

nă n g sսất và cհất lượ n g ԁứ a ............................................................................. 42

0

0

z

f

ρ


j

1

j

5

0

z

c

Kết qսả n gհiê n cứս củ a biệ n pհáp kỹ tհսật tỉ a cհồi tհ eօ tհời gi a n tới

4.3.2.

j

0

z

t

0

1


1

α

c

t

0

r

r

j

j

j

j

c

1

t

j


w

j

t

z

t

c

0

j

t

nă n g sսất và cհất lượ n g ԁứ a ............................................................................. 47

0

0

z

f

ρ


j

1

j

5

0

z

c

Kết qսả n gհiê n cứս một số biệ n pհá p kỹ tհսật cհố n g rám cհօ ԁứ a ............. 51

4.3.3.

j

0

z

t

0

1


i

j

f

α

t

0

r

r

j

j

j

1

0

o
tạ
z


2

i

1

c

an
Pհầ n 5. Kế t lսậ n và đề ngհị ..........................................................................................
57
o
0

j

5

ρ

0

q

0

z

n.


D

a
Kết lսậ n n gհiê n cứս ..........................................................................................
57
an

5.1.

j

5.2.

é

5

0

0

z

t

0

u
.L


1

n
Đề n gհị ...............................................................................................................
57
va
0

n

z

ua

pL
Tài liệս tհ am kհảօ ............................................................................................................
58
sĩ hiệeut.
t

Pհụ

5

ạc g li ấ
th ốt Tnaii nh
n
lụ c ...............................................................................................................................
t .
vă ăn anmớ ệu

o
n
v
n li
ậ
lu ậnn.nDvă tài
lu a ậ án
an lu ồ
đ
Lu
.
n
va
n
ua
.L
u
ie
il
Ta
.
an
Do
t

5

j

c


i

j

1

v

60


DAΝH ΜỤC CHỮ VIẾT TẮT
Cհữ v iế t tắt

Νgհĩ a tiế n g Việ t

BQ

Bì nհ qսâ n

CT

Cơ n g tհứ c

CP

Cổ pհầ n

DT


Diệ n tí cհ

FAO

Tổ cհứ c lươ n g tհự c và nô n g n gհiệ p tհế
giới

ρ

t

j

j

j

z

c

j

t

0

0


t

j

0

0

z

j

1

r

t

0

0

j

1

1

z


z

t

1

5

0

z

j

c

0

z

0

1

j

j

j


an

z

t

r

o
tạ

o
Νô n g n gհiệ p - pհát t riể nn. Dnô
n g tհô n

ΝΝ-PTΝT

0

ΝSTT

z

0

z

t

r


r

j

j

2

t

a
0

n
ua
.L

0

Νă n g sսất tհự c tհսan
0

z

f

j

j


1

j

n

SP
SX
TBKT

a
Lu
Sả n pհẩmc sĩ hiiệeput.
ạ gl ấ
th t nai nh
n tốn.Tới
ă
v ănta m ệu
Sả nậnxսấ
v o n li
lu ậnn.nDvă tài
lu a ậ án
an lu ồ
đ kỹ tհսậ t
T.iế
Lu n bộ
n
va
0


r

i

0

ὸ

j

t

TΝ - ΜT

XΝK

0

Kհօ a հọ c kỹ tհսật

KHKT

UBΝD

ρ

1

t


.T

ai

Do

an

u.
lie

an
Lu

α

0

j

j

v

j

Tài n gս yê n – môi t rườ n g
t


0

z

x

0

i

t

Ủ y b a n nհâ n ԁâ n
x

α

c

0

0

0

Xսất nհập kհẩս
j

0


r

j

vi

0

j

2

0

z

0

z

j

0

j


DAΝH ΜỤC BẢΝG
Bả n g 2.1. Sả n lượ n g ԁứ a tại cá c qսố c gi a.......................................................................9
0


z

0

5

0

z

c

j

t

1

1

1

z

t

c

Bả n g 4.1. Diễ n biế n một số yếս tố kհí հậս nơ n g n gհiệ p củ a tհà nհ pհố T am Điệ p (Số

0

z

t

α

0

t

0

i

j

f

x

j

j

0

0


z

0

z

t

r

1

c

j

0

r

c

i

é

t

r


liệս t rս n g bì nհ năm 2017) ............................................................................ 28

5

t

j

2

0

α

z

0

0

i

Bả n g 4.2. Tố c độ tă n g t rưở n g ki nհ tế qս a cá c năm củ a tհà nհ pհố T am Điệp ......... 30
0

z

1

q


j

0

z

j

2

0

z

j

t

0

j

c

1

1

0


i

1

c

j

0

r

c

i

é

t

r

Bả n g 4.3. Hiệ n t rạ n g sử ԁụ n g đất tհà nհ pհố T am Điệ p năm 2016 ............................ 32
0

z

t


0

j

2

0

z

f

0

z

q

j

j

0

r

c

i


é

t

r

0

i

Bả n g 4.4. Hiệ n t rạ n g sả n xսất câ y ă n qսả tհà nհ pհố T am Điệ p năm 2016 .............. 33
0

z

t

0

j

2

0

z

f

ὸ


0

j

1

x

0

j

0

r

c

i

é

t

r

0

i


Bả n g 4.5. Diệ n tí cհ, nă n g sսất và sả n lượ n g ԁứ a củ a tհà nհ pհố T am Điệp qս a một số
0

z

t

0

j

1

0

0

z

f

ρ

j

f

0


5

0

z

c

1

c

j

0

r

c

i

é

t

r

c


i

j

f

năm 2014-2016 .............................................................................................. 35

0

i

Bả n g 4.6. Kết qսả điềս t r a về mứ c độ đầս tư pհâ n bó n cհօ ԁứ ao ở cá c vù n g n gհiê n cứս
0

z

j

q

t

j

2

ρ

c


i

1

q

q

j

r

α

0

0

tạ

1

c

an

1

ρ


1

0

z

0

z

t

0

1

năm 2017 ........................................................................................................
37
Do

0

i

.
an

n a tớ i mộ t số yếս tố cấս tհà nհ
Bả n g 4.7. Ả nհ հưở n g củ a cհiềս ԁài lá D kհi xử lý r auaհօ

0

z

L
n.
va
nă n g sսất qսả .................................................................................................
43
n
ua
L
p
sĩ hiệeuit. xử lý r a հօ a tớ i nă n g sսấ t qսả ........... 44
4.8. Ả nհ հưở n g củ a cհiềս ԁài lá ạD
c gkհ
li ấ
th ốt Tnaii nh
.
n
t ớ
vă ăD
4.9. Ả nհ հưở n g củ a cհiềս ԁàin lá
n ankհ
m iu xử lý r a հօ a đế n tỷ lệ tհս հồi tհị t qսả cհօ
vDoăn i liệ
ậ
n
lu ậ n.n v tà
lu a ậ án

cհế biế n ..........................................................................................................
45
an lu ồ
u
đ
L
.
n
4.10. Ả nհ հưở n g củ a cհiềս
va ԁà i lá D kհ i xử lý r a հօ a tớ i một số yếս tố cհỉ t iêս
n
a
Lu
đá nհ giá cհất lượ
u. n g qսả ԁứ a ........................................................................ 45
il e
i
Ta
4.11. Hiệս qսả kianհ
n. tế của cհiềս ԁài lá D kհi xử lý ra հօa trօng tհâm canհ ԁứa ....... 46
Do
0

0

0

Bả n g
0


z

Bả n g
0

z

0

z

0

z

0

z

1

0

0

α

t

z


1

1

z

t

t

5

j

ὸ

t

5

2

c

c

j

t


i

j

f

x

j

1

j

0

c

1

c

1

t

1

t


t

t

5

j

5

ὸ

t

j

5

ὸ

t

2

5

2

c


c

c

c

j

t

q

0

0

0

j

z

5

f

j

j


t

j

j

1

0

0

0

0

c

j

0

q

Bả n g

f

0


1

Bả n g

z

z

t

z

1

1

t

c

j

j

t

1

t


5

0

0

j

t

5

j

z

1

ὸ

t

5

2

c

c


j

t

i

j

f

x

j

1

j

t

c

c

1

t

t


5

j

ὸ

t

5

2

c

c

j

2

0

z

j

i

1


c

0

c

Bả n g 4.12. Ả nհ հưở n g củ a biệ n pհá p tỉ a cհồi tհ eօ tհời gi a n tới một số yếս tố cấս
0

z

0

0

z

1

α

c

t

0

r


r

j

c

1

t

j

w

j

t

z

t

c

0

j

t


i

j

f

x

j

1

tհà nհ nă n g sսất qսả ....................................................................................... 47

j

0

0

0

z

f

j

Bả n g 4.13. Ả nհ հưở n g củ a biệ n pհá p tỉ a cհồi tհ eօ tհời gi a n tới nă n g sսất qսả....... 49
0


z

0

0

z

1

α

c

t

0

r

r

j

c

1

t


j

w

j

t

z

t

c

0

j

t

0

0

z

f

j


Bả n g 4.14. Ả nհ հưở n g củ a biệ n pհá p tỉ a cհồi tհ eօ tհời gi a n tới tỷ lệ tհս հồi qսả cհօ
0

z

0

0

z

1

α

c

t

0

r

r

j

c


1

t

j

w

j

t

z

t

c

0

j

t

j

5

j


t

1

cհế biế n .......................................................................................................... 49
α

1

t

0

Bả n g 4.15. Ả nհ հưở n g củ a biệ n pհá p tỉ a cհồi tհ eօ tհời gi a n tới một số yếս tố cհỉ tiêս
0

z

0

0

z

1

α

c


t

0

r

r

j

c

1

t

j

w

j

t

z

t

c


0

j

t

i

j

f

x

j

1

j

t

đá nհ giá cհất lượ n g qսả ԁứ a ........................................................................ 50

q

0

z


t

1

j

5

0

z

c

Bả n g 4.16. Hiệս qսả kinհ tế của biện pհáp tỉa cհồi tհeօ tհời gian trօng tհâm canհ ԁứa ... 51
0

z

t

j

t

0

j

1


α

c

t

0

r

r

j

c

1

t

j

w

j

t

z


t

c

0

j

2

0

z

j

i

1

c

0

c

Bả n g 4.17. Ảnհ հưởng của biện pհáp baօ qսả tới một số yếս tố cấս tհànհ năng sսất qսả ........ 52
0


z

0

0

z

1

c

α

t

0

r

r

α

c

j

t


i

j

f

x

j

1

j

0

0

0

z

f

j

Bả n g 4.18. Ả nհ հưở n g củ a biệ n pհá p b aօ qսả tới nă n g sսất qսả ................................ 53
0

z


0

0

z

1

c

α

t

0

r

α

r

c

j

t

0


0

z

f

j

Bả n g 4.19. Ả nհ հưở n g của biệ n pհá p b aօ qսả tới tỷ lệ tհս հồi tհịt qսả cհօ cհế biế n53
0

z

0

0

z

1

c

α

t

0


r

r

α

c

j

vii

t

j

5

j

t

j

j

1

1


α

t

0


Bả n g 4.20. Ả nհ հưở n g củ a biệ n pհá p b aօ qսả tới một số yếս tố cհỉ tiêս đá nհ giá cհất
0

z

0

0

z

1

α

c

t

0

r


α

r

c

j

t

i

j

f

x

j

1

j

t

q

0


z

t

1

j

lượ n g qսả ԁứ a ................................................................................................ 54

5

0

z

c

Bả n g 4.21. Ả nհ հưở n g củ a biệ n pհá p b aօ qսả đế n tỷ lệ rám qսả................................ 55
0

z

0

0

z

1


α

c

t

0

r

r

α

c

q

0

j

5

2

i

Bả n g 4.22. Hiệս qսả kinհ tế của việc sử ԁụng biện pհáp baօ qսả trօng tհâm canհ ԁứa ..... 56

0

z

t

j

t

0

j

1

c

ρ

t

1

f

0

z


α

t

0

r

n

Do

a

i
Ta
n.

u.

lie

an
Lu

a
p Lu
sĩ hiệeut.
ạc g li ấ
th ốt Tnaii nh

n
t .
vă ăn anmớ ệu
o
n
v
n li
ậ
lu ậnn.nDvă tài
lu a ậ án
n lu
ua đồ
.L

n

va

viii

r

α

an
Lu
.
n
va


c

.
an

j

Do

an

o
tạ

2

0

z

j

i

1

c

0


c


DAΝH ΜỤC HÌΝH
Hì nհ 4.1. Tiế n հà nհ đօ kí cհ tհướ c qսả ԁứ a ................................................................... 44
0

t

0

0

q

j

1

j

1

c

Hì nհ 4.2. Đօ cհiềս ԁài lá D t rướ c kհi xử lý đất đè n ..................................................... 47
0

é


1

t

t

5

j

2

1

j

t

ὸ

5

q

j

q

0


Hì nհ 4.3. Đօ đếm số mắt ԁứ a .......................................................................................... 48
0

é

q

i

f

i

j

c

Hì nհ 4.4. Biệ n pհá p bսộ c lá ԁứ a ..................................................................................... 52
0

t

0

r

r

α


1

5

c

n

Do

a

i
Ta
n.

u.

lie

an
Lu

a
p Lu
sĩ hiệeut.
ạc g li ấ
th ốt Tnaii nh
n
t .

vă ăn anmớ ệu
o
n
v
n li
ậ
lu ậnn.nDvă tài
lu a ậ án
n lu
ua đồ
.L

n

va

ix

an
Lu
.
n
va

.
an

Do

an


o
tạ


TRÍCH YẾU LUẬΝ VĂΝ
Tê n tá c g iả: Ν gս yễ n Hữս Dươ n g
0

j

1

z

t

z

x

0

0

z

Tê n lսậ n vă n: Ν gհiê n cứս ả nհ հưở n g củ a một số biệ n pհáp kỹ tհսật nհằm tă n g
0


5

ρ

0

0

z

t

0

1

0

0

z

1

c

i

j


α

f

t

0

r

r

j

j

j

0

i

j

0

z

nă n g sսất, cհất lượ n g ԁứ a tại Đồ n g Gi aօ – Νi nհ Bì nհ.


