Tải bản đầy đủ (.pdf) (153 trang)

Quản lý hoạt động dạy học môn tiếng anh theo hướng trải nghiệm tại các trường trung học phổ thông trên địa bàn quận liên chiểu thành phố đà nẵng

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (7.46 MB, 153 trang )

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

NGUYỄN THỊ BÊ

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN TIẾNG ANH
THEO HƯỚNG TRẢI NGHIỆM TẠI CÁC
TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG TRÊN ĐỊA BÀN
QUẬN LIÊN CHIỂU THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÍ GIÁO DỤC

ĐÀ NẴNG, NĂM 2022


ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

NGUYỄN THỊ BÊ

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN TIẾNG ANH
THEO HƯỚNG TRẢI NGHIỆM TẠI CÁC
TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG TRÊN ĐỊA BÀN
QUẬN LIÊN CHIỂU THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG

Chuyên ngành: Quản lí giáo dục
Mã số: 814 01 14

LUẬN VĂN THẠC SĨ

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS TRẦN XUÂN BÁCH



ĐÀ NẴNG, NĂM 2022





iv
MỤC LỤC
MỞ ĐẦU .........................................................................................................................1
1. Lý do chọn đề tài ................................................................................................ 1
2. Đối tượng nghiên cứu .........................................................................................2
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu ....................................................................2
4. Phương pháp nghiên cứu ....................................................................................2
5. Nhiệm vụ nghiên cứu ..........................................................................................2
6. Đóng góp của đề tài ............................................................................................ 3
7. Cấu trúc của đề tài .............................................................................................. 3
Chương 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN
TIẾNG ANH THEO HƯỚNG TRẢI NGHIỆM TẠI CÁC TRƯỜNG TRUNG
HỌC PHỔ THÔNG ......................................................................................................4
1.1. Tổng quan về quản lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh theo hướng trải nghiệm
hiện nay............................................................................................................................ 4
1.1.1. Các nghiên cứu về quản lý hoạt động dạy học ở nước ngoài .......................4
1.1.2. Các nghiên cứu trong nước về việc quản lý hoạt động dạy học ...................5
1.2. Các khái niệm của đề tài ...........................................................................................8
1.2.1. Quản lý ..........................................................................................................8
1.2.2. Quản lý giáo dục ...........................................................................................9
1.2.3. Quản lý nhà trường .....................................................................................10
1.2.4. Khái niệm hoạt động dạy học .....................................................................10
1.2.5. Khái niệm hoạt động dạy học theo hướng trải nghiệm của môn tiếng Anh

dành cho học sinh THPT ............................................................................................... 11
1.2.6. Quản lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh theo hướng trải nghiệm .........13
1.3. Lý luận về hoạt động dạy học môn tiếng Anh theo hướng trải nghiệm đối với học
sinh THPT......................................................................................................................13
1.3.1. Mục tiêu dạy học môn tiếng Anh theo hướng trải nghiệm ở trường THPT
.......................................................................................................................................13
1.3.2. Nội dung dạy học môn tiếng Anh theo hướng trải nghiệm ở trường THPT
.......................................................................................................................................14
1.3.3. Hình thức hoạt động dạy học môn tiếng Anh theo hướng trải nghiệm ở
trường THPT .................................................................................................................15
1.3.4. Phương pháp tổ chức dạy học môn tiếng Anh theo hướng trải nghiệm ở
trường THPT .................................................................................................................16
1.3.5. Phương tiện và các điều kiện hỗ trợ dạy học môn tiếng Anh theo hướng trải
nghiệm ở trường THPT .................................................................................................18
1.3.6. Kiểm tra, đánh giá kết quả dạy học môn tiếng Anh theo hướng trải nghiệm
ở trường THPT ..............................................................................................................19


v
1.4. Quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Anh theo hướng trải nghiệm ở trường THPT
.......................................................................................................................................20
1.4.1. Quản lý mục tiêu dạy học môn Tiếng Anh theo hướng trải nghiệm ở trường
THPT ............................................................................................................................. 20
1.4.2. Quản lý nội dung dạy học môn Tiếng Anh theo hướng trải nghiệm ở trường
THPT ............................................................................................................................. 21
1.4.3. Quản lý hình thức tổ chức dạy học mơn Tiếng Anh theo hướng trải nghiệm
ở trường THPT ..............................................................................................................23
1.4.4. Quản lý phương pháp tổ chức dạy học môn Tiếng Anh theo hướng trải
nghiệm ở trường THPT .................................................................................................24
1.4.5. Quản lý phương tiện và các điều kiện hỗ trợ dạy học môn tiếng Anh theo

hướng trải nghiệm ở trường THPT gồm các nội dung sau: ..........................................26
1.4.6. Quản lý kiểm tra, đánh giá kết quả dạy học môn tiếng Anh theo hướng trải
nghiệm ở trường THPT .................................................................................................28
1.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh theo
hướng trải nghiệm..........................................................................................................30
1.5.1. Yếu tố chủ quan .......................................................................................... 30
1.5.2. Yếu tố khách quan ......................................................................................32
Tiểu kết chương 1 ..........................................................................................................33
Chương 2. THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN TIẾNG
ANH THEO HƯỚNG TRẢI NGHIỆM TẠI CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ
THÔNG TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN LIÊN CHIỂU THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG........34
2.1. Khái quát về quá trình nghiên cứu thực trạng ........................................................34
2.1.1. Mục tiêu ......................................................................................................34
2.1.2. Nội dung khảo sát .......................................................................................34
2.1.3. Phương pháp ............................................................................................... 34
2.1.4. Tổ chức khảo sát .........................................................................................34
2.2. Khái quát tình hình kinh tế - xã hội, văn hóa - giáo dục ở quận Liên Chiểu, thành
phố Đà Nẵng ..................................................................................................................35
2.2.1. Kinh tế - xã hội ........................................................................................... 36
2.2.2. Văn hóa - giáo dục ......................................................................................37
2.3. Thực trạng hoạt động dạy học môn tiếng Anh ở các trường Trung học phổ thông
trên địa bàn quận Liên Chiểu, thành phố Đà Nẵng .......................................................38
2.3.1. Mục tiêu dạy học môn tiếng Anh theo hướng trải nghiệm hiện nay ..........38
2.3.2. Nội dung chương trình dạy học mơn tiếng Anh .........................................40
2.3.3.Thực trạng về hình thức tổ chức hoạt động dạy học môn Tiếng Anh theo
hướng trải nghiệm ở trường THPT ................................................................................42
2.3.4. Thực trạng về phương pháp tổ chức hoạt động dạy học môn Tiếng Anh theo
hướng trải nghiệm ở trường THPT ................................................................................44



