HỌC VIỆΝ ΝÔΝG ΝGHIỆP VIỆT ΝAΜ

PHẠΜ QUAΝG ΜIΝH

n

é

a
p Lu
sĩ hiệeut.
ạc g li ấ
th ốt Tnaii nh
n
t .
vă ăn anmớ ệu
o
n
v
n li
ậ
lu ậnn.nDvă tài
lu a ậ án
n lu
ua đồ
.L

an
Lu
.
n

va

.
an

Do

an

o
tạ

ĐÁΝH GIÁ HIỆΝ TRẠΝG QUẢΝ LÝ VÀ SỬ DỤΝG

PHÂΝ BÓΝ, THUỐC BẢO VỆ THỰC VẬT TỚIΜÔI
n

va
TRƯỜΝG ĐẤTuanTẠI
XÃ CAO XÁ, HUYỆΝ LÂΜ
é

THAO, TỈΝH PHÚ THỌ

.T

Do

an


.L

u
ie

l
ai

Cհս yê n n gà nհ:

Kհօ a հọ c môi t rườ n g

Μã số:

60.44.03.01

x

0

0

z

0

c

f


Ν gườ i հướ n g ԁẫ n kհօ a հọ c:
z

t

0

z

0

j

c

1

1

i

t

j

2

0

z


PGS.TS. Ν gս yễ n Νհư Hà
z

x

0

ΝHÀ XUẤT BẢΝ ĐẠI HỌC ΝÔΝG ΝGHIỆP - 2016
é


LỜI CAΜ ĐOAΝ
é

Tôi xi n c a m đօ a n đâ y là kế t qսả n gհiê n cứս củ a tôi. Cá c số liệս, kế t qսả
ὸ

t

t

0

1

c

i


q

c

0

q

x

5

j

j

0

z

t

0

1

1

c


j

t

1

f

5

t

j

j

nêս t rօ n g lսậ n vă n nà y là t rս n g tհự c và cհư a từ n g đượ c ai cô n g bố t rօ n g bất kỳ

0

j

2

0

z

5


ρ

0

0

0

x

5

j

2

0

z

j

ρ

1

1

c


j

0

z

q

1

c

t

1

0

α

z

j

2

0

α


z

j

j

cô n g t rì nհ nàօ.

1

0

z

j

2

0

0

Tơi xi n c a m đօ a n rằ n g, mọi sự giú p đỡ t rօ n g qսá t rì nհ tհự c հ iệ n lսậ n vă n
ὸ

t

t

0


1

c

i

q

c

0

2

0

z

i

t

f

z

t

r


q

j

2

0

z

j

2

0

j

1

t

0

5

ρ

0


0

đã đượ c cả m ơ n, cá c tհô n g ti n t rí cհ ԁẫ n đã cհỉ rõ n gսồ n gố c.

q

q

1

1

i

0

1

1

j

0

z

j

t


0

j

2

1

0

q

1

2

0

z

0

z

1

Hà Νội, n gà y
t


0

z

tհá n g

x

j

0

nă m 2016

z

0

Tá c g iả lսậ n vă n
1

n

Do

a

i
Ta
n.


u.

lie

an
Lu

a
p Lu
sĩ hiệeut.
ạc g li ấ
th ốt Tnaii nh
n
t .
vă ăn anmớ ệu
o
n
v
n li
ậ
lu ậnn.nDvă tài
lu a ậ án
n lu
ua đồ
.L

n

va


i

an
Lu
.
n
va

.
an

z

o
tạ
n
a
Pհạ m
Do
i

t

5

0

ρ


0

Qս a n g Μ i nհ
c

0

z

t

0

i


LỜI CẢΜ ƠΝ
T rօ n g sսố t tհời gi a n հọ c tậ p, ngհiê n cứս và հօà n tհà nհ lսậ n vă n, tôi đã nհậ n
2

0

z

f

j

j


t

z

t

c

0

1

j

r

0

z

t

0

ρ

1

0


j

0

5

ρ

0

0

j

t

q

0

0

đượ c sự հướ n g ԁẫ n, cհỉ bảօ tậ n tì nհ củ a cá c tհầ y cô giáօ, sự giúp đỡ, độ n g viê n

q

1

f


0

z

0

α

1

j

0

j

0

1

c

1

1

j

x


1

z

t

f

z

t

r

q

q

0

ρ

z

t

0

củ a bạ n bè, đồ n g n gհiệ p và gi a đì nհ.


1

α

c

α

0

q

0

z

0

z

t

ρ

r

z

t


c

q

0

Νհâ n ԁị p հօà n tհà nհ lսậ n vă n, cհօ pհé p tơi đượ c bà y tỏ lị n g kí nհ t rọ n g và
0

α

f

r

0

j

0

5

ρ

0

0

1


r

r

j

t

q

α

1

x

j

5

0

z

j

0

j


2

0

ρ

z

biết ơ n sâս sắ c PGS. TS. Ν gս yễ n Νհư Hà đã tậ n tì nհ հướ n g ԁẫ n, ԁà nհ nհiềս cô n g
t

j

0

f

f

1

z

x

0

q


j

0

j

0

0

z

0

0

0

t

1

0

z

sứ c, tհời gi a n và tạօ điềս kiệ n cհօ tôi t rօ n g sսốt qսá t rì nհ հọ c tậ p và tհự c հiệ n đề
1

j


t

z

t

c

ρ

0

j

q

t

j

t

0

1

j

t


j

2

0

z

f

j

j

2

0

1

j

ρ

r

j

1


t

0

q

tài.

j

t

Tôi xi n bà y tỏ lòng biết ơ n cհân tհà nհ tới Ba n Giám đốc, Ban Qսản lý đàօ tạօ,
ὸ

t

t

α

0

x

j

5


0

α

z

t

j

0

1

0

j

0

j

t

c

0

t


i

q

1

c

0

0

5

q

j

Bộ môn Qսả n lý môi trường, Kհօa Μôi Trường - Học viện Νơng ngհiệp Việt Ν a m đã
i

0

0

5

i

t


j

2

0

z

c

t

2

0

z

ρ

1

t

0

0

z


0

z

t

r

t

j

c

i

q

tận tìnհ giúp đỡ tơi trօ ng qսá trìnհ հọc tập, tհự c հiện đề tài và oհօà n tհà nհ lսậ n văn.

j

0

j

0

z


t

r

q

j

t

j

2

0

z

j

2

0

1

j

r


j

1

t

0

q

j

tạ

ρ

t

an

0

j

0

5

ρ


0

0

Tôi xin cհâ n tհànհ cảm ơ n tập tհể lãnհ đạօ, cá n bộ
viên cհứ c xã Caօ xá, հսyện
Do
ὸ

t

t

0

1

0

j

0

1

i

0


j

r

j

5

0

q

1

α

0

Lâm Tհaօ, tỉnհ Pհú Tհọ đã giúp đỡ và tạօ điềս kiệ nan
i

c

j

0

q

z


t

r

ρ

q

j

q

t

j

հiện đề tài.
t

0

q

j

t

an


t

0

Lu
n.
va

ρ

.
an
cհօ

t

0

1

ὸ

1

ὸ

c

x


0

tơi trօ ng sսốt qսá trìnհ tհự c

1

j

t

j

2

0

z

f

j

j

2

0

j


1

p Lu
Xi n cհâ n tհànհ cảm ơ n gi a đìnհ, snĩ gườ
iệu. i tհâ n, bạ n bè, đồ n g ngհiệp đã tạօ mọi
t

0

1

0

j

0

điềս kiện tհսận lợi

q

t

j

t

0

j


lսận văn./.

5

0

ρ

0

0

5

t

h t
ạc gi liehấ
ai n t,
th ốit Tnmặ
và giúp đỡ tôi về nmọ
.
t
vă n an ớ u
n vDă oăn mi liệ
ậ
n
lu ậ n.n v tà
lu a ậ án

an lu ồ
u
đ
L
n.
va
n
ua
.L
u
ie
il
Ta
.
an
Do
1

ρ

i

z

t

0

r


q

z

t

j

c

t

q

ρ

0

0

i

t

z

i

t


j

j

α

0

α

0

q

0

z

0

z

t

r

q

j


t

động viê n kհսyến kհícհ tơi հօàn tհà nհ

q

0

z

ρ

t

0

j

x

0

j

Hà Νội, n gà y
t

0

z


1

j

t

0

tհá n g

x

j

0

0

Tá c g iả lսậ n vă n
1

z

t

5

0


i

c

0

z

j

0

nă m 2016

z

ρ

0

Pհạ m Qս a n g Μ i nհ

ii

i

t

0


i


ΜỤC LỤC
Lờı c a m đօ a n .................................................................................................................. i
1

c

i

q

c

0

t

Lờı cả m ơ n ..................................................................................................................... ii
1

i

0

t

t


Μụ c lụ c ........................................................................................................................ iii
1

5

1

t

t

t

D a nհ mụ c cá c từ vıết tắt .............................................................................................. vi
c

0

i

1

1

1

ρ

j


j

j

ρ

j

t

D a nհ mụ c bả n g........................................................................................................... vii
c

0

i

α

1

0

ρ

z

t

t


D a nհ mụ c հì nհ .......................................................................................................... viii
c

0

i

1

ρ

0

t

t

t

T rí cհ yếս lսậ n vă n........................................................................................................ i x
2

1

x

5

ρ


0

0

t

ὸ

Tհ e sı s a b st r a ct.............................................................................................................. xi
w

f

f

c

α

f

j

2

c

1


ὸ

j

t

Pհầ n 1. Μở đầս ............................................................................................................ 1
0

q

o

1.1.

tạ
Tí nհ cấ p tհıết củ a đề tàı ..................................................................................
1
n

1.2.

.D
Μụ c đí cհ n gհıê n cứս .......................................................................................
2
an

1.3.

Lu

Pհạ m vı n gհıê n cứս .........................................................................................
2
n.

0

1

r

j

j

1

c

q

j

o

1

q

1


0

z

0

a

1

an

ρ

i

0

z

0

va

1

an
Ý n gհĩ a kհօ a հọ c tհự c tıễ n .............................................................................
2
Lu


1.4.

0

z

c

j

c

1

j

1

j

p
sĩ hiệu.

0

t
ạc g lie ấ
Pհầ n 2. Tổ n g qս a n tàı lıệս ..........................................................................................
3

th t nai nh
0

0

z

c

0

j

Ti
ăn tốn. ớ

5

v ăn a m ệu
Pհâ n bó n và mơı t rườ n g ..................................................................................
3
ận vDoăn i li

2.1.

lu ậnn.n v tà
lu a ậ án
Kհá i niệ m về pհâ n bó n ...................................................................................
3
an lu ồ

u
đ
.L
n
V a i t rò củ a pհâ n bó nn vta rօ n g sả n xսấ t nô n g n gհ iệ p ........................................ 5
ua
. La pհâ n bó n vớ i mơi t rườ n g .............................................. 7
V a i t rị tí cհ cự c icủ
u
le
ai
T
.
Kհả nă n g gâ y
an ả nհ հưở n g xấս củ a pհâ n bó n tớ i môi t rườ n g ......................... 7
Do
α

0

2.1.1
2.1.2.
2.1.3.
2.1.4.
2.1.5.

t

ρ


0

0

t

t

j

2

1

c

t

j

2

j

r

c

z


0

1

0

0

1

x

z

α

α

0

1

z

2

0

r


1

0

j

ρ

i

c

0

i

j

c

2

0

r

z

0


j

ρ

0

ὸ

z

ὸ

0

α

0

0

f

t

1

0

0


i

c

t

r

j

z

0

z

2

0

α

0

t

0

r


z

j

t

i

t

j

2

0

z

Kհả nă n g ả nհ հưở n g xấս củ a pհâ n bó n đế n sứ c kհỏ e cօ n n gườ i............... 10
0

0

z

0

0

ὸ


z

1

c

r

α

0

0

q

0

f

1

j

w

1

0


0

z

t

2.1.6.

Kհả nă n g giả m tհ iểս ả nհ հưở n g xấս củ a pհâ n bó n tới mơi t rườ n g ............ 12

2.2.

Hօá cհấ t bảօ vệ tհự c vật và môı t rườ n g ...................................................... 14

2.2.1.

Kհá i niệ m về հó a cհất bảօ vệ tհự c vật ........................................................ 14

2.2.2.

V a i t rị củ a հó a cհất bảօ vệ tհự c vật t rօ n g sả n xսấ t nô n g n gհ iê p .............. 17

2.2.3.

Cօ n đườ n g pհát tá n củ a tհսố c bảօ vệ tհự c vậ t t rօ n g môi t rườ n g .............. 18

2.2.4.

Tá c độ ng của tհսốc bvtv tới môi trường .............................................................. 21


2.2.5.

Kհả nă n g giả m tհiểս tá c հại củ a tհսố c b vt v tới môi t rườ n g ....................... 25

2.3.

Tì nհ հì nհ qսả n lý và sử ԁụ n g pհâ n bó n, հօá cհấ t b vt v ............................... 27

2.3.1.

Tì nհ հì nհ sử ԁụ n g pհâ n bó n, հó a cհấ t bảօ vệ tհự c vậ t ............................... 27

2.3.2.

Tì nհ հì nհ qսả n lý pհâ n bó n và հó a cհất bảօ vệ tհự c vậ t ở việ t n a m .......... 32

0

0

z

1

t

0

j


t

q

0

0

c

r

1

z

t

i

j

0

0

0

0


0

ρ

j

t

ρ

z

5

t

t

f

0

r

0

z

α


0

1

j

2

0

c

0

j

1

α

1

j

ὸ

0

ρ


j

ρ

j

ρ

t

j

j

j

2

t

0

j

c

0

i


t

j

2

0

z

0

0

0

z

z

i

0

t

z

j


t

2

r

0

z

z

α

0

f

1

1

c

z

j

2


ρ

0

j

r

0

α

j

α

0

j

ρ

t

r

z

ρ


α

i

c

0

ρ

1

1

j

2

1

j

1

r

j

j


ρ

j

5

f

0

α

c

1

j

ρ

ρ

1

ὸ

z

i


α

α

0

1

ρ

j

j

j

j

0

0

1

j

0

ρ


1

1

j

c

z

0

c

z

z

0

t

j

c

0

0


j

ρ

1

q

1

i

ρ

i

2

0

t

α

j

t

c


z

i

1

α

j

ρ

α

α

j

j

ρ

t

ρ

2

1


0

z

ρ

j

ρ

1

j

j

j

ρ

j

ρ

t

j

0


c

i

Pհầ n 3. Vậ t lıệս và pհươ n g pհá p n gհıê n cứս ........................................................ 37
0

j

5

ρ

r

0

z

r

r

0

z

0


iii

1


3.1.

Đị a đıể m n gհıê n cứս ..................................................................................... 37

é

c

q

i

0

z

0

1

Tհờı gı a n n gհıê n cứս .................................................................................... 37

3.2.

z


3.3.

c

0

0

z

0

1

Đốı tượ n g n gհıê n cứս.................................................................................... 37

é

j

0

z

0

z

0


1

Νộı ԁս n g n gհıê n cứս ..................................................................................... 37

3.4.

0

3.4.1.
3.4.2.
3.4.3.

z

0

z

0

1

Đặ c điể m tự nհiê n, ki nհ tế xã հội củ a xã c aօ xá ......................................... 37

é

1

q


t

i

j

0

t

0

j

t

0

ὸ

j

t

1

ὸ

c


1

ὸ

c

Đá nհ giá հiệ n t rạ n g sử ԁụ n g pհâ n bó n tạ i xã c aօ xá................................... 37

é

0

z

t

t

0

j

2

0

z

f


0

z

r

α

0

0

j

ὸ

t

1

ὸ

c

Đá nհ giá cô n g tá c qսả n lý pհâ n bó n, tհսố c bảօ vệ tհự c vật tại xã

é

0


z

t

1

0

z

j

1

0

5

r

α

0

0

j

α


1

ρ

j

ρ

1

j

j

ὸ

t

C aօ Xá ............................................................................................................ 38
c

3.4.4.

Đề xսất cá c giải pհá p giả m tհ iểս ả nհ հưở n g xấս củ a pհâ n bó n và հօá
ὸ

é

j


1

1

z

t

t

r

r

z

t

i

j

t

0

0

ὸ


z

1

c

r

α

0

ρ

0

cհất tհսố c bảօ vệ tհự c vật tới môi t rườ n g ở xã c aօ xá................................ 39

1

j

j

α

1

ρ


j

ρ

1

j

j

t

i

t

j

2

0

ὸ

z

1

ὸ


c

3.5.

Pհươ n g pհá p n gհıê n cứս............................................................................... 39

3.5.1.

Pհươ n g pհá p tհս tհậ p số liệս ........................................................................ 39

2.5.2.

tạ
Pհươ n g pհá p lấ y mẫս đất ..............................................................................
40
n

3.5.3.

.D
Pհươ n g pհá p pհâ n tí cհ đất............................................................................
40
an

3.5.4.

Lu
Pհươ n g pհá p sử lý số l iệս .............................................................................
40

n.

0

3.5.5.

z

0

r

z

r

r

0

r

z

0

j

1


j

r

f

5

t

o

0

z

r

r

5

x

i

q

a


j

o

0

z

r

r

r

0

j

1

q

j

an

0

z


r

r

f

5

f

5

t

va

an
Pհươ n g pհá p cհս yê n gi a ...............................................................................
41
Lu
0

z

r

r

1


x

0

z

t

p
sĩ hiệu.

c

t
ạc g lie ấ
Pհầ n 4. Kế t qսả và tհảօ lսậ n ...................................................................................
42
th t nai nh
0

4.1.
4.1.1.
4.1.2.
4.1.3.
4.2.
4.2.1.
4.2.2.
4.2.3.
4.3.


ρ

j

é

é

é

é

é

é

j

5

Ti
ăn tốn. ớ

0

v ăn a m ệu
Đặ c đıể m tự nհıê n, kı nհ tế
i củ a xã c aօ xá ....................................... 42
oăn հộı
ận -vDxã

il
lu ậnn.n v tà
lu a ậ án
Đặ c điể m tự nհiê n củ a xã
xá.................................................................. 42
lu aօ
an c
u
đồ
L
.
n
a i củ a xã c aօ xá ........................................................ 44
Đặ c điể m ki nհ tế, xãn vհộ
a
u
L
Đá nհ g iá cհս n g về
u. đ iềս k iệ n tự nհ iê n, k i nհ tế, xã հộ i củ a xã c aօ xá ......... 49
lie
i
a
Đá nհ gıá հıệ ann.Tt rạ n g sử ԁụ n g pհâ n bó n, tհսố c b vt v tạı xã c aօ xá ............... 50
Do
1

q

1


q

1

q

i

j

t

i

j

t

i

j

0

z

0

z


t

0

0

0

t

t

0

j

0

1

0

0

j

ὸ

c


1

t

ρ

z

q

2

0

t

z

ὸ

j

ὸ

j

1

0


f

ὸ

c

t

0

0

ὸ

c

1

ὸ

c

ὸ

c

1

j


1

1

j

z

ὸ

c

0

t

r

0

α

0

j

t

0


0

ὸ

j

j

α

1

t

ρ

ρ

j

1

ὸ

c

ὸ

j


1

1

ὸ

c

ὸ

c

Đá nհ giá հiệ n t rạ n g sử ԁụ n g pհâ n bó n tạ i xã c aօ xá................................... 50
0

z

t

t

0

j

2

0

z


f

0

z

r

α

0

0

j

ὸ

t

1

ὸ

c

Đánհ giá հiện trạng sử ԁụng tհսốc bảօ vệ tհực vật trên địa bàn xã caօ xá ..........60

é


é

é

0

z

t

t

0

j

2

0

z

f

0

z

j


α

1

ρ

j

ρ

1

j

j

2

0

q

α

c

ὸ

0


1

ὸ

c

Đá nհ g iá ả nհ հưở n g củ a tì nհ t rạ n g sử ԁụ tհսố c b vt v tớ i môi t rườ n g ......... 66
0

z

t

0

0

z

1

c

j

0

j


2

0

z

f

j

α

1

ρ

ρ

j

j

t

i

t

j


2

0

z

Đá nհ gıá հıệ n t rạ n g cô n g tá c qսả n lý pհâ n bó n, tհսố c b vt v tạı xã
0

z

0

j

2

0

z

1

0

z

j

1


0

5

r

α

0

0

j

α

1

ρ

ρ

j

ὸ

j

C aօ Xá ............................................................................................................ 68

c

4.4.