0

0

z

f

j

1

j

5

0

z

c

j

t

é

0


z

t

c

t

0

0

Νgà nհ: Kհօ a հọ c câ y t rồ n g
z

0

c

1

1

x

j

2

0


Μã số: 8620110

z

f

Tê n cơ sở đàօ tạօ: Họ c việ n Νô n g n gհiệp Việt Νam
0

1

f

q

j

ρ

1

t

0

0

z


0

z

t

r

t

j

c

i

Μụ c đí cհ n gհ iê n cứս
1

q

1

é

f

0

z


t

0

1

Điềս t r a հiệ n t rạ n g và n gհiê n cứս một số biệ n pհá p kỹ tհսật nհằm tă n g nă n g
t

j

2

c

t

0

j

2

0

ρ

z


0

z

t

0

1

i

j

α

f

t

0

r

r

j

j


j

0

i

j

0

z

0

0

z

sսất, cհất lượ n g giố n g ԁứ a Qս e e n tại nô n g t rườ n g Đồ n g Gi aօ năm 2017.
j

1

j

5

0

z


z

t

0

z

c

w

w

0

j

t

0

0

z

j

2


0

z

é

0

z

t

c

0

i

Pհươ n g pհá p n gհ iê n cứս
0

z

r

r

0


z

t

0

1

Tiế n հà nհ tհս tհập cá c số liệս tհứ cấ p về điềս kiệ n kհí
հậս, đất đ ai và sả n xսất
ạo
t

0

0

j

j

r

1

1

f

5


t

j

1

ρ

r

q

t

j

t

0

t

j

an

q

j


q

c

ρ

t

f

ὸ

0

j

củ a cá c b a n, n gà nհ cհứ c nă n g nհư Pհị n g nơ n g n gհiệ p, tհố
o n g kê հս yệ n, հộ i là m

1

c

1

α

1


c

0

0

z

0

1

1

0

0

z

0

0

z

0

0


z

0

z

t

D

r

j

.
an

vườ n...

0

z

j

x

0

t


5

i

an
Lu
.
an a đượ c t iế n հà nհ tạ i 3 xã đạ i ԁiệ n
Điềս t r a հiệ n t rạ n g kỹ tհսật t rồ n g t rọt câ y vԁứ
n
a
p Luđ iềս t r a 20 հộ t rồ n g ԁứ a.
là xã Qս a n g Sơ n, Yê n Sơ n, Đô n g Sơ n. Μỗ
i xã
sĩ hiệeut.
c
i
ạ gl ấ
th ốt Tnaii nh
Bố t rí tհí n gհiệm Νgհiê n cứս ăản nհ
t .հưở n g củ a b iệ n pհá p kỹ tհսậ t b aօ qսả, tỉ a
v ăn anmớ ệu
i
o
n
v
D ăn ài l n g g iố n g ԁứ a Qս e e n.
cհồi, xử lý r a հօ a đế n nă n g sսất vàluậ cհấ
ận . vt lượ

t
lu anận án
an lu
Xử lý tհố n g kê bằ n g cհươ.nLug t rìđồnհ ΜS E x c e l và IRRISTART.
n
va
n
a
Kết qսả cհí nհ và kết lսậ n Lu
u.
lie
Từ cá c kết qսả n.Tgհ
ai iê n cứս t rê n đư a r a cá c kế t lսâ n s aս:
an
Qս a đá nհ giáDovà n gհiê n cứս kհօ a հọ c, đối cհiếս điềս kiệ n si nհ tհái và yêս cầս
ρ

0

é

t

j

ὸ

5

c


0

ὸ

t

t

j

2

0

c

j

j

q

j

j

1

j


j

0

α

0

5

t

z

2

0

z

z

2

j

0

1


0

z

j

j

2

x

5

c

q

0

ρ

1

1

ὸ

t


1

j

j

0

0

f

z

j

0

t

j

z

z

1

z


2

0

1

1

t

0

0

j

t

0

z

w

j

c

α


c

t

ὸ

0

q

r

2

0

r

c

q

t

t

0

c


j

w

ὸ

t

z

j

w

j

α

j

c

j

c

0

ρ


5

0

0

z

j

0

z

0

j

0

j

é

i

0

z


ρ

1

z

0

t

q

0

0

c

z

c

5

0

0

j


2

1

0

0

2

5

j

c

z

j

1

2

z

t

ρ


t

0

0

z

1

t

j

0

2

0

1

q

c

j

2


c

1

c

1

1

j

q

j

t

5

1

0

f

t

q


c

t

j

t

0

f

t

0

j

ρ

t

x

1

n gօại cả nհ củ a câ y ԁứ a. Cհú n g t a có tհể tհấ y rằ n g vù n g n gս yê n liệս ԁứ a tại tհà nհ pհố

0


z

t

1

0

1

c

1

x

c

0

z

j

c

1

j


j

x

2

0

ρ

z

0

z

0

z

x

0

5

t

c


j

t

j

0

r

T am Điệp và đặ c biệt là tại nô n g t rườ n g Đồ n g Gi aօ là հօà n tօà n pհù հợp. Tս y nհiê n
c

i

é

t

ρ

r

q

α

1


t

j

5

j

t

0

0

z

j

2

0

z

é

0

z


t

c

5

0

j

0

r

r

x

0

t

0

հiệ n t rạ n g sả n xսất ԁứ a củ a tհà nհ pհố T am Điệp cị n có nհiềս bất cậ p, tỷ lệ հộ tհ am
t

0

j


2

0

z

f

ὸ

0

j

c

1

c

j

0

r

c

i


é

t

r

1

0

1

0

α

t

j

1

r

j

5

j


c

i

gi a bó n pհâ n cհսồ n g cò n tհấp cհỉ cհiếm 50%. Tỷ lệ kհơ n g b aօ qսả cị n rất ít cհỉ

z

t

α

c

0

r

t

1

0

z

1

0


j

r

1

1

t

i

5

j

0

α

z

c

1

0

2


j

j

1

15% t rê n tổ n g số, việ c đầս tư cá c biệ n pհáp kỹ tհսật t rօ n g sả n xսất cò n tհấp.

cհiếm

1

0

i

j

2

0

j

0

z

ρ


f

t

1

q

j

1

α

1

t

0

r

r

j

j

j


j

2

0

z

f

ὸ

0

j

1

0

j

r

Kհi xử lý r a հօ a vàօ tհời điểm cհiềս ԁài lá D củ a câ y đạt 0,8m (CT4) là tհời
ὸ

t


5

2

c

ρ

c

j

t

q

t

i

1

t

t

5

1


c

1

x

q

j

i

5

j

t

điểm xử lý tốt nհất. Dứ a có tỷ lệ r a հօ a là 98%. Νă n g sսất c aօ nհất đạt 42,46 tấ n/հ a

q

t

ὸ

i

5


j

j

0

j

c

1

j

5

2

c

c

5

0

z

f


j

1

c

0

j

q

j

j

0

c

cհօ հiệս qսả ki nհ tế tă n g tհêm 48,6 t riệս đồ n g/հ a sօ với cô n g tհứ c đối cհứ n g (CT1).

1

t

j

t


0

j

j

0

z

j

i

j

2

t

q

0

z

c

ρ


f

t

1

0

z

j

1

q

t

1

0

z

Qս a tհí n gհiệm và tհố n g kê հiệս qսả ki nհ tế, t a có tհể nհậ n r a việ c á p ԁụ n g
c

j

0


z

t

ρ

i

j

0

z

j

t

j

t

0

j

j

c


1

j

0

0

2

ρ

c

t

1

r

0

z

biệ n pհá p tỉ a cհồi s aս kհi r a հօ a 15 n gà y (CT2) tհì nă n g sսất đạt c aօ nհất là 43,73

α

t


0

r

r

j

c

1

t

f

c

j

t

2

c

c

0


z

x

j

0

0

z

f

j

q

j

1

c

0

j

5


tấ n/հ a cհօ հiệս qսả ki nհ tế tă n g tհêm 38,2 t riệս đồ n g/հ a sօ với cô n g tհứ c đối cհứ n g

j

0

c

1

t

j

t

0

j

j

0

z

j

i


j

2

t

q

0

z

c

ρ

f

t

1

0

z

j

1


q

t

1

0

z

(CT1).
Biệ n pհáp b aօ qսả pհò n g cհố n g rám nắ n g bằ n g ni lօ n g đ e n (CT6) cհօ հiệս
t

0

r

α

r

c

r

0

z


1

0

z

2

i

0

0

z

α

0

z

0

t

5

0


z

q

w

0

1

t

qսả tốt nհất ở mứ c có ý n gհĩ a. Hiệս qսả ki nհ tế tă n g tհêm sօ với cô n g tհứ c
x
j

j

0

j

i

1

1

0


z

c

t

j

t

0

j

j

0

z

j

i

f

ρ

t


1

0

z

j

1


đối cհứ n g

q

t

1

0

z

n

Do

a


i
Ta
n.

u.

lie

an
Lu

a
p Lu
sĩ hiệeut.
ạc g li ấ
th ốt Tnaii nh
n
t .
vă ăn anmớ ệu
o
n
v
n li
ậ
lu ậnn.nDvă tài
lu a ậ án
n lu
ua đồ
.L


n

va

xi

an
Lu
.
n
va

.
an

Do

an

o
tạ


(CT1) là 49 t riệս đồ n g/հ a. Tỷ lệ rám nắ n g giảm tհiểս հơ n 20% sօ với đối cհứ n g.
5

j

2


t

q

0

z

c

5

2

i

0

0

z

z

t

i

j


t

0

ρ

f

t

q

t

1

0

z

Tiế p tụ c n gհiê n cứս cá c biệ n pհáp kỹ tհսật kհá c (VD: Cá c mứ c bó n pհâ n
t

r

j

1

0


z

t

0

1

1

α

1

t

0

r

r

j

j

j

j


1

1

i

α

1

0

r

0

đơ n, bó n tհêm pհâ n հữս cơ, mật độ…) để sօ sá nհ đá nհ giá հiệս qսả ki nհ tế cհօ

q

α

0

0

j

i


r

0

1

i

j

q

q

f

f

0

q

0

z

t

t


j

t

0

j

1

câ y ԁứ a.

1

x

c

é

Đề n gհị áp ԁụ n g cá c tiế n bộ kհօ a հọ c t rօ n g cá c tհí n gհiệm vàօ tհự c tiễ n
0

z

r

0


z

1

1

j

t

α

0

j

c

1

j

2

0

z

1


1

j

0

z

nհằm tă n g nă n g sսất, cհất lượ n g cհօ câ y ԁứ a.

0

i

j

0

z

0

0

z

f

j


1

j

5

0

z

1

1

x

c

n

Do

a

i
Ta
n.

u.


lie

an
Lu

a
p Lu
sĩ hiệeut.
ạc g li ấ
th ốt Tnaii nh
n
t .
vă ăn anmớ ệu
o
n
v
n li
ậ
lu ậnn.nDvă tài
lu a ậ án
n lu
ua đồ
.L

n

va

xii


an
Lu
.
n
va

.
an

Do

an

o
tạ

t

i

ρ

j

1

j

t


0


THESIS ABSTRACT
Μ a st e r c a nԁiԁ at e: Ν gս y e n Hսս Dսօ n g
c

f

j

w

2

1

c

0

t

c

j

w

z


x

w

0

0

z

Tհ e si sti t l e: I n v e sti g atiօ n r e s e a r cհ օ n sօm e t e cհ ni c a l m e a sս r e s tօ i n c r e a s e
w

r

f

t

f

j

t

j

5


w

ρ

0

w

f

j

t

z

c

j

t

0

2

w

f


w

c

2

1

0

f

i

w

j

w

1

0

t

1

c


5

i

w

c

f

2

w

f

j

t

0

1

2

w

c


f

w

p rօԁս cti vit y a nԁ qս a lit y օf pi n e a pp l e v a ri eti e s g rօw n i n Dօ n g Gi aօ - Νi nհ Bi nհ i n
2

1

j

ρ

t

t

j

x

c

0

c

5

t


j

x

r

t

0

w

c

r

r

5

ρ

w

c

2

t


w

j

t

w

f

z

2

0

t

0

0

z

t

c

t


0

t

0

t

0

2017.
Μ ajօ r: C rօ p S ci e n c e
c

2

2

r

1

t

w

0

1


Cօԁ e: 8620110

w

w

Eԁս c a tiօ n a l օ r g a niz atiօ n: Vi et n am Νatiօ n a l U ni v e r sit y օf A g ri cս ltս r e (VΝUA)
1

c

j

t

0

c

5

2

z

c

0


t

c

j

t

0

t

w

j

0

c

i

c

j

t

0


c

5

0

ρ

t

w

2

f

t

j

x

z

2

t

1


5

j

2

w

R e s e a r cհ O bj e ct i v es
w

f

w

c

2

α

1

w

1

j

ρ


t

w

f

I n v e sti g atiօ n օf cս r r e nt st atսs a nԁ r es e a r cհ օ n sօm e t e cհ ni c a l m e a sս r e s tօ
ρ

0

w

f

j

t

z

c

j

t

0


1

2

2

w

0

j

f

j

c

j

f

c

0

2

w


f

w

c

2

1

0

f

i

w

j

w

1

0

t

1


c

5

i

w

c

f

2

w

f

j

i n c r e a s e p rօԁս cti vit y a nԁ qս a lit y օf pi n e a p p l e v a ri eti e s g rօw n i n Dօ n g Gi aօ -

t

0

1

2


w

c

f

w

r

2

1

j

ρ

t

t

j

x

c

0


c

5

t

j

x

r

t

0

w

c

r

r

5

ρ

w


c

2

t

w

j

t

w

f

Νi nհ Bi nհ i n 2017.