vi
2.3.5. Thực trạng về phương tiện và các điều kiện hỗ trợ dạy học môn tiếng Anh
theo hướng trải nghiệm ở trường THPT ........................................................................49
2.3.6. Thực trạng về kiểm tra, đánh giá kết quả dạy học môn tiếng Anh theo hướng
trải nghiệm ở trường THPT ........................................................................................... 51
2.4. Thực trạng quản lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh theo hướng trải nghiệm tại
các trường THPT trên địa bàn quận Liên Chiểu, thành phố Đà Nẵng .......................... 53
2.4.1. Thực trạng về quản lý mục tiêu dạy học theo hướng trải nghiệm đối với môn
tiếng Anh tại các trường THPT .....................................................................................54
2.4.2. Thực trạng về quản lý nội dung dạy học môn Tiếng Anh theo hướng trải
nghiệm ở trường THPT .................................................................................................55
2.4.3. Thực trạng về quản lý hình thức tổ chức dạy học mơn Tiếng Anh theo hướng
trải nghiệm ở trường THPT ........................................................................................... 57
2.4.4. Thực trạng về quản lý phương pháp tổ chức dạy học môn Tiếng Anh theo
hướng trải nghiệm ở trường THPT ................................................................................58
2.4.5. Thực trạng về quản lý phương tiện và các điều kiện hỗ trợ dạy học môn tiếng
Anh theo hướng trải nghiệm ở trường THPT ................................................................ 60
2.4.6. Thực trạng về quản lý kiểm tra, đánh giá kết quả dạy học môn tiếng Anh
theo hướng trải nghiệm ở trường THPT ........................................................................61
2.5. Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý hoạt động dạy học môn tiếng
Anh theo hướng trải nghiệm .......................................................................................... 63
2.5.1. Thực trạng việc quản lý thực hiện chương trình dạy học của giáo viên theo
hướng trải nghiệm của môn tiếng Anh ..........................................................................63
2.5.2.Thực trạng quản lý khâu soạn giáo án, chuẩn bị bài lên lớp .......................63
2.5.3. Quản lý việc xây dựng kế hoạch giáo dục cá nhân của GV .......................65
2.6. Đánh giá chung thực trạng hoạt động dạy học và quản lý hoạt động dạy học môn
tiếng Anh theo hướng trải nghiệm tại các trường THPT trên địa bàn quận Liên Chiểu,
thành phố Đà Nẵng ........................................................................................................66
2.6.1. Ưu điểm ......................................................................................................66
2.6.2. Bất cập và hạn chế ......................................................................................66

2.6.3. Nguyên nhân của hạn chế ...........................................................................67
2.6.4. Các nguyên nhân khách quan ....................................................................68
Tiểu kết chương 2 ..........................................................................................................68
Chương 3. BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN TIẾNG ANH
THEO HƯỚNG TRẢI NGHIỆM TẠI CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ
THÔNG TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN LIÊN CHIỂU, THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG.......70
3.1. Các nguyên tắc đề xuất biện pháp ..........................................................................70
3.1.1. Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa ............................................................... 70
3.1.2. Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn ............................................................. 70
3.1.3. Ngun tắc đảm bảo tính hệ thống và tính tồn diện .................................70


vii
3.1.4. Nguyên tắc đảm bảo tính đồng bộ .............................................................. 70
3.1.5. Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi và hiệu quả .............................................71
3.2. Các biện pháp quản lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh theo hướng trải nghiệm
các trường THPT trên địa bàn quận Liên Chiểu, thành phố Đà Nẵng .......................... 71
3.2.1. Nâng cao nhận thức cho đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên về ý nghĩa, tầm
quan trọng của việc quản lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh theo hướng trải nghiệm
.......................................................................................................................................71
3.1.2. Tổ chức xây dựng chương trình môn tiếng Anh trong nhà trường phù hợp
với thực tiễn địa phương ................................................................................................ 73
3.2.3. Đổi mới hình thức tổ chức dạy học môn Tiếng Anh theo hướng trải nghiệm
ở trường THPT ..............................................................................................................75
3.2.4. Đổi mới phương pháp dạy học môn Tiếng Anh theo hướng trải nghiệm ở
trường THPT .................................................................................................................79
3.2.5. Nâng cấp phương tiện và các điều kiện hỗ trợ hoạt động dạy học môn tiếng
Anh theo hướng trải nghiệm ở trường THPT ................................................................ 81
3.2.6. Đổi mới kiểm tra, đánh giá kết quả hoạt động dạy học môn tiếng Anh theo
hướng trải nghiệm ở trường THPT ................................................................................83

3.2.7. Tăng cường bồi dưỡng các kỹ năng, phương pháp dạy học theo hướng trải
nghiệm môn tiếng Anh dành cho giáo viên ...................................................................87
3.2.8. Tăng cường và phát huy các nguồn lực phục vụ cho hoạt động dạy học trải
nghiệm của bộ môn tiếng Anh.......................................................................................89
3.3. Mối quan hệ các biện pháp .....................................................................................91
3.4. Khảo sát tính cần thiết và tính khả thi của biện pháp đề xuất ................................ 91
3.4.1. Mục đích khảo nghiệm ...............................................................................91
3.4.2. Đối tượng khảo nghiệm ..............................................................................91
3.4.3. Nội dung và kết quả khảo nghiệm .............................................................. 91
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ .............................................................................93
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ...................................................................96
PHỤ LỤC .................................................................................................................. PL1
QUYẾT ĐỊNH GIAO ĐỀ TÀI (bản sao)


viii
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
BGH
CBQL
CLB
CM
CMHS
CNTT
CSVC
DH
ĐDDH
GAĐT
GDĐT
GDPT
GV

GVCN
HĐDH
HS
KHDH
KTĐG
PPCT
PPDH
QLGD
TBDH
THPT

Ban giám hiệu
Cán bộ quản lý
Câu lạc bộ
Chuyên môn
Cha mẹ học sinh
Công nghệ thông tin
Cơ sở vật chất
Dạy học
Đồ dùng dạy học
Giáo án điện tử
Gáo dục đào tạo
Giáo dục phổ thông
Giáo viên
Giáo viên chủ nhiệm
Hoạt động dạy học
Học sinh
Kế hoạch dạy học
Kiểm tra đánh giá
Phân phối chương trình

Phương pháp dạy học
Quản lý giáo dục
Thiết bị dạy học
Trung học phổ thông


ix
DANH MỤC CÁC BẢNG
Số hiệu

Tên bảng

bảng

Trang

2.1.

Nhận thức của HS về mức độ phù hợp của nội dung chương
trình mơn tiếng Anh THPT hiện nay

40

2.2.

Nhận thức của CBQL và GV về mức độ phù hợp của nội dung
chương trình mơn tiếng Anh THPT hiện nay

41


2.3.

2.4.

Các phương pháp, kỹ thuật dạy học nhằm nâng cao hiệu quả
dạy và học tiếng Anh theo hướng trải nghiệm
Đánh giá kết quả nhận thức của HS về tầm quan trọng của
tiếng Anh và việc học tiếng Anh ở các trường THPT trên địa

44

45

bàn quận Liên Chiểu, thành phố Đà Nẵng
2.5.

2.6.