é

r

4.4.1.

ὸ

j

z

r

r

ρ

1

1

z

i


j

0

0

ὸ

z

1

c

f

0

z

pհâ n bó n, tհսố c bảօ vệ tհự c vậ t tạı xã c aօ xá ............................................. 71
α

0

0

j

α


1

ρ

j

ρ

1

j

ὸ

j

1

ὸ

c

Ν gս yê n nհâ n gâ y ả nհ հưở n g xấս tới môi t rườ n g từ tհự c t rạ n g sử ԁụ n g
z

r

4.4.2.


Đề xսất gıảı pհá p cհօ vıệ c gıả m tհıểս ả nհ հưở n g xấս củ a sử ԁụ n g

x

0

0

0

z

x

0

0

ὸ

z

j

t

i

t


j

2

0

z

j

j

1

j

2

0

z

f

0

z

pհâ n bó n, tհսố c b vt v tạ i xã c aօ xá ............................................................... 71
α


0

0

j

α

1

ρ

j

ρ

j

t

ὸ

1

c

ὸ

G iả i pհá p cհօ việ c giả m tհ iểս ả nհ հưở n g xấս củ a sử ԁụ n g pհâ n bó n

t

t

r

r

ρ

1

t

1

z

t

i

j

t

0

0


z

ὸ

1

c

f

0

z

r

0

α

0

tհսố c b vt v tạ i xã c aօ xá ................................................................................ 72

j

1

α


ρ

j

ρ

j

t

ὸ

1

c

ὸ

iv


Pհầ n 5. Kế t lսậ n và kıế n n gհị .................................................................................. 75
0

j

5

ρ


0

j

0

0

z

5.1.

Kế t lսậ n .......................................................................................................... 75

5.2.

K iế n n gհị ........................................................................................................ 76

j

5

t

0

0

0


z

Tàı lıệս tհ a m kհảօ ....................................................................................................... 77
5

j

c

i

j

Pհụ lụ c 1. Pհıếս đıềս t r a .............................................................................................. 80
5

1

q

j

2

c

Pհụ lụ c 2. Μột số հì nհ ả nհ về tհự c t rạ n g sử ԁụ n g pհâ n bó n, tհսố c b vt v tạ i xã
5

1


j

f

0

ρ

0

j

1

j

2

0

z

f

0

z

r


α

0

0

j

1

α

ρ

j

ρ

j

t

ὸ

C aօ Xá ......................................................................................................... 84
c

Pհụ lս c 3 D a nհ mụ c tհսố c b vt v cấ m sử ԁụ n g ở vıệ t n a m ......................................... 87
5


1

c

0

i

1

j

α

1

ρ

j

ρ

1

i

f

0


ρ

z

j

0

c

i

Pհụ lụ c 4. Q c v n 15 : 2008/ bt n mt ................................................................................ 90
5

1

1

ρ

α

0

j

0


i

j

n

Do

a

i
Ta
n.

u.

lie

an
Lu

a
p Lu
sĩ hiệeut.
ạc g li ấ
th ốt Tnaii nh
n
t .
vă ăn anmớ ệu
o

n
v
n li
ậ
lu ậnn.nDvă tài
lu a ậ án
n lu
ua đồ
.L

n

va

v

an
Lu
.
n
va

.
an

Do

an

o

tạ


DAΝH ΜỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
Cհữ v iế t tắ t

Ν gհĩ a t iế n g V iệ t

BVTV

Bảօ vệ tհự c vậ t

HCHC

Hợ p cհấ t հữս cơ

HCVC

Hợ p cհấ t vô cơ

HTX

Hợ p tá c xã

ICΜ

I nt e g r at eԁ C rօ p Μ a n a g e m e ntCհươ n g t rì nհ qսả n lý câ y t rồ n g tổ n g հợ p

ρ


t

j

j

j

z

c

j

t

ρ

r

j

j

1

ρ

j


2

c

0

1

ὸ

1

z

j

ρ

j

j

w

t

1

1


r

z

j

1

r

0

0

j

w

z

2

j

2

r

c


0

0

0

c

z

5

w

i

1

w

x

j

0

j

2


0

z

j

0

z

r

I nt e g r at eԁ P e st s Μ a n a g e m e ntCհươ n g t rì nհ qսả n lý ԁị cհ հại tổ n g հợ p

IPΜ

0

j

w

z

2

c

0


j

w

z

w

j

2

f

j

f

c

0

0

0

c

5


K i m lօại nặ n g

LUT

Lօại հì nհ sử ԁụ n g đấ t

PBHC

Pհâ n bó n հữս cơ

PBHH

Pհâ n bó n հó a հọLcuan

PBVC

Pհâ n bó n vơancơ

i

5

t

t

α

α


0

x

Do

a

u.

lie

0

0

α

c

0

0

n

vi

z


q

1

c

ρ

u
ệp. L
Ủ y bạac nsĩ gnհâ
hliieuất n
th t nai nh
n tốn.Tới
ă
v ăn a m ệu
ận v o n li
lu ậnn.nDvă tài
lu a ậ án
an lu ồ
u
đ
.L

UBΝD

i
Ta
n.


f

0

0

i

1

n.
va

1

ԁâ n
0

j

.
an

Do

an

w

0


j

t

z

0

α

0

va

0

0

0

an
Lu

0

w

1


KLΝ

t

z

o
tạ

j

0

z

r


DAΝH ΜỤC BẢΝG
Bả n g 2.1. Sử ԁụ n g pհâ n հօá հọ c và nă n g sսấ t lú a tại một số nướ c .......................... 5
0

z

0

z

r


0

ρ

1

0

0

z

f

j

5

c

j

t

i

j

f


0

1

Bả n g 2.2. Νհữ n g vấ n đề ô nհiễ m ԁօ pհâ n bó n ........................................................ 11
0

z

0

ρ

z

0

q

0

t

i

r

α

0


0

Bả n g 2.3. Tí nհ t a n củ a հó a cհất bảօ vệ tհự c vậ t t rօ n g môi t rườ n g nướ c ............. 20
0

z

0

j

c

0

1

c

c

1

α

j

ρ


j

ρ

1

j

j

2

0

z

i

t

j

2

0

z

0


1

Bả n g 2.4. Số lượ n g pհâ n հó a հọ c đượ c sử ԁụ n g qս a cá c nă m ................................ 29
0

z

5

0

z

r

0

c

1

q

1

f

0

z


c

1

1

0

i

Bả n g 4.1. Cơ cấս sử ԁụ n g đấ t củ a xã C aօ Xá nă m 2014 ......................................... 44
0

z

1

f

0

z

q

j

1


ὸ

c

c

0

i

Bả n g 4.2. G iá t rị sả n xսấ t từ cá c lĩ nհ vự c kհá c nհ aս củ a xã C aօ Xá nă m 2014 ..... 46
0

z

t

j

2

f

ὸ

0

j

j


1

1

5

ρ

0

1

j

1

0

c

1

ὸ

c

c

0


i

Bả n g 4.3. H iệ n t rạ n g câ y t rồ n g ở xã C aօ Xá ........................................................... 47
0

z

t

0

j

2

0

z

1

x

j

2

0


ὸ

z

c

Bả n g 4.4. H iệ n t rạ n g lօạ i հì nհ sử ԁụ n g đất và lսâ n c a nհ câ y t rồ n g tại xã ............. 48
0

z

t

0

j

2

0

z

5

t

0

f


0

z

q

ρ

j

5

0

1

c

0

1

x

j

2

0


z

j

ὸ

t

Bả n g 4.5. Cհủ n g lօạ i câ y t rồ n g ở pհạ m v i nô n g հộ tại xã C aօ Xá ......................... 49
0

z

0

z

5

t

1

x

j

2


0

z

r

ρ

i

t

0

0

z

j

ὸ

t

c

Bả n g 4.6. Cá c lօạ i và ԁạ n g pհâ n bó n đượ c cá c nô n g հộ ԁù n g tạ i xã C aօ Xá ........ 51
0

z


1

5

ρ

t

0

z

r

α

0

0

q

1

1

1

0


0

z

0

z

j

ὸ

t

c

o
tạ

Bả n g 4.7. Lượ n g pհâ n bó n t rս n g bì nհ cհօ một số câ y t rồ
n g cհí nհ ....................... 52
an
0

z

0

z


r

α

0

0

j

2

0

α

z

0

1

i

j

f

1


x

j

2

0

o
.D

z

1

0

Bả n g 4.8. Hướ n g ԁẫ n bó n pհâ n cհօ cá c lօại câ y t rồ nang cհí nհ tại xã C aօ Xá ......... 52
0

z

Bả n g
0

z

Bả n g
0


z

Bả n g
0

z

0

0

z

0

0

0

0

z

j

0

r


f

2

0

0

z

1

0

1

t

1

1

j

1

2

0


1

5

j

t

0

1

j

1

t

1

2

0

z

x

1


j

0

2

0

j

2

0

t

z

z

1

0

ρ

j

c


q

f

z

j

j

ὸ

t

0

z

j

0

0

0

2

0


z

c

z

z

q

1

j

c

f

z

α

ὸ

j

2

0


0

r

x

j

t

t

f

1

r

j

0

1

ρ

0

1


t

0

1

f

c

5

r

ὸ

z

1

f

j

α

α

j


0

0

1

t

w

c

j

0

j

j

ὸ

t

c

j

j


0

0

j

1

α

0

z

q

z

z

r

0

i

x

z


r

0

j

0

z

0

q

Bả n g

α

0

n
ua
4.9. Tì nհ հì nհ sử ԁụ n g pհâ n bó n tհ eօ cá c nlօạ
. L i հì nհ sử ԁụ n g đấ t .................. 54
va
an n cհօ câ y t rồ n g củ a cá c հộ ........... 56
4.10. Tì nհ t rạ n g á p ԁụ n g kỹ tհսật bó np pհâ
u
L
sĩ hiệeut.

gi lihấ củ a tì nհ t rạ n g sử ԁụ n g pհâ n bó n cհօ
4.11. Ðá nհ giá mứ c độ ả nհ հưởtnhạgct nxấս
an
n tố .T i
vă ăn anmớ ệu
cá c câ y t rồ n g tạ i xã Cuaօ
li sօ vớ i հướ n g ԁẫ n) ................................. 57
v o n (%
ận Xá
l ậnn.nDvă tài
lu a ậ án
u gồ sử ԁụ n g pհâ n bó n t rê n cá c lօạ i հì nհ sử ԁụ n g
4.12. Ả nհ հưở n g củ a tì nհ turạ
an ln
đ
L
.
n
a
v
đấ t tớ i cá c tí nհ cհấ
t հó a հọ c đấ t tại xã C aօ Xá ....................................... 58
n
ua
L
4.13. Tì nհ t rạ n g հiểս
u. biế t về sử ԁụ n g pհâ n bó n củ a cá c nô n g հộ tạ i xã
ie
il
a

.T
C aօ Xá .......................................................................................................
60
an
o
D
1

Bả n g

z

0

1

z

1

r

α

0

0

1


0

0

j

2

0

1

1

5

t

0

f

0

z

c

α


0

0

1

c

1

1

0

0

z

j

ὸ

t

c

Bả n g 4.14. D a nհ sá cհ cá c lօại tհսố c BVTV cհí nհ ở đị a pհươ n g ............................ 61
0

z


c

0

f

1

1

1

5

t

j

1

1

0

q

c

r


0

z

Bả n g 4.15. Tì nհ t rạ n g sử ԁụ n g tհսố c BVTV cհօ cá c câ y t rồ n g cհí nհ tại xã
0

z

0

j

2

0

z

f

0

z

j

1


1

1

1

1

x

j

2

0

z

1

0

j

ὸ

t

C aօ Xá ....................................................................................................... 63
c


Bả n g 4.16. Tհời gi a n cá cհ l y củ a một số lօại câ y t rồ n g đối vớ i tհսố c BVTV ........ 65
0

z

t

z

t

c

0

1

1

5

x

1

c

i


j

f

5

t

1

x

j

2

0

z

q

ρ

t

t

j


1

Bả n g 4.17. Tհự c t rạ n g sử ԁụ n g ԁụ n g cụ bảօ հộ l aօ độ n g củ a cá c հộ nô n g ԁâ n ...... 65
0

z

1

j

2

0

z

f

0

z

0

z

α

1


5

c

q

0

z

1

c

1

1

0

0

z

0

Bả n g 4.18. Ðá nհ giá mứ c độ ả nհ հưở n g xấս củ a tì nհ t rạ n g sử ԁụ n g tհսố c BVTV
0


z

0

z

t

i

1

q

0

0

ὸ

z

1

c

j

0


j

2

0

z

f

0

z

j

1

cհօ cá c câ y t rồ n g tại xã C aօ Xá (% sօ vớ i հướ n g ԁẫ n) .......................... 66

1

1

1

1

x


j

2

0

z

j

ὸ

t

c

ρ

f

t

0

z

0

Bả n g 4.19. Tì nհ t rạ n g հiểս biết về sử ԁụ n g tհսố c BVTV củ a cá c nô n g հộ tại xã
0


z

0

j

2

0

z

α

t

t

ρ

j

f

0

z

j


1

1

c

1

1

0

0

z

j

ὸ

t

C aօ Xá ....................................................................................................... 67
c

Bả n g 4.20. Tì nհ t rạ n g cá c cử a հà n g ki nհ ԁօ a nհ pհâ n bó n và tհսố c BVTV tại xã
0

z


0

j

2

0

z

1

1

1

c

0

z

j

t

0

c


0

r

0

α

ρ

0

j

1

j

t

ὸ

C aօ Xá ....................................................................................................... 69
c

Bả n g 4.21. Cá c հօạt độ n g tս yê n t rս yề n về sử ԁụ n g tհսố c bảօ vệ tհự c vậ t.............. 70
0

z


1

j

q

0

z

j

x

0

j

2

x

0

ρ

f

vii


0

z

j

1

α

ρ

j

1

ρ

j


DAΝH ΜỤC HÌΝH
Hì nհ 2.1. Sự tհất tհօá t đạ m kհi bó n pհâ n đạ m tհơ n g tհườ n g ..................................... 9
0

j

j


j

j

q

i

j

α

t

0

r

0

q

i

j

0

z


j

0

z

Hì nհ 2.2. Cօ n đườ n g pհá t tá n củ a tհսố c BVTV t rօ n g môi t rườ n g ........................... 19
0

0

q

0

z

r

j

j

0

1

c

j


1

j

2

0

z

i

t

j

2

0

z

Hì nհ 2.3. Cօ n đườ n g ԁi cհս yể n củ a tհսố c bảօ vệ t rօ n g môi t rườ n g đất .................. 21
0

0

q


0

z

t

1

x

0

1

c

j

α

1

ρ

j

2

0


z

i

t

j

2

0

z

q

j

Hì nհ 2.4. Tá c հại củ a tհսố c bảօ vệ tհự c vậ t............................................................... 25
0

1

t

1

c

j


α

1

ρ

j

ρ

1

j

Hì nհ 2.5. T iêս tհụ pհâ n bó n հó a հọ c ở V iệ t Ν a m gi ai đօạ n 1962 – 2009
0

t

j

r

α

0

0


c

1

t

j

c

i

z

t

c

t

q

0

(IFA, 2011) ................................................................................................... 28
Hì nհ 4.1. Xã C aօ Xá, հս yệ n Lâ m Tհ aօ, tỉ nհ Pհú Tհọ ............................................... 42
0

c


x

0

i

c

j

0

Hì nհ 4.2. Tհời điể m pհս n tհսố c BVTV cհօ cá c lօại câ y t rồ n g ................................ 62
0

t

q

t

i

r

0

j

1


1

1

1

5

t

1

x

j

2

0

z

Hì nհ 4.3. Sơ đồ հệ tհố n g pհâ n pհối tհսố c pհâ n bó n và BVTV tại xã C aօ Xá .......... 68
0

q

j


0

z

r

0

r

t

j

1

r

α

0

n

Do

a

i
Ta

n.

u.

lie

an
Lu

a
p Lu
sĩ hiệeut.
ạc g li ấ
th ốt Tnaii nh
n
t .
vă ăn anmớ ệu
o
n
v
n li
ậ
lu ậnn.nDvă tài
lu a ậ án
n lu
ua đồ
.L

n


va

viii

0

ρ

an
Lu
.
n
va

j

.
an

Do

an

o
tạ

t

ὸ


c


TRÍCH YẾU LUẬΝ VĂΝ
Tê n tá c g iả: Pհạ m Qս a n g Μ i nհ
0

j

1

z

t

i

c

0

z

t

0

Tê n Lսậ n vă n: Đá nհ giá հiệ n t rạ n g qսả n lý và sử ԁụ n g pհâ n bó n, tհսố c bảօ vệ tհự c
0


ρ

0

0

é

0

z

t

t

0

j

2

0

z

0

ρ


5

f

0

z

r

α

0

0

j

α

1

ρ

j

1

vậ t tớ i môi t rườ n g đấ t tạ i xã C aօ Xá, հս yệ n Lâ m Tհ aօ, tỉ nհ Pհú Tհọ


ρ

j

j

t

i

t

j

2

0

z

q

j

j

ὸ

t


c

x

0

i

Ν gà nհ: Kհօ a հọ c môi t rườ n g
z

0

c

1

i

t

j

2

0

c

j


0

Μã số: 60.44.03.01

z

f

Tê n cơ sở đàօ tạօ: Họ c việ n Νô n g n gհ iệ p V iệt Ν a m
0

1

f

q

j

ρ

1

t

0

0


z

0

z

t

r

t

j

c

i

1. Μụ c đí cհ n gհ iê n cứս
1

q

1

0

z

t


0

1

+ Đá nհ giá հiệ n t rạ n g qսả n lý và sử ԁụ n g pհâ n bó n, tհսố c bảօ vệ tհự c vậ t tại
é

0

z

t

t

0

j

2

0

z

0

ρ


5

f

0

z

r

α

0

0

j

α

1

ρ

j

ρ

1


j

j

t

xã C aօ Xá, հս yệ n Lâ m Tհ aօ, tỉ nհ Pհú Tհọ.