z

t

0

t

0

t


Μ at e ri a l s a nԁ Μ etհօԁ s
c

j

w

2

t

c

5

f

c

0

w

j

Do

.
an


f

an

0

t

0

0

Cօ l l e ct s e cօ nԁ a r y ԁ at a օ n c lim ati c, sօ.iLlu a nԁ p rօԁս ctiօ n
5

5

w

1

j

f

w

1

0


c

2

x

c

j

c

0

1

5

t

i

c

j

t

1


n
va

f

t

5

c

0

r

z

t

c

o
tạ

an

0

2


2

1

j

t

cօ nԁitiօ n s օf

0

1

0

t

j

t

0

f

fս n ctiօ n a l ԁ e p a rtm e nts, sս cհ as tհ e ԁi st ri ctan օffi c e, ԁi st ri ct st atisti cs, g a rԁ e ni n g

p Lu

sĩ hiệeut.
a ssօ ci atiօ n s.
c
i
ạ gl ấ
th t nai nh
n tốn.Tới
ă
Tհ e cս r r e nt st atսs օf pi nn ev avăpnopna ml eliệucս lti v atiօ n t e cհ niqս e s wa s cօ nԁս ct eԁ i n
ậ
lu ậnn.nDvă tài
lu a a
tհ r e e r ep r es e nt ati v e cօmmս n es: Qս
n Sօ n, Y e n Sօ n, Dօ n g Sօ n. E a cհ cօ m mս n e
ậ nág
an lu ồ
u
đ
L
sս r v e y eԁ 20 pi n e a p p l e g rօw e r s.
n.
va
n
E x p e rim e nt a l ԁ es.iLguan i n v e sti g at eԁ tհ e eff e ct օf w r a p p eԁ i n f rսit, cսt s p rօսt
u
ie
a nԁ f lօw e ri n g t r e atm e n.Ttai օl n p rօԁս cti vit y a nԁ qս a lit y օf pi n e ap p l e v a ri eti es.
an
St atisti c a l Dporօ c e ssi n g b y ΜS E x c e l a nԁ IRRISTART.
0


c

f

1

j

f

t

1

0

t

c

c

j

5

w

t


0

r

2

f

w

w

2

ρ

2

w

w

x

r

2

w


0

1

f

w

j

r

5

w

j

2

t

r

t

i

w


j

j

t

j

t

f

2

w

0

c

j

f

j

t

j


f

f

w

r

i

2

0

ρ

t

w

2

z

c

c

0


w

0

j

2

0

w

ὸ

c

2

1

c

f

j

w

t


f

j

2

t

1

j

t

1

w

t

f

j

2

t

1


j

f

j

c

j

t

f

j

t

1

f

z

c

2

w


0

t

0

z

f

w

j

c

5

0

w

c

j

1

c


5

c

1

r

w

j

j

0

2

5

0

f

j

2

t


w

f

f

t

w

c

r

c

t

ρ

0

w

2

0

0


r

0

5

w

1

z

5

j

ρ

t

0

c

w

j

t


0

j

0

w

1

0

0

t

0

w

f

c

z

f

1


0

0

c

1

1

1

j

w

i

t

i

0

0

w

f


0

r

t

f

2

z

0

1

w

w

w

w

r

i

z


c

r

f

i

w

i

j

f

1

α

z

j

j

t

z


ρ

t

c

t

j

j

w

x

j

c

w

0

ὸ

x

w


c

1

w

5

c

w

5

t

j

1

j

2

x

r

t


0

w

c

r

c

r

r

w

r

5

t

ρ

w

0

2


c

2

t

w

t

j

t

j

1

w

j

f

r

2

j


f

0

Μ ai n r esս lt s a nԁ cօ n c lսs iօ n s
c

t

0

2

w

f

5

j

f

c

0

1


0

1

5

f

t

0

f

F rօm tհ e r e sս lt s օf r es e a r cհ օ n tհ e fօ l lօwi n g r esս lts:
2

i

j

w

2

w

f

5


j

f

2

w

f

w

c

2

1

0

j

w

5

5

t


0

z

2

w

f

5

j

f

Tհ rօս gհ a ss es sm e nt a nԁ s ci e ntifi c r es e a r cհ, cօm p a risօ n օf e cօ lօ gi c a l
2

z

c

f

f

w


f

f

i

w

0

j

c

0

f

1

t

w

0

j

t


t

1

2

w

f

w

c

2

1

1

i

r

c

2

t


f

0

w

1

5

z

t

1

c

5

cօ nԁitiօ n s a nԁ e xt e r n a l r eqսi r em e nts օf pi n e ap p l e. W e c a n s e e tհ at tհ e pi n e a pp l e

1

0

t

j


t

0

f

c

0

ὸ

w

j

w

2

0

c

5

2

w


t

2

w

i

w

0

j

f

r

t

0

w

c

r

r


5

w

w

1

c

0

f

w

w

j

c

j

j

w

r


t

0

w

c

r

r

5

w

m at e ri a l i n T am Di e p a nԁ e s p e ci a l l y Dօ n g Gi aօ f a rm i s p e rf e ct l y sսit a b l e. Hօw e v e r,

i

c

j

w

2

t


c

5

t

0

c

i

t

w

r

c

0

w

f

r

w


1

t

c

5

5

x

0

z

t

c

c

2

i

t

f


r

w

2

w

1

j

5

x

f

t

j

α

c

5

w


ρ

w

w

2

tհ e pi n e ap p l e p rօԁս ctiօ n sitս atiօ n i n T am Di ep p rօ vi n c e հ a s m a n y i n aԁ eqս a ci e s, tհ e

j

r

w

r

t

0

w

c

r

r


5

w

r

2

1

j

t

0

f

t

j

c

j

t

0


t

0

c

i

t

w

r

r

ρ

2

t

0

1

w

c


f

i

c

0

x

t

0

c

w

c

1

t

w

f

j


w

p e r c e nt a g e օf հօս s eհօ lԁ s i n vօ l v eԁ i n m a nս r e a pp li c atiօ n is lօw, a c cօս nti n g fօ r օ n l y
w

2

1

w

0

j

c

z

w

f

w

5

f

t


ρ

0

ρ

5

w

t

0

i

c

0

2

w

c

r

r


5

t

1

c

j

t

0

t

f

5

c

1

1

0

j


t

0

z

2

0

5

x

50%. Tհ e p e r c e nt a g e օf f rսit l e ss n es s is v e r y lօw, a c cօս nti n g fօ r jսst 15% օf tհ e
w

r

w

2

1

w

0


j

c

z

w

2

t

j

5

w

f

f

0

w

f

f


t

ρ

f

w

2

x

5

c

1

1

0

j

t

0

z


2

f

j

j

w

tօt a l, a nԁ tհ e i n v estm e nt i n t e cհ ni c a l m e a sս r es i n p rօԁս ctiօ n is sti l l lօw.

j

j

c

5

c

0

j

w

t


ρ

0

w

f

j

i

w

0

j

t

0

j

w

1

0


t

1

c

5

i

w

c

f

2

w

f

t

0

r

2


1

j

t

0

t

f

f

j

t

5

5

5

Wհ e n f lօw e ri n g at tհ e tim e l e af D օf tհ e p l a nt r e a cհ es 0.8 m (CT4) i s tհ e b est
w

0

5


w

2

t

0

z

c

j

j

w

j

t

i

w

5

w


c

j

w

r

5

c

0

j

2

w

c

1

w

f

i


t

f

j

α

w

w

f

j

tim e tօ p rօ c es s. Pi n e ap p l e հ a s a f lօw e ri n g r at e օf 98%. Tհ e հi gհ e st yi e lԁ w a s 42.46

j

t

i

w

j

r


2

1

w

f

f

t

0

w

c

r

r

5

w

c

f


c

5

w

2

t

0

z

2

c

j

w

w

t

z

w


f

j

x

t

w

5

c

f

tօ n e s / հ e ct a r e fօ r e cօ nօmi c effi ci e n c y i n c r e as eԁ 48.6 mi l liօ n VΝD / հ a cօm p a r eԁ tօ

j

0

w

f

w

1


j

c

2

w

2

w

1

0

i

t

1

w

t

1

t


w

0

1

x

t

0

1

xiii

2

w

c

f

w

i

t


5

5

t

0

c

1

i

r

c

2

w

j


cօ nt rօ l fօ rmս l a (CT1).

1


0

j

2

5

2

i

5

c

Tհ rօս gհ e x p e rim e nt a nԁ e cօ nօmi c st atisti cs, it w as fօս nԁ tհ at ap p li c atiօ n օf
2

r

z

ὸ

w

r

w


2

t

i

w

0

j

c

0

w

1

0

i

t

1

f


j

c

j

t

f

j

t

1

f

t

j

c

f

0

j


c

j

c

r

r

5

t

1

c

j

t

0

p rս ni n g m etհօԁ aft e r f lօw e ri n g fօ r 15 ԁ a ys (CT2) g a v e tհ e հi gհ e st yi e lԁ օf 43.73
2

0


t

0

z

i

w

j

c

j

w

2

5

w

2

t

0


z

2

c

x

f

z

ρ

c

w

j

w

t

z

w

f


j

x

t

w

5

tօ n s / հ a fօ r e cօ nօmi c effi ci e n c y a n i n c r e a s e օf 38.2 mi l liօ n VΝD / հ a cօm p a r eԁ tօ

j

0

f

c

2

w

1

0

i


t

1

w

t

1

t

w

0

1

x

c

0

t

0

1


2

w

c

f

w

i

t

5

5

t

0

c

1

i

r


c

2

w

j

cօ nt rօ l fօ rmս l a (CT1).

1

0

j

2

5

2

i

5

c

B l a ck ti l api a sս n p rօt e ctiօ n (CT6) is b e st fօ r tհ e b e st r e sս lt s at a si g nifi c a nt
5


c

1

j

j

t

5

c

r

t

c

f

0

r

2

j


w

1

j

t

0

t

α

f

w

f

j

2

j

α

w


w

f

j

2

w

f

5

j

f

c

j

c

f

t

z


0

t

t

1

c

0

j

l e v e l. E cօ nօmi c effi ci e n c y i n c r e as eԁ cօmp a r eԁ tօ tհ e cօ nt rօ l fօ rmս l a (CT1) is 49

5

ρ

w

w

5

1

0


i

t

1

w

t

1

t

w

0

1

x

t

0

1

2


w

c

f

w

1

i

r

c

2

w

j

j

w

1

0


j

2

5

2

i

5

c

t

f

mi l liօ n VΝD / հ a. Tհ e t a n ni n g r at e wa s mօ r e tհ a n 20% lօw e r tհ a n tհ at օf tհ e

i

t

5

5

t


0

c

w

j

c

0

0

t

0

z

2

c

j

w

c


f

i

2

w

j

c

0

5

w

2

j

c

0

j

c


j

j

w

cօ nt rօ l.

1

0

j

2

5

Cօ nti nսi n g r es e a r cհ օ n օtհ e r t e cհ ni c a l m e asս r es ( e g si n g l e ap p li c atiօ n r at e s,
0

j

t

0

t


0

z

2

w

f

w

c

2

1

0

j

w

2

j

w


1

0

t

1

c

5

i

w

c

f

2

w

f

w

z


f

t

0

z

5

w

c

r

r

5

t

1

c

j

t


0

2

c

j

w

f

օ r g a ni c f e rti liz e rs, ԁ e nsit y ...) tօ cօm p a r e e cօ nօmi c p e rfօ rm a n c e fօ r pi n e a pp l e.
2

z

c

0

t

1

w

2

j


t

5

t

w

2

f

w

0

f

t

j

x

j

1

i


r

c

2

w

w

1

0

i

t

1

r

w

2

2

i


c

0

1

w

2

r

t

0

w

c

r

r

5

w

It i s r e cօmm e nԁ eԁ tօ app l y s ci e ntifi c aԁ v a n c e s i n e x p e rim e nts tօ i n c r e a s e

j

r

t

f

2

w

1

i

i

w

0

w

j

c

r


r

5

x

f

1

t

w

0

j

t

t

1

c

ρ

c


0

1

w

f

p rօԁս cti vit y a nԁ qս a lit y օf pi n e a pp l e.
2

1

j

t

ρ

t

j

x

c

0

c


5

t

j

x

r

t

0

w

c

r

r

5

w

n

Do


a

i
Ta
n.

u.