Đánh giá mức độ thực hiện hoạt động học môn tiếng Anh của
học sinh ở các trường THPT trên địa bàn quận Liên Chiểu,
thành phố Đà Nẵng
Đánh giá mức độ thực hiện hoạt động dạy môn tiếng Anh ở
các trường THPT trên địa bàn quận Liên Chiểu, thành phố Đà

47

48

Nẵng


2.7.

Đánh giá về khả năng sử dụng điều kiện và phương tiện dạy
học, lợi ích của việc sử dụng điều kiện và phương tiện dạy học
của GV và CBQL ở các trường THPT trên địa bàn quận Liên
Chiểu, thành phố Đà Nẵng.

50

2.8.

Đánh giá mức độ nhận thức về sự cần thiết của việc KTĐG
kết quả hoạt động dạy học của GV tiếng Anh và CBQL ở các
trường THPT trên địa quận Liên Chiểu thành phố Đà Nẵng

52

Đánh giá kết quả của đội ngũ GV tiếng Anh về thực hiện
2.9.

công tác kiểm tra đánh giá ở các trường THPT trên địa bàn
quận Liên Chiểu, thành phố Đà Nẵng

53

2.10.

Đánh giá kết quả mức độ quản lý mục tiêu dạy học môn tiếng
Anh ở các trường THPT trên địa bàn quận Liên Chiểu, thành
phố Đà Nẵng


54

2.11.

Thực trạng về quản lý nội dung dạy học môn tiếng Anh theo
hướng trải nghiệm ở các trường THPT trên địa bàn quận Liên
Chiểu, thành phố Đà Nẵng

56

2.12.

Thực trạng về quản lý hình thức dạy học môn tiếng Anh theo

57


x
Số hiệu

Tên bảng

bảng

Trang

hướng trải nghiệm ở các trường THPT trên địa bàn quận Liên
Chiểu, thành phố Đà Nẵng
2.13.


2.14.

Thực trạng về quản lý phương pháp dạy học môn tiếng Anh ở
các trường THPT trên địa bàn quận Liên Chiểu, thành phố Đà
Nẵng
Thực trạng về quản lý phương tiện và các điều kiện hỗ trợ dạy
học môn tiếng Anh theo hướng trải nghiệm ở trường THPT

59

60

trên địa bàn quận Liên Chiểu, thành phố Đà Nẵng
2.15.

Thực trạng về quản lý các điều kiện hỗ trợ dạy học môn tiếng
Anh theo hướng trải nghiệm ở trường THPT trên địa bàn quận

61

Liên Chiểu, thành phố Đà Nẵng

2.16.

Thực trạng nhận thức của CBQL, GV quản lý kiểm tra, đánh
giá kết quả dạy học môn tiếng Anh theo hướng trải nghiệm ở
trường THPT trên địa bàn quận Liên Chiểu thành phố Đà

62


Nẵng.
Thực trạng nhận thức của CBQL, GV việc quản lý thực hiện
2.17.

2.18.

chương trình dạy học của giáo viên dạy học môn tiếng Anh
theo hướng trải nghiệm ở trường THPT trên địa bàn quận Liên
Chiểu thành phố Đà Nẵng.
Thực trạng nhận thức của CBQL, GV việc khai thác sử dụng
các điều kiện, thiết bị dạy học môn tiếng Anh theo hướng trải
nghiệm ở trường THPT trên địa bàn quận Liên Chiểu thành
phố Đà Nẵng

63

64

Quản lý việc xây dựng kế hoạch giáo dục cá nhân của GV về
2.19.

3.1.

dạy học môn tiếng Anh theo hướng trải nghiệm ở trường
THPT trên địa bàn quận Liên Chiểu thành phố Đà Nẵng.
Đánh giá về tính cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp
quản lý việc dạy học môn tiếng Anh theo hướng trải nghiệm
tại các trường THPT trên địa bàn quận Liên Chiểu, thành phố
Đà Nẵng


65

92


xi
DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ
Số hiệu
biểu đồ
2.1.

2.2.
2.3.
2.4.
2.5.
2.6.

Tên biểu đồ
Thực trạng về nhận thức mục tiêu dạy và học môn tiếng Anh ở
các trường THPT trên địa bàn quận Liên Chiểu, thành phố Đà
Nẵng
Tổ chức các hoạt động ngoại khóa, thiết thực nhằm nâng cao
hiệu quả dạy và học tiếng Anh
Tổ chức Câu lạc bộ tiếng Anh dành cho học sinh
Tổ chức giao lưu tiếng Anh với tổ chức có người nước ngồi
giảng dạy mơn tiếng Anh
Tổ chức Hội thi tài năng tiếng Anh cấp trường
Động viên, khen thưởng khích lệ học sinh đạt thành tích cao
trong học tập mơn tiếng Anh


Trang

39

42
42
42
43
43


1
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Xã hội ngày càng phát triển, hội nhập quốc tế của nước nhà là điều khơng thể tách
rời mà là sự hịa quyện để đất nước ngày càng tiến lên về mọi lĩnh vực trong toàn cầu.
Trước những biến đổi, xu thế phát triển hiện nay, khơng chỉ có Việt Nam mà rất
nhiều nước trên thế giới đã thực hiện việc đổi mới nội dung,chương trình, phương pháp
dạy học để nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực, nhằm thúc đẩy sự phát triển
kinh tế- xã hội của mỗi đất nước. Trong bối cảnh đó nền giáo dục Việt Nam cũng có
nhiều đổi mới. Bên cạnh các môn học tự nhiên và xã hội, tiếng Anh là phương tiện để
người học có thể tiếp cận nhanh nhất các nền văn hoá và tri thức của thế giới. Mặc dù
mơn học tiếng Anh có đặc điểm riêng nhưng cũng giống như các môn học khác nó là
phương tiện và là phương thức giúp đất nước tiếp cận sự tiến bộ, văn minh trên toàn thế
giới.
Tiếng Anh đã trở thành một phương tiện giao tiếp quan trọng trên khắp thế giới
chính vì vậy việc học tiếng Anh ở tất cả các trường THPT trong nước nói chung và ở
trường THPT trên địa bàn quận Liên Chiểu nói riêng hết sức quan trọng và cần thiết.
Tiếng Anh là ngôn ngữ giao tiếp trở thành công cụ đắc lực và có sức mạnh tiên quyết,