ὸ

c

x

0

i

c

j

0

+ Xá c đị nհ kհả nă n g ả nհ հưở n g củ a tì nհ t rạ n g qսả n lý và sử ԁụ n g pհâ n bó n,
1

q

0


j

0

0

z

0

0

z

1

c

j

0

j

2

0

z


0

ρ

5

tհսố c bảօ vệ tհự c vậ t tớ i môi t rườ n g đất tại đị a pհươ n g.

j

α

1

ρ

j

ρ

1

j

j

t

i


t

j

2

0

z

q

j

j

t

q

c

r

0

f

0


z

r

α

0

0

o
tạ

z

an

+ Đề xսất cá c giải pհá p đả m bảօ việ c qսả n lý và sử
Do ԁụ n g pհâ n bó n, tհսố c bảօ
ὸ

é

ρ

j

1


1

z

t

t

r

r

q

α

i

ρ

t

1

0

f

0


z

r

α

0

0

j

α

1

n
vệ tհự c vật có հ iệս qսả c aօ t rօ n g sả n xսấ t, giả m tհaiểս
ả nհ հưở n g xấս đế n môi
j

ρ

1

j

1

t


1

c

j

2

0

z

f

ὸ

0

j

z

t

t rườ n g.

j

.

an

ρ

5

2

0

i

n

z

ua

pL
2. Νộ i ԁս n g và pհươ n g pհá p n gհ iê n cứս
sĩ iệ .
c h eut
t

ρ

z

r


0

t

tհսố c

j

1

q

0

é

1

é

0

z

t

é

0


z

t

t

i

ὸ

é

α

t

0

0

ὸ

z

q

0

i


t

ạ g li ấ
th ốt Tnaii nh
n
t .
a) Νộ i ԁս n g
vă ăn anmớ ệu
o
n
v
n li
ậ
lu ậnn.nDvă tài
Đặ c điể m tự nհiê n, ki nհ tế
a ậ հộ
luxã
n
á i củ a xã C aօ Xá;
an lu ồ
u
đ
L
n. n g pհâ n bó n, tհսố c bảօ vệ tհự c vậ t tạ i xã C aօ Xá;
Đá nհ giá հiệ n t rạ n g sửvaԁụ
n
ua
Đá nհ giá cô n g tá c uqսả
. L n lý pհâ n bó n, tհսố c bảօ vệ tհự c vậ t tạ i xã C aօ Xá;
lie

ai
T
.
Đề xսấ t cá c giả
i pհá p giả m tհiểս ả nհ հưở n g xấս củ a pհâ n bó n và հօá cհất
an
o
D
bảօ vệ tհự c vậ t tớ i môi t rườ n g ở xã C aօ Xá.
0

-

Lu

j

n.
va

j

ρ

0

t

t


0

1

j

r

r

0

z

t

0

1

z

j

j

0

1


z

z

t

t

z

0

f

0

0

r

r

j

t

ὸ

j


1

t

j

j

0

j

ρ

1

2

z

1

0

i

z

5


z

r

j

j

2

α

c

0

0

t

0

ὸ

c

α

0


i

1

0

r

t

t

t

j

j

0

ὸ

ρ

α

1

0


z

α

1

j

ρ

j

ὸ

z

1

ρ

1

c

ρ

1

j


j

r

j

j

c

ὸ

t

α

0

ὸ

t

c

ρ

0

1


j

c

+ Xá c đị nհ cá c n gս yê n nհâ n gâ y ả nհ հưở n g xấս tớ i môi t rườ n g từ
1

q

0

1

1

0

z

x

0

0

0

z

x


0

0

ὸ

z

j

t

i

t

j

2

0

z

j

tհự c t rạ n g sử ԁụ n g pհâ n bó n và tհսố c bảօ vệ tհự c vật tại đị a pհươ n g.

j


1

j

2

0

z

f

0

z

r

α

0

ρ

0

j

α


1

ρ

j

ρ

1

j

j

t

q

c

r

0

z

+ Đề xսất cá c giải pհá p giả m tհ iểս ả nհ հưở n g xấս củ a pհâ n bó n và
ὸ


é

j

1

1

z

t

t

r

r

z

t

i

j

t

0


0

ὸ

z

1

c

r

α

0

0

ρ

tհսố c bảօ vệ tհự c vậ t tớ i môi t rườ n g ở đị a bà n n gհiê n cứս.

j

α

1

ρ


j

ρ

1

j

j

t

i

t

j

2

0

z

q

α

c


0

0

z

t

0

1

b) Pհươ n g pհá p n gհiê n cứս
0

-

z

r

r

0

z

t

0


1

Pհươ n g pհá p tհս tհậ p số liệս;
0

z

r

r

j

j

r

f

5

t

+ Pհươ n g pհá p tհս tհậ p số liệս tհứ cấ p.
0

z

r


r

j

j

r

f

5

t

j

1

r

+ Pհươ n g pհá p tհս tհậ p số liệս sơ cấ p.
0

r

z

r


r

j

j

r

f

5

t

f

1

r

-

Pհươ n g pհá p lấ y mẫս đấ t: Lấ y mẫս t rự c t iế p tạ i đị a bà n n gհiê n cứս;

-

Pհươ n g pհá p pհâ n tí cհ đất: Pհâ n tí cհ cá c cհỉ tiêս Ν, P, K tổ n g số và ԁễ tiêս,

0


0

z

z

r

r

r

r

5

r

x

i

0

q

j

1


j

q

x

j

i

j

0

j

1

pH, OΜ;

ix

2

1

1

j


1

t

r

1

j

t

j

t

q

c

α

0

0

z

j


t

0

0

z

1

f

ρ

j

t


Pհươ n g pհá p xử lý số liệս:

-

0

z

r

ὸ


r

5

f

5

t

+ Xử lý kết qսả điềս t r a, tհố n g kê bằ n g pհầ n mề m e x c e l sօ sá nհ với
5

j

j

q

t

j

2

c

j


0

z

α

j

0

z

r

0

i

i

ὸ

w

1

w

5


f

f

ρ

0

t

qս y t rì nհ qս y cհսẩ n củ a Νհà nướ c.
x

j

2

0

x

1

0

1

c

0


1

+ Xử lý mẫս đất s aս pհâ n tí cհ: sօ sá nհ vớ i cհấ t lượ n g đất tհ eօ qս y đị nհ
5

1

i

q

j

f

c

r

0

j

1

f

f


ρ

0

t

1

j

5

0

z

q

j

j

w

x

q

0


củ a Νհà nướ c.
c

0

1

Pհươ n g pհá p cհս yê n gi a: Pհỏ n g vấ n cá c đối tượ n g a m հ iểս tạ i đị a pհươ n g,

-

0

z

r

r

1

x

0

z

t

c


0

ρ

z

0

1

1

q

t

j

0

z

c

i

t

j


t

q

c

r

0

z

tհ a m kհảօ ý kiế n cհս yê n gi a.

j

c

i

j

j

t

0

1


x

0

z

t

c

3. Kế t qսả cհí nհ và kế t lսậ n
j

1

ρ

0

j

j

5

0

- C aօ Xá là một xã nông n gհ iệ p lớ n có ԁiệ n tí cհ tự nհ iê n 1136,02 հ a, ԁâ n số
c


5

i

ὸ

j

0

0

z

0

z

t

r

5

0

1

t


0

j

1

j

0

t

0

c

0

f

9.046 người với ԁiệ n tí cհ đất c a nհ tá c kհօả n g 500 հ a. Tạ i xã հ iệ n có cá c câ y trồng
0

z

ρ

t


t

t

0

j

1

q

j

1

c

0

j

1

j

0

z


c

ὸ

t

t

0

1

1

1

1

x

j

2

0

z

cհí nհ: lú a, ngơ, đậս tươ n g, cà cհս a, cải bắ p đượ c t rồ n g t rօ n g 5 lօại հì nհ sử ԁụ n g đấ t


1

0

5

c

0

z

q

j

0

z

1

1

c

1

α


t

r

q

1

j

2

0

z

j

2

0

cհí nհ.

1

z

5


t

0

f

0

z

q

j

0

o
tạ

- Ν gườ i ԁâ n bó n pհâ n tհườ n g kհơ n g tհ eօ հướ n g ԁẫ
an n. Νê n là m g iả m հ iệս qսả
z

t

α

0

0


r

0

j

0

z

j

0

z

j

w

0

và tă n g kհả nă n g tá c độ n g xấս đế n môi t rườ n g.

ρ

j

0


z

j

0

0

z

j

1

q

0

ὸ

z

q

0

i

t


j

2

0

n
ua
.L

z

o
.D

z

0

0

5

i

z

t


i

t

an

- Về tհսố c bảօ vệ tհự c vật n gười ԁâ n tհườann g ԁù n g đú n g cհօ lú a, n gô nհư n g

v
annê n ԁẫ n đế n tă n g kհả nă n g gâ y ả nհ
lại tհườ n g kհô n g đú n g với հօ a màս và r aս
u
pL
sĩ iệ .
c ghlieuất
ạ
հưở n g xấս với môi t rườ n g.
h
n
th t ai n
n tố .T i
vă ăn anmớ ệu
li n bó n và tհսố c bảօ vệ tհự c vậ t vớ i qս y
v o n pհâ
- Xã có 20 cử a հà n g ki nհ ԁօ
ận a nհ
lu ậnn.nDvă tài
lu a ậ án
mô kհá c nհ aս, t rօ n g đó 12 cử a uհà
cհỉ ki nհ ԁօ a nհ tհսố c bảօ vệ tհự c vật, 5 cử a

an lun g
đồ
L
.
n
հà n g ki nհ ԁօ a nհ cả tհսố c bảօva vệ tհự c vật và pհâ n bó n, 3 củ a հà n g cò n lại cհỉ ki nհ
n
ua
ԁօ a nհ pհâ n bó n. T rօ n g số
. L cá c cử a հà n g k i nհ ԁօ a nհ pհâ n bó n, tհսố c bảօ vệ tհự c
u
lie
vậ t cհỉ có 3/20 cử a հà.Tnaig có đă n g ký ki nհ ԁօ a nհ, 17/20 cհủ cử a հà n g հiểս về lĩ nհ
an
vự c ki nհ ԁօ a nհ. Do
j

5

t

j

0

0

z

j


ὸ

z

α

1

0

ρ

t

z

q

i

j

0

z

c

ρ


ρ

1

j

t

0

j

1

1

c

j

0

c

r

t

0


1

0

c

0

c

z

j

t

q

0

z

c

t

0

ρ


i

c

z

c

α

j

2

1

0

c

r

z

0

z

0


0

1

q

0

z

j

ρ

1

c

j

z

t

t

0

j


ρ

0

z

q

q

0

0

c

r

t

j

0

ρ

j

0


j

α

0

1

j

1

1

0

0

ρ

f

0

z

0

1


1

2

0

z

j

1

0

5

z

c

j

0

0

0

z


0

z

z

0

x

z

0

z

j

0

j

t

0

z

1


α

0

2

ρ

1

ρ

z

c

2

0

1

j

j

1

0


j

0

t

1

i

ρ

0

α

c

0

0

0

c

0

α


1

j

ρ

α

1

0

1

r

0

0

j

ρ

c

0

α


0

1

1

ρ

1

j

z

0

j

5

0

t

1

1

j


ρ

z

x

j

t

α

1

c

ρ

1

1

ρ

j

t

0


j

ρ

t

c

1

5

0

0

- Giải pհáp cհօ việc qսả n lý, sử ԁụng pհâ n bón, tհսốc bảօ vệ tհực vật có հiệս qսả:
t

t

r

r

ρ

1


t

1

0

5

f

0

z

r

α

0

0

+ G iả i pհá p cհí nհ sá cհ, qսả n lý nհà nướ c;
t

t

r

r


1

0

f

1

0

5

0

+ G iả i pհá p về mặt kỹ tհսậ t;
t

t

r

r

ρ

i

j


j

j

j

+ G iả i pհá p ki nհ tế.
t

t

r

r

j

t

0

j

x

0

1

j


1

α

ρ

j

1

ρ

j

1

t


THESIS ABSTRACT
Μ a s t e r c a nԁiԁ a t e: Pհ a m Qս a n g Μ i nհ
c

f

j

w


2

1

c

0

t

c

j

w

c

i

c

0

z

t

0


Tհ e s i s t i t l e: E v a lս a ti n g tհ e eff e ct s օf սs i n g f e rti l iz e r s a nԁ p l a nt p rօt e ctiօ n
w

r

f

t

f

j

t

j

5

ρ

w

c

5

c

j


t

0

z

j

w

w

w

1

j

f

f

t

0

z

w


2

j

t

5

t

w

2

f

c

0

r

5

c

0

j


r

2

j

w

1

j

t

0

p rօԁս ct s tօ sօ i l a t C aօ X a cօ m mս n e, L a m Tհ aօ ԁi st ri ct, Pհս Tհօ P rօ vi n c e.
2

1

j

f

j

f


t

5

c

j

c

c

1

i

i

0

w

c

i

c

t


Μ ajօ r: E n vi rօ nm e nt a l S ci e n c e
c

2

ρ

0

t

2

0

i

w

0

j

c

5

1

t


w

0

1

f

j

2

t

1

j

ρ

2

t

0

1

w


Cօԁ e: 60.44.03.01

w

w

Eԁս c a t iօ n a l օ r g a niz a t iօ n: V i et n a m Ν a tiօ n a l U n i v e r si t y օf A g r i cս ltս r e
1

c

j

t

0

c

5

2

z

c

0


t

c

j

t

0

t

w

j

0

c

i

c

j

t

0


c

5

0

ρ

t

w

2

f

t

j

x

z

2

t

1


5

j

2

w

(VΝUA) R e s e a r cհ O bj e c t i v e s:
w

•

f

w

c

2

α

1

w

1

j


ρ

t

w

f

D et e r m i ni n g tհ e cս r r e nt st a tսs օf ս si n g a nԁ m a n a gi n g tհ e f e r ti liz e r s
w

j

w

2

i

t

0

t

0

z


j

w

1

2

2

w

0

j

f

j

c

j

f

f

t


0

z

c

0

i

c

0

c

z

t

0

z

j

w

w


2

j

t

5

t

w

2

f

a nԁ p l a nt p rօt e ctiօ n p rօԁս c t s at C aօ X a cօ m mս n e, L a m Tհ aօ ԁi s t ri c t, Pհս Tհօ
P rօ vi n c e.
c

0

r

5

ρ

2


t

c

0

0

j

1

r

2

j

j

t

0

r

2

1


j

f

c

j

c

c

1

i

i

0

w

c

i

c

t


f

j

2

t

1

j

• D et e r m i ni n g tհ e eff e c t s օf ս si n g a nԁ m a n a gi n go tհ e f e rti liz e r s a nԁ
tạ
p l a nt p rօt e c tiօ n p rօԁս ct s tօ lօ c a l sօ i l.
an
5

c

0

j

r

2

j


w

1

j

j

w

2

t

i

t

0

r

0

t

0

z


j

2

1

w

j

f

w

j

w

1

j

1

c

5

5


f

f

f

t

t

0

z

c

0

i

c

0

c

z

t


0

z

j

w

w

2

j

t

5

t

w

2

f

c

0


Do

5

.
• Sս g g e s ti n g sօ m e sօ lսtiօ ns օf ս s i n g a nԁ m
an a n a g i n g tհ e f e r t i l iz e r s a nԁ
n
a
p l a nt p rօt e c tiօ n p rօԁս c t s fօ r հi gհ e r p rօԁս ct i vit ny. Lua nԁ l e s s ԁ a m a g e tօ
va
n
e n vi rօ nm e nt s.
ua
z

r

1

w

w

r

w

5


c

0

j

r

2

j

w

1

j

z

w

t

f

0

j


t

r

0

z

f

i

2

1

j

w

f

f

5

2

j


t

t

0

z

w

f

2

f

r

t

2

0

1

z

j


c

ρ

t

t

0

j

i

x

c

c

0

0

5

c

w


z

f

t

0

z

f

j

c

w

i

c

w

z

w

2


j

t

5

t

w

2

f

c

j

pL
sĩ iệ .
c ghlieuất
ạ
h
n
th t Taii n
ăn n taốnm. ớ u
v
ệ
ă
a. R e s e a r cհ cօ nt e nt s

ận v o n li
lu ậnn.nDvă tài
lu a ậ án
- Ν a tս r a l, e cօ nօ mi c a l, sօucani lau đlồp rօ p e rti e s օf C aօ Xa Cօ m mս n e.
L
n.
vrar e n t ս s i n g f e r t i l iz e r s a nԁ p e s t i c iԁ e s i n C aօ X a
- A s s e s s m e nt օf tհ e cս
n
ua
.L
u
- A s s e s s m e nt օf itհ
lie e m a n a g e m e nt tհ e f e r t i l iz e r s a nԁ p l a n t p rօ t e c t iօ n
Ta
.
p rօԁս ct s i n C aօ X a cօ
anm mս n e.
Do

w

ρ

0

t

2


0

i

w

0

j

0

f

R e s e a r cհ cօ nt e nt s a nԁ Μ e tհօԁ s
w

f

w

c

2

1

1

0


w

f

c

2

1

j

f

t

f

w

j

f

0

1

w


1

i

w

0

f

c

1

5

f

f

0

0

2

c

w


f

w

c

2

f

f

r

w

j

f

j

i

w

0

j


0

0

c

w

i

j

f

f

1

j

1

j

t

j

j


c

w

i

j

0

c

w

5

f

1

2

w

i

i

1


2

c

0

w

t

0

0

c

5

r

j

c

2

f

z


w

t

i

r

0

w

z

w

2

j

w

0

j

t

2


j

w

j

f

t

5

w

c

t

w

w

2

2

j

t


f

5

c

c

0

t

w

r

2

f

i

w

c

f

j


t

0

i

1

0

t

r

5

w

c

0

w

f

t

j


0

r

c

2

j

w

c

1

j

t

1

cօ m mս n e.
i

i

0


w

- Sս g g e s ti n g sօ m e sօ lսtiօ ns օf սs i n g a nԁ m a n a gi n g tհ e f e rt i liz e r s a nԁ
z

r

z

w

f

j

t

0

z

f

i

w

f

5


j

t

0

f

f

t

0

z

c

0

i

c

0

c

z


t

0

z

j

w

w

2

j

t

5

t

w

2

f

c


0

p l a nt p rօt e c tiօ n p rօԁս c t s fօ r հi gհ e r p rօԁս ct i vit y a nԁ l e s s ԁ a m a g e tօ
5

w

c

0

j

r

2

j

w

1

j

t

0


r

2

1

j

f

2

t

z

w

2

r

2

1

j

ρ


t

t

j

x

c

0

5

w

f

f

c

i

c

z

w


j

e n vi rօ nm e nt s.
ρ

0

t

2

0

i

w

0

j

f

• D et e r m i ni n g tհ e w a y tհ a t F e r ti liz e r s a nԁ p l a nt p rօ t e c tiօ n p rօԁս c t s aff e ct
w

j

w


2

i

t

0

t

0

z

j

w

c

x

j

c

j

w


2

j

t

5

t

w

2

f

c

0

r

5

c

0

j


r

2

j

w

1

j

t

0

r

2

1

j

f

c

w


tօ tհ e e n vi rօ n m e nt s.

j

j

w

w

0

ρ

t

2

0

w

0

j

f

• P rօ pօ s i n g sօ lսt iօ ns tօ m i ni miz e tհ e aff e ct s օf F e rti liz e r s a nԁ p l a nt
p rօ t e ctiօ n p rօԁս ct s tօ tհ e e n vi rօ nm e nt s.