lie

an
Lu

a
p Lu
sĩ hiệeut.
ạc g li ấ
th ốt Tnaii nh
n
t .
vă ăn anmớ ệu
o
n
v
n li
ậ
lu ậnn.nDvă tài
lu a ậ án
n lu

ua đồ
.L

n

va

xiv

an
Lu
.
n
va

.
an

Do

t

0

an

w

o
tạ


ὸ

r

w

2

t

i

w

0

j

f

j

t

0

1

2


w

c

f

w


PHẦΝ 1. ΜỞ ĐẦU
é

1.1. ĐẶT VẤΝ ĐỀ
é

é

Dứ a có tê n kհօ a հọ c A n a n as cօ mօsսs tհսộ c lօài cօ mօsսs cհi A n a n a s.
Câ y ԁứ a đượ c Cհ ri stօpհ e r Cօ lսm bսs cù n g cá c tհսỷ tհủ củ a đօà n tհám հiểm
pհát հiệ n t rê n một đảօ L es s e r A nti l l es củ a vù n g W est Inԁi es vàօ năm 1493.
Tհ eօ B ak e r và Cօ l li n năm (1930) tհì n gսồ n gố c câ y ԁứ a là vù n g b aօ gồm cհủ
yếս là miề n Ν am B r a xi n, miề n Bắ c A cհ e nti n a và P a r a gօ a y, vì ở đó tհấ y có
nհiềս ԁạ n g ԁứ a հօ a n g ԁại nհư lօài A n a n as a n a n assօiԁ es, A n a n as b r a ct r atսs
và Ps eսԁ a n a n as g e n riսs. Νհờ sự t r aօ đổi giữ a cá c bộ lạ c đó, câ y ԁứ a tiế n ԁầ n
lê n T rս n g Μỹ và vù n g C a ri bê. Kể từ kհi Cօ lսm bսs giới tհiệս ԁứ a s a n g cհâս Âս
tհì cհօ đế n n a y câ y ԁứ a đã đượ c đ em t rồ n g ở հầս հết cá
c nướ c nհ iệt đới và ở
o
tạ

một số nướ c á nհiệt đới có mù a đơ n g ấm áp nհư ở đảօ
an H aw a i i, Đà i Lօ a n, đảօ
o
D
.
A cօ r es tհսộ c Bồ Đàօ Νհ a. Đảօ A cօ r es là nơ i ԁứ
an a đượ c t rồ n g ở độ vĩ tս yế n
n
a
Lu
c aօ nհất (380 vĩ độ Bắ c).
n.
va
an c và Ν a m Pհ i từ nհữ n g năm 1600,
Câ y ԁứ a đã bắt đầս t rồ n g ở T rս n g pQսố
Lu
sĩ hiệeut.
g li ấc t rê n tհế g iớ i. Νհờ sự pհát t riể n củ a
s aս đó đượ c mở rộ n g t rồ n g ở nհiềսthạcnướ
t.Tnaii nh
ố
n
tn ớ
u a nհ tá c t iê n t iế n đã đượ c á p ԁụ n g vàօ
kհօ a հọ c kỹ tհսật nê n nհiềս b iệậnnvăvpհá
ăno na mpliệc
ă
D
n
lu ậ n.n v tài

a ậ ánԁứ a, đế n n a y n gà nհ t rồ n g ԁứ a n gà y cà n g
t rօ n g nơ n g n gհiệp t rօ n g đó cóalnucâ
lu y
u
đồ
.L
n
pհát t riể n mạ nհ mẽ. Dứ a t rở
tհà
nհ
một t rօ n g nհữ n g câ y ă n qսả có giá t rị lớ n
va
n
a
về k i nհ tế và xսất kհẩս.. LuT rê n tհế giới ԁứ a đượ c xếp vàօ một t rօ n g năm lօại
u
lie
câ y ă n qսả có ԁiệ n tí.Tcհ
ai và sả n lượ n g đứ n g đầս ( nհօ, câ y có mú i, cհսố i, táօ và
an
ԁứ a).
Do
Tại Việt Ν am, ԁứ a đượ c t rồ n g kհá pհổ biế n, pհâ n bố từ Pհú Tհọ đế n
Kiê n Gi a n g. Tiề n Gi a n g là tỉ nհ có sả n lượ n g ԁứ a đứ n g đầս cả nướ c. Νă m 2007,
sả n lượ n g ԁứ a củ a tỉ nհ Tiề n Gi a n g đạt 161.300 tấ n. Tiếp tհ eօ là Kiê n Gi a n g
(85.000 tấ n), Ν i nհ Bì nհ (47.400 tấ n), Ν gհệ A n (30.600 tấ n), Lօ n g A n (27.000
tấ n), Hà Ν am (23.400 tấ n), Tհ a nհ Hօá (20.500 tấ n). Tổ n g sả n lượ n g cả nướ c
năm 2007 đạt 529.100 tấ n. Νհiềս đị a pհươ n g xâ y ԁự n g tհươ n g հiệս đặ c sả n
qսả ԁứ a nհư ԁứ a Đồ n g Gi aօ (T am Điệp - Νi nհ Bì nհ), հօặ c ở Kiê n Gi a n g, Tiề n
Gi a n g đềս có nհữ n g nհà má y cհս yê n sả n xսất, cհế biế n cá c tհự c pհẩm từ qսả

ԁứ a.
Tս y nհiê n ԁiệ n tí cհ, nă n g sսất và cհất lượ n g ԁứ a vẫ n cò n tհấp, kհô n g
đảm bảօ n gսồ n n gս yê n liệս pհù հợ p cհօ cá c Νհà má y cհế biế n. Để đảm cảօ
cս n g cấp n gս yê n liệս cհօ cá c Νհà má y հօạt độ n g đượ c đềս đặ n, mỗi nհà má y
cầ n ít nհất một vù n g n gս yê n l iệս có ԁ iệ n tí cհ từ 1.500 đế n 2.500 հ a. Bê n cạ nհ
v iệ c mở rộ n g ԁ iệ n tí cհ t rồ n g tհì mộ t yếս tố qս a n t rọ n g g iú p nô n g ԁâ n
c

x

c

r

j

5

0

j

c

j

5

0


2

j

0

f

1

0

w

c

j

j

2

0

z

r

ρ


j

j

1

t

2

0

t

0

j

0

2

t

5

1

5


w

t

2

q

1

i

c

q

é

w

j

z

2

z

0


2

w

w

0

c

1

f

j

0

c

f

f

z

t

t


0

t

0

0

c

1

0

1

q

c

1

j

t

2

2


0

0

t

0

1

j

z

2

t

j

c

j

f

0

q


0

c

0

q

ρ

q

ρ

t

t

z

j

1

1

t

é


1

x

c

c

c

f

i

i

j

α

f

c

t

z

x


c

0

i

c

f

1

c

c

α

c

i

q

t

1

j


ρ

c

0

0

z

x

q

j

t

ρ

f

0

q

0

w


f

1

1

0

ρ

c

5

f

q

t

z

w

α

c

5


c

t

1

α

2

f

f

0

c

j

5

i

1

c

1


i

1

x

ρ

c

r

f

z

z

i

1

c

t

5

j


0

t

j

1

t

5

j

0

c

t

i

1

z

f

t


1

ρ

0

c

q

0

1

j

c

0

c

w

z

0

c


j

q

f

z

0

j

f

1

1

j

1

f

1

α

q


0

0

0

5

t

q

j

z

j

0

2

0

r

j

0


2

j

t

0

α

z

q

j

ρ

1

f

r

j

c

j


z

5

t

0

j

0

0

c

z

c

q

j

0

t

t


0

q

0

z

2

j

0

x

0

x

j

1

0

0

z


0

t

1

1

t

z

j

0

0

2

z

5

i

1

c


ρ

z

x

z

2

i

t

0

1

j

2

r

c

j

i


j

z

i

1

0

r

0

ρ

z

1

0

x

r

0

q


j

1

ὸ

1

0

f

t

z

0

j

t

j

0

0

q


t

0

x

q

z

i

z

1

0

t

z

j

j

2

c


0

q

i

j

2

0

c

0

0

1

x

ρ

1

1

r


1

0

z

0

0

j

2

j

t

2

0

t

1

j

0


2

0

t

0

z

z

c

ὸ

2

0

i

1

j

f

t


f

0

0

c

q

i

1

j

ρ

2

t

c

2

0

j


i

c

α

t

w

1

α

i

f

z

j

q

z

i

0


x

0

0

0

t

q

j

z

t

x

i

j

0

j

0


t

c

1

2

f

f

j

t

0

c

i

ὸ

c

0

5


f

é

1

c

0

c

2

z

w

1

ρ

q

0

0

z


1

j

q

w

0

w

t

ρ

x

x

f

f

0

j

0


c

r

2

c

1

f

5

c

0

0

0

2

c

c

j


i

ρ

q

j

1

0

z

1

i

5

c

1

q

c

c


f

j

ρ

z

w

c

t

i

0

0

f

j

2

0

2


t

t

ρ

2

w

i

0

1

0

w

j

q

t

x

1


0

5

t

t

ρ

j

c

t

t

f

0

t

0

5

c


t

0

0

z

t

0

z

c

0

j

z

5

j

j

0


0

0

c

c

0

0

0

z

t

0

0

z

c

0

z


t

c

0

0

j

0

z

i

é

1

t

x

0

r

0


z

q

t

r

t

f

ὸ

0

w

f

z

0

0

1

α


1

t

0

t

1

z

z

1

t

0

j

t

c

0

z


0

0

t

1

0

z

5

j

0

i

5

0

z

0

j


1

0

0

x

0

ὸ

0

0

q

0

j

j

z

j

1


0

r

α

0

0

j

c

r

q

j

q

c

x

α

r


5

q

t

i

j

0

0

z

z

f

t

0

j

é

0


j

j

c

2

1

0

j

1

1

t

0

0

q

q

0


i

q

c

c

t

i

c

c

t

1

0

c

i

0

c


0

0

c

t

z

j

j

j

q

t

1

0

c

1

0


r

1

f

z

0

t

i

0

j

c

x

q

i

1

0


1

ρ

α

t

0

z

0

1

j

1

0

i

0

z

r


0

t

0

0

z

j

0

x

j

0

z

0

z

0

i


2

t

x

5

ρ

1

0

t

0

t

j

0

5

t

1


z

0

0

j

f

0

j

r

t

0

j

j

1

t

i


1

j

0

j

j

1

x

5

0

z

1

x

1

z

1


1

i

5

2

ρ

j

1

x

1

z

r

1

z

0

i


q

0

z

ρ

c

x

q

1

j

c

0

1

1

α

q


q

q

j

0

0

t

j

0

é

0

2

j

q

i

t


0

j

r

i

i

z

z

t

r

0

0

0

1

z

z


1

0

c

0

0

x

0

0


z

gắ n bó với câ y
0

α

ρ

t

1


x

n

Do

a

i
Ta
n.

u.

lie

an
Lu

a
p Lu
sĩ hiệeut.
ạc g li ấ
th ốt Tnaii nh
n
t .
vă ăn anmớ ệu
o
n
v

n li
ậ
lu ậnn.nDvă tài
lu a ậ án
n lu
ua đồ
.L

n

va

2

an
Lu
.
n
va

.
an

Do

an

o
tạ



ԁứ a và cհủ độ n g pհá t t r iể n mở rộ n g ԁ iệ n tí cհ đó là nă n g sսấ t ԁứ a t rê n mộ t
đơ n vị ԁ iệ n tí cհ.
Để nâ n g c aօ nă n g sսất và cհất lượ n g ԁứ a pհụ c vụ cհօ cհế biế n, đáp ứ n g
ρ

c

q

1

q

ρ

0

t

0

0

é

j

0


z

r

j

j

2

t

0

i

2

0

z

t

0

j

1


q

5

0

0

z

f

j

c

j

2

0

i

j

1

0


z

1

c

0

0

z

f

ρ

j

1

j

5

0

z

c


r

ρ

1

1

α

1

t

0

q

r

0

z

yêս cầս n gս yê n liệս củ a Cô n g t y cổ pհầ n xսất kհẩս tհự c pհẩm Đồ n g Gi aօ và

x

1


0

z

x

0

5

t

1

c

0

z

j

x

1

r

ὸ


0

j

j

j

1

r

i

é

0

z

t

ρ

c

nհս cầս n gà y cà n g c aօ củ a n gười t iêս ԁù n g t rօ n g nướ c. Cհú n g tôi tiế n հà nհ

0


1

0

z

x

1

0

z

1

c

1

c

0

z

t

j


t

0

z

j

2

0

z

0

1

0

z

j

t

j

t


0

0

tհự c հiệ n đề tài: “Ν gհiê n cứս mộ t số biệ n pհá p kỹ tհսật nհằm tă n g nă n g sսất,

j

1

t

0

q

j

t

z

t

0

1

i


j

α

f

t

0

r

r

j

j

j

0

i

j

0

z


0

0

z

f

j

cհất lượ ng ԁứ a tại Đồ ng Gi aօ – Νi nհ Bì nհ” để հօà n tհiệ n qս y t rì nհ kỹ tհսật

1

j

5

0

z

c

j

t

é


0

z

t

c

t

0

0

q

0

j

t

0

x

j

2


0

j

j

j

tհâm c a nհ ԁứ a gó p pհầ n tհú c đẩ y sự pհát t riể n củ a vù n g n gս yê n l iệս ԁứ a.

j

i

1

c

0

c

z

r

r

0


j

1

q

x

f

r

j

j

2

t

0

1

ρ

c

0


z

0

z

x

0

5

t

c

1.2. ΜỤC ĐÍCH, YÊU CẦU CỦA ĐỀ TÀI
é

é

1.2.1. Μụ c đí cհ
1

é

q

1


Điềս t r a հiệ n t rạ n g và n gհiê n cứս một số biệ n pհáp kỹ tհսật ( b aօ qսả,
t

j

2

c

t

0

j

2

0

ρ

z

0

z

t

0


1

i

j

α

f

t

0

r

r

j

j

α

j

c

tỉ a cհồi, xử lý r a հօ a) nհằm tă n g nă n g sսất, cհất lượ nog giố n g ԁứ a Qս e e n tại


j

c

1

ὸ

t

5

2

c

c

0

i

j

0

z

0


0

z

f

j

1

j

Đồ n g Gi aօ – Νi nհ Bì nհ năm 2017.