chính vì thế giáo dục Việt Nam hết sức coi trọng và đưa chương trình tiếng Anh là một
mơn học chính khóa vào các bậc học trong hệ thống giáo dục.
Chúng ta cũng thấy rõ vị trí của mơn học đối với sự phát triển chung của tồn xã
hội, là một cơng cụ tạo điều kiện hòa nhập với cộng đồng quốc tế và khu vực, tiếp cận
thông tin và khoa học kĩ thuật tiến tiến, tiếp cận những nền văn hóa khác cũng như
những sự kiện quốc tế quan trọng. Chương trình mơn tiếng Anh THPT nhằm hình thành
và phát triển ở học sinh những kiến thức và kĩ năng cơ bản về tiếng Anh và những phẩm
chất trí tuệ cần thiết để tiếp tục học lên bậc cao hơn hoặc đi vào cuộc sống lao động và
giao tiếp trên toàn thế giới.
Mục tiêu của chương trình giáo dục phổ thơng cụ thể hóa mục tiêu giáo dục phổ
thơng đồng thời giúp học sinh chủ động tiếp cận kiến thức và hình thành các phẩm chất
năng lực của người học xây dựng và dần phát triển hoàn thiện các phẩm chất, nhân cách
học sinh trên mọi phương diện đáp ứng nguồn nhân lực cho xã hội, đào tạo học sinh biết
định hướng nghề nghiệp biết cách tư duy và có năng lực học tập suốt đời. Hiện nay môn
học tiếng Anh được đầu tư, quan tâm cả về nội dung, chương trình, phương pháp, hình
thức tổ chức dạy học có phần cải thiện.
Tuy nhiên việc học tiếng Anh hiện nay của học sinh chủ yếu để tham gia các kì thi
và chưa thực sự có bề sâu. Chất lượng đầu ra của học sinh chưa đáp ứng được mục tiêu
môn học, học sinh khơng có khả năng nói, diễn thuyết, trình bày và viết các văn bản ở
mức độ đơn giản, phát âm chưa chuẩn, nói để người khác hiểu cũng là cả một vấn đề
cũng như nghe người khác nói, trình bày bằng tiếng Anh cịn rất khó khăn đối với học


2
sinh mọi lứa tuổi. Ngồi ra cơng tác quản lý tổ chức dạy học theo hướng trải nghiệm tại
các trường trung học phổ thông chưa được quan tâm sâu sắc, học sinh chưa được tham
gia hoạt động trải nghiệm thực thụ, chưa tự tin giao tiếp, viết các văn bản tiếng Anh
hoặc tham gia dẫn chương trình hoạt động ngoại giao chưa đủ độ chín và thấu cả về
phong cách, về nội dung, về hình thức tổ chức đó là lí do khiến bản thân tơi quyết định
chọn đề tài “Quản lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh theo hướng trải nghiệm tại

các trường trung học phổ thông trên địa bàn quận Liên Chiểu, thành phố Đà Nẵng”
2. Đối tượng nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực trạng quản lý hoạt động dạy học môn tiếng
Anh theo hướng trải nghiệm của các trường THPT trên địa bàn quận Liên Chiểu, thành
phố Đà Nẵng, từ đó đề xuất các biện pháp công tác quản lý hoạt động dạy học môn tiếng
Anh theo hướng trải nghiệm trên địa bàn quận Liên Chiểu, thành phố Đà Nẵng, đáp ứng
nhu cầu phát triển, đổi mới công tác quản lý giáo dục phổ thông hiện nay, tạo nguồn lực
lao động đa dạng, chất lượng phục vụ phát triển kinh tế, chính trị xã hội của thành phố
nói riêng và của đất nước nói chung
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu
Hoạt động dạy học môn tiếng Anh theo hướng trải nghiệm tại các trường THPT.
3.2. Đối tượng nghiên cứu
Quản lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh theo hướng trải nghiệm của các trường
THPT trên địa bàn quận Liên Chiểu, thành phố Đà Nẵng.
3.3. Phạm vi nghiên cứu
Đề tài tập trung nghiên cứu đối với học sinh của 3 trường THPT tại địa bàn quận
Liên Chiểu, thành phố Đà Nẵng về hoạt động dạy học môn tiếng Anh theo hướng trải
nghiệm.
Thời gian nghiên cứu từ năm học từ tháng 9 năm 2020 đến tháng 7 năm 2022.
4. Phương pháp nghiên cứu
4.1. Nhóm các phương pháp nghiên cứu lý luận
Gồm có phương pháp phân tích, tổng hợp lý thuyết sử dụng để xây dựng cơ sở lý
luận về quản lý hoạt động dạy học trải nghiệm môn tiếng Anh của các trường THPT
trên địa bàn quận Liên Chiểu, thành phố Đà Nẵng.
4.2 Nhóm các phương pháp nghiên cứu thực tiễn
Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi, phương pháp nghiên cứu hồ sơ, phương pháp
quan sát.
4.3 Nhóm Phương pháp xử lý thơng tin
Dùng phương pháp thống kê tốn học để xử lý phiếu điều tra, khảo sát.

5. Nhiệm vụ nghiên cứu
- Nghiên cứu cơ sở lý luận về hoạt động dạy học trải nghiệm ở các trường THPT.
- Nghiên cứu thực trạng, những hạn chế trong công tác quản lý hoạt động dạy học


3
môn tiếng Anh theo hướng trải nghiệm tại các trường THPT trên địa bàn quận Liên
Chiểu, thành phố Đà Nẵng.
- Đề xuất biện pháp nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh
theo hướng trải nghiệm ở các trường THPT trên địa bàn quận Liên Chiểu, thành phố Đà
Nẵng
6. Đóng góp của đề tài
6.1. Về mặt lý luận
Đề tài góp phần vào hệ thống các vấn đề lý luận về quản lý hoạt động dạy học môn
tiếng Anh theo hướng trải nghiệm.
6.2. Về mặt thực tiễn
Đánh giá được thực trạng quản lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh theo hướng
trải nghiệm hiện nay ở các trường THPT trên địa bàn quận Liên Chiểu thành phố Đà
Nẵng.
Đề xuất một số biện pháp quản lý nhằm nâng cao chất lượng dạy học môn tiếng
Anh theo hướng trải nghiệm ở các trường THPT trên địa bàn quận Liên Chiểu thành phố
Đà Nẵng nhằm đáp ứng mục tiêu giáo dục hiện nay theo chương trình GDPT 2018.
7. Cấu trúc của đề tài
Mở đầu
Nội dung nghiên cứu
Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh theo hướng
trải nghiệm tại các trường trung học phổ thông.
Chương 2: Thực trạng quản lý quản lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh theo
hướng trải nghiệm tại các trường trung học phổ thông trên địa bàn quận Liên Chiểu
thành phố Đà Nẵng.