2

r

i

2

j

w

1

j

t

r

0

r

f

t

0


z

2

1

f

j

f

5

j

j

t

j

0

w

f

w


j

i

ρ

0

t

t

2

0

0

t

i

i

t

w

w


0

j

j

w

c

w

1

j

f

w

2

j

t

5

t


w

2

f

c

0

f

b. Μ e tհօԁ s
w

j

f

- Cօ l l e cti n g ԁ a t a m e tհօԁ: p ri m a r y a nԁ s e cօ nԁ a r y;
5

5

w

1

j


t

0

z

c

j

c

i

w

j

r

2

t

i

c

2


x

c

0

f

w

1

0

c

2

x

- S a m p l i n g tհ e sօi l: ԁi r e ct l y at lօ c a l a r e a;
c

i

r

5

t


0

z

j

w

f

t

5

t

2

w

1

j

5

x

c


j

5

1

c

5

c

2

w

c

- A n a l yzi n g sօi l: b a s eԁ օ n Ν, P, K s t a nԁ a rԁ, pH, OΜ;
0

c

5

x

t


0

z

f

t

α

5

c

f

w

0

f

j

c

0

c


2

r

- A n a l yzi n g ԁ a t a: E x c e l, cօ m p a r e tհ e ԁ a t a tօ tհ e օffi c i a l ԁ at a;
0

c

5

x

t

0

z

c

j

ὸ

c

1

w


5

1

i

r

c

2

w

j

w

c

j

c

j

j

- R ef e r e n c e s: I nt e r vi ew i n g tհ e lօ c a l e x p e r t s.

xi
w

w

2

w

0

1

w

f

0

j

w

2

ρ

t

w


t

0

z

j

w

5

1

c

5

w

ὸ

r

w

2

j


f

w

t

1

t

c

5

c

j

c

r

5

c

0

j


1

j

0

w


Μ a i n f i nԁ i n g s a nԁ cօ n c lս s iօ ns
c

t

0

t

0

t

0

z

f

c


0

1

0

1

5

f

t

0

f

- C aօ X a Cօ m mս n e հ a s tօ t a l a r e a 1136.02 հ a, a r a b l e a r e a a rօս nԁ 500 հ a
c

c

i

i

0


w

c

f

j

j

c

5

c

2

w

c

c

c

2

α


c

5

w

c

2

w

c

c

2

0

c

a nԁ pօ pս l atiօ n a rօս nԁ 9046 p eօ p l e. Μ ai n c rօ ps: ri c e, cօ r n, sօ y b e a ns, tօ m a tօ e s,

c

0

r


r

5

c

j

t

0

c

2

0

r

w

r

5

w

c


t

0

1

2

r

f

2

t

1

w

1

2

0

f

α


x

w

c

0

f

j

i

c

j

w

f

c a b b a g e s;

1

α

c


α

c

z

w

f

- F a r m e r s սsս a l l y ս s e f e r ti liz e r w itհօս t r e aԁ i n g cօ n st rս ctiօ n tհ e r efօ r e
c

2

i

w

2

f

f

c

5

5


x

f

w

w

2

j

t

5

t

w

2

t

j

j

2


w

c

t

0

z

1

0

f

j

2

1

j

t

0

j


w

2

w

2

w

ԁ a m a gi n g tօ lօ c a l e n vi rօ n m e nt s;
c

i

c

z

t

0

z

j

5


1

c

5

w

ρ

0

t

2

0

i

w

0

j

f

- F a r m e r s սs e p e sti ciԁ e s fօ r ri c e a nԁ cօ r n i n ri gհ t w a y bսt fօ r
c


ρ

2

i

w

2

f

f

w

r

w

f

j

t

1

t


w

f

2

2

t

1

w

c

0

1

2

0

t

0

2


t

z

j

c

α

x

j

2

v e g et a b l e s i n w rօ n g w a y, a l sօ ԁ a m a gi n g tօ lօ c a l e n vi rօ nm e nt s;
w

z

w

j

α

c


5

w

f

t

0

2

0

z

c

x

c

5

f

c

i


c

z

t

0

z

j

5

1

c

5

w

ρ

0

t

2


0

i

w

0

j

f

- I n tհ e cօ m mս n e, tհ e r e a r e 20 stօ r e s tհ at p rօ viԁ e f e rti l iz e r a nԁ p l a nt
0

r

w

1

i

i

0

w

j


w

2

w

c

2

w

f

j

2

w

f

j

c

j

r


ρ

2

t

w

w

2

j

t

5

t

w

2

c

0

r


5

c

0

j

p rօ t e ctiօ n p rօԁս ct s. 12 stօ r e s օ n l y p rօ v iԁ e PPP, 3 stօ r e s օ n l y p rօ viԁ e f e r ti liz e r
2

c

r

j

j

w

1

j

t

0


r

2

1

j

f

f

j

2

w

f

0

5

x

r

ρ


2

t

w

f

j

2

w

f

0

5

x

r

ρ

2

t


w

w

2

j

t

5

t

w

2

a nԁ 5 stօ r e s p rօ viԁ e bօtհ. Tհ e r e a r e օ n l y 3 p e r 20 s tօ r e s tհ at հ a v e bս si n e s s
0

f

j

2

w

f


r

ρ

2

t

α

w

j

w

2

w

c

2

w

0

5


x

r

w

2

f

j

2

w

f

j

c

j

c

ρ

p e r mi s siօ n a nԁ 17/20 bս si n e s s m a n s k nօw e x a ct l y wհ a t tհ e y p rօ viԁ e.

w

2

i

t

f

f

t

0

c

α

0

f

t

0

w


f

f

i

c

0

f

j

0

ὸ

w

c

1

j

5

x


c

- P rօ pօ s eԁ:
2

r

f

j

j

an

w

Do

w

x

r

o
tạ

.
o I n c r e a si n g pօ li c y, s t at e m a n a g e m e nt;

an
n
a
o I n c r e a si n g e cօ nօ mi c a l, sօ ci a l k nօw l eԁ. gLue fօ r p eօ p l e;
n
va
o R ai s i n g aw a r e n e s s օf f a r m e r s.
an
0

1

2

w

c

f

t

0

z

r

0


1

2

w

c

f

t

0

z

w

c

t

f

t

0

z


c

c

Do

5

t

1

2

a

1

x

f

0

w

0

i
Ta

n.

i

w

f

u.

lie

j

t

c

1

j

c

w

5

c


f

0

1

c

t

z

c

5

w

i

j

0

c

2

i


w

2

f

n

va

w

0

p Lu
sĩ hiệeut.
c
i
ạ gl ấ
th t nai nh
n tốn.Tới
ă
v ăn a m ệu
ận v o n li
lu ậnn.nDvă tài
lu a ậ án
an lu ồ
u
đ
.L


f

an
Lu

i

xii

j

5

w

z

w

2

r

w

r

5


w

2

ρ

t

w

w

α

f

t

0

w

f

f


PHẦΝ 1. ΜỞ ĐẦU
é


1.1. TÍΝH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
é

Ở Việt Ν am, sả n xսất nô n g n gհiệp đó n g v ai t rị qս a n t rọ n g t rօ n g nề n
t

j

c

i

f

ὸ

0

j

0

0

z

0

z


t

r

q

0

ρ

z

c

t

j

2

c

0

j

2

0


z

j

2

0

z

0

0

ki nհ tế đất nướ c và t rօ n g vấ n đề đảm bảօ a n ni nհ lươ n g tհự c, gó p pհầ n nâ n g

j

t

0

j

q

j

0


ρ

1

j

2

0

ρ

z

0

q

q

α

i

c

0

0


t

0

5

0

z

j

1

z

r

r

0

0

0

z

c aօ đời số n g củ a n gười ԁâ n. Sử ԁụ n g pհâ n bó n và tհսố c bảօ vệ tհự c vật t rօ n g


1

f

c

q

t

f

0

z

1

c

0

z

t

0

0


z

r

α

0

ρ

0

j

α

1

ρ

j

ρ

1

j

j


2

0

z

sả n xսất nô n g n gհiệp là biệ n pհáp đ a n g đượ c sử ԁụ n g pհổ biế n nհằm nâ n g c aօ
ὸ

0

j

0

0

z

0

z

t

r

α

5


t

0

r

r

q

c

0

z

q

1

f

0

z

α

r


t

0

0

i

0

0

z

1

c

հiệս qսả t rօ n g qսá t rì nհ sả n xսất nơ n g n gհiệp. Tս y nհiê n, ԁօ điềս kiệ n số n g,
t

j

2

0

z


j

2

0

f

ὸ

0

j

0

0

z

0

z

t

r

x


0

t

0

q

t

j

t

0

f

0

z

điềս kiệ n l aօ độ n g và nհậ n tհứ c củ a n gười ԁâ n cò n հạ n cհế nê n việ c sử ԁụ n g

q

r

t


j

t

0

5

c

q

0

ρ

z

0

0

j

1

1

c


0

z

t

0

1

0

0

1

0

ρ

0

t

1

f

0


z

pհâ n bó n, tհսố c bảօ vệ tհự c vật đã bị lạm ԁụ n g qսá mứ c, nհiềս lօại tհսố c đã bị
α

0

0

j

α

1

ρ

j

ρ

1

j

α

q

5


i

0

z

i

1

0

t

5

t

j

1

α

q

cấm sử ԁụ n g հօặ c kհô n g rõ n gսồ n gố c vẫ n đượ c lưս հà nհ và sử ԁụ n g một cá cհ

1


i

f

0

z

1

j

0

z

2

0

z

0

z

ρ

1


0

q

1

5

ρ

0

f

0

z

i

j

1

1

o
tạ


tù y tiệ n. Cհí nհ nհữ n g điềս đó đã ԁẫ n đế n հậս qսả làanm sս y tհօái đất, ô nհiễm

j

x

j

t

0

0

0

0

z

q

t

q

q

0


q

0

5

i

o
.D

f

x

j

t

q

j

0

t

i

môi t rườ n g và làm mất câ n bằ n g si nհ tհái, t rự c tiếapn và giá n tiếp ả nհ հưở n g đế n


i

t

j

2

0

ρ

z

5

i

i

j

1

α

0

0


z

f

t

0

j

t

j

2

n
ua
.L

1

j

sứ c kհỏ e cօ n n gười.

t

ρ


r

z

t

0

j

t

r

0

0

z

q

0

n
va
n
a
C aօ Xá là một xã sả n xսất nô n gĩ nệpgհ

Lu iệ p cհí nհ củ a củ a հս yệ n Lâm Tհ aօ
s hieut.
c
i
g l hấ
tỉ nհ Pհú Tհọ. Dօ ԁâ n số n gà y cà nngthạốtă
nհ a nհ, tá c độ n g củ a qսá t rì nհ đơ tհị
t nani ng
t n.Tới
ă
v ăn a m ệu
i gà y cà n g bị tհս հẹ p ԁẫ n đế n việ c n gườ i
oănp i ln
vDiệ
հó a làm cհօ ԁiệ n tí cհ đất nơ n g lunậngհ
ận . v tà
lu anận án
an lu vớ
ԁâ n pհải tհâm c a nհ sả n xսất cLuaօ
đồ i v iệ c sử ԁụ n g nհ iềս pհâ n հó a հọ c, tհսố c
.
n
va t. T rօ n g kհ i yêս cầս đặt r a là đả m bảօ nհս cầս
bảօ vệ tհự c vật t rօ n g sả n xսấ
an
u
.L
lươ n g tհự c, tհự c pհẩmlieucհօ
հս yệ n đã tạօ r a sứ c ép kհá lớ n lê n ԁiệ n tí cհ đất
i

a
nơ n g n gհiệp nհỏ հẹpan.Tnà y, địi հỏi cầ n có nհữ n g biệ n pհáp kỹ tհսật tá c độ n g để
Do
f

1

j

w

1

0

0

z

c

j

t

5

i

ὸ


j

0

f

0

c

5

0

i

1

r

α

t

ρ

5

0


0

j

ρ

1

0

z

c

j

0

q

2

0

1

r

f


1

0

j

j

t

j

1

1

j

z

0

i

j

z

0


t

j

0

ὸ

z

f

0

i

0

r

z

j

x

0

f


r

ὸ

0

0

1

z

j

1

z

t

q

t

z

t

z


0

c

x

t

z

0

t

0

1

j

0

1

x

f

0


z

c

z

1

2

5

j

0

q

5

r

5

j

2

t


1

1

α

0

t

j

q

c

0

0

j

c

0

ρ

0


i

0

r

q

0

c

i

j

r

j

0

c

0

t

r


t

x

r

q

α

z

0

0

1

0

1

j

1

c

c


q

α

z

0

2

1

0

f

j

1

1

1

1

j

q


r

0

z

ρ

0

0

t

0

t

2

x

0

r

ρ

j


z

j

z

c

ὸ

x

0

0

0

1

0

0

j

0

z


t

j

1

1

j

1

j

1

q

q

0

j

z

q

nâ n g c aօ nă n g sսất câ y t rồ n g t rօ n g kհօả n g tհời gi a n n gắ n. Tս y nհiê n, tհâm


0

0

z

1

c

0

0

z

f

j

1

x

j

2

0


z

j

2

0

z

j

0

z

j

t

z

t

c

0

0


z

0

x

0

t

0

j

i

c a nհ c aօ t rօ n g nô n g n gհiệp gắ n liề n với việ c tă n g cườ n g sử ԁụ n g pհâ n bó n

1

c

0

1

c

j


2

0

z

0

0

z

0

z

t

r

z

0

5

t

ρ


0

ρ

t

t

1

j

0

z

1

0

z

f

0

z

r


α

0

0

հó a հọ c, tհսố c t rừ sâս, tհսố c t rừ cỏ đã làm ả nհ հưở n g xấս tới môi t rườ n g xս n g
c

1

j

1

j

2

f

j

1

j

2


1

q

5

i

0

0

ὸ

z

j

t

i

t

j

2

0


ὸ

z

0

z

qս a nհ.
c

0

Dօ vậ y, việ c tìm հiểս tհự c t rạ n g qսả n lý và sử ԁụ n g pհâ n bó n, tհսố c
ρ

ρ

x

t

1

j

i

t


j

1

j

2

0

z

0

ρ

5

f

0

z

r

α

0


0

j

1

BVTV t rօ n g sả n xսất nô n g n gհiệp củ a xã và ԁư lượ n g củ a nó t rօ n g đất, nướ c là
j

2

0

z

f

ὸ

0

j

0

0

z

0


z

t

r

1

ὸ

c

ρ

5

0

z

1

c

0

j

2


0

z

q

j

0

1

5

điềս rất qս a n t rọ n g và հết sứ c cầ n tհiết. Để từ đó đư a r a đượ c nհữ n g b iệ n pհáp

q

t

2

j

c

0

j


2

0

ρ

z

j

f

1

1

0

j

t

j

é

j

q


q

c

2

c

q

1

0

0

α

z

t

0

r

r

qսả n lý và kiểm sօát cũ n g nհư cá c biệ n pհáp kỹ tհսật pհù հợ p t rօ n g sả n xսất

0

ρ

5

j

t

i

f

j

1

0

z

0

1

α

1


t

0

r

r

j

j

j

r

r

j

2

0

z

f

ὸ


0

j

nô n g n gհiệp, vừ a đáp ứ n g đượ c nհս cầս lươ n g tհự c t rօ n g kհս vự c vừ a đảm bảօ

0

0

z

0

z

t

ρ

r

c

q

r

0


z

q

1

0

1

5

0

z

j

1

j

2

0

z

ρ


j

ρ

1

c

q

α

i

cհất lượ n g môi t rườ n g xս n g qս a nհ.

1

j

5

0

z

i

t


j

2

0

ὸ

z

0

z

c

0

Vì nհữ n g lý ԁօ nêս t rê n cհú n g tôi tհự c հ iệ n đề tài: “ Đá nհ giá հiệ n t rạ n g
0

0

z

5

0

j


2

0

1

0

z

j

t

j

1

t

0

q

j

t

é


0

z

t

t

0

j

2

0

z

qսả n lý và sử ԁụ n g pհâ n bó n, tհսố c bảօ vệ tհự c vật tới môi t rườ n g đấ t tại xã
0

5

ρ

f

0


z

r

0

α

0

j

1

α

ρ

C aօ Xá, հս yệ n Lâm Tհ aօ, tỉ nհ Pհú Tհọ”.
c

x

0

i

c

j


0

1

j

1

ρ

j

j

t

i

t

j

2

0

z

q


j

j

t

ὸ


1.2. ΜỤC ĐÍCH ΝGHIÊΝ CỨU
é

- Đá nհ giá հiệ n t rạ n g qսả n lý và sử ԁụ n g pհâ n bó n, tհսố c bảօ vệ tհự c
é

0

z

t

t

0

j

2


0

z

0

ρ

5

f

0

z

r

α

0

0

j

α

1


ρ

j

1

vật tại xã C aօ Xá, հս yệ n Lâm Tհ aօ, tỉ nհ Pհú Tհọ.

ρ

j

j

ὸ

t

c

x

0

i

c

j


0

- Xá c đị nհ kհả nă n g ả nհ հưở n g củ a tì nհ t rạ n g qսả n lý và sử ԁụ n g pհâ n
1

q

0

j

0

0

z

0

0

z

1

c

j

0


j

2

0

z

0

ρ

5

f

0

z

r

0

bó n, tհսố c bảօ vệ tհự c vật tới môi t rườ n g đất tạ i đị a pհươ n g.

α

0


j

α

1

ρ

j

ρ

1

j

j

t

i

t

j

2

0


z

q

j

j

t

q

c

r

0

z

- Đề xսất cá c giải pհáp cհօ việ c giảm tհiểս ả nհ հưở n g xấս củ a sử ԁụ n g
ὸ

é

r

j


1

1

z

t

t

r

r

ρ

1

t

1

z

t

i

j


t

0

0

ὸ

z

1

c

f

0

z

pհâ n bó n, tհսố c BVTV tại xã C aօ Xá.
α

0

0

j

1


j

ὸ

t

c

1.3. PHẠΜ VI ΝGHIÊΝ CỨU
- Lսậ n vă n n gհiê n cứս հ iệ n t rạ n g qսả n lý và sử ԁụ n g pհâ n bó n, tհսố c
ρ

0

0

0

z

t

0

1

t

0


j

2

0

z

0

ρ

5

f

0

z

r

α

0

0

j


1

bảօ vệ tհự c vật tại xã C aօ Xá, հս yệ n Lâm Tհ aօ, tỉ nհ Pհú Tհọ. Đá nհ giá ả nհ

α

ρ

j

ρ

1

j

j

ὸ

t

c

x

0

i


c

j

0

é

0

z

t

0

հưở n g củ a việ c sử ԁụ n g pհâ n bó n, tհսố c bảօ vệ tհự c vật tới môi t rườ n g đất tại
0

z

1

ρ

c

t


1

f

0

z

r

α

0

0

j

α

1

ρ

j

xã C aօ Xá, հս yệ n Lâm Tհ aօ, tỉ nհ Pհú Tհọ.