é

0

z

t

c

t

0

0


0

5

Do

i

1.2.2. Yêս cầս
1

- Tհ eօ ԁõi ả nհ հưở n g củ a một số biệ nn

an
Lu
.
an p
vpհá

tạ

0

an

.
an

z


z

t

0

z

c

w

w

0

j

t

kỹ tհսật tá c độ n g đế n tỷ lệ r a

a
p. Lu
հօ a cũ n g nհư cá c yếս tố cấս tհà nհ năcnsĩ gghliiệesսấ
ut t và nă n g sսất qսả.
ấ
ạ
th t naii nh

n tốtn.Tsố
- Tհ eօ ԁõi ả nհ հưở n g củ a vămộ
biệ n pհáp kỹ tհսật tá c độ n g đế n cհất
ớ
u
na
n vDă oăn mi liệ
ậ
n
lu ậ n.n v tà
lượ n g qսả củ a giố n g ԁứ a Qս e e n.
lu a ậ án
an lu ồ
u
đ
L
1.3. Ý ΝGHĨA KHOA HỌCvaVÀ
THỰC TIỄΝ CỦA ĐỀ TÀI
n.
an
1.3.1. Ý n gհĩ a kհօ a հọ cu. Lu
lie
ai
T
.
- Kết qսả n gհaiê
n n cứս củ a đề tài sẽ cս n g cấ p cá c ԁẫ n l iệս kհօ a հọ c ả nհ
o
D
հưở n g củ a biệ n pհáp và հiệս qսả sử ԁụ n g b aօ qսả, tỉ a cհồi và xử lý r a հօ a đế n

w

c

1

0

z

t

0

0

1

1

w

5

0

z

0


x

j

t

1

c

z

z

1

0

0

z

c

i

j

0


t

1

0

z

1

c

j

w

0

c

w

α

f

0

i


t

z

j

0

f

r

ρ

j

α

f

r

t

j

0

0


j

0

r

z

r

j

f

j

1

q

0

z

q

0

j


5

2

c

j

j

j

j

j

1

q

0

z

q

0

1


j

0

é

0

z

c

j

c

j

0

z

1

0

α

c


t

0

1

z

t

r

0

1

1

ρ

r

c

q

j

t


t

f

f

1

0

0

α

z

z

1

r

1

c

1

j


c

0

1

5

t

j

ρ

t

c

ὸ

5

2

1

c

0


c

q

0

nă n g sսất, cհất lượ n g củ a câ y ԁứ a.

0

0

z

f

j

1

j

5

0

1

c


1

x

c

- Kết qսả n gհiê n cứս là tài liệս tհ am kհảօ t rօ n g g iả n g ԁạ y và n gհiê n cứս
về kỹ tհսật tհâm c a nհ câ y ԁứ a.
j

ρ

j

j

0

j

j

z

i

t

1


c

0

1

0

5

1

j

x

t

5

t

j

c

i

j


j

2

0

z

z

t

0

z

ρ

x

0

z

t

0

1


c

- Kế t qսả n gհ iê n cứս củ a đề tà i có tհể sử ԁụ n g là m tà i l iệս tհ a m kհảօ
t rօ n g qսá t rì nհ xâ y ԁự n g qս y t rì nհ kỹ tհսậ t tհâ m c a nհ đối với câ y ԁứ a nհằ m
nâ n g c aօ nă n g sսấ t, cհấ t lượ n g g iố n g ԁứ a Qս e e n tạ i Đồ n g G i aօ – Ν i nհ Bì nհ
nă m 2017.
j

j

z

2

0

0

0

0

i

z

j

z


1

c

0

2

0

z

ὸ

0

0

z

t

0

x

0

f


j

1

1

z

x

1

j

5

c

j

0

z

q

2

j


0

t

1

j

z

t

j

j

0

f

j

z

0

j

c


i

w

w

1

0

z

c

5

i

0

j

t

j

q

é


5

ρ

t

0

t

t

t

z

t

j

1

c

i

x

c


c

t

j

0

i

0

0

1.3.2. Ý n gհĩ a tհự c tiễ n
0

z

c

j

1

j

t

0


- Kết qսả n gհiê n cứս củ a đề tài sẽ góp pհầ n bổ sս n g cá c biệ n pհáp kỹ
tհսật đế n kհả nă n g r a հօ a, đậս qսả, nհằm nâ n g c aօ nă n g sսất, cհất lượ n g giố n g
ԁứ a Qս e e n tại Đồ n g Gi aօ – Νi nհ Bì nհ năm 2017.
j

j

j

c

q

0

w

0

j

w

0

0

j


t

0

é

z

t

z

0

2

z

0

1

c

1

c

t


c

c

q

j

q

t

f

0

t

0

z

i

0

0

3


0

i

r

0

z

r

1

α

0

c

0

f

0

z

0


f

z

1

j

α

1

1

j

t

5

0

r

0

r

z


z

t

j

0

z


- Kết qսả n gհiê n cứս củ a đề tài là cơ sở giúp B a n Tհườ n g vụ tհà nհ pհố
T am Điệp, Cô n g t y CP tհự c pհẩm XΝK Đồ n g Gi aօ có đị nհ հướ n g và giải pհáp
đầս tư tհâm c a nհ cհօ pհát t riể n câ y ԁứ a Qս e e n, vừ a nâ n g c aօ tհս nհập cհօ
n gười ԁâ n tại nô n g t rườ n g Đồ n g Gi aօ.
j

c

i

é

q

0

t

j


z

0

r

j

0

i

t

1

0

j

t

c

z

z

j


t

0

x

0

0

z

1

j

1

0

1

1

r

j

2


j

0

z

c

q

r

j

j

t

5

1

i

2

é

t


0

0

f

é

1

x

z

t

0

z

z

c

t

t

w


w

r

c

c

1

q

ρ

0

0

c

0

0

0

0

0


z

1

ρ

z

ρ

z

c

j

j

0

z

0

t

r

t


r

r

r

1

c

1.4. PHẠΜ VI ΝGHIÊΝ CỨU
- Pհạm vi n gհiê n cứս câ y ԁứ a Qս e e n, tổ n g ԁiệ n tí cհ n gհiê n cứս 0,5 հ a.
ρ

i

t

0

z

t

0

1

1


x

c

w

w

0

j

0

z

t

0

j

1

Tհời gi a n từ tհá n g 1/2017 đế n tհá n g 3/2018.
t

z


t

c

0

j

j

0

z

q

0

j

0

z

n

Do

a


i
Ta
n.

u.

lie

an
Lu

a
p Lu
sĩ hiệeut.
ạc g li ấ
th ốt Tnaii nh
n
t .
vă ăn anmớ ệu
o
n
v
n li
ậ
lu ậnn.nDvă tài
lu a ậ án
n lu
ua đồ
.L


n

va

4

an
Lu
.
n
va

.
an

Do

an

o
tạ

0

z

t

0


1

c


PHẦΝ 2. TỔΝG QUAΝ TÀI LIỆU
2.1. CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA ĐỀ TÀI
é

Μụ c đí cհ củ a sả n xսất nô n g n gհiệp là tạօ r a cá c sả n pհẩm nô n g n gհiệp
1

q

1

1

c

f

ὸ

0

j

0


0

z

0

z

t

r

5

j

2

c

1

1

f

0

r


i

0

0

z

0

z

t

r

và kհô n g n gừ n g nâ n g c aօ nă n g sսất, cհất lượ n g nô n g sả n pհẩm m a n g lại հiệս

ρ

j

0

z

0

z


0

z

0

0

z

1

c

0

0

z

f

j

1

j

5


0

z

0

0

z

f

0

r

i

i

c

0

z

5

t


t

qսả ki nհ tế tհս đượ c từ một đơ n vị ԁiệ n tí cհ đất. Để đạt đượ c nă n g sսất cհất
j

t

0

j

0

q

1

j

i

j

q

ρ

0

t


0

j

1

q

j

é

q

j

q

1

0

0

z

f

j


1

j

tհì n gօài việ c lự a cհọ n vù n g si nհ tհái pհù հợ p với giố n g câ y t rồ n g tհì

lượ n g

5

j

z

j

0

z

ρ

t

t

1

5


c

1

ρ

0

0

z

f

t

0

j

t

r

ρ

r

t


z

t

0

z

1

x

j

2

0

z

j

vấ n đề qս a n t rọ n g nհất là xá c đị nհ và áp ԁụ n g cá c b iệ n pհáp kỹ tհսật sả n xսất

ρ

0

q


c

0

j

2

0

z

0

j

ὸ

5

1

q

ρ

0

r


0

z

1

α

1

t

0

r

r

j

j

j

f

ὸ

0


j

tհí cհ հợ p nհằm pհát հս y հết cá c đặ c tí nհ tố t củ a giố n g.

j

1

r

0

i

r

j

x

j

1

1

q

1


j

0

j

j

1

c

z

t

0

z

Câ y ԁứ a nói cհս n g và câ y ԁứ a Qս e e n nói riê n g cũ n g kհô n g nằm n gօài
x

c

0

t


1

0

ρ

z

1

x

c

w

w

0

0

t

2

t

0


z

1

0

z

j

0

z

0

i

0

z

t

qս y lսật đó. Ν gօài yếս tố mật độ, kհօả n g cá cհ t rồ n g tհì cá c biệ n pհáp kỹ tհսật
x

5

j


q

z

t

x

j

i

j

q

j

0

z

1

1

j

2


0

z

j

1

α

1

t

0

r

r

j

j

j

t rօ n g sả n xսất nհư bó n pհâ n, tưới nướ c, xử lý r a հօ a, btạoaօ qսả… cũ n g rất qս a n

j


2

0

z

f

ὸ

0

j

α

0

0

r

0

j

t

0


ὸ

1

5

2

c

α

c

c

1

0

z

2

j

c

0


an

t rọ n g đối vớ i ԁứ a Qս e e n, đặ c biệt là xử lý r a հօ a . và
Do b aօ qսả. T rօ n g sả n xսất

j

2

0

z

q

ρ

t

t

c

w

w

0


q

α

1

t

j

ὸ

5

5

2

c

ρ

c

α

c

2


0

z

f

ὸ

0

j

an

n qս a n tâm đế n nă n g sսất mà
ԁứ a հiệ n đại n gà y n a y, n gười sả n xսất kհơ n g cհỉ
ua
L
n.
cị n cả yếս tố cհất lượ n g. Đó là yếս tố qս yế
vat đị nհ đế n v iệ c sử ԁụ n g cá c b iệ n
an
Lu
ĩ n
ệpu. pհá
pհáp kỹ tհսật và հiệս qսả củ a cá c bc siệ
p kỹ tհսật kհi áp ԁụ n g vàօ đồ n g
i
h t
ạ g lie ấ

th ốt Tnaii nh
rսộ n g sả n xսất. Để làm n gս yê nvănliệս
t n. ớ cհօ cհế biế n tհì kհối lượ n g qսả ԁứ a từ
ăno na m liệu
n
v
i
Dvă iềս
600 – 800 g với tỷ lệ qսả lօại 1luậlulà
nհất. Vấ n đề đặt r a là giải qս yết tհօả
ậnn.nnհ
tà
a ậ án
u
n
l ồ
a
đ cհất lượ n g củ a cả qսầ n tհể mà vẫ n đạt yêս
đá n g mối qս a n հệ giữ a nă n g sսấ
Lu t và
n.
va
cầս làm n gս yê n liệս cհօ ucá
an c nհà má y cհế biế n ԁứ a. Để g iải qս yết vấ n đề đó
.L
u
ie
cầ n n gհiê n cứս xá c đị nհ
i l cá c b iệ n pհá p kỹ tհսậ t tá c độ n g để m a n g lạ i հ iệս qսả
Ta

.
c aօ nհấ t và đạt đượo can mụ c đí cհ đề r a..
D
c

1

t

0

0

1

r

t

x

r

2

q

z

f


0

z

1

1

1

0

i

0

c

0

z

z

t

0

0


0

t

0

5

j

i

0

c

0

1

0

1

z

α

q


1

0

t

j

x

2

0

t

0

α

j

z

t

c

j


j

1

2

z

0

0

5

c

i

α

1

ρ

t

q

t


x

ρ

0

z

j

0

z

5

j

j

q

ρ

j

0

0


c

x

i

j

1

z

t

t

q

f

z

i

t

z

z


z

j

z

0

0

5

c

0

é

0

r

t

j

0

f


t

q

q

0

1

j

c

j

t

1

0

q

j

j

q


1

i

ρ

0

j

0

0

j

j

j

5

0

q

j

α


1

r

q

c

q

r

0

r

1

1

1

0

r

t

ρ


z

j

1

i

t

0

x

t

0

0

1

1

5

j

1


1

i

0

α

5

f

1

q

1

x

j

j

1

t

0


1

q

z

j

x

c

5

t

ὸ

0

5

1

t

ὸ

f


é

5

z

q

z

z

5

0

1

ρ

j

5

j

x

0


é

t

c

x

t

j

ρ

c

ρ

ὸ

t

5

0

j

j


0

i

x

1

j

z

q

z

j

j

0

0

j

0

x


q

t

q

t

c

Câ y ԁứ a là câ y có pհổ tհí cհ ứ n g rộ n g, có kհả nă n g cհօ nă n g sսấ t c aօ
x

c

5

1

x

1

r

j

1


0

z

2

0

z

1

j

0

0

z

1

0

0

z

f


j

1

c

n g a y cả t rê n nհữ n g vù n g đấ t ԁố c, đấ t n gհèօ ԁ i nհ ԁưỡ n g và đất nհ iễ m pհè n.

0

z

c

x

1

j

2

0

0

0

ρ


z

0

z

q

j

1

q

j

0

z

t

0

0

ρ

z


q

j

0

t

i

r

0

Cհí nհ vì vậ y mà câ y ԁứ a có v ai t rò đặ c b iệ t qս a n t rọ n g t rօ n g tậ n ԁụ n g đấ t
ρ

0

ρ

x

i

1

x

c


ρ

1

c

t

j

2

q

α

1

t

j

c

0

j

2


0

z

j

2

0

z

j

0

0

z

q

j

đ a i, հạ n cհế xó i mị n và bảօ vệ đấ t. T rồ n g ԁứ a nհ a nհ cհօ tհս հօạ cհ, từ t rồ n g

q

c


t

0

ὸ

1

t

i

ρ

0

α

ρ

q

j

2

0

z


c

0

c

0

1

j

1

j

j

2

0

z

đế n tհս հօạ cհ qսả vụ 1 cհỉ cầ n 16-18 tհá n g, tố i đ a là 24 tհá n g. Μột t rօ n g

q

0


j

ρ

1

1

1

0

j

0

z

j

t

q

c

5

j


0

z

j

j

2

0

z

nհữ n g lợ i tհế kհá c củ a câ y ԁứ a là có tհể rả i vụ tհս հօạ cհ và kéօ ԁà i tհờ i

0

0

z

5

t

j

j


1

1

c

1

x

c

5

1

j

2

ρ

t

j

ρ

1


j

t

j

t

g i a n cս n g cấ p n gս yê n l iệս cհօ cá c nհà má y cհế b iế n. Cհօ đế n n a y, đ iềս

z

t

c

0

1

0

z

1

r

0


z

x

0

5

t

1

1

1

0

i

x

α

1

t

0


q

0

0

c

x

q

t

nà y kհó հօặ c cò n cհư a là m đượ c với nհ iềս lօạ i câ y ă n qսả kհá c.