Chương 3: Biện pháp quản lý quản lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh theo
hướng trải nghiệm tại các trường trung học phổ thông trên địa bàn quận Liên Chiểu
thành phố Đà Nẵng.
Kết luận và khuyến nghị
Tài liệu tham khảo
Phụ lục


4
Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG
DẠY HỌC MÔN TIẾNG ANH THEO HƯỚNG TRẢI NGHIỆM TẠI CÁC
TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
1.1. Tổng quan về quản lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh theo hướng trải
nghiệm hiện nay
1.1.1. Các nghiên cứu về quản lý hoạt động dạy học ở nước ngoài
Ở các nước phương tây và phương đông, quản lý và quản lý hoạt động dạy học đã
được đề cập từ lâu. Ban đầu cơ sở lý luận về dạy học, quản lý hoạt động dạy học chỉ thể
hiện dưới dạng một số ý tưởng của những nhà triết học (đồng thời cũng là nhà giáo dục),
sau đó dần dần phát triển và hồn thiện hơn và đã đưa vào vận dụng trong nhiều chuyên
ngành lĩnh vực.
Theo Mary Parker Follet (Mĩ): Quản lí là nghệ thuật khiến công việc được thực
hiện thông qua người khác. Một số nhà nghiên cứu khác lại cho rằng quản lí là một quá
trình kĩ thuật và xã hội nhằm sử dụng các nguồn tác động tới hoạt động con người, nhằm
đạt được các mục tiêu của tổ chức.
Ở nước ngoài, Từ thế kỷ XV-XVIII, nhà giáo dục Tiệp Khắc J.A.Comesnky đã
khái quát kinh nghiệm dạy học của loài người nâng lên đỉnh cao bằng cách đưa ra một
hệ thống các nguyên tắc chỉ đạo cơng tác dạy học, đó là những nguyên tắc như: Dạy học
phát huy tính tích cực của học sinh, dạy học vừa sức, đảm bảo tính trực quan, đảm bảo
độ bền vững của tri thức, dạy học phải đảm bảo tính hệ thống, liên tục,... Cho đến nay,

nguyên tắc này vẫn còn nguyên giá trị lý luận của nó. Nhiều nhà giáo dục có tư tưởng
tiến bộ đã chú ý đến dạy học hướng vào người học, khai thác tiềm năng của mỗi cá nhân
học sinh.
Nói đến việc giảng dạy tiếng Anh trong trường học, Jeremy Harmer, chuyên gia
giảng dạy tiếng Anh hàng đầu thế giới đã đi sâu nghiên cứu về phương pháp giảng dạy
tiếng Anh cũng như việc đào tạo tiếng Anh. Ông từng tổ chức nhiều hội thảo trên thế
giới về phương pháp giảng dạy tiếng Anh. Theo ông, “là giáo viên dạy tiếng Anh cho
dù được đào tạo bài bản như thế nào vẫn phải luôn học hỏi và sắp xếp tham gia những
khóa đào tạo, bồi dưỡng chun mơn nghiệp vụ GV phù hợp với năng lực, sở trường
của mình để đáp ứng tốt hơn cho việc giảng dạy vì sự tiến bộ của xã hội”.[21]
J.A.Comenxki (1592-1970) - nhà giáo dục vĩ đại của Cộng hòa Séc đã lý
giải, khái quát, đào sâu mở rộng những kinh nghiệm dạy học trực quan đã có
vào thời gian đó vận dụng rộng rãi tính trực quan trong thực tiễn đưa vào sách giáo khoa
của mình những hình vẽ. Ơng kêu gọi nghiên cứu thế giới nên hiện thực bằng thí nghiệm
; lên án lối học giáo điều học vẹt vu vơ vô nghĩa và địi hỏi học tập phải tự giác, phải
nghiên cứu, tìm tịi và sáng tạo.
Ngồi ra, có thể kể đến như: Role-playing Methods in the classroom, Science


5
Research Associate, Inc của Mark Chesler & Robert Fox [23]. P.V. Zimis, M.I.
Koodakop, N.I. Sacxerđôlốp trong “Những vấn đề quản lý trường học”, V.A.
Xukhomlinxki trong “Một số kinh nghiệm lãnh đạo của hiệu trưởng trường phổ thông”;
“Teaching English Cambridge University Press, 1995” của Adrian Doff, "English
Brainstormers" của Jack Umstatter, "The Learner Centered Curriculum" của Nunan D,
"Approaches and Methods in Language Teaching" của Richards, J.C an Rogers, Tác giả
Penny Ur đã nghiên cứu về phương pháp và kinh nghiệm trong việc giảng dạy ngôn
ngữ,…
Các tác giả trên đã đưa ra những vấn đề cơ bản nhất của của quản lý trường học,
quản lý hoạt động dạy học, việc giảng dạy tiếng Anh, các nội dung, lĩnh vực về

phương pháp giảng dạy, và tổ chức các hoạt động dạy học phù hợp với mục tiêu của
môn học,…
1.1.2. Các nghiên cứu trong nước về việc quản lý hoạt động dạy học
Hiện nay, tiếng Anh là một trong những ngôn ngữ quốc tế thông dụng nhất trên
thế giới. Tiếng Anh là môn học bắt buộc trong chương trình giáo dục trung học phổ
thơng (THPT); giúp HS hình thành và phát triển năng lực (PTNL) giao tiếp thơng qua
các kĩ năng nghe, nói, đọc, viết. Tổ chức dạy học tiếng Anh THPT nhằm giúp HS hình
thành và PTNL khơng phải là mới, tuy nhiên q trình tổ chức dạy học để thể hiện được
rõ nét việc phát huy năng lực cá nhân, tạo điều kiện cho HS phát huy được tính sáng tạo
và phối hợp, tương trợ lẫn nhau trong học tập trong mỗi đơn vị kiến thức, mỗi tiết học,
hoạt động giáo dục và trải nghiệm vẫn còn những vấn đề cần bàn đến. Xác định được
nội hàm của tổ chức dạy học tiếng Anh theo tiếp cận năng lực và quản lí hoạt động dạy
học (HĐDH) tiếng Anh theo tiếp cận năng lực là vấn đề cần được quan tâm trong đổi
mới dạy học giáo dục phổ thông trong bối cảnh hiện nay. Việc giảng dạy ngoại ngữ đặc
biệt là tiếng Anh đóng một vai trò rất quan trọng trong thời kỳ hội nhập quốc tế. Trong
bối cảnh phát triển mạnh mẽ có xu hướng tồn cầu hóa thì vai trị của tiếng Anh ngày
càng được khẳng định.
Theo Trần Kiểm: “Quản lý giáo dục là sự tác động liên tục, có tổ chức, có hướng
đích của chủ thể quản lý lên hệ thống giáo dục nhằm tạo ra tính vượt trội/tính trồi của
hệ thống; sử dụng một cách tối ưu các tiềm năng, các cơ hội của hệ thống nhằm đưa hệ
thống đến mục tiêu một cách tốt nhất trong điều kiện bảo đảm sự cân bằng với mơi
trường giáo dục bên ngồi ln ln biến động” [10].
Theo Phạm Minh Hạc đã có nhiều tác phẩm bàn về giáo dục như: “Giáo dục và
khoa học giáo dục” “Góp phần đổi mới tư duy giáo dục” “Một số vấn đề tâm lý học đại
cương”, “Giáo dục con người hôm nay và ngày mai”, …
Theo Trần Kiểm: "Quá trình dạy học bao gồm nhiều thành tố như: mục đích, nội
dung, phương pháp, hình thức tổ chức dạy học, phương tiện dạy học, kiểm tra, đánh giá
gắn bó chặt chẽ và tương tác, hỗ trợ lẫn nhau cùng phát triển. Q trình dạy học khơng
tồn tại cơ lập, bởi vì người dạy - chủ thể của quá trình dạy và người học - chủ thể của