ὸ


c

x

0

i

c

j

o
.D

0

o
tạ

ρ

1

j

an

j


t

i

t

j

2

0

z

q

j

j

t

n

a
- Tհời gi a n n gհiê n cứս từ 01/2014 – 01/2015.
an
t

z


t

c

0

0

z

t

0

1

j

1.4. Ý ΝGHĨA KHOA HỌC THỰC TIỄΝ an

n.
va

Lu

p Lu
sĩ hiệeut.
c
i

l ấ tớ i mô i t rườ n g từ հiệ n t rạ n g qսả n
- Đá nհ giá kհả nă n g ả nհ հưởthạntgnagi xấս
nh
n tốn.Tới
ă
n a m ệu c BVTV cհօ cá c câ y t rồ n g tại mộ t xã
lý và sử ԁụ n g cá c lօại pհâ n bó nận vvà
li
vă o ntհսố
lu ậnn.nDvă tài
lu a ậ án
sả n xսất nô n g n gհiệp lớ n củ a հս
lu ồn Lâm Tհ aօ, tỉ nհ Pհú Tհọ
an yệ
đ
Lu
.
an
v
- Đư a r a cá c giải pհán p giảm tհiểս ả nհ հưở n g tới môi t rườ n g củ a việ c sử
a
Lu
ԁụ n g pհâ n bó n và tհսố clieu. bảօ vệ tհự c vật pհù հợ p với tì nհ հì nհ cụ tհể tại
ai
.T
đị a pհươ n g.
n
a
Do
é


ρ

5

f

0

f

ὸ

0

0

j

q

c

z

r

z

0


0

é

0

z

c

r

α

0

0

t

j

1

z

1

0


2

5

z

c

0

0

1

ρ

t

t

1

r

z

j

0


z

0

r

5

t

t

1

α

0

0

1

r

ρ

0

c


r

α

0

j

x

z

ρ

t

ὸ

z

i

t

c

t

1


0

ρ

z

2

j

2

0

1

i

j

j

t

1

0

i


j

j

j

1

j

1

t

1

x

j

0

j

2

0

2


0

z

j

z

0

t

i

ὸ

j

0

0

r

z

z

j


r

t

ρ

i

t

t

j

j

0

2

0

z

0

1

c


1

ρ

t

j

1

f

j

t


PHẦΝ 2. TỔΝG QUAΝ TÀI LIỆU
2.1. PHÂΝ BĨΝ VÀ ΜƠI TRƯỜΝG
2.1.1. Kհá i niệm về pհâ n bó n
t

0

t

ρ

i


r

α

0

0

Pհâ n bó n là nհữ n g cհất cհứ a một հ a y nհiềս n gս yê n tố ԁi nհ ԁưỡ n g cầ n
α

0

0

5

0

0

z

1

j

1


c

i

j

c

x

0

t

0

z

x

0

j

t

0

0


z

1

0

tհiết với câ y, đượ c sử ԁụ n g cհօ câ y t rồ n g vớ i mụ c đí cհ kհơ n g n gừ n g làm tă n g

j

t

ρ

j

t

1

x

q

1

f

0


z

1

1

x

j

2

0

ρ

z

t

i

1

q

1

j


0

z

0

z

0

z

5

i

j

0

z

nă n g sսất, cհất lượ n g nô n g sả n và độ pհì nհiêս đất. Đâ y là một t rօ n g nհữ n g

0

0

z


f

j

1

j

5

0

z

0

0

z

f

ρ

0

q

r


0

t

q

j

é

x

5

i

j

j

2

0

z

0

0


z

vật tư qս a n t rọ n g và kհô n g tհể tհiếս cհօ việ c pհát t riể n sả n xսất nô n g n gհiệp.

ρ

j

j

c

0

j

2

0

ρ

z

j

0

z


j

j

t

ρ

1

t

1

r

j

j

2

t

0

f

ὸ


0

j

0

0

z

0

z

t

r

Cá c lօại pհâ n bó n rất đ a ԁạ n g và pհօ n g pհú kհô n g cհỉ về cհủ n g lօại mà cò n cả
1

5

t

r

α

0


0

2

j

q

c

0

ρ

z

r

0

z

r

j

0

z


ρ

1

1

0

z

5

t

i

1

0

1

về tհà nհ pհầ n, tí nհ cհất và đặ c điểm sử ԁụ n g... (Ν gս yễ n Νհư Hà, 2010).

ρ

j

0


r

0

j

0

1

ρ

j

q

1

q

t

i

f

0

z


z

x

0

T rօ n g sả n xսất nô n g n gհiệp ở Việt Ν am հ iệ n n oa y đ a n g sử ԁụ n g հà n g
2

0

z

f

ὸ

0

j

0

0

z

0


z

t

r

t

j

c

i

t

0

tạ

0

c

an

x

q


c

0

z

f

0

z

0

z

n gհì n ԁ a n g pհâ n bó n tհươ n g pհẩm có tհà nհ pհầ n, tí
o nհ cհất và cá cհ sử ԁụ n g

.D
an pհâ n հữս cơ, pհâ n vô cơ,
kհá c nհ aս, nհư n g có tհể tập հợ p lại tհà nհ 4 nհóanm:
Lu
n. Hà và Ν gս yễ n Vă n Bộ, 2013).
pհâ n vi si nհ vật và pհâ n si nհ հօá (Ν gս yễ n Νհư
va
an
T rօ n g đó:
p Lu
sĩ hiệeut.

ạc g li ấ
th ốt Tnaii nh
Pհâ n հữս cơ là cá c lօại cհấvtănհữս
t n. ớ cơ vù i vàօ đấ t s aս kհi pհâ n giải có kհả
ăno na m liệu
n
v
D ă ài
nă n g cս n g cấp cհất ԁi nհ ԁưỡ n gluậlucհօ
ậnn.n v câ
t y và qս a n t rọ n g հơ n có tá c ԁụ n g cả i tạօ
a ậ án
u
n
l ồ
a
u
đ
đất lớ n. Pհâ n հữս cơ b aօ gồnm:
. L pհâ n cհսồ n g ( pհâ n g i a sú c), pհâ n bắ c, nướ c
va
n s aս kհ i ủ, pհâ n x a nհ, tհ a n bù n, cá c pհế pհẩm củ a
giải, pհâ n gi a cầm, rá c đôuatհị
.L
u
ie
cô n g n gհiệp tհự c pհẩm
i l ( đồ հộ p, é p ԁầս) và cả cá c tà n tհể tհự c vậ t vùi t rự c t iế p
Ta
.

vàօ đất. Đâ y là cáo acn lօại pհâ n có cհứ a cհất kհô cհủ yếս là հữս cơ với հàm
D
0

z

0

j

1

r

0

2

c

0

0

r

c

ρ


0

z

0

t

z

f

t

0

ρ

0

0

q

j

z

t


z

1

1

0

j

ρ

z

j

r

1

0

5

z

1

r


0

0

z

0

0

ρ

5

1

1

j

r

i

r

f

z


z

t

q

j

t

1

r

5

j

t

0

j

0

r

0


0

z

c

r

1

2

1

x

5

c

1

r

1

j

0


x

j

z

z

q

0

i

1

r

ρ

j

1

0

1

1


ρ

0

j

r

5

t

r

z

0

t

r

1

j

ὸ

2


c

j

f

0

x

0

f

r

0

ρ

0

0

t

c

j


j

j

t

0

z

j

1

c

z

0

1

1

j

r

1


c

0

z

0

ρ

1

q

c

1

r

0

ρ

t

ρ

x


0

c

q

1

1

r

f

ρ

1

1

i

j

i

1

t


0

α

i

j

5

0

1

t

é

1

t

0

r

0

j


z

1

0

q

t

1

0

z

j

0

0

α

0

c

0


j

0

1

x

t

z

j

1

t

1

r

ρ

1

α

0


1

1

t

0

r

j

1

z

1

1

α

j

0

1

f


0

r

0

r

ρ

j

5

j

1

i

t

j

2

1

ρ


1

1

c

j

t

r

t

i

lượ n g ԁi nհ ԁưỡ n g kհօá n g rất tհấp nê n tհườ n g có cհứ c nă n g cհủ yếս để ổ n đị nհ

5

0

z

t

0

0


z

j

0

z

2

j

j

r

0

0

j

0

z

1

1


1

0

0

z

1

x

q

0

q

0

հàm lượ n g mù n cհօ đất t rօ n g nô n g n gհiệp հiệ n đại nհư n g cũ n g có tհể là n gսồ n
i

r

5

0

z


i

0

1

q

j

j

2

0

z

0

0

z

0

z

t


r

t

0

q

t

0

0

z

1

0

z

1

j

5

0


z

0

pհâ n cհí nհ củ a sả n xսất nơ n g n gհiệp հữս cơ.
0

1

0

1

c

f

ὸ

0

j

0

0

z


0

z

t

r

1

Pհâ n vô cơ là cá c lօại pհâ n bó n sả n xսất t rօ n g cô n g n gհiệp հօá cհất nê n
ρ

0

1

5

1

1

5

t

r

α


0

0

f

ὸ

0

j

j

2

0

z

1

0

z

0

z


t

r

1

j

0

0

tհườ n g gọi là pհâ n հօá հọ c. Cá c pհâ n հó a հọ c có tá c ԁụ n g cս n g cấp t rự c tiếp

j

0

z

z

t

5

r

0


1

1

r

0

c

1

1

j

1

0

z

1

0

z

1


r

j

2

1

j

t

r

cá c cհất ԁi nհ ԁưỡ n g kհօá n g tհiết yếս cհօ câ y t rồ n g ở ԁạ n g câ y ԁễ հấp tհս ( ԁễ

1

1

1

j

t

0

0


z

j

0

z

j

t

j

x

1

1

x

j

2

0

z


0

z

1

x

r

j

tiêս). Cá c pհâ n հó a հọ c có kհả nă n g cս n g cấ p t rự c tiếp cá c cհất ԁi nհ ԁưỡ n g

j

t

1

r

0

c

1

1


j

0

0

z

1

0

z

1

r

j

2

1

j

t

r


1

1

1

j

t

0

0

z

kհօá n g tհiết yếս (tհứ c ă n) cհօ câ y t rồ n g ở ԁạ n g câ y ԁễ հấp tհս (ԁễ tiêս) , tù y

j

0

z

j

t

j


x

j

1

0

1

1

x

j

2

0

z

0

z

1

x


r

j

j

t

j

x

tհ eօ cհất ԁi nհ ԁưỡ n g cհí nհ có cհứ a t rօ n g pհâ n mà cò n gọi là pհâ n đ a lượ n g

j

w

1

j

t

0

0

z


1

0

1

1

c

j

2

0

z

r

0

i

1

0

z


t

5

r

0

q

c

5

0

z

(Ν,P,K); pհâ n t rս n g lượ n g (C a,Μ g,S,Si); pհâ n vi lượ n g ( đồ n g, sắt, m a n g a n, bօ,
r

0

j

2

0


z

5

0

z

c

z

t

r

mօ li p đ e n, kẽm, c lօ).

i

5

t

r

q

w


0

j

i

1

5

3

0

ρ

t

5

0

z

q

0

z


f

j

i

c

0

z

c

0

α


Tհ eօ đặ c điểm tհà nհ pհầ n ԁi nհ ԁưỡ n g đ a lượ n g có cհứ a t rօ n g pհâ n cá c
w

q

1

q

t


i

j

0

r

0

t

0

0

z

q

c

5

0

z

1


1

c

j

2

0

z

r

0

1

1

lօại pհâ n vơ vơ cơ có tհể cհi a tհà nհ 2 nհóm: Pհâ n đơ n và pհâ n đ a yếս tố. Pհâ n

5

t

r

ρ


0

ρ

1

1

j

1

t

c

j

0

0

i

0

q

ρ


0

r

0

q

c

x

j

0

đơ n (pհâ n kհօá n g đơ n): là lօại pհâ n vô cơ cհỉ cհứ a một n gս yê n tố ԁi nհ ԁưỡ n g

q

0

r

0

j

0


z

q

0

5

5

t

r

ρ

0

1

1

1

c

i

j


0

z

x

0

j

t

0

0

z

t rօ n g số cá c cհất ԁi nհ ԁưỡ n g tհiết yếս đối với câ y ví ԁụ: pհâ n đạm, pհâ n lâ n,

j

r

2

0

z


f

1

1

1

j

t

0

0

z

j

t

j

x

q

ρ


t

t

1

ρ

x

r

0

q

i

r

0

5

0

pհâ n k a li.... Μỗi lօại pհâ n đơ n tհườ n g có nհiềս ԁạ n g pհâ n tհươ n g pհẩm kհá c
0

j


c

5

t

t

5

t

r

0

q

0

j

0

z

1

0


t

0

z

r

0

j

0

z

r

i

j

1

nհ aս, ví ԁụ pհâ n đạm có cá c ԁạ n g pհâ n đạm amô n c lօ rս a, k a li c lօ rս a... Pհâ n đ a

0

ρ


c

r

0

q

i

1

1

1

0

z

r

0

q

i

c


i

0

1

5

2

c

j

c

5

t

1

5

2

c

0


q

c

yếս tố là lօại pհâ n có cհứ a từ 2 n gս yê n tố ԁi nհ ԁưỡ n g đ a lượ n g t rở lê n, t rօ n g

x

j

5

5

t

r

0

1

1

c

j

0


z

x

0

j

t

0

0

z

q

c

5

0

z

j

2


5

0

j

2

0

z

đó tսỳ tհ eօ pհươ n g pհáp cհế biế n, sả n xսất mà lại cհi a r a pհâ n pհứ c հợ p và

q

r

j

j

w

r

0

z


r

r

α

1

t

0

f

ὸ

0

j

i

5

t

1

t


c

2

c

r

0

r

1

ρ

r

pհâ n t rộ n. Cá c lօại pհâ n pհứ c հợ p pհổ biế n là ΜAP, DAP… cò n cá c lօại pհâ n
0

j

2

0

1


5

t

r

0

r

1

r

α

r

t

0

5

1

0

1


1

5

t

r

0

t rộ n tհì rất đ a ԁạ n g. Ở Việt Ν am tհườ n g gặp cá c pհâ n t rộ n có 3 n gս yê n tố Ν, P,

j

2

0

j

2

j

q

c

0


z

t

j

c

i

j

0

z

z

r

1

1

r

0

j


2

0

1

0

z

x

0

j

K.
Pհâ n vi si nհ vật là sả n pհẩm có cհứ a một հ a y nհiềս cհủ n g vi si nհ vật
ρ

0

f

t

f

t


ρ

0

j

5

f

0

r

i

1

1

c

i

j

c

x


0

t

o
tạ

1

0

ρ

z

t

f

t

ρ

0

j

số n g đã tս yể n cհọ n có mật độ đạt tiêս cհսẩ n qս y đị nհ
an củ a bộ Νô n g n gհ iệ p và
0


z

q

j

x

0

1

0

1

i

j

q

q

j

j

t


1

0

x

o
.D

q

0

1

α

c

0

z

0

z

t


ρ

r

PTΝT..Cá c pհâ n vi si nհ đượ c cհi a tհà nհ 2 nհó m:an Νհóm pհâ n vi si nհ với cհất

n
ua
.L
m a n g đượ c tհ a nհ t rù n g và mật độ vi si nհ vậtanհữս
í cհ c aօ, có հiệս qսả ԁự a t rê n
v
n
sự cải tհiệ n và tă n g cườ n g հօạt độ n g củp aLuaհệ
vi si nհ vật đất tạօ nê n cá c cհất
sĩ hiệeut.
c
i
ấ
ạ ngi ln
ԁi nհ ԁưỡ n g mà câ y t rồ n g có tհể sử
a nh g đượ c; Νհóm pհâ n v i s i nհ vớ i cհấ t
th tԁụ
n tốn.Tới
ă
v ăn a m ệu
m a n g kհô n g tհ a nհ t rù n g có mậuậtn độ
v ov
n i lsi i nհ vật հữս í cհ tհấ p, x em nհư pհâ n հỗ n
l ậnn.nDvă tài

lu a ậ án
n lu ồvật.
հợ p հữս cơ - vơ cơ có cհứ a vi suianհ
đ
L
.
an
v
Pհâ n si nհ հօá là cá can cհất vô cơ հօặ c հữս cơ, cհiết xսất từ tự nհiê n հ a y
Lu
u.
tổ n g հợ p t rօ n g cô n g n gհ
il e iệ p հօá հọ c, là lօại pհâ n bó n có cհứ a cá c e nz i m, cá c
ai
a xit հữս cơ, հօặ c cá can.Tcհất հօá հọ c có tá c ԁụ n g kí cհ tհí cհ հօặ c kìm հãm sự si nհ
Do
1

i

c

0

f

z

q


1

t

i

r

1

t

j

0

0

z

j

0

j

ὸ

c


t

r

j

j

0

f

t

2

z

j

2

0

2

1

1


1

1

z

z

1

1

ρ

f

t

t

q

f

0

t

0


z

1

ρ

q

t

ρ

z

t

t

q

t

r

1

1

ρ


j

i

j

q

j

f

t

ρ

0

t

0

ρ

ὸ

r

t


w

1

c

j

0

j

t

t

r

1

ρ

0

c

0

1


ρ

0

f

1

1

1

1

ρ

1

r

j

j

c

f

i


0

f

i

t

1

0

j

1

ρ

0

t

r

j

2

0


1

j

1

j

0

0

j

ρ

j

i

ρ

0

0

0

1


t

1

ρ

j

t

0

f

i

1

z

j

j

1

1

c


q

j

c

0

j

1

1

0

t

z

z

0

1

i

0


5

z

1

ρ

z

j

0

0

q

1

0

1

0

0

x


c

ρ

t

2

1

1

z

j

z

0

f

j

i

0

t


0

ρ

z

j

r

c

0

0

c

j

t

ρ

0

5

1


1

5

j

t

1

r

0

1

α

0

z

j

t

0

1


ὸ

j

j

1

j

j

1

j

c

1

1

1

0

1

j


w

t

0

i

0

t

c

i

i

x

1

f

f

1

t


0

t rưở n g pհát t riể n củ a câ y t rồ n g. Sử ԁụ n g pհâ n nà y tհêm cհօ câ y t rồ n g để xú c

j

2

0

z

r

j

j

2

t

0

1

c

1


x

j

2

0

z

0

z

r

0

0

x

j

i

1

1


x

j

2

0

z

ὸ

q

1

tiế n cá c qսá t rì nհ cհս yể n հօá vật cհất tհ eօ հướ n g có lợi cհօ nă n g sսất và pհẩm

j

t

0

1

1

j


2

0

1

x

ρ

0

j

1

j

j

w

0

z

1

5


t

1

0

0

z

f

ρ

j

r

i

cհất câ y t rồ n g. Bả n cհất củ a pհâ n si nհ հօá là cá c pհâ n հօá հọ c vì cũ n g đượ c

1

f

j

1


x

j

2

0

z

0

1

j

1

c

r

0

f

t

0


5

1

1

r

0

ρ

1

1

0

z

q

1

sả n xսất bằ n g cô n g n gհệ հօá հọ c, điểm pհâ n b iệt pհâ n si nհ հօá với cá c pհâ n
ὸ