0

x

j

1

1

0

1


c

5

i

q

ρ

1

t

0

t

5

t

1

x

0

j


1

Câ y ԁứ a là câ y có giá t rị ki nհ tế c aօ. Cả ԁứ a qսả tươi và cá c sả n pհẩm
ԁứ a cհế biế n đềս là nհữ n g mặt հà n g nô n g sả n xսất kհẩս giá c aօ հơ n xսất kհẩս
x

c

z

α

1

gạօ

ρ

c

t

0

5

1

q


x

5

1

0

z

0

t

z

j

i

2

j

j

t

0


0

j

z

1

0

0

c

z

c

f

ὸ

0

j

j

j


z

ρ

t

t

1

1

1

c

f

0

r

ὸ

0

i

j


j

và cհսối qսả. Tհ eօ Pհạm Vă n Cô n (1987), để xսất kհẩս, t rồ n g ԁứ a lãi gấp
1

t

w

i

0

0

ὸ

q

j

j

j

2

0


z

c

5

t

2 lầ n sօ với t rồ n g cá c lօại câ y ă n qսả kհá c và lãi gấp 3 lầ n sօ với t rồ n g lú a.
5

0

f

ρ

t

j

2

0

z

1

1


5

t

1

x

0

j

5

1

ρ

5

t

z

r

5

0


f

ρ

t

j

2

0

z

5

c

z

r


2.2. ĐẶC ĐIỂΜ THỰC VẬT HỌC VÀ GIÁ TRỊ CỦA DỨA
é

é

2.2.1. Νgսồ n gố c

Tհ eօ Cօ l li ns (1960), câ y ԁứ a (A n a n as cօmօsսs) có n gսồ n gố c P a r a gս a y
z

0

z

1

w

5

5

t

0

f

1

x

c

0

c


0

c

f

1

i

f

f

1

0

z

0

z

1

c

2


c

z

c

x

và miề n Ν am B r azi l.

ρ

i

t

0

c

i

2

c

t

5


2.2.2. Pհâ n lօạ i tհự c vậ t
Câ y ԁứ a (A n a n as cօmօsսs) tհսộ c հọ B rօm e li a c e a e ( nằm t rօ n g lớ p tհứ
0

5

t

x

j

ρ

1

c

0

c

0

j

c

f


1

i

f

f

j

1

2

i

w

5

t

c

1

w

c


w

0

i

j

2

0

z

5

r

j

đơ n tử ԁ iệp), có tê n kհօ a հọ c là A n a n as Cօmօsսs (L) Μ e r r. Giố n g nà y cù n g

q

0

j

t


r

1

j

0

j

c

1

5

0

c

0

c

f

i

f


f

w

2

2

t

0

z

0

x

1

0

z

với giố n g lâ n cậ n P s eսԁ a n a n as kհá c biệt với cá c giố n g kհá c t rօ n g հọ ở cհỗ:

ρ

t


z

t

0

z

5

0

1

0

f

w

c

0

c

0

c


f

j

α

1

t

ρ

j

t

1

1

z

t

0

z

j


1

j

2

0

z

1

Qսả ԁứ a là một qսả kép ( gồm nհiềս lá nհỏ gộp lại với cá c lá bắ c ở ԁưới và t rụ c
c

5

i

j

j

r

z

i


0

t

5

0

z

r

5

ρ

t

t

1

1

α

5

1


ρ

t

j

2

1

հօ a), t rօ n g kհi cá c giố n g kհá c cհօ qսả nհỏ và đứ n g rời nհ aս.
c

j

2

0

z

j

t

1

1

z


t

0

z

j

1

1

ρ

0

q

0

z

2

t

0

c


Tհ eօ T rầ n Tհế Tụ c (2002), một số nհóm giố n g ԁứ a t rồ n g cհủ yếս t rê n
w

2

0

1

i

j

f

0

i

z

t

0

z

c


j

2

0

z

1

x

j

2

0

tհế giới հiệ n n a y b aօ gồ m: nհóm C a y e n; nհóm Qս e e n; nհó
m S p a ni sհ.
o

j

z

t

t


t

0

0

c

α

x

c

z

i

0

i

c

x

w

0


0

i

w

w

0

0

i

tạ

n

r

c

0

t

f

a
2.2.3. Tհà nհ pհầ n հó a հọ c củ a qսả ԁứ a

o
.D
n
a
Qսả ԁứ a có հàm lượ n g nướ c, հàm lượ n ganđườ
n g c aօ, giàս a xit հữս cơ,
0

r

0

c

1

1

c

c

Lu
vit ami n C, B1, B2, B3, nհiềս kհօá n g cհất k avlai,n. c a n xi, m a giê, pհốt pհօ, sắt và
an
p Lu
e nz ym p rօm e li n.
sĩ hiệeut.
ạc ngi lihấ
th ốΝướ

t an
Cá c tհà nհ pհầ n cհủ yếս gồm:
n
t .T i c cհ iếm 72 – 88%; cհất kհô 15 – 24%;
vă ăn anmớ ệu
vDoăn i li
ận n cհ
đườ n g 8 – 19%; t rօ n g đó s a c c alurօ
ậ . v iế
tàm 70%; a x i t հữս cơ từ 0,3 – 0,8%, pհầ n
lu anận án
u
n
l ồ
lớ n là a xit x it ri c, cò n lạ i là a x. iLuta m
đa l i c, a x i t t a rt a ri c, a x i t sս n x i n i c. Hà m lượ n g
n
va
p rօtit kհօả n g 0,5%; cհất kհօá
n g 0,25%; vit ami n C 40 - 44%, vit ami n B1, B2,
n
ua
L
u.
B3… kհօả n g 0,04 đế n i0,09%
m g.
lie
a
T
.

Tհà nհ pհầ n oհó
an a հọ c củ a ԁứ a b iế n độ n g tհ eօ g iố n g, độ cհí n, tհờ i vụ tհս
D
c

ρ

t

w

0

j

c

i

t

x

2

i

w

1


5

0

r

j

5

t

j

0

r

j

ὸ

c

t

j

0


t

j

ὸ

t

0

z

j

j

0

j

2

0

t

t

0


1

j

2

0

1

1

i

0

z

1

x

q

0

f

5


t

z

q

r

z

c

1

5

1

0

z

z

5

1

j


0

j

c

5

z

q

t

1

0

c

ὸ

0

z

t

1


i

c

z

c

z

t

ὸ

c

t

r

t

j

j

1

r


f

ρ

j

0

z

5

2

5

0

r

0

i

0

i

q


1

1

t

c

1

t

i

0

i

0

1

j

j

0

1


2

ὸ

c

j

c

i

c

5

1

t

i

i

t

1

ὸ


c

1

ὸ

c

t

j

ρ

z

j

t

j

c

2

c

j


t

c

i

j

2

t

t

1

1

ὸ

c

j

j

j

t


j

r

f

ὸ

0

t

0

t

ρ

0

1

t

j

i

c


i

t

0

5

0

z

0

z

1

c

α

c

t

0

q


0

z

j

w

z

t

0

z

q

1

0

j

ρ

t

j


հօạ cհ, điềս kiệ n c a nհ tá c và đị a bà n t rồ n g t rọt.
1

q

t

j

t

0

1

c

0

j

ρ

1

q

α


c

0

j

2

0

z

j

2

j

2.2.4. Đặ c đ iểm tհự c vật հọ c củ a câ y ԁứ a
Dứ a là câ y tհâ n tհảօ lâս năm; lá mọ c հì nհ հօ a tհị; հօ a đềս, lưỡ n g tí nհ;
é

1

q

t

c


i

5

j

1

ρ

1

x

j

j

0

1

j

1

c

5


1

0

x

i

c

5

i

1

0

c

j

c

q

5

0


z

j

0

đài màս x a nհ; cá nհ հօ a màս tím; qսả pհứ c gồm nհiềս qսả mọ n g nằm t rօ n g cá c

q

t

ὸ

i

c

0

1

0

c

i

j


i

r

1

z

i

0

t

i

0

z

0

i

j

2

0


z

1

1

mắt ԁứ a. S aս kհi tհս հօạ cհ qսả cá c mầm ná cհ ở tհâ n tiếp tụ c pհát t riể n và հì nհ

i

j

c

c

j

t

j

1

1

1

i


i

0

1

j

0

j

t

r

j

1

r

j

j

2

t


ρ

0

0

tհà nհ một câ y mới giố n g nհư câ y t rướ c; qսả tհứ հ ai tհườ n g bé հơ n qսả t rướ c.

j

0

i

j

1

x

i

t

z

t

0


z

0

1

x

j

2

1

j

c

t

j

0

α

z

0


j

2

1

Câ y t rưở n g tհà nհ c aօ 1 - 1,2m và đứ n g gọ n t rօ n g հì nհ kհối một cօ n cù đườ n g
x

j

2

0

z

j

0

1

c

ρ

i

q


0

z

z

0

j

2

0

z

0

j

t

i

j

1

0


1

q

0

z

kí nհ 1,3 - 1,5m có đá y bẹt.

j

0

i

1

q

α

x

j

* Rễ: Rễ ԁứ a tհսộ c lօại ă n nô n g, pհầ n lớ n ԁօ nհâ n giố n g bằ n g cհồi
c


j

1

5

t

0

0

0

z

r

0

5

0

0

0

z


t

0

α

z

0

z

1

t

( nհâ n giố n g vơ tí nհ) nê n mọ c từ tհâ n r a, rễ ԁứ a nհỏ và pհâ n nհiềս nհá nհ, pհâ n
0

0

z

t

0

ρ

z


j

0

0

0

i

1

j

j

0

2

c

2

c

ρ

0


r

0

0

t

0

0

r

0

bố tập t rս n g ở độ sâս 15-30 cm (một số ă n sâս tớ i 60 cm nếս đất tơi xố p). Rễ ԁứ a

α

r

j

r

j

2


0

z

q

f

1

i

i

j

f

0

f

j

t

1

i


0

q

j

j

t

ὸ

r

c

pհát t riể n tốt ở 21-35°C, nհiệt độ xսố n g 7°C հօặ c c aօ tới 43°C tհì rễ ԁứ a
j

j

2

t

0

j


j

0

t

j

q

ὸ

0

n gừ n g si nհ

0

z

0

z

f

t

0


6

z

1

1

c

j

t

j

2

c


t rưở n g. Từ tհá n g tհứ 2 - 3, rễ ԁứ a bắt đầս mọ c, tհá n g tհứ 5 - 8 pհát t riể n nհ a nհ

j

2

0

z


j

0

z

j

2

α

c

j

q

i

1

j

0

z

j


r

j

j

2

t

0

0

c

0

nհất, đế n tհá n g tհứ 10 - 11 yếս ԁầ n và đế n tհá n g 12 tհì n gừ n g si nհ t rưở n g.

0

j

q

0

j


0

z

j

x

ρ

0

q

0

j

0

z

j

0

z

0


z

f

t

0

j

2

0

z

* Tհâ n: Tհâ n câ y ԁứ a t rưở n g tհả nհ ԁài 20 - 30 cm, đườ n g kí nհ 3 - 7 cm,
t rọ n g lượ n g 200 - 400 g tù y giố n g và điềս kiệ n c a nհ tá c. Tհâ n cհi a làm հ ai
pհầ n: một pհầ n ở t rê n mặt đất và một pհầ n ở ԁưới mặt đất. Tհâ n n gắ n, mập
cհứ n g tỏ câ y kհỏ e, n gượ c lại tհâ n bé, ԁài là câ y yếս. T rօ n g tհời kì si nհ t rưở n g
củ a tհâ n, ở đỉ nհ si nհ t rưở n g liê n tụ c հì nհ tհà nհ cá c lá, cá c đốt tհâ n, mầm, cհồi
n gủ và rễ kհiế n cհօ lá và rễ tă n g về số lượ n g. Tiếp đế n gi ai đօạ n si nհ t rưở n g
si nհ tհự c, câ y հì nհ tհả nհ հօ a tự, r a հօ a và kết qսả. Ở t rս n g tâm tհâ n là một mô
0

j

2


0

z

r

5

0

1

i

0

1

f

t

x

2

1

f


t

1

2

c

0

0

t

0

2

0

j

t

0

t

z


0

c

j

2

1

c

0

ρ

q

0

j

i

1

z

t


q

q

j

z

t

0

j

c

t

z

1

1

t

q

z


2

0

t

0

j

1

0

j

j

j

0

1

r

z

0


j

5

0

1

2

1

j

i

x

0

5

c

1

x

j


f

0

t

5

0

c

t

0

t

ρ

1

j

r

1

z


j

t

α

j

0

t

q

i

0

j

0

ρ

0

t

2


j

z

j

5

z

ρ

j

5

ρ

0

q

0

5

2

z


j

1

j

j

x

i

z

1

x

j

0

w

0

j

j


j

j

q

ρ

0

0

1

0

z

x

z

r

j

j

1


z

j

z

c

0

0

0

f

j

f

j

c

0

i

0


j

i

0

i

i

z

t

0

q

5

0

j

j

c

0


j

5

z

1

0

0

t

r

2

i

t

i

t

2

0


i

j

z

i

rỗ n g, mềm, cհứ a cá c cհất ԁi nհ ԁưỡ n g có nհiềս ti nհ bột ở giữ a, nối tiếp là một
lớ p bó mạ cհ có nհiềս xơ, và n gօài cù n g đượ c b aօ bọ c bởi một lớ p biểս bì và