6
q trình học khơng phải là những sinh vật trừu tượng, xung quanh họ cịn có mơi
trường gồm nhiều yếu tố tự nhiên, xã hội, văn hóa; bản thân họ cũng có tính cách, tâm
lí, hệ giá trị riêng. Tất cả những cái đó tạo thành mơi trường đối với họ" và "Quản lý
hoạt động dạy và học có chức năng riêng - chức năng tổ chức, điều hành, kiểm tra, cung
ứng điều kiện vật chất, tinh thần cho giáo viên và học sinh học tập và giảng dạy tốt
nhằm thực hiện có hiệu quả nhiệm vụ giáo dục trí tuệ. Như vậy, việc quản lý dạy và học
là một phần tử nằm trong tồn bộ hệ thống cơng tác quản lý của Hiệu trưởng vì nó
đảm bảo các tính chất vừa nêu". [11]
Ngày 11 tháng 04 năm 1968, thủ tướng chính phủ nước Việt Nam Dân Chủ Cộng
Hịa-Phạm Văn Đồng đã có Chỉ thị 43-TTG/VG về việc đẩy mạnh công tác dạy và học
ngoại ngữ trong các trường phổ thông, các trường chuyên nghiệp, trong cán bộ khoa
học, kỹ thuật, kinh tế và trong công nhân kỹ thuật. Trong Chỉ thị này, cố Thủ Tướng
Phạm Văn Đồng đã đánh giá cao những thành tựu trong công tác dạy và học ngoại ngữ
và rút ra những nguyên nhân của những tồn tại và hạn chế trong công tác quản lý và dạy
học mơn tiếng Anh. Trên cơ sở đó Thủ tướng đã nhấn mạnh: “Hiện nay cũng như sau
này, ngoại ngữ giữ vai trò quan trọng trong cuộc cách mạng văn hóa, khoa học và kỹ
thuật của nước ta. Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các đồng chí thủ trưởng các ngành ở
trung ương, ở địa phương quan tâm lãnh đạo chặt chẽ việc dạy và học ngoại ngữ trong
học sinh, sinh viên, trong cán bộ khoa học, kỹ thuật, kinh tế và trong anh chị em công
nhân kỹ thuật đã có trình độ văn hóa khá”.[17]
Ngày 7 tháng 9 năm 1972, Thủ tướng Chính phủ ra Quyết định số 251- TTg về
việc cải tiến và tăng cường công tác dạy và học ngoại ngữ trong các trường phổ
thông. Quyết định này tiếp tục khẳng định “Ngoại ngữ là một mơn học cơ bản trong
chương trình phổ thơng từ cấp II trở lên, nhấn mạnh việc dạy và học đồng thời hai
ngoại ngữ (một chính, một phụ) ở cấp III, mở các trường chuyên ngoại ngữ ở những
nơi có điều kiện, thành lập một trung tâm chuyên nghiên cứu việc dạy và học ngoại
ngữ”.[18]
Nghị quyết số 40/2000/QH10 của Quốc hội khóa 10 về đổi mới chương trình

giáo dục phổ thơng đã yêu cầu xây dựng đề án dạy và học ngoại ngữ ở trường phổ
thông đến năm 2010. Ngày 11/6/2001, Thủ tướng Chính phủ ra Chỉ thị số
14/2001/CT-TTg về đổi mới chương trình giáo dục phổ thơng thực hiện Nghị quyết
số 40/2000/QH10, trong đó có vấn đề “Cải tiến tổ chức giảng dạy và học tập ngoại
ngữ, tin học trong nhà trường phổ thông”.
Luật Giáo dục năm 2019 - Điều 11 đã đề cập về vấn đề dạy ngoại ngữ "Ngoại ngữ
quy định trong chương trình giáo dục là ngơn ngữ được sử dụng phổ biến trong giao
dịch quốc tế. Việc tổ chức dạy ngoại ngữ trong nhà trường cũng như các cơ sở giáo dục
khác cần bảo đảm để người học được học liên tục và có hiệu quả" [9]. Ngày 30 tháng 9
năm 2008 thay mặt Thủ tướng Chính phủ, phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân đã ký
Quyết định 1400/QĐ-TTg phê duyệt Đề án " Dạy và học ngoại ngữ trong hệ thống giáo


7
dục quốc dân giai đoạn 2008-2020". Tiếp theo, ngày 22/12/2017 Thủ tướng Chính phủ
có Quyết định số 2080/QĐ-TTg ngày 22/12/2017 về việc Phê duyệt điều chỉnh, bổ sung
Đề án dạy và học ngoại ngữ trong hệ thống giáo dục quốc dân giai đoạn 2017 - 2025.[16]
Ở Việt Nam, nhiều nhà khoa học cũng tiến hành các cơng trình nghiên cứu về lĩnh
vực quản lý nói chung và giảng dạy bộ mơn tiếng Anh nói riêng. Có thể đề cập đến các
cơng trình nghiên cứu sau: Nguyễn Thị Mỹ Lộc - Đặng Quốc Bảo - Nguyễn Trọng Hậu
- Nguyễn Quốc Chí - Nguyễn Sĩ Thư, Quản lý giáo dục, Một số vấn đề lí luận và thực
tiễn, Nhà xuất bản Đại học quốc gia Hà Nội, 2012; Nguyễn Quốc Chí - Nguyễn Thị Mỹ
Lộc. Đại cương khoa học quản lý, 2010; Đặng Xuân Hải. Quản lí sự thay đổi, Tài liệu
cho học viên cao học quản lý giáo dục, Đại học Quốc gia Hà Nội, Hà Nội, 2014; Đặng
Xuân Hải. Quản lí hệ thống giáo dục quốc dân và quản lý nhà trường, Tài liệu cho học
viên cao học quản lý giáo dục, Đại học Quốc gia Hà Nội, Hà Nội, 2013; Tuyển tập các
bài báo khoa học Những vấn đề cơ bản về dạy học ngoại ngữ, 1995-2005; “Những vấn
đề cơ bản về dạy học ngoại ngữ”, Nhà xuất bản Đại học quốc gia Hà Nội, 2005,… Các
tác giả và cơng trình nghiên cứu trên đã hệ thống hóa được lý luận về quản lý, quản lý
giáo dục, quản lý nhà trường, quản lý sự thay đổi, quản lý đổi mới phương pháp dạy