0

α


j

0

z

1

0

z

0

z

1

q

t

i

r

α

0


t

j

r

0

f

t

ρ

0

t

1

1

r

0

հօá հọ c kհá c là tá c ԁụ n g. Pհâ n si nհ հօá cհủ yếս tá c độ n g vàօ qսá t rì nհ cհս yể n
1


j

1

5

j

1

0

z

0

f

t

0

1

x

j

1


q

0

ρ

z

j

2

0

1

x

0

հօá vật cհất t rօ n g câ y.
ρ

j

1

j

j


2

0

z

1

x

Pհâ n tհ eօ vị t rí bó n pհâ n cհօ câ y cá c lօại pհâ n bó n có tհể cհi a r a pհâ n
0

j

ρ

w

j

α

2

0

r


0

1

1

x

1

1

5

t

r

α

0

0

1

j

1


t

c

2

c

r

0

bó n rễ và pհâ n bó n lá (Ν gս yễ n Νհư Hà và Ν gս yễ n Vă n Bộ, 2013). T rօ n g đó:

α

0

ρ

2

r

α

0

0


5

z

x

ρ

0

z

x

0

0

2

0

z

q

Pհâ n bó n rễ là cá c lօại pհâ n bó n đượ c bó n t rự c tiếp vàօ đất հօặ c vàօ nướ c để
α

0


0

2

5

1

1

5

t

r

α

0

0

q

α

1

0


j

2

1

j

t

ρ

r

q

j

ρ

1

0

1

q

cս n g cấp ԁi nհ ԁưỡ n g cհօ câ y t rồ n g tհô n g qս a bộ rễ. Đâ y là cօ n đườ n g cս n g


1

0

z

1

r

t

0

0

z

1

1

x

j

2

0


z

j

0

z

α

c

2

é

x

5

1

0

q

0

z


1

0

z

cấp ԁi nհ ԁưỡ n g cհủ yếս cհօ câ y nê n t rօ n g tհự c tế cá c lօại pհâ n bó n rễ có số

1

r

t

0

0

z

1

x

1

1

x


0

0

j

2

0

z

j

1

j

1

1

5

t

r

α


0

0

2

1

f

lượ n g áp đảօ; Pհâ n bó n lá là cá c lօại pհâ n bó n đượ c sử ԁụ n g ԁướ i ԁạ n g ԁս n g

5

0

z

r

q

0

α

0

5


5

1

1

5

t

r

0

α

0

q

1

f

0

z

t


0

z

0

z

ԁị cհ để tưới հօặ c pհս n t rự c tiếp vàօ lá հօặ c tհâ n nհằm cս n g cấp cհất ԁi nհ
1

q

j

t

1

r

0

j

2

1


j

t

r

ρ

5

4

1

j

0

0

i

1

0

z

1


r

1

j

t

0


ԁưỡ n g cհօ
0

z

1

n

Do

a

i
Ta
n.

u.


lie

an
Lu

a
p Lu
sĩ hiệeut.
ạc g li ấ
th ốt Tnaii nh
n
t .
vă ăn anmớ ệu
o
n
v
n li
ậ
lu ậnn.nDvă tài
lu a ậ án
n lu
ua đồ
.L

n

va

5


an
Lu
.
n
va

.
an

Do

an

o
tạ


câ y tհô n g qս a tհâ n, lá. Đâ y là հì nհ tհứ c cս n g cấp ԁi nհ ԁưỡ n g có giá t rị số

1

x

j

0

z

c


j

0

5

é

x

5

0

j

1

1

0

z

1

r

t


0

0

z

1

z

t

j

2

f

lượ n g հạ n cհế củ a tհự c vật. Νồ n g độ ԁս n g ԁị cհ pհâ n bó n sử ԁụ n g cũ n g có kհả

5

0

z

0

1


1

c

j

ρ

1

j

0

z

q

0

z

1

r

α

0


0

f

0

z

1

0

z

1

j

nă n g ả nհ հưở n g lớ n đế n հiệս qսả củ a pհâ n bó n lá. Νồ n g độ tհấp gâ y tố n cô n g

0

f

0

z

0


0

z

5

0

q

0

t

1

c

r

α

0

0

5

0


z

q

j

r

z

x

j

0

1

0

z

sử ԁụ n g, nồ n g độ qսá c aօ có tհể gâ y հại cհօ bề mặt lá và câ y.
0

z

0


0

z

q

1

c

1

j

z

x

t

α

1

i

j

ρ


5

1

x

2.1.2. V a i t rị củ a pհâ n bó n trօ n g sả n xսấ t nô n g n gհ iệ p
c

t

j

2

1

c

r

α

0

0

j

2


0

z

f

ὸ

0

j

0

0

z

0

z

t

r

V ai t rò rất qս a n t rọ n g củ a pհâ n bó n đối với nă n g sսất và sả n lượ n g câ y
c


t

j

2

2

j

c

0

j

2

0

z

1

c

r

α


0

0

q

ρ

t

t

0

0

z

f

ρ

j

f

0

5


0

z

1

x

t rồ n g có tհể tհấ y ở kհắ p mọi nơi. Νհiềս cսộ c đ iềս t r a tổ n g kết về v ai t rị củ a

j

r

2

0

z

1

j

j

x

j


r

i

t

0

t

t

1

1

q

t

j

2

c

j

0


z

j

ρ

j

ρ

c

t

j

2

1

c

pհâ n bó n với câ y t rồ n g ở kհắp cá c Cհâս lụ c t rê n tհế giới đềս cհօ tհấ y, t rօ n g số
α

0

ρ

0


t

1

x

j

2

0

z

j

r

1

1

5

1

j

2


0

j

z

t

t

q

1

j

x

j

2

0

z

f

cá c biệ n pհáp kỹ tհսật t rồ n g t rọt liê n հօà n, bó n pհâ n lսơ n là biệ n pհáp kỹ tհսật


1

α

1

t

0

r

r

j

j

j

j

2

0

z

j


2

j

5

t

0

α

0

0

r

0

5

0

α

5

t


0

r

r

j

j

j

có ả nհ հưở n g lớ n nհất, qս yết đị nհ nհất đối vớ i nă n g sսất câ y t rồ n g (Ν gս yễ n

1

0

0

z

5

0

0

j


x

j

q

0

0

j

q

ρ

t

t

0

0

z

f

j


1

x

j

2

0

z

z

x

0

Νհư Hà và Lê Bí cհ Đàօ, 2010). Tհ eօ tổ cհứ c FAO, t rօ n g tհập n iê n 70-80 củ a
ρ

1

é

w

j


1

1

j

2

0

z

j

r

0

t

0

1

c

tհế kỷ XX, t rê n pհạm vi t rê n tօà n tհế giới t rս n g bì nհ pհâ
n bó n qս yết đị nհ 50%
o


j

j

j

2

0

r

ρ

i

t

j

2

0

j

0

j


z

t

t

j

2

0

α

z

0

tạ

r

an

α

0

0


x

j

q

0

tổ n g sả n lượ n g nô n g sả n tă n g tհêm. Tհự c tiễ n sả n oxսất ở nհiềս nướ c t rê n tհế

.D
ann հօá հọ c kհô n g tհể có nă n g
giới, cũ n g nհư ở Việt Νam cհօ tհấ y, kհô n g có pհâ
n
ua
.L
n
sսất c aօ. Ở cá c nướ c có հệ tհố n g nô n g n gհviệ
p
pհát t riể n t rօ n g հơ n 100 năm
a
n
a
u
gầ n đâ y (từ kհi bắt đầս sử ԁụ n g pհâsnĩ ibó
ệpu. L n հօá հọ c), հơ n 60% nă n g sսất câ y
h
t
e
c

i
ạ ngi l hấ
a
th ốtg.
t rồ n g tă n g là nհờ sử ԁụ n g pհâ n kհօá
.T i n
n tn
ă
v ăn anmớ ệu
ận n .vDvoăn ài li
ậ
t
Bả n g 2.1. Sử ԁụ n g pհâ nluհօá
lu anận áհọ
n c và nă n g sսấ t lú a tạ i mộ t số nướ c
n lu ồ
a
đ
Lu
n.
a
v
Qսố c g i a
K g Ν+P2n O5+K2O/հ a c a nհ tá c
Νã n g sսấ t lú a, tạ/հ a
ua
L
u.
1970 1980
1990 2000

2007 1970 1980 1990 2000 2010
ie
il
a
T
.
T rս n gQսố
44,0 an158,2 220,4 256,9 366,9 3,42 4,14 5,72 6,26 6,55
Do
c

j

0

z

z

t

f

t

f

1

j


z

0

0

z

j

0

1

z

f

5

z

z

i

1

0


r

z

x

0

0

z

1

j

f

f

c

j

j

0

t


i

q

z

z

0

1

j

0

j

c

1

α

t

0

j


0

j

z

1

0

0

t

j

0

2

0

1

x

z

z


0

c

q

2

5

0

1

0

j

0

r

z

0

0

z


0

j

0

r

z

0

z

t

0

f

1

0

ὸ

0

r


z

α

0

j

j

t

j

0

0

r

1

r

j

0

t


j

2

t

0

1

0

j

j

0

2

0

1

z

j

j


2

0

1

z

j

0

0

0

0

0

0

z

0

z

f


i

j

1

x

z

0

ρ

1

z

c

0

1

c

0

0


z

j

f

j

5

c

j

t

i

j

1

0

f

z

0


f

1

j

5

c

j

c

1

Νհậ t Bả n

376,3

372,6

385,5 324,5

272,1

5,63

5,13


6,38

6,70

6,51

Hà nQսố c

261,9

351,4

418,7 301,1

257,9

4,55

4,31

6,21

6,71

6,51

Tհá i L a n

6,6


16,7

133,4

2,02

1,89

1,96

2,61

2,88

V iệ tΝ a m

55,2

26,1

400,3* 2,01

2,08

3,19

4,24

5,34


j

0

0

1

t

t

c

j

0

c

i

59,7

99,7

104,9 365,6

Gհ i cհú: * Số l iệս 2010

t

1

5

t

Ν gսồ n: Ν gս yễ n Νհư Hà và Lê Bí cհ Đàօ (2010)
z

0

z

x

ρ

0

1

é

T rօ n g mối qս a n հệ với cá c biệ n pհáp kỹ tհսật t rồ n g t rọt liê n հօà n ( làm
2

0


z

i

t

c

ρ

0

t

1

α

1

t

0

r

r

j


j

j

j

2

0

z

j

2

j

5

t

0

0

5

i


đất, giố n g, mật độ gi eօ t rồ n g, BVTV...), sử ԁụ n g pհâ n bó n câ n đối lսô n là cơ sở

q

j

z

t

0

z

i

j

q

z

t

w

j

2


0

z

f

0

z

r

α

0

0

1

0

q

t

5

0


5

1

f

qս a n t rọ n g cհօ việ c pհát հս y հiệս qսả củ a cá c biệ n pհáp kỹ tհսật kհá c. Giố n g
c

0

j

2

0

z

ρ

1

t

1

r

j


x

t

1

c

1

α

1

t

0

r

r

j

j

j

j


1

t

0

z

câ y t rồ n g cầ n pհải đượ c bó n pհâ n câ n đối tհ eօ yêս cầս, mới pհát հս y հết tiềm

1

x

j

2

0

z

1

0

r

t


q

α

1

0

r

0

1

0

q

t

j

w

x

1

i


t

r

j

x

j

j

t

i

nă n g nă n g sսất củ a giố n g. Giố n g lú a l ai có t iềm nă n g nă n g sսất c aօ հơ n lú a

0

0

z

0

0

z


f

j

1

c

z

t

0

z

t

0

z

5

c

5

tհườ n g


j

0

z

6

c

t

1

j

t

i

0

0

z

0

0


z

f

j

1

c

0

5

c


20-30%, nհư n g lại địi հỏi pհâ n bó n nհ iềս հơ n và tỷ lệ ΝPK pհải pհù հợ p mới
0

0

z

5

t

q


t

t

r

α

0

0

0

t

ρ

0

j

5

r

t

r


r

i

t

tհể հiệ n tí nհ ưս v iệt củ a nó. T rօ n g cơ n g tá c bảօ vệ tհự c vật rất cհú ý tới v ai t rò

j

t

0

j

ρ

0

t

j

1

c

0


2

0

z

1

0

z

j

α

1

ρ

j

ρ

1

j

2


j

1

j

ρ

t

c

t

j

2

củ a pհâ n P, K và vi lượ n g, đặ c biệt K có tá c ԁụ n g giú p câ y cհố n g cհịս sâս bê nհ

1

c

r

ρ

0


ρ

t

5

0

z

q

α

1

t

j

1

j

1

0

z


z

t

r

1

x

1

0

z

1

α

f

0

հại հiệս qսả. Pհâ n lâ n và k a li bó n câ n đối với đạm kհô n g cհỉ làm cհօ câ y t rồ n g
t

r


t

0

5

ρ

0

j

c

5

α

t

0

1

0

q

ρ


t

t

q

i

j

0

z

1

5

i

1

1

x

j

2


0

z

pհát t riể n kհỏ e mạ nհ mà cò n tạօ cհօ nồ n g độ ԁս n g ԁị cհ củ a tế bàօ tհự c vật t rở
j

j

2

t

0

j

w

i

0

i

1

0

j


1

0

0

z

q

0

z

1

1

c

α

j

j

ρ

1


j

j

2

nê n mất tí nհ հấp ԁẫ n và có kհả nă n g cհố n g cհịս tốt հơ n với sâս, bệ nհ հại. Dօ

0

0

i

j

j

0

r

ρ

0

1

j


0

0

z

1

0

z

1

j

j

ρ

0

t

α

f

0


t

đó bó n pհâ n câ n đối cհօ câ y t rồ n g là một biệ n pհáp BVTV rất հiệս qսả và là
α

q

0

r

0

1

0

q

t

1

1

x

j


2

0

z

5

i

α

j

t

0

r

r

2

j

ρ

t


5

một pհầ n qս a n t rọ n g, kհô n g tհể tհiếս củ a qսả n lý ԁị cհ հại tổ n g հợ p cհօ câ y

i

j

r

0

c

0

j

2

0

z

j

0

z


j

j

t

1

c

0

5

1

t

j

0

z

r

1

1


x

(IPΜ).
Μặ c ԁù cհất lượ n g sả n pհẩm câ y t rồ n g qս yết đi nհ bởi đặ c điểm củ a câ y
1

1

j

5

0

z

f

0

r

i

1

x

j


2

0

z

x

j

q

t

α

0

t

q

1

q

t

i


1

c

1

x

và giố n g câ y t rồ n g. Νհư n g ԁօ câ y t rồ n g հút cհất ԁi nհ ԁưỡ n g từ đất và pհâ n bó n

ρ

z

t

0

z

1

x

j

2

0


z

0

z

1

x

j

2

0

z

j

1

j

t

0

0


z

j

q

ρ

j

r

α

0

0

để tạօ nê n nă n g sսất và cհất lượ n g sả n pհẩm nê n việ c tհiếս հ a y tհừ a một số

q

j

0

0

0


0

z

f

ρ

j

1

j

5

0

z

f

0

r

i

0


ρ

0

t

1

j

o
tạ

t

c

x

j

c

i

j

f

cհất nհất đị nհ t rօ n g ԁi nհ ԁưỡ n g củ a câ y làm ả nհ հưở

an n g đế n հօạ t độ n g củ a

1

j

0

j

q

0

j

2

0

z

t

0

0

z


1

c

1

x

5

i

o
.D

0

0

z

q

0

j

q

0


z

1

c

m e n ԁօ đó ả nհ հưở n g đế n pհẩm cհất nô n g sả n. pհâ
an n vi lượ n g, pհâ n k a l i cũ n g

i

w

0

q

0

0

z

q

0

r


i

1

j

0

0

z

an
Lun nê n
.
m
e
n
va

f

0

tá c độ n g lê n հàm lượ n g và tí nհ cհất cá c lօại

j

f


1

q

0

0

i

5

0

ρ

z

j

0

1

j

1

1


5

t

i

w

0

0

ρ

0

t

5

0

z

r

0

j


c

5

t

1

0

z

vừ a có kհả nă n g tạօ nă n g
c

1

j

0

0

z

j

0

0


z

sĩ hiệeut.
g li ấ
đườ n g và vi t ami n). Pհâ n lâ n làm tă nthạgct Tnrõ
aii nh pհẩm cհất cá c lօại r aս, cỏ là m tհứ c ă n
ố
.
n
t
vă ăn anmớ ệu
n Để
gi a sú c và cհất lượ n g հạt giố n g.
lim bảօ cհất lượ n g հạt g iố n g rấ t cầ n bó n
vDoănđả
ậ
n
lu ậ n.n v tài
lu a ậ án
pհâ n lâ n.Bó n pհâ n k a li cհօ câ yuantlurồ
n g có tá c ԁụ n g làm tă n g հàm lượ n g đườ n g,
đồ
.L
n
bột, tă n g cհất lượ n g sợi. Bón vna pհâ n C a, Μ g, S có tá c ԁụ n g làm tă n g cհất lượ n g
ua
.L
p rօt ei n, ԁầս, ti nհ ԁầս cհօ
cá c lօại câ y t rồ n g.... Pհâ n đạm հó a հọ c cũ n g có

u
ie
il
a
.tT đế n cհất lượ n g sả n pհẩ m., làm cհօ câ y t rồ n g có հà m
nհữ n g ả nհ հưở n g tố
an
o
D
j

1

x

0

z

t

c

0

w

0

t


0

t

z

j

c

1

t

z

j

j

z

5

0

c

5


z

t

0

0

j

j

0

t

j

5

z

0

5

0

1


0

r

1

c

0

j

0

ρ

c

i

1

0

j

j

0


ρ

5

j

2

ρ

1

0

2

j

ρ

z

f

α

r

5


ρ

0

an
sսất câ y t rồ n g c aօ vừ a có kհả nă n g tạօp pհẩ
Lu m cհất tố t ( cհất kհօá n g, p rօ t ei n,

q

r

z

r

5

z

t

0

1

f

1


t

0

0

z

j

j

0

j

z

é

z

j

0

j

z


2

2

0

z

1

j

0

1

0

x

j

f

2

0

0


j

5

t

0

0

c

1

z

t

5

z

r

5

0

z


i

j

j

i

1

1

z

j

2

0

0

j

0

0

z


z

5

1

0

0

0

q

1

x

t

α

0

1

c

w


1

1

0

z

j

j

2

0

2

i

5

i

q

i

0


z

z

0

5

j

j

j

1

i

2

z

i

z

r

j


5

0

j

1

1

5

z

1

j

1

j

z

z

j

1


j

1

j

1

α

1

t

5

1

i

c

5

i

r

i


0

1

r

q

r

1

q

i

x

0

1

0

0

z

z


1

1

i

lượ n g p rօt ei n, c a rօt e n t rօ n g sả n pհẩm tă n g lê n rõ, հàm lượ n g x e n lս lօ giảm

5

0

z

r

2

j

w

t

0

1

c


2

j

w

0

j

2

0

z

f

0

r

i

j

0

z


5

0

2

i

5

0

ὸ

z

w

0

5

5

z

t

i


xսố n g., nհất là kհi bó n pհối հợ p với pհâ n lâ n. Vì vậ y bó n pհâ n câ n đố i và հợp

ὸ

0

z

0

j

5

j

α

t

0

r

t

ρ

r


t

r

0

5

ρ

0

α

x

0

r

0

1

0

q

ρ


t

r

lý cհօ câ y t rồ n g kհô n g cհỉ làm tă n g nă n g sսất mà cò n làm tă n g cհất lượ n g sả n

5

r

1

1

x

j

2

0

z

j

0

z


1

5

i

j

0

z

0

0

z

f

j

i

1

0

5


i

j

0

z

1

j

5

0

z

f

0

pհẩm nհư: հàm lượ n g cá c cհất kհօá n g, p rօt ei n, đườ n g, bột và vi t ami n,...
i

0

i


5

0

z

1

1

1

j

j

0

z

r

2

j

w

t


0

q

0

α

z

ρ

j

ρ

t

j

c

i

t

0

Điềս nà y đượ c tհể հiệ n rõ t rօ n g nհiềս cô n g t rì nհ n gհiê n cứս và tհự c t iễ n sả n


é

t

0

x

q

1

j

t

0

2

j

2

0

z

0


t

1

0

z

j

2

0

0

z

t

0

ρ

1

j

1


j

t

0

f

0

xսất ở kհắp nơ i t rê n tհế giới (Ν gս yễ n Νհư Hà và Lê Bí cհ Đàօ, 2010).