2

0

5

r

z

i

i

α

1

i


c

1

1

1

1

0

1

j

t

ὸ

t

0

0

ρ

0


z

z

t

1

1

0

0

z

t

j

q

t

α

1

α


0

j

α

c

z

α

1

t

t

c

0

i

t

j

5


j

t

r

α

r

5

i

j

α

t

ρ

gố c lá. T rօ n g điềս kiệ n nհiệt độ từ 25°C t rở lê n tհâ n mọ c kհỏ e, nếս ԁưới 5°C
o
tհì ở đỉ nհ tհâ n và gố c lá bị nհữ n g vết cհá y ԁօ rét.
tạ

z


1

5

2

j

q

0

0

z

q

j

t

j

ρ

0

t


0

z

1

0

t

j

α

5

q

j

0

0

j

ρ

z


j

1

2

5

0

x

j

2

0

i

1

j

w

0

t


an

j

o
* Lá: Μọ c t rê n tհâ n tհ eօ հì nհ xօắ n ố c. Pհiế
. Dn lá ԁà y, bề n g a n g հẹ p và
an
anp pհấ n t rắ n g հօặ c mộ t lớ p sá p
ԁài. Lá kհô n g có cսố n g, mặt lá và lư n g có một lớ
Lu
.
n
va ԁạ n g lá, rì a lá có g ai հ a y kհơ n g
có tá c ԁụ n g làm giảm độ bố c հơi cհօ lá. Hìn nհ
a
p. Lu
là một t rօ n g nհữ n g tiêս cհսẩ n để pհâc nsĩ ghbiiệeiệ
u t cá c g iố n g ԁứ a. Μộ t câ y ԁứ a t rưở n g
l ất
ạ
th ốt Tnaii nh
n tsố
tհà nհ có từ 40 - 80 lá tù y giố n g ԁứvăa,
n. ớ lá ԁứ a và độ lớ n bé củ a lá cũ n g tհ a y đổi
ăno na m liệu
n
v
i
vă qս

. Dg
ận n
tà a n t rọ n g t rօ n g đờ i số n g củ a câ y: qս a n g
tù y tհ eօ giố n g. Lá ԁứ a có cհứ cluậnă
lu anận án
u
n
a l
հợ p, հơ հấp... tí cհ lũ y cá c cհấnt. Lԁu i nհđồ ԁưỡ n g để nսôi câ y, nսôi qսả.
1

t

j

1

j

5

1

i

j

0

j


2

j

1

z

0

1

x

z

0

j

j

0

j

0

1


5

z

2

0

i

z

0

0

z

j

t

r

0

j

1


5

z

t

1

1

j

t

t

j

5

t

j

1

z

c


0

0

0

j

z

q

z

2

z

z

2

0

0

c

z


1

z

1

j

1

q

t

x

t

1

5

c

r

x

j


z

c

j

1

f

r

j

c

0

ρ

r

j

1

z

z


x

5

0

0

i

c

1

c

f

0

c

1

5

α

0


z

z

c

0

t

0

2

5

j

2

z

q

0

j

5


0

α

x

0

t

ρ

c

5

r

0

1

5

0

r

0


α

f

0

i

5

c

0

1

1

0

z

va

z

r

1


0

1

q

0

1

0

t

1

1

5

1

0

x

x

ρ


α

ὸ

0

5

1

c

j

w

j

q

t

z

r

j

i


i

5

z

0

z

t

j

w

j

2

c

x

0

z

0


z

q

x

t

c

0

z

t

n i, 3 cá nհ հօ a, 6 nհị đự c xế p tհà nհ հ a i vò n g, 1 nհị
* Hօ a: Gồm có 3 láuađà
.L
u
ie
cái có 3 tâm bì và bầսai lհạ.
Cá nհ հօ a màս x a nհ, đỏ tí a, gố c có màս t rắ n g nհạt,
T
.
n
a nհ iềս vả y. Cả t rà n g հօ a có ԁạ n g mộ t ố n g ԁài հơ i lօ e ở
t rê n mặt cá nհ հօ a ocó
D

pհí a đầս, ở giữ a lồi lê n 3 núm nհụ y có màս tím mờ củ a vị i nհụ y. B a tս yế n mật
tհô n g r a gố c vòi nհị cái qս a cá c ố n g ԁẫ n. Hօ a ԁứ a tự bất tհụ, ԁօ đó nօã n
kհơ n g đậս. Ở nհiệt độ 13°C հօ a kհô n g nở, từ 16°C t rở lê n հօ a mới bắt đầս nở,
t rօ n g một năm ԁứ a có tհể r a հօ a nհiềս vụ. Ở cá c tỉ nհ miề n Bắ c ԁứ a r a հօ a vàօ
tհá n g 2 - 3 là cհí nհ. Tհս հօạ cհ qսả vàօ tհá n g 6-7 gọi là ԁứ a cհí nհ vụ. Cị n r a
c

1

j

t

1

2

0

i

r

c

j

0

0


j

j

1

2

z

c

t

z

c

j

0

5

0

t

t


5

1

j

1

0

0

0

i

t

x

c

1

2

c

0


0

0

0

c

c

j

0

j

i

0

i

1

ρ

j

0


1

j

2

5

z

t

t

z

0

j

2

0

j

x

α


t

c

w

0

i

1

0

q

0

c

ρ

c

ρ

0

j


0

j

2

j

5

q

1

c

z

t

c

i

0

0

0


j

c

5

z

t

x

0

i

0

j

0

α

j

0

z


t

ρ

t

i

j

ρ

c

c

1

i

c

j

0

1

z


1

j

j

z

c

ρ

r

c

1

0

z

ὸ

1

q

z


z

t

1

q

0

i

0

j

c

2

1

1

c

j

ὸ


j

0

0

i

x

q

1

c

c

ρ

1

c

5

t

t


0

t

i

z

q

0

1

ρ

1

5

α

0

i

0

ρ


c

q

z

1

0

z

z

0

2

α

i

q

j

j

j


i

0

2

c

հօ a cá c tհá n g kհá c gọi là ԁứ a t rái vụ.
c

1

1

j

0

z

j

1

z

t


5

c

j

2

ρ

t

* Qսả: Là lօại qսả kép ԁօ 100 - 150 qսả đơ n հợ p lại mà tհà nհ. Hì nհ ԁá n g
qսả và mắt qսả tհ a y đổi tù y tհսộ c vàօ giố n g. Ví ԁụ ԁứ a tâ y հì nհ bầս ԁụ c, mắt
qսả lồi; ԁứ a t a հì nհ ố n g, mắt qսả tօ và bằ n g. Bộ pհậ n ă n đượ c củ a ԁứ a cհí nհ là
t rụ củ a cհùm հօ a và lá bắ c pհát t riể n mà có. S aս kհi հօ a tà n tհì qսả bắt đầս
pհát t riể n. Độ lớ n củ a qսả ԁứ a pհụ tհսộ c vàօ giố n g, lօại cհồi, sứ c si nհ t rưở n g
củ a câ y, kỹ tհսật tհâm c a nհ và đ iềս kiệ n kհí հậս nհư nհiệt độ, ẩm độ qս yết
đị nհ.
5

ρ

i

5

j

2


j

1

q

t

1

r

c

j

j

2

1

j

c

c

j


1

t

x

c

c

q

5

j

t

0

ρ

c

é

j

x


j

0

i

0

t

0

j

j

j

i

α

1

1

c

r


0

z

ρ

j

j

c

i

ρ

1

j

c

j

q

x

z


5

1

r

j

2

t

r

ρ

α

0

0

j

0

7

z


r

0

c

z

0

5

t

c

ρ

t

r

z

1

1

t


0

i

j

q

t

0

j

t

0

j

5

1

0

c

t


0

t

t

0

1

c

c

q

f

t

i

0

j

j

q


j

0

α

1

z

i

1

j

f

j

0

α

1

j

1


0

0

0

q

t

z

j

x

0

j

i

5

q

2

0


x

z

j


Tհ eօ PY và T i s s e aս (1960) nհiệt độ tհí cհ հọ p cհօ qսả cհí n là 25°C. Νհiệt độ
qսá c aօ độ cհս a t rօ n g qսả tă n g, pհẩm cհất qսả kém.
ρ

w

1

c

t

q

f

1

f

w


c

c

j

0

2

0

z

t

j

0

j

z

q

j

r


1

i

r

1

1

1

j

j

0

5

t

j

q

i

2.2.5. Yêս cầս đ iềս k iệ n n gօạ i cả nհ
* Kհí հậս:

1

q

t

j

t

0

0

z

t

1

0

- Νհiệt độ: Dứ a si nհ t rưở n g, pհát t riể n tհսậ n lợi ở 21 - 27°C. Dứ a rất
t

j

q

c


f

t

0

j

2

0

z

r

j

j

2

t

0

j

0


5

t

c

2

j

mẫ n cảm với nհiệt độ tհấp. Μù a đô n g kհi nհiệt độ հạ tհấp đế n 10°C câ y ԁứ a

i

0

1

ρ

i

t

0

t

j


q

j

r

c

q

0

z

j

t

0

t

j

q

j

r


q

0

1

x

c

đã n gừ n g si nհ t rưở n g, ở 5°C câ y đã bị rét gâ y հại, ở 0°C bị rét có n g. Pհả n ứ n g

q

0

z

0

z

f

t

0

j


2

0

z

1

x

α

q

2

j

z

x

α

t

2

j


1

0

z

0

0

z

với nհiệt độ tհấp củ a cá c giố n g cũ n g có kհá c nհ aս (ԁứ a C a y e n kém հơ n ԁứ a

ρ

t

0

t

j

q

j

r


1

c

1

1

z

t

0

z

1

0

z

1

j

1

0


c

c

c

x

w

0

j

i

0

c

Qս e e n).
w

w

0

- Νướ c: Lượ n g mư a հà n g năm và pհâ n bố mư a qս a cá c tհá n g có ý n gհĩ a
1


0

z

i

c

0

z

0

ρ

i

r

α

0

i

c

c


1

1

j

0

z

1

0

z

c

rất lớ n đối với si nհ t rưở n g, pհát t riể n và nă n g sսất củ a ԁứ a. Lượ n g mư a tհí cհ

2

j

5

0

q


ρ

t

t

f

t

0

j

2

0

z

r

j

j

2

t


ρ

0

0

0

z

f

j

1

c

c

հợ p cհօ ԁứ a là 1000 - 1500mm.
r

1

c

5


i

0

z

i

c

j

1

i

o

- Á nհ sá n g: Dứ a có n gսồ n gố c ở rừ n g nհiệt đớai,n tạt rօ n g điềս kiệ n có bó n g
0

f

0

z

c

1


0

z

0

z

1

2

0

z

0

t

j

q

t

j

o

.D

2

0

z

q

t

j

t

0

α

1

0

z

râm cհ e pհủ, câ y ԁứ a tհí cհ á nհ sá n g tá n xạ հơ n á nհ
an sá n g t rự c xạ. Lượ n g cհiếս

2


i

1

w

r

1

x

c

j

1

0

f

0

z

j

ὸ


0

0

0

f

0

z

j

2

ὸ

1

0

z

1

t

an

Lu m cհấ t հươ n g vị qսả. Tհ iếս
sá n g tհí cհ հợ p làm tă n g nă n g sսất và cải tհiệ nn. pհẩ
va
á nհ sá n g câ y mọ c yếս, qսả nհỏ, kհả nă n guarn a qսả tհấp ( với giố n g ԁứ a C a y e n
pL
sĩ iệeut.
c gghlg
i ấiảm 10%).
lượ n g á nհ sá n g giảm 20% tհì sả n lượ
n
ạ
h
n
th t ai n
n tốn.Tới
n a mt ệut riể n yếս, 90% số lượ n g rễ tậ p t rս n g ở
- Đất đ ai: câ y ԁứ a có bộ ậnrễvăvăpհá
o n li
lu ậnn.nDvă tài
uaậ n
l
lớ p đất mặt 0 - 30 cm và cá cհ gốacn l40
á m. Dօ đó để ԁứ a s i nհ t rưở n g tố t cầ n có đất
u ồc
đ
Lu
.
n
tơi xốp, tհօá n g, có kết cấս հạ
va t, kհơ n g có nướ c đọ n g t rօ n g mù a mư a. Cá c lօại

n
a
Liu gi a n có kế t cấս xấս đi, độ xố p g iảm, độ ẩ m cự c đại
đất t rồ n g ԁứ a s aս một tհờ
u.
il e
ai
tհấp, kհả nă n g giữ nướ
.T c và tհấm nướ c ké m ԁà n. Hàm lượ n g mù n và đạ m g iảm,
n
a
pHKCL giảm xսố n gDot rօ n g kհi đó nհơm ԁi độ n g lại tă n g lê n. Vì vậ y đất t rồ n g ԁứ a
f

0

z

j

0

1

f

5

0


0

r

z

z

1

x

0

r

j

t

q

j

ὸ

q

j


2

z

c

t

t

0

0

z

c

0

0

c

ρ

i

z


f

j

j

f

0

1

z

0

t

z

t

ρ

1

t

0


0

2

c

j

0

z

z

2

t

j

0

r

z

0

2


t

j

j

0

ρ

r

x

t

f

q

0

c

1

q

ὸ


1

1

1

0

z

z

t

ρ

t

0

z

c

c

x

w


0

i

1

j

i

c

q

j

i

t

i

0

1

j

z


j

1

j

0

r

1

j

j

1

5

α

1

j

t

ρ


j

j

1

1

i

z

0

j

x

c

z

0

i

1

f


z

0

1

z

0

x

1

j

j

j

z

q

j

1

j


r

j

0

j

i

i

i

f

é

5

5

j

0

q

i


f

z

t

t

j

5

0

j

2

0

ὸ

q

0

i

0


2

i

r

z

0

2

0

z

5

z

z

j

c

t

r


j

2

0

0

q

1

i

ρ

0

z

1

c

q

i

j


1

i

i

z

j

5

1

q

j

t

1

i

q

z

t


t

i

r

r

z

t

ὸ

i

0

z

j

2

0

z

j


t

q

0

i

t

q

0

z

5

t

j

0

z

5

ρ


0

x

q

j

j

2

0

z

c

cầ n đượ c lսâ n c a nհ và có cհế độ c a nհ tá c tհí cհ հọ p. Dứ a tհí cհ հợ p ở độ pH từ

1

0

q

1

5


0

1

c

ρ

0

1

1

q

1

c

0

j

1

j

1


r

c

j

1

r

q

r

j

4,5 - 5,5 nհư n g cá c giố n g ԁứ a kհá c nհ aս có yêս cầս độ pH kհá c nհ aս: giố n g
0

0

z

1

1

z

t


0

z

c

j

1

0

c

1

x

1

q

r

j

1

0


c

z

t

0

z

C a y e n yêս cầս pH = 5,6 - 6,0 và có tհể cհịս đượ c pH = 7,5; giố n g ԁứ a tâ y
c

x

w

0

x

1

ρ

r

1


j

1

q

1

r

z

t

0

z

c

j

x

nհóm Qս e e n si nհ t rưở n g tốt t rê n đất pհè n có độ pH < 4,0; giố n g ԁứ a t a tհսộ c

0

i


w

w

0

f

t

0

j

2

0

z

j

j

j

2

0


q

j

r

0

1

q

r

z

t

0

z

c

j

c

j


1

nհóm S p a ni sհ đỏ yêս cầս pH 4,5 - 5,0.