học, những vấn đề cơ bản về dạy học ngoại ngữ.
Học tập qua trải nghiệm là một quá trình phát triển kiến thức, kĩ năng và thái độ
dựa trên một ý thức về trải nghiệm nào đó đã có từ trước. Do đó, học tập qua trải nghiệm
liên quan trực tiếp đến cá nhân và hoạt động có tính phản ánh.
Học tiếng Anh qua trải nghiệm là hoạt động học tập hấp dẫn học sinh. Qua đó, các
em được hỗ trợ tiếp thu, thực hành kiến thức hiệu quả, hào hứng. Để biết thêm thông tin
về các hoạt động học tiếng Anh qua trải nghiệm sáng tạo, học sinh và phụ huynh có thể
tham khảo.
Đường hướng chủ đạo trong chương trình mơn Tiếng Anh là đường hướng giao
tiếp. Nhấn mạnh vào việc hình thành và PTNL giao tiếp của HS. Các phương pháp giao
tiếp có những điểm tương đồng với đường hướng lấy người học làm trung tâm trong
giáo dục học. GV cần hiểu rõ đặc điểm tâm - sinh lí của HS ở cấp THPT, coi HS là
những chủ thể tích cực tham gia vào quá trình học tập. GV tạo cơ hội cho HS sử dụng
ngơn ngữ trong các ngữ cảnh, tình huống có nghĩa, sát với cuộc sống hằng ngày, dành
thời gian cho HS tham gia vào các hoạt động giao tiếp thông qua nghe, nói, đọc và viết.
GV sử dụng tiếng Anh trong quá trình dạy học trên lớp và tạo cơ hội tối đa để HS sử
dụng tiếng Anh trong và ngoài lớp học.
Chu trình học tập trải nghiệm của David Kolb gồm các giai đoạn cụ thể sau [19]:
1) Trải nghiệm cụ thể: học sinh tham gia các trải nghiệm cụ thể bằng một câu hỏi động
não, một gameshow, hoặc tổ chức tham quan, dã ngoại liên quan đến nội dung cần học
tập trải nghiệm… Để tìm hiểu bản thân người học đã có những kinh nghiệm, khái niệm,
kỹ năng nào liên quan đến kỹ năng mới sẽ được hình thành từ đó giúp giáo viên đánh
giá được vốn hiểu biết của người học trước khi giới thiệu vấn đề mới; 2) Quan sát, đối


8
chiếu, phản hồi. Thơng qua q trình quan sát, cảm nhận và đối chiếu, phân tích đánh
giá các sự vật, hiện tượng, kết nối với vốn kinh nghiệm đã có của bản thân để tìm hiểu
về sự vật, hiện tượng. Sau khi trải nghiệm cụ thể, học sinh sẽ tự mình suy nghĩ hoặc
tranh luận với các học sinh khác về tính đúng đắn, tính hợp lý của sự việc. Trong mỗi

bản thân học sinh sẽ xuất hiện các ý tưởng, dự định về sự vật, hiện tượng. Giáo viên cần
bao quát lớp, tạo điều kiện cho các cá nhân/nhóm tự do trình bày các ý tưởng, kịp thời
điều chỉnh, hướng học sinh vào hoạt động học tập, giúp đỡ các em có khó khăn thơng
qua các phiếu nhiệm vụ, sử dụng các câu hỏi gợi ý; 3) Hình thành khái niệm. Bằng việc
sử dụng kết hợp nhiều phương pháp và kỹ thuật dạy học khác nhau, giáo viên hỗ trợ học
sinh tìm kiếm và làm sáng tỏ các kiến thức liên quan đến sản phẩm hoặc kết quả học
tập. Thơng qua đó, học sinh tiếp thu kiến thức mới và xây dựng quy trình luyện tập thực
hành; thử nghiệm tích cực. Học sinh tiến hành luyện tập, thực hành chủ động dưới sự
hướng dẫn của giáo viên. Kết thúc quá trình luyện tập, học sinh được củng cố kiến thức
và phát triển kỹ năng mới, qua đó, hình thành kinh nghiệm mới cho bản thân và kinh
nghiệm này trở thành kinh nghiệm ban đầu cho tiến trình học tập tiếp theo.
Theo tác giả Nguyễn Thanh Hương: “Quản lý học tập qua trải nghiệm là một chu
trình gồm 4 giai đoạn: - Trải nghiệm: Bản thân tự trải nghiệm một tình huống cụ thể,
sau đó quan sát ảnh hưởng của trải nghiệm; - Tái tạo: Hiểu những gì bạn đã làm, suy
nghĩ và cảm nhận về những điều đã trải nghiệm; - Tổng quát: Tìm ra nguyên tắc đằng
sau mối quan hệ giữa hành động và những ảnh hưởng của trải nghiệm; - Áp dụng: Vận
dụng nguyên tắc tổng quát vào một tình huống mới”[7].
Theo tác giả Trần Xuân Bách: “Đổi mới căn bản và tồn diện giáo dục địi hỏi toàn
bộ hoạt động dạy học cũng phải thay đổi theo hướng tiếp cận, phát triển năng lực người
học. Nhằm theo kịp các hệ thống giáo dục tiên tiến cũng như tiến tới đạt chuẩn quốc tế
trong giáo dục, hệ thống giáo dục Việt Nam nói chung và dạy học tiếng Anh THPT nói
riêng cũng đang từng bước thay đổi từ dạy học theo nội dung kiến thức sang dạy học
theo hướng tiếp cận năng lực người học. Trên cơ sở lý luận về quản lý hoạt động dạy
học, bài viết đề xuất quản lý dạy học tiếng Anh THPT theo hướng tiếp cận năng lực
người học góp phần nâng cao hiệu quả dạy học tiếng Anh THPT hiện nay”[15].
Quan điểm học qua trải nghiệm đã trở thành tư tưởng giáo dục chính thống khi gắn
liền với các nhà Tâm lí học, Giáo dục học như John Dewey, Kurt Lewin, Jean Piaget,
Lev Vygotsky, David A. Kolb, William James, Carl Jung, Paulo Freire, Carl Rogers…
và hiện nay, tư tưởng “Học thông qua làm, học qua trải nghiệm” vẫn là một trong triết
lí giáo dục điển hình của nước Mĩ (Alan Rogers và Naomi Horrocks, 2010)

1.2. Các khái niệm của đề tài
1.2.1. Quản lý
Hoạt động quản lý bắt nguồn từ sự phân công, hợp tác lao động. Sự phân công, sự
hợp tác lao động muốn đạt hiệu quả, năng xuất cao hơn trong cơng việc địi hỏi phải có
sự chỉ huy phối hợp, điều hành, kiểm tra, điều chỉnh. Đây chính là hoạt động để người