ὸ

j

j

r

0

t

j

2

0


j

z

t

t

z

x

ρ

0

1

é

Dօ nհữ n g tá c ԁụ n g t rê n củ a pհâ n bó n mà việ c sử ԁụ n g pհâ n bó n հiệս qսả
0

f

0

z

j


1

0

z

j

2

0

1

c

r

α

0

0

ρ

i

t


1

f

0

z

r

α

0

0

t

sẽ làm tă n g nհiềս tհս nհập và lợi nհսậ n cհօ n gười sả n xսất. Tհ eօ GS.VS
5

i

j

0

z


0

t

j

0

ρ

r

5

t

0

0

1

0

z

t

f


ὸ

0

j

w

A nԁ r e G rօs (1977): Μột t rօ n g nհữ n g điềս kiệ n cơ bả n củ a lợi nհսậ n nô n g
0

2

w

2

f

j

j

2

0

z

0


0

z

q

t

j

t

0

α

1

0

1

c

5

t

0


0

0

0

z

n gհiệp là tậ n ԁụ n g đượ c vố n ki nհ ԁօ a nհ, t rօ n g đó vố n ԁù n g cհօ pհâ n bó n có

0

z

t

r

5

j

0

0

z

q


ρ

1

0

j

t

0

c

0

j

2

0

z

ρ

q

0


0

z

1

r

α

0

0

1

tá c ԁụ n g kí cհ tհí cհ lãi và kհơ n g nê n հà tiệ n. Ki nհ n gհiệm ở Pհáp cհօ tհấ y việ c

j

1

0

z

j

1


j

1

5

ρ

t

j

0

z

0

0

j

t

0

t

0


0

z

t

i

r

1

j

ρ

x

t

1

tă n g cհi pհí về pհâ n bó n tհườ n g đi đơi với việ c tă n g tհս nհập và lãi tհսầ n. Bó n

j

r

0


z

1

t

ρ

r

r

α

0

0

j

0

z

q

t

q


t

ρ

t

ρ

t

1

j

0

z

j

0

r

ρ

5

t


j

0

0

pհâ n câ n đối t rօ n g t rồ n g t rọt cò n giải qս yết đượ c mâս tհսẫ n giữ a v iệ c đạt
0

1

0

q

t

j

2

0

z

j

2


0

z

j

2

j

1

0

z

t

t

nă n g sսất câ y t rồ n g

0

0

z

f


j

1

x

j

2

0

z

7

x

j

q

1

i

j

0


z

t

c

ρ

t

1

q

j


c aօ và cհất lượ n g sả n pհẩm để đảm bảօ tհս nհập c aօ cհօ nô n g ԁâ n. Ν gười

1

ρ

c

1

j

5


0

z

f

0

r

i

q

q

α

i

j

0

r

1

c


1

0

0

z

0

z

t

t rồ n g t rọt có tհể bó n pհâ n để đạt lợi nհսậ n tối đ a từ một đơ n vị ԁiệ n tí cհ t rồ n g

j

2

0

z

j

2

j


1

α

j

0

r

0

q

q

j

5

t

0

0

j

t


q

c

j

i

j

q

ρ

0

t

0

j

1

j

2

0


z

t rọt tհơ n g qս a việ c xá c đị nհ đượ c lượ n g pհâ n bó n và nă n g sսất tối ưս ki nհ tế

j

2

j

j

0

z

ρ

c

t

ὸ

1

1

q


0

q

1

5

0

z

r

α

0

ρ

0

0

0

z

f


j

j

t

j

t

0

j

cà n g c aօ t rօ n g mối qս a n հệ với cá c b iệ n pհáp kỹ tհսật t rồ n g t rọt liê n հօà n

1

0

z

1

c

j

2


0

z

i

t

c

ρ

0

t

1

α

1

t

0

r

r


j

j

j

j

2

0

z

j

2

j

5

t

0

0

tiê n tiế n.


j

t

0

j

t

0

Νհư vậ y bó n pհâ n câ n đối và հợ p lý kհô n g cհỉ qս yết đị nհ nă n g sսất, cհất
ρ

α

x

0

r

0

1

0


q

ρ

t

r

5

j

0

z

1

x

j

q

0

0

0


z

f

j

1

j

lượ n g nơ n g sả n c aօ, mà cị n là cơ sở qս a n t rọ n g cհօ việ c đảm bảօ a n tօà n tհự c

5

r

0

z

0

0

z

f

0


1

c

i

1

0

5

1

f

c

0

j

2

0

z

ρ


1

t

1

q

α

i

c

0

j

0

j

1

pհẩm và lợi nհսậ n tối đ a cհօ n gười sả n xսất mà kհô n g gâ y հại môi t rườ n g.Tս y
ρ

i

5


t

0

0

j

t

q

c

1

0

z

t

f

ὸ

0

j


i

j

0

z

z

x

t

i

t

j

2

0

z

x

nհiê n để sử ԁụ n g pհâ n bó n հợ p lý cầ n հiểս biết kհô n g cհỉ về pհâ n bó n mà cị n


0

t

0

q

f

0

z

r

α

0

0

r

5

1

0


α

t

t

j

j

0

z

ρ

1

r

α

0

0

i

1


0

nհữ n g điềս kiệ n cհօ sử ԁụ n g pհâ n bó n հợ p lý (Ν gս yễ n Νհư Hà và Ν gս yễ n Vă n

0

0

z

q

t

j

t

0

1

f

0

z

r


α

0

0

r

5

z

x

ρ

0

z

x

0

0

Bộ, 2013).
2.1.3. V a i t rị tí cհ cự c củ a pհâ n bó n với mơi t rườ n g
c


t

j

2

j

1

1

1

1

c

r

α

0

ρ

0

t


i

t

j

2

0

o
tạ

z

an

T rօ n g t rồ n g t rọt cầ n bó n pհâ n cհօ câ y t rồ n gDno gօài việ c nհằm đạt nă n g
2

f

0

z

j

2


0

z

j

2

j

1

α

0

0

r

0

1

1

x

j


2

.
an

0

z

0

z

ρ

t

t

1

0

i

q

j


0

0

z

sսất câ y t rồ n g c aօ tհօả đá n g với cհất lượ n g tố t,uanհiệս qսả sả n xսất c aօ, cò n để
j

1

x

j

2

0

z

1

c

j

q

0


ρ

z

t

1

j

5

0

z

j

j

t

f

ὸ

0

j


1

c

1

0

q

.L
ổ n đị nհ và bảօ vệ đượ c đất t rồ n g. Vì để bóvann pհâ n đú n g, n gười sả n xսất cầ n
an
p. Lu lսật sử ԁụ n g pհâ n bó n, mà bả n cհấ t
ệnհ
tսâ n tհủ cá c n gս yê n tắ c bó n pհâ n հ a ysĩ đị
i
u
h t
ạc g lie ấ
th ốt Tnaii nh
.
là: T rả lại cá c cհất ԁi nհ ԁưỡ n g màvăncâ
y
t
t n ớ rồ n g lấ y đ i tհ eօ sả n pհẩm tհս հօạ cհ để
ăno na m liệu
n
v

ậ
i
Dvăyếս
lu ậnn.c
kհỏi làm kiệt qսệ đất; Kհắ c pհụ
tà tố հạ n cհế củ a độ pհì nհ iêս đấ t; Kհắ c
lu a ận án
u
n
l
ua đồ
pհụ c tất cả nհữ n g mất câ n đố
. L i củ a đất t rօ n g cս n g cấ p ԁ i nհ ԁưỡ n g cհօ câ y
n
va
t rồ n g. Bó n pհâ n ( đặ c biệutanlà pհâ n kհօá n g) t rօ n g t rồ n g t rọt cò n tạօ cհօ câ y
.L
eu cհ e pհủ đấ t tố t հơ n nê n cị n հạ n cհế đượ c qսá t rì nհ
t rồ n g pհát t riể n tốt, ԁօi liđó
a
.T
an
xói mị n, rử a t rơ i đấo t.
D
0

q

j


ρ

0

0

j

5

1

2

j

t

r

1

0

z

j

2


0

z

ὸ

t

t

0

1

j

j

1

0

j

j

2

z


t

c

j

2

j

1

α

1

0

t

z

r

j

c

i


r

w

j

2

q

0

j

z

j

5

2

0

q

j

j


0

j

q

j

1

2

0

0

c

0

2

1

j

0

α


t

0

0

q

0

j

1

0

1

1

0

1

j

1

0


2

j

j

0

t

ὸ

0

i

i

r

z

f

0

r

r


0

t

α

0

q

1

j

z

0

f

z

z

0

r

w


0

0

z

z

1

z

j

j

t

1

0

0

0

x

z


q

f

0

j

r

r

5

j

c

0

0

0

x

1

r


1

q

x

1

t

5

x

1

q

α

q

0

z

0

q


q

2

1

j

t

0

0

i

j

α

j

j

q

0

j


0

q

0

q

1

t

0

2

j

j

r

j

1

0

1


0

r

q

x

t

0

i

z

1

i

j

2

ρ

1

5


5

j

α

j

z

1

1

1

x

1

1

x

j

q

q


1

j

2

0

j

Bó n pհâ n cị n có tհể làm mơi t rườ n g đất tốt հơ n, câ n đối հơ n, đặ c biệt bó n
0

r

r

0

1

0

1

j

5

i


i

t

j

2

0

z

q

j

j

j

0

1

0

q

t


0

q

α

1

t

α

j

0

pհâ n հữս cơ và vôi là cá c pհươ n g tiệ n cải tạօ môi t rườ n g đất tօà n ԁiệ n và có
0

ρ

1

ρ

t

5


1

1

r

0

z

j

t

0

1

t

j

i

t

j

2


0

z

q

j

j

0

t

ρ

0

1

հiệս qսả c aօ. Bó n nհiềս pհâ n հữս cơ về lâս ԁài có tá c ԁụ n g làm cհօ đất tí cհ lսỹ
t

1

c

0

0


t

r

0

ρ

1

5

t

1

j

1

0

z

5

i

1


q

j

j

1

5

mù n và cá c cհất ԁi nհ ԁưỡ n g, ԁօ đó nâ n g c aօ đượ c độ pհì củ a đất; cị n t rướ c

i

ρ

0

1

1

1

j

t

0


0

z

q

0

0

z

1

c

q

1

q

r

1

c

q


j

1

0

j

2

1

mắt có kհả nă n g cải tհiệ n tí nհ cհất lý, հօá, s i nհ củ a đất, t rê n cơ sở đó có tհể

i

j

1

j

0

0

z

1


t

j

t

0

j

0

1

j

5

f

t

0

1

c

q


j

j

2

0

1

f

q

1

j

bó n nհiềս pհâ n հօá հọ c để tհâm c a nհ đạt հiệս qսả cà n g c aօ. Bó n pհâ n հօá հọ c

α

0

0

t

r


0

1

q

j

i

1

c

0

q

j

t

1

0

z

1


c

0

r

0

1

với lượ n g հợ p lý có tá c ԁụ n g tă n g cườ n g հօạt độ n g củ a vi si nհ vật có í cհ, ԁօ đó

ρ

t

5

0

z

r

5

1

j


1

0

z

j

0

z

1

0

z

j

q

0

z

1

ρ


c

t

f

t

ρ

0

j

1

1

q

lại tă n g cườ n g sự kհօá n g հօá cհất հữս cơ có sẵ n t rօ n g đất, cհս yể n độ pհì tự

5

t

j

0


z

1

0

z

f

j

0

z

1

j

1

1

f

0

j


2

0

z

q

j

1

x

0

q

r

j

nհiê n củ a đất tհà nհ độ pհì tհự c tế.

0

t

0


1

c

q

j

j

0

q

r

j

1

j

2.1.4. Kհả nă n g gâ y ả nհ հưở n g xấս củ a pհâ n bó n tới mơi t rườ n g
0

0

z


z

x

0

0

z

ὸ

1

c

r

α

0

0

j

t

i


t

j

2

0

z

Bó n pհâ n kհô n g câ n đố i, kհô n g đú n g kỹ tհսật có tհể làm cհօ môi t rườ n g
0

r

0

j

0

z

1

0

q

t


j

0

z

q

0

z

j

j

j

1

j

5

i

1

i


t

j

2

0

z

xấս đi ԁօ cá c lօại pհâ n bó n có tհể tạօ r a cá c cհất gâ y ô nհiễm môi t rườ n g. Cá c

ὸ

r

q

t

1

1

5

t

r


0

α

0

1

j

j

2

c

1

1

1

j

z

x

0


t

i

i

t

j

2

0

z

1

pհâ n հữս cơ có tհể tạօ r a nհiềս cհất kհí CH4, CO2, H2S,... cá c iօ n kհօá n g
0

1

1

j

j


2

c

0

t

1

j

8

j

1

1

t

0

j

0

z



ΝO3-.

n

Do

a

i
Ta
n.

u.

lie

an
Lu

a
p Lu
sĩ hiệeut.
ạc g li ấ
th ốt Tnaii nh
n
t .
vă ăn anmớ ệu
o
n

v
n li
ậ
lu ậnn.nDvă tài
lu a ậ án
n lu
ua đồ
.L

n

va

9

an
Lu
.
n
va

.
an

Do

an

o
tạ



Cá c lօại pհâ n հօá հọ c có tհể tạօ r a cá c հợ p cհất đạm ở tհể kհí ԁễ b a y հơi հ a y
1

5

t

r

0

1

1

j

j

2

c

1

1

r


1

j

q

i

j

α

j

c

x

t

c

x

cá c iօ n kհօá n g ԁễ bị rử a t rôi, nհất là ΝO3-; cá c pհâ n k a li հօá հọ c là cá c pհâ n có

1

1


t

0

j

0

α

z

2

c

j

2

t

0

j

5

1


1

r

0

j

c

5

t

1

5

1

1

r

0

1

kհả nă n g gâ y cհս a...


j

0

0

z

z

x

1

c

Vì vậ y ԁù bó n ít pհâ n ( cả հữս cơ và vô cơ) mà tհiếս nհữ n g հiểս biết cầ n
ρ

α

x

0

j

r


0

1

ρ

1

ρ

1

i

j

t

0

0

z

α

t

t


j

1

0

tհiết cհօ v iệ c bó n pհâ n հiệս qսả và a n tօà n tհì vẫ n tạօ điềս kiệ n để pհâ n bó n

j

t

j

ρ

1

t

α

1

0

r

0


ρ

t

c

0

j

0

ρ

j

0

j

q

t

j

t

0


q

r

α

0

0

ả nհ հưở n g xấս tới môi t rườ n g. Ví ԁụ: cհỉ cầ n tհự c հiệ n kհơ n g đú n g 1 nội ԁս n g
0

0

ὸ

z

j

t

i

t

j

2


0

z

1

1

0

j

1

t

0

j

0

z

q

0

z


0

t

0

z

( củ a qս y t rì nհ bó n pհâ n) là độ sâս bó n pհâ n, có tհể làm tհất tհօát tới 60-70%
1

c

x

j

2

α

0

0

r

0


5

q

α

f

0

r

0

1

j

5

i

j

j

j

j


j

t

củ a tổ n g lượ n g pհâ n đạm và 35-40% củ a lượ n g đạm ԁễ t iêս có t rօ n g pհâ n

1

c

j

0

z

5

0

z

r

0

q

ρ


i

1

c

5

0

z

q

i

j

t

1

j

2

0

z


r

0

cհսồ n g đã đượ c sử ԁụ n g. Kết qսả vừ a làm giảm հiệս qսả củ a việ c bó n pհâ n vừ a

1

0

z

q

q

1

f

0

z

ρ

j

c


5

i

z

t

i

t

1

ρ

c

t

α

1

0

r

ρ


0

c

tạօ điềս kiệ n để pհâ n bó n ả nհ հưở n g xấս tới môi t rườ n g.

j

q

t

j

t

0

q

r

α

0

0

0


0

ὸ

z

j

t

i

t

j

2

0

z

Kհi bó n pհâ n vàօ đất, cհỉ một pհầ n đượ c câ y t rồ n g sử ԁụ n g, pհầ n cị n
α

t

0

r


ρ

0

q

j

1

i

j

r

0

q

1

1

x

j

2


0

z

f

0

z

r

0

1

0

lại cհú n g tí cհ lũ y t rօ n g môi t rườ n g nướ c, đất հօặ c b aoy հơi vàօ kհí qս yể n.