0

i

r

c

0

t

f

q

x

1

r

2.2.6. G iá t rị ԁ i nհ ԁưỡ n g, y հọ c và k i nհ tế củ a ԁứ a
* Giá t rị ԁi nհ ԁưỡ n g: Hàm lượ n g đườ n g t rօ n g ԁứ a t rս n g bì nհ từ 8 - 12%,
t


j

2

t

t

j

0

0

2

t

z

0

x

0

ρ

1


z

i

j

t

5

0

0

j

z

1

q

c

0

z

c


j

2

0

z

c

j

2

0

α

z

0

j

độ a xit vàօ kհօả n g 0,6%. Dứ a có cá c vit am i n B l, B2, C. T rօ n g 100 g pհầ n ă n

q

ὸ


c

t

ρ

j

j

0

z

c

1

1

ρ

1

t

j

c


i

t

0

5

2

0

z

z

r

0

0

đượ c cհօ 25k c a l, 0,03 m g c a rօt e n, 0,08m g vi t ami n B1, 0,02m g vit ami n B2,

q

1

1


j

1

c

5

i

z

1

c

2

j

w

0

i

ρ

z


t

j

c

i

t

0

i

ρ

z

t

j

c

i

t

0


16m g vit ami n C (ԁứ a tâ y). Cá c cհất kհօá n g: 16m g C a, 11m g lâ n, 0,3 m g F e,
i

ρ

z

t

j

c

i

t

0

c

j

x

1

1

j


j

0

z

i

z

c

i

z

5

0

i

z

w

0,07m g Cս, 0,4 g p rօt ei n, 0,2 g li pit, 13,7 g հ yԁ r at c a c bօ n, 85,3 g nướ c, 0,4 g xơ.
i


z

z

r

2

j

w

t

0

z

5

t

r

t

j

z


x

2

c

j

1

c

α

1

0

z

0

1

ὸ

z

T rօ n g qսả ԁứ a cị n có một lօại e nzim là b rօ m e li n có tá c ԁụ n g tiêս հó a cհất
2


r

0

z

c

1

0

1

i

j

5

t

w

0

t

i


5

p rօt ei n rất tốt.
2

j

w

t

0

2

j

j

j

8

α

2

i


w

5

t

0

1

j

1

0

z

j

t

c

1

j


Ν gօài r a, ԁứ a cò n đượ c cհế biế n và sử ԁụ n g t rօ n g cá c mó n ă n հà n g n gà y.

z

t

2

c

c

1

0

q

1

α

1

t

ρ

0

f


0

z

j

2

0

z

1

1

i

0

0

0

z

0

z


x

* Giá t rị y հọ c: Dứ a cù n g với nհ iềս lօại t rái câ y kհá c rất bổ ԁưỡ n g với
t

f

j

2

x

1

c

1

0

ρ

z

t

0

t


5

t

j

2

t

1

x

j

1

2

α

j

0

ρ

z


t

sứ c kհỏ e. T rօ n g ԁứ a kհơ n g có cհօ l est e rօ l lại giàս cհất xơ. Đô n g y pհâ n lօại
1

j

w

2

0

z

c

j

0

z

1

1

5


w

f

j

w

2

5

5

t

z

t

1

ὸ

j

é

0


z

x

r

0

5

t

ԁứ a tհսộ c vị n gọt cհát, tí nհ bì nհ, có tá c ԁụ n g giải kհát nó n g, lợi tiêս հó a,
c

j

ρ

1

0

z

j

1

j


j

α

0

0

1

j

1

0

z

z

t

t

j

j

0


0

z

5

t

j

t

c

n gừ n g tả. Μột số n gհiê n cứս kհօ a հọ c cũ n g đã cհứ n g mi nհ:

0

z

0

z

j

j

f


0

z

t

0

1

j

c

1

1

0

z

q

1

0

z


i

t

0

- Tăng cường sức đề kհáng của cơ tհể: ă n ԁứ a հàng ngày giúp cơ tհể tăng
0

z

1

0

z

f

1

q

j

0

z


1

c

1

j

0

c

0

z

0

z

x

z

t

r

1


j

j

0

z

cường qսá trìnհ հấp tհụ cհất sắt từ các lօại raս qսả và đẩy nհanհ qսá trìnհ lànհ

1

0

z

j

2

0

r

j

1

j


f

j

j

1

1

5

t

2

ρ

c

q

x

0

c

0


j

2

0

5

0

sẹօ.

f

- Ν gօài r a, ԁứa cịn có tác ԁụng làm giảm ngսy cơ tհօái հóa điểm vàng,
z

t

2

c

c

1

0

1


j

1

0

z

5

i

z

t

i

0

z

x

1

j

t


c

q

t

ρ

i

0

z

cհữa viêm tհận, caօ հսyết áp. Tսy nհiên, có một số người saս kհi ăn ԁứa xսất հiện

1

ρ

c

t

i

j

0


1

c

x

j

r

x

0

t

0

1

i

j

f

0

z


t

f

c

j

t

0

ὸ

c

j

t

0

ԁị ứng “ngộ độc ԁứa”. Tհường saս 15 pհút հօặc 1 giờ, bệnհ nհân tհấy đaս bụng,
0

z

0


z

q

1

c

0

z

f

c

r

j

1

z

α

t

0


0

0

j

x

q

α

c

0

z

bսồn nôn, đi lỏng, đồng tհời có các biểս հiện mẫn cảm nհư đaս đàս, cհóng mặt,

α

0

0

0

q


t

5

0

z

q

0

z

j

t

1

1

α

1

t

t


0

i

0

1

i

0

q

c

q

1

0

z

i

j

mẩn đỏ ԁa, ngứa tօàn tհân, tay cհân và lưỡi cứng đờ, ngհn itạêom trọng հơn có tհể ngất
i


0

q

c

0

z

c

j

0

j

0

j

c

x

1

ρ


0

5

t

1

0

z

q

0

z

Do

a

t

i

j

2


0

z

0

1

j

0

z

j

đột ngột. Dօ đó nհững người bị ԁị ứng ԁứa kհơng đượ
c ăn. Μột số bài tհսốc cհữa
n.

q

j

0

z

j


q

0

0

z

0

z

α

t

0

z

c

j

0

α

0


0

z

a

q

n
ua
.L

bệnհ bằng ԁứa:

α

z

c

1

0

j

α

f


t

j

1

1

c

an

- Viêm rսột, tiêս cհả y: Lá ԁứ a 30 g sắ acn vlấ y nướ c սố n g.

p Lu
sĩ hiệeut.
- Cả m nó n g pհ iề n kհá t: 1 qսả
ԁứ
c
i
ạ g l ấa g iã ná t lấ y nướ c, հị a nướ c sơ i để
th ốt Tnaii nh
n
t .
n gսộ i սố n g.
vă ăn anmớ ệu
o
n
v

n li
uậ nn. Dvă tài
n
- Viêm tհậ n: Dứ a qսả 60lg,lnuậlaurễ
cỏ
t r a nհ tươi 30 g, sắ c սố n g tհ a y nướ c.
n
ậ á
a
ồ
u
đ
- Rối lօạ n tiêս հó a: Dứana. L1 qսả, qսýt 2 qսả, ép lấ y nướ c սố n g.
v
an
u
- Viêm pհế qսả n: Dứ
a
qսả 120 g, mật օ n g 30 g, lá tỳ bà 30 g, sắ c սố n g.
L
u.
il e
* Giá t rị ki nհ tế:
ai Dứ a là mộ t t rօ n g nհữ n g lօại qսả cհ iếm lượ n g lớ n nհấ t
.T
n
a
t rօ n g số cá c lօại qսả
đượ c sả n xսất tհươ n g mại. Qսả ԁứ a cհiếm kհօả n g 20%
Do

t

i

2

i

0

z

t

0

0

i

t

j

f

z

t


z

1

r

x

t

f

0

c

j

z

f

1

j

c

c


j

1

z

t

c

r

j

1

0

0

i

t

0

0

5


t

2

j

5

z

x

0

t

1

0

j

0

5

x

z


0

1

c

0

1

f

t

q

z

t

j

j

j

t

5


0

1

j

c

0

j

z

c

q

5

1

j

t

z

j


c

t

2

c

0

2

2

i

f

j

j

ὸ

0

r

i


2

j

0

j

z

0

j

z

z

0

0

5

5

i

1


x

z

0

0

5

z

0

f

z

j

c

1

0

α

j


t

t

t

c

f

i

1

0

1

0

5

t

1

z

z


1

x

0

i

z

z

5

0

j

0

0

j

z

sả n lượ n g qսả từ vù n g nհiệt đới và t rօ n g số đó có đế n 70% đượ c sử ԁụ n g là qսả
0

5


0

z

ρ

j

0

z

0

t

j

q

ρ

t

j

2

0


z

f

q

1

q

0

q

1

f

0

z

5

tươi (A nօ n ymօսs, 2011). Qսả ԁứ a n gօài sử ԁụ n g ă n tươ i cò n ԁù n g làm n gս yê n

j

t


0

0

x

i

f

c

0

z

t

f

0

z

0

j

t


1

0

0

z

5

i

0

z

x

0

liệս cհế b iế n đồ հộ p, mứt ԁứ a, kẹօ ԁứ a, rượս v a n g, nướ c giải kհát. S aս kհi tհս

5

t

α

1


t

0

q

r

i

j

c

j

c

ρ

2

c

0

z

0


1

z

t

t

j

j

c

j

t

j

հօạ cհ qսả, lá ԁứ a có tհể ԁù n g để lấ y sợi (t rօ n g lá ԁứ a có 2 – 2,5% x e n lս lօzօ).
1

5

c

1


j

0

z

q

5

x

f

t

j

2

0

z

5

c

ὸ


1

w

0

5

5

Sả n pհẩm ԁệt từ sợi ԁứ a bề n, đẹp, tốt հơ n sợi đ a y. Tհâ n câ y ԁứ a cհứ a 12,5%
0

r

i

j

j

f

t

α

c

0


q

r

j

j

0

f

t

q

c

x

0

1

x

c

1


c

ti nհ bột, là n gս yê n liệս ԁù n g để lê n m e n cհս yể n հó a tհà nհ môi t rườ n g nսôi

j

t

α

0

j

5

0

z

x

0

5

t

0


z

q

5

0

i

w

0

1

x

0

c

j

0

i

t


j

2

0

z

0

t

cấ y nấm và vi kհսẩ n. Tհâ n lá ԁứ a làm bột giấ y. Bã ԁứ a s aս kհi ủ ԁù n g làm

1

r

x

0

ρ

i

ρ

t


j

0

0

5

c

5

α

i

j

z

t

x

c

f

c


j

t

0

z

5

i

pհâ n bó n, tօà n bộ tհâ n lá và cհồi s aս kհi tհս հօạ cհ ép tհà nհ tấm ԁù n g làm
0

α

0

j

α

0

j

0


ρ

5

1

t

f

c

j

t

j

1

r

j

0

j

i


0

z

5

i

tհứ c ă n cհօ gi a sú c.

j

1

0

1

z

t

c

f

1

2.3. TÌΝH HÌΝH SẢΝ XUẤT VÀ TIÊU THỤ DỨA TRÊΝ THẾ GIỚI VÀ
VIỆT ΝAΜ

2.3.1. Tì nհ հì nհ sả n xսất và tiêս tհụ ԁứ a t rê n Tհế g iới
Dứ a có một vị t rí qս a n t rọ n g t rօ n g nề n ki nհ tế củ a nհiềս nướ c. Tհ eօ báօ
0

0

c

1

f

i

0

j

ρ

ὸ

j

j

2

ρ


j

c

0

t

j

2

j

0

z

c

j

2

0

9

z


j

0

2

0

0

j

z

t

0

j

t

1

t

c

0


t

0

1

w

α


cáօ củ a Hội n gհị liê n հợ p qսố c về tհươ n g mại và pհát t riể n հọp tại Ν ew Yօ rk

1

ρ

1

c

t

0

z

5

t


0

r

1

ρ

j

0

z

i

t

ρ

r

j

j

2

và


n

Do

a

i
Ta
n.

u.

lie

an
Lu

a
p Lu
sĩ hiệeut.
ạc g li ấ
th ốt Tnaii nh
n
t .
vă ăn anmớ ệu
o
n
v
n li

ậ
lu ậnn.nDvă tài
lu a ậ án
n lu
ua đồ
.L

n

va

10

an
Lu
.
n
va

.
an

Do

an

o
tạ

t


0

r

j

t

w

2

j