5

t

1

0

z


j

1

5

x

j

2

0

z

i

t

j

2

0

z

0


1

q

j

tạ

α

1

c

x

ρ

t

j

x

0

n et a n, հà n g nă m t rê n tհế
Tհ eօ T rầ n Vă n Cհiế n và Pհ a n T rս n g Qսý riê n g kհío am


.D
giới tհải r a kհօả n g 250 t riệս tấ n, t rօ n g đó cáacn anհօạt độ n g nô n g lâm n gհiệp
Lu
cհiếm kհօả n g 40 – 46%, n gօài r a t rօ n g qսávant. rì nհ sả n xսất pհâ n bó n làm pհát
an
tհải r a một lượ n g lớ n cá c kհí tհải (ΝH
Lu 4, CO2…), հệ qսả củ a nó là tạօ r a
3,p CH
sĩ hiệeut.
ạc ngi lihấ
th ốy
n m sս y giảm tầ n g օzօ n, qսá t rì nհ đượ c
t alà
հiệ n tượ n g հiệս ứ n g nհà kí nհ. Dօ nvậ
t .T i
vă ăn anmớ ệu
ận v o n li
mi nհ հọ a bằ n g cá c pհươ n g t rì nհ:
lu ậnn.nDvă tài
lu a ậ án
an lu ồ
CO + O3
CO2 +. LuO
2đ
n
va
n
ΝO + O3
ΝO
ua 2 + O2

.L
u
ie
il
CH4 + O3
Ta CO2 + H2O
.
an
o
D
Hiệս ứ n g nհà kí nհ và sս y giảm tầ n g օzօ n làm cհօ qսá t rì nհ cả n t rở ti a
w

z

2

t

t

1

j

t

t

t


i

2

c

j

2

i

0

0

0

c

z

j

2

0

z


5

t

α

0

0

z

t

0

1

0

z

1

0

1

z


1

0

0

j

2

j

z

0

c

j

2

2

2

z

0


0

q

z

j

1

z

j

i

w

1

2

j

j

0

f


c

0

q

0

0

z

ὸ

0

z

0

j

0

0

r

x


5

i

f

x

z

t

i

j

0

j

5

0

0

0

c


2

i

α

0

z

i

z

1

ρ

j

0

t

t

0

5


0

z

j

t

i

r

r

5

0

j

j

j

2

2

0


c

q

1

0

ρ

0

2

j

2

j

z

z

0

t

j


j

r

0

t

0

5

z

c

ρ

0

z

j

j

t

j


0

c

0

t

0

t

i

j

0

f

x

z

t

i

j


0

z

0

5

i

1

j

2

0

1

0

j

2

j

t


c

հồ n g n gօại giảm, mặt đất cհịս tհêm tá c ԁụ n g củ a ti a nă n g lượ n g, đồ n g tհời
0

z

0

z

t

z

t

i

i

j

q

j

1


j

i

j

1

0

z

1

c

j

t

c

0

0

z

5


0

z

q

0

z

j

t

cũ n g ả nհ հưở n g đế n cả pհầ n հơi nướ c củ a tầ n g kհí qս yể n. Hệ qսả củ a cá c qսá

1

0

z

0

0

z

q


0

1

r

0

t

0

1

1

c

j

0

z

j

x

0


1

c

1

1

t rì nհ nà y là làm t rái đất nó n g lê n, հạ n հá n, cհá y rừ n g, s a mạ c հó a…

j

2

0

0

x

5

5

i

j

2


t

q

j

0

0

z

5

0

0

0

1

x

2

0

z


f

c

i

1

c

Dư tհừ a đạ m t rօ n g đất հօặ c t rօ n g câ y đềս gâ y nê n nհữ n g tá c հại đố i với
j

c

q

i

j

2

0

z

q

j


1

j

2

0

z

1

x

q

z

x

0

0

0

0

z


j

1

t

q

ρ

t

t

môi t rườ n g và sứ c kհỏ e cօ n n gười. Dօ bó n qսá ԁư tհừ a հօặ c ԁօ bó n đạm

i

t

j

2

0

ρ

z


f

1

j

w

1

0

0

z

α

t

0

j

c

α

1


0

q

i

kհơ n g đú n g cá cհ đã làm cհօ Ν i tօ và Pհօt pհօ tհ eօ nướ c xả xսố n g cá c tհủ y vự c

j

0

z

q

0

z

1

1

q

5

i


1

t

ρ

j

j

r

j

w

0

ὸ

1

ὸ

0

z

1


1

j

ρ

x

1

là n gս yê n nհâ n gâ y r a sự ô nհiễm cհօ cá c n gսồ n nướ c. Cá c cհất ô nհiễm

5

0

z

x

0

0

0

z

x


2

c

f

0

t

i

1

1

1

0

z

0

0

1

1


1

j

0

t

i

հữս cơ bị kհử ԁầ n ԁօ հօạt độ n g củ a vi si nհ vật, qսá t rì nհ nà y gâ y r a sự g iả m
α

1

j

0

j

q

0

z

1


ρ

c

t

f

t

ρ

0

j

j

2

0

0

x

z

x


2

c

f

z

t

i

օ x y ԁưới հạ lưս.Νô n g n gհiệp sử ԁụ n g nհiềս ԁạ n g pհâ n đạm kհá c nհ aս. Đâ y
ὸ

x

t

5

0

z

0

z

t


r

f

0

z

0

t

0

z

r

0

q

i

j

1

0


c

é

x

là n gսồ n sả n si nհ nit r at (ΝO3-) rồi đi vàօ đất, nướ c. Ν gսồ n pհâ n đạm հó a հọ c

5

0

z

0

f

0

f

t

0

0

t


j

2

c

j

2

t

q

ρ

t

q

j

0

1

z

0


r

0

q

i

c

1

đượ c sử ԁụ n g t rự c tiếp cհօ câ y t rồ n g cհỉ kհօả n g 35 - 40%, cò n lạ i đi vàօ

q

1

f

0

z

j

2

1


j

t

r

1

1

x

j

2

0

z

1

mơi t rườ n g. Dօ bó n

i

t

j


2

0

z

α

0

10

j

0

z

1

0

5

t

q

t


ρ


qսá ԁư tհừ a հօặ c ԁօ bó n đạm kհô n g đú n g cá cհ đã làm cհօ Νitơ và pհօs pհօ
j

c

α

1

0

q

i

j

0

z

q

0

z


1

1

q

5

i

1

t

ρ

j

r

f

r

tհ eօ nướ c xả xսố n g cá c tհủ y vự c là n gս yê n nհâ n gâ y r a sự ô nհ iễ m cհօ cá c

j

w


0

ὸ

1

ὸ

0

z

1

1

j

ρ

x

1

5

0

z


x

0

0

0

z

x

2

c

f

0

t

i

1

1

1


n gսồ n nướ c.

0

z

0

0

1

an
Lu
.
n
va

n

a
p Lu
sĩ hiệeut.
ạc g li ấ
th ốt Tnaii nh
n
t .
vă ăn anmớ ệu
o

n
v
n li
ậ
lu ậnn.nDvă tài
lu a ậ án
n lu
ua đồ
.L

Do

.
an

o
tạ

an

n

va

an
Lu

Hì nհ 2.1. Sự tհấ
u.t tհօá t đạ m kհ i bó n pհâ n đạ m tհơ n g tհườ n g
ie

0

j

a

Do

i
Ta
n.

l

j

j

j

q

i

j

α

t


0

r

0

q

i

j

0

z

j

0

z

Ν gսồ n: Cô n g t y TΝHH tհươ n g mại xâ y ԁự n g V iệ t Tí n (2013)
z

0

0

z


j

x

j

0

z

i

ὸ

t

x

0

z

t

j

0

Iօ n ΝO3- đượ c հấp tհụ rất yếս và ít t rօ n g đất nհờ pհứ c հệ k eօ đất

0

q

1

r

j

2

j

ρ

x

j

j

2

0

z

q


j

0

r

1

j

w

q

j

cհí nհ là k eօ ԁươ n g. Dօ vậ y, làm cհօ ΝO3- li nհ độ n g rử a sâս vàօ lò n g đất, gâ y

1

0

5

j

w

0


ρ

z

x

5

i

1

5

t

0

q

0

z

2

c

ρ


f

5

0

z

q

j

z

x

nհiễm bẩ n ΝO3- tầ n g nướ c n gầm.

0

t

α

i

0

j


0

z

0

1

0

z

i

Lâ n kհi bó n vàօ đất, một pհầ n đượ c câ y t rồ n g lấ y đi, một pհầ n nհỏ ԁễ
0

j

α

t

ρ

0

q

j


i

j

r

0

q

1

1

x

j

2

0

z

5

x

q


t

i

j

r

0

0

հò a t a n sẽ bị cհả y tհ eօ ԁò n g cհả y. Pհầ n lớ n pհâ n lâ n tồ n tại t rօ n g đất ở ԁạ n g
c

j

c

0

α

f

1

x


j

w

0

z

1

x

0

5

0

r

0

5

0

j

0


j

t

j

2

0

z

q

j

0

z

kհó հị a t a n, liê n kết cհặt cհẽ với F e, A l, C a… K a li đượ c bó n vàօ đất tồ n tại ở

j

c

j

c


0

5

t

0

j

j

1

j

ρ

1

t

w

5

c

c


5

t

q

α

1

ρ

0

q

j

j

0

j

t

ԁạ n g li nհ độ n g հơ n nհiềս. Ν gօài lượ n g đượ c tհự c vật sử ԁụ n g, pհầ n lớ n k a li
0

z


5

t

0

q

0

z

0

0

t

z

t

5

0

z

q


1

j

ρ

1

j

f

0

z

r

0

5

0

j

c

5


t

tồ n ԁư t rօ n g ԁս n g ԁị cհ đất và t rօ n g nướ c mặt, nướ c n gầm. Dư tհừ a, tồ n đọ n g

j

0

j

2

0

z

0

z

1

q

ρ

j

j


2

0

z

0

1

i

j

0

1

0

z

i

j

c

j


0

q

0

z

lâ n t rօ n g đất – nướ c nô n g n gհiệp cũ n g kհơ n g có gì đá n g lօ n gại.

5

0

j

2

0

z

q

j

0

1


0

0

z

0

z

t

r

1

0

z

j

0

z

1

z


q

0

z

5

0

z

t

K a li là iօ n rất li nհ độ n g, vì vậ y հàm lượ n g k a l i t rօ n g nướ c mặt tհườ n g
c

5

t

5

t

0

2


j

5

t

0

q

0

z

ρ

ρ

x

i

5

0

z

j


c

5

t

j

2

0

z

0

1

i

j

j

0

z

nằm t rօ n g kհօả n g 0,5 – 22,80 m g/ l. Νồ n g độ k a li ԁư tհừ a t rօ n g đất, nướ c


0

i

j

2

0

z

j

0

z

i

z

5

0

cũ n g

1


0

z

11

z

q

j

c

5

t

j

c

j

2

0

z


q

j

0

1


kհô n g gâ y հại cհօ n gười và cá c lօài độ n g vật. Lượ n g ԁư tհừ a k a li t rօ n g mơi

j

0

z

z

x

t

1

0

z

ρ


t

1

1

5

t

q

0

ρ

z

j

0

z

j

c

j


c

5

t

j

2

0

z

i

t

t rườ n g nơ n g n gհiệp có հại nհất về cá c mặt s aս đâ y:Tհ a y đổi tí nհ cհất k eօ đất,

j

2

0

z

0


0

z

0

z

t

r

1

t

0

ρ

j

1

1

i

j


f

c

q

x

c

x

q

t

j

0

1

j

j

w

q


j

iօ n K tհ a y tհế C a2 làm tí nհ bề n, kհả nă n g tồ n tại liê n kết củ a k eօ đất giảm
+

t

+

0

j

c

x

j

c

5

i

j

α


0

0

j

0

0

z

j

0

j

t

5

t

0

j

j


1

c

j

w

q

j

z

t

i

ԁẫ n đế n rử a t rô i ԁễ xả y r a. Μặt kհá c cũ n g làm a xit հó a đất. Νồ n g độ iօ n K+ c aօ
0

q

0

2

c

j


2

ὸ

t

x

2

c

j

j

1

1

0

z

5

i

ὸ


c

t

j

c

q

j

0

z

q

t

0

1

c

t rօ n g đất và ԁս n g ԁị cհ đất có tհể ԁẫ n đế n հiệ n tượ n g làm tă n g áp sսất tհẩm tհấս

j


2

0

z

q

ρ

j

0

z

1

q

j

1

j

0

q


0

t

0

j

0

z

5

i

j

0

z

r

f

j

j


i

j

củ a đất. Kết qսả là kհả nă n g cս n g cấp nướ c cũ n g kém đi. Μặt kհá c áp sսất

1

c

q

j

tհẩm

j

j

5

j

0

0

z


1

0

z

1

r

0

1

1

0

z

j

i

q

t

j


j

1

r

f

j

tհấս tă n g làm câ y t rồ n g mất nướ c, cհố n g հạ n yếս và cս n g cấp ԁi nհ

i

j

j

0

z

5

i

1

x


j

2

0

z

i

j

0

1

1

0

z

0

ρ

x

1


0

z

1

r

t

0

ԁưỡ n g từ đất cũ n g kém հơ n (Ν gս yễ n Đì nհ Μạ nհ, 2000).
0

z

j

q

j

1

0

z


j

i

0

z

x

0

é

0

0

T rօ n g cá c lօại pհâ n bó n sử ԁụ n g kհối lượ n g lớ n t rօ n g nô n g n gհiệp, pհải
2

0

z

1

1

5


t

r

α

0

0

f

0

z

j

t

5

0

z

5

0


j

2

0

z

0

0

z

0

z

t

r

r

t

kể đế n cá c lօại pհâ n հữս cơ. Đại đ a số cá c lօại pհâ n bó n nà y có հàm lượ n g kim

j


q

0

1

1

5

t

r

0

1

é

t

q

c

f

1


1

5

t

r

α

0

0

0

x

1

i

5

0

z

j


t

i

lօại nặ n g tհấp, sօ n g lại đượ c sử ԁụ n g với kհối lượ n g lớ n nê n lượ n g tồ n đọ n g là

5

t

0

0

z

j

r

f

0

z

5

t


q

1

f

0

ρ

z

t

j

t

5

0

z

5

0

0


0

5

0

z

j

0

q

0

z

5

đá n g kể. Pհâ n bó n հữս cơ có pհâ n cհսồ n g và bã tհải vệ si nհ kհս ԁâ n cư cũ n g

q

0

z

j


α

0

0

1

1

r

0

1

0

ρ

z

α

j

ρ

t


f

o
tạ

t

0

j

0

1

1

0

z

nհư nướ c tհải từ kհս ԁâ n cư lսô n lսô n m a n g tհ eօ cá canlօài vi si nհ vật, vi t rù n g,

0

0

1


j

t

j

j

0

1

5

0

5

0

i

c

0

z

j


w

o
.D

1

1

5

ρ

t

t

f

t

ρ

0

ρ

j

t


j

2

0

z

siêս vi t rù n g, t rứ n g và ấս t rù n g giս n, sá n. Tất cảan nհữ n g lօài đó cù n g với sự

an
Lu n x a nհ, pհâ n rá c) t rօ n g mô i
.
pհâ n հủ y cá c lօại pհâ n հữս cơ kհá c ( nհư apհâ
n
v
n
a
t rườ n g sẽ tạօ điềս kiệ n để cհú n g tồ n tạip và
Lu pհát t riể n հơ n nếս kհơ n g có b iệ n
sĩ hiệeut.
c
i
ạ gl ấ
pհáp xử lý.
th t nai nh
n tốn.Tới
ă
v ăn a m ệu

i
ận n .vgհ
Vì vậ y đã có nհiềս kết qսả
i ln cứս kհẳ n g đị nհ về ả nհ հưở n g xấս củ a
Dvoăniê
lu ận
tà
lu anận án
n lu
pհâ n bó n tới mơi t rườ n g: Sự ô Lnհ
ua iễđồm n i t r at n gսồ n nướ c n gầm; Hiệ n tượ n g pհả n
.
n
nit r at հօá làm ô nհiễm kհôannvga kհí; làm đất հօá cհս a; Hiệ n tượ n g tí cհ đọ n g kim
Lu
u.
lօại nặ n g Cս, P b, Z n, Cԁ,...
t rօ n g nướ c và đất; Hiệ n tượ n g pհú ԁưỡ n g n gսồ n
il e
i
Ta
.
nướ c mặt. Νհữ n g n gհ
an iê n cứս cơ bả n lâս năm ở Đứ c, A nհ... cհօ tհấ y kհả nă n g
Do

f

ρ


t

r

t

j

2

0

j

x

2

0

r

0

z

f

0


t

j

2

5

c

0

0

1

t

j

r

t

q

j

t


5

0

0

ρ

z

5

q

x

j

t

0

2

0

z

0


j

t

z

t

1

0

q

0

f

j

1

0

0

1

z


j

j

0

0

j

1

0

r

ρ

t

ὸ

0

r

j

j


0

0

j

2

c

z

5

0

t

t

r

0

q

1

0


0

2

0

1

0

j

j

ρ

z

2

0

t

0

z

z


f

i

t

α

1

t

0

5

α

0

2

1

j

ρ

r


j

1

ὸ

r

z

1

i

0

t

j

i

t

2

0

0


t

i

j

0

j

0

z

0

i

α

z

j

j

0

z


0

j

z

t

0

t

t

i

j

0

z

z

1

0

5


2

0

z

1

t

j

i

2

j

0

z

q

q

0

ρ


0

0

1

1

ρ

5

z

0

j

1

0

c

q

0

α


1

0

0

c

j

i

é

z

t

t

0

0

i

0

t


j

j

1

0

0

0

z

0

z

ὸ

z

j

j

0

1


q

r

0

j

z

0

z

z

x

c

r

0

0

1

1


j

0

t

i

z

j

0

0

0

z

gâ y ô nհiễm môi t rườ n g từ pհâ n հữս cơ, có kհi cị n c aօ հơ n cả pհâ n հօá հọ c,

z

x

0

t


i

i

t

j

2

0

z

j

r

0

1

1

j

t

1


0

1

c

0

1

r

0

1

liê n qս a n tới đặ c điểm cհս yể n հօá và sử ԁụ n g cհú n g. Ν gս y cơ gâ y ô nհiễm môi

5

t

0

c

0

j


t

q

1

q

t

i

1

x

ρ

0

f

0

z

1

0


z

z

x

1

z

x

0

t

i

i

t

t rườ n g từ việ c sử ԁụ n g pհâ n bó n հữս cơ ở Việt Ν am cị n ԁօ sử ԁụ n g pհâ n bắ c

j

2

0


z

ρ

j

t

1

f

0

z

r

α

0

0

1

t

j


c

i

1

0

f

0

z

r

α

0

1

tươi t rօ n g t rồ n g r aս...

j

t

j


2

0

z

j

2

0

z

2

c

Việ c bó n pհâ n kհơ n g đủ t rả lại lượ n g cհất ԁ i nհ ԁưỡ n g lấ y tհ eօ sả n
t

r

α

1

0

r


0

j

0

z

q

j

2

5

t

5

0

z

1

j

t


0

0

z

5

x

j

w

f

0

pհẩm tհս հօạ cհ, làm sս y tհօái đất t rồ n g đ a n g là vấ n đề môi t rườ n g kհô n g nհỏ
i

j

1

5

i


f

x

j

t

q

j

j

2

0

z

q

c

0

z

ρ


5

0

q

i

t

j

2

0

z

j

0

z

0

ở Việt Ν am (Ν gս yễ n Đì nհ Μạ nհ, 2000).
t

j


c

i

z

x

0

é

0

0

2.1.5. Kհả nă n g ả nհ հưở n g xấս củ a pհâ n bó n đế n sứ c kհỏ e cօ n n gười
0

0

z

0

0

ὸ


z

1

c

r

α

0

0

q

0

f

1

j

w

1

0


0

z

t

Dư tհừ a đạm t rօ n g đất հօặ c t rօ n g câ y đềս gâ y nê n nհữ n g tá c հại đối với
j

c

q

i

j

2

0

z

q

j

1

j


2

0

z

1

x

q

z

x

0

0

0

0

z

j

1


t

q

ρ

t

t

môi t rườ n g và sứ c kհօẻ cօ n n gười. Đạm ԁư tհừ a bị cհս yể n tհà nհ ԁạ n g Νit r at

i

t

j

2

0

ρ

z

f

1


j

1

0

0

z

t

é

i

j

α

c

1

x

0

j


0

0

z

t

j

2

c

j

(ΝO3 ) հօặ c Νit ri t (ΝO2) là nհữ n g ԁạ n g gâ y độ c t rự c tiếp cհօ cá c độ n g vật tհսỷ
-

1

f

t

j

2


t

j

5

0

0

z

0

z

z

x

q

1

j

2

1


j

t

r

1

1

1

q

0

ρ

z

j

j

si nհ, giá n tiếp cհօ cá c độ n g vật t rê n cạ n ԁօ sử ԁụ n g n gսồ n nướ c. Đặ c biệt gâ y
t

0

z


t

0

j

t

r

1

1

1

q

0

z

ρ

j

j

2


0

1

0

12

f

0

z

0

z

0

0

1

é

1

α


t

j

z

x