9
lãnh đạo phối hợp và phát huy sức mạnh từ các thành viên trong một tổ chức để đạt được
mục tiêu đề ra. Có rất nhiều quan niệm khác nhau về quản lý theo những cách tiếp cận
khác nhau như:
Khái niệm “quản lý” của một số tác giả nước ngoài:
Theo F.W Taylor thì: “Quản lý là biết chính xác điều muốn người khác làm, sau
đó thấy họ đã hồn thành công việc một cách tốt nhất và rẻ nhất”[20].
Theo Các Mác: “Bất cứ lao động hay lao động chung này mà tiến hành trên một
quy mô khá lớn, đều yêu cầu phải có một sự chỉ đạo để điều hịa những hoạt động cá
nhân… . Một nhạc sỹ độc tấu thì điều khiển lấy mình nhưng một giàn nhạc thì phải có
nhạc trưởng”.
Theo quan niệm của Peter Druker “Quản lý là một chức năng xã hội nhằm để phát
triển con người và xã hội với những hệ giá trị, nội dung, phương pháp biến đổi không
ngừng”
Theo Nguyễn Ngọc Quang: “Quản lý là q trình có mục đích, có kế hoạch của
chủ thể quản lý đến tập thể những người lao động nói chung là khách thể quản lý nhằm
thực hiện được những mục tiêu dự kiến” [14].
Theo Hà Thế Ngữ và Đặng Vũ Hoạt: “Quản lý là quá trình định hướng, q trình
có mục tiêu, quản lý một hệ thống nhằm đạt được những mục tiêu nhất định”[13].
Từ những khái niệm và định nghĩa nêu trên chúng ta có thể nhận thấy hoạt động
quản lý là xử lý mối quan hệ giữa chủ thể quản lý và khách thể quản lý. Hoạt động
quản lý có những yêu cầu khách quan, phổ biến đối với những người làm quản lý, đó là
những chức năng chung và cơ bản của hoạt động quản lý, hơn nữa quản lý vừa là khoa

học, vừa là nghệ thuật. Nó mang tính khoa học vì các hoạt động quản lý có tổ chức, có
định hướng đều dựa trên những quy luật, những quy tắc và phương pháp hoạt động cụ
thể, đồng thời cũng mang tính nghệ thuật vì nó cần được vận dụng một cách sáng tạo
vào những điều kiện cụ thể, đối tượng cụ thể, trong sự kết hợp và tác động nhiều mặt
của các yếu tố khác nhau trong đời sống xã hội.
Từ những phân tích trên có thể đưa ra khái niệm quản lý là q trình tác động,
điều chỉnh có định hướng của chủ thể quản lý lên khách thể quản lý bằng các cơng cụ
quản lý nhằm sử dụng có hiệu quả các nguồn lực và đạt mục tiêu của tổ chức.
1.2.2. Quản lý giáo dục
Quản lý giáo dục (QLGD) là sự tác động có ý thức của chủ thể quản lý đến cách
quản lý nhằm đưa hoạt động giáo dục tới mục tiêu đã định, trên cơ sở nhận thức vận
dụng đúng đắn những quy luật khách quan của hệ thống.
Theo Nguyễn Ngọc Quang: “Quản lý giáo dục là hệ thống những tác động có mục
đích, có kế hoạch, hợp quy luật của chủ thể quản lý làm cho hệ vận hành theo đường lối,
nguyên lý của Đảng, thực hiện các tính chất của nhà trường xã hội chủ nghĩa Việt Nam
mà tiêu điểm hội tụ là quá trình dạy, giáo dục thế hệ trẻ, đưa hệ giáo dục đến mục tiêu
dự kiến tiến lên trạng thái về chất” [14].


10
Tác giả Đặng Quốc Bảo: “Quản lý giáo dục theo nghĩa tổng quát là hoạt động điều
hành phối hợp với lực lượng xã hội nhằm thúc đẩy mạnh mẽ công tác đào tạo thế hệ trẻ
theo yêu cầu phát triển của xã hội” [3].
Tác giả Trần Kiểm cho rằng: “Quản lý giáo dục là tác động có hệ thống, có kế
hoạch, có ý thức và hướng đích của chủ thể quản lý ở các cấp khác nhau nhằm mục đích
đảm bảo sự hình thành nhân cách cho thế hệ trẻ trên cơ sở nhận thức và vận dụng 11
những quy luật chung của xã hội cũng như các quy luật của quản lý giáo dục, sự phát
triển tâm lý, thể lực của trẻ em” [12].
Quản lý giáo dục là sự tác động có chủ đích của chủ thể quản lý đến đối tượng
quản lý trong lĩnh vực giáo dục nhằm đạt mục tiêu xác định.

1.2.3. Quản lý nhà trường
Nhà trường là nơi tổ chức thực hiện và quản lý quá trình giáo dục. Quá trình này
được thực hiện bởi hai chủ thể, người được giáo dục và người giáo dục. Trong quá trình
giáo dục, hoạt động của người học và hoạt động của người dạy ln gắn bó tương tác
hỗ trợ nhau, tựa vào nhau để thực hiện mục tiêu giáo dục theo yêu cầu xã hội.
Theo Phạm Minh Hạc: “Quản lý nhà trường là thực hiện đường lối của Đảng trong
phạm vi trách nhiệm của mình tức là đưa nhà trường vận hành theo nguyên lý giáo dục
để tiến tới mục tiêu giáo dục, mục tiêu đào tạo đối với ngành giáo dục, với thế hệ trẻ và
từng học sinh” [11].
Theo Đặng Quốc Bảo: “Trường học là một thiết chế xã hội trong đó diễn ra q
trình đào tạo giáo dục với sự hoạt động tương tác của hai nhân tố thầy - trò.
Trường học là một bộ phận của cộng đồng và trong guồng máy của hệ thống giáo dục
quốc dân, nó là đơn vị cơ sở” [2].
Như vậy, quản lý nhà trường là hệ thống những tác động có hướng đích của Hiệu
trưởng đến con người bao gồm giáo viên, cán bộ, nhân viên và học sinh, đến các nguồn
lực như cơ sở vật chất (CSVC), tài chính, thơng tin..., nhằm đẩy mạnh các hoạt động
của nhà trường theo nguyên lý giáo dục, tiến tới mục tiêu giáo dục hợp với quy luật để
thực hiện tốt nhiệm vụ nhà trường đạt tới mục tiêu đề ra.
1.2.4. Khái niệm hoạt động dạy học
Theo tác giả Phạm Minh Hạc "Dạy học thực hiện chức năng xã hội, nhằm truyền
đạt và lĩnh hội kiến thức, kinh nghiệm xã hội đã tích lũy được, nhằm biến kiến thức,
kinh nghiệm xã hội thành phẩm chất và năng lực cá nhân"[8].
Hoạt động dạy học là hoạt động trung tâm chi phối tất cả các hoạt động khác trong
nhà trường, là con đường trực tiếp và thuận lợi nhất để giúp học sinh lĩnh hội tri thức
của loài người.
Hoạt động dạy học làm cho học sinh nắm vững tri thức khoa học một cách có hệ
thống cơ bản, có những kỹ năng, kỹ xảo cần thiết trong học tập, lao động và đời sống.
Hoạt động này làm phát triển tư duy độc lập sáng tao, hình thành những năng lực
cơ bản về nhận thức và hành động của học sinh, hình thành ở học sinh thế giới quan



11
khoa học, lịng u tổ quốc, đó chính là động cơ học tập trong nhà trường và định hướng
hoạt động của học sinh.
Vì vậy, có thể nói hoạt động dạy học trong nhà trường đã làm nổi bật chức năng
xã hội của nhà trường. Hoạt động dạy học là nhiệm vụ đặc trưng của nhà trường và là
hoạt động giáo dục trung tâm, là cơ sở khoa học của các hoạt động giáo dục khác trong
nhà trường.
1.2.5. Khái niệm hoạt động dạy học theo hướng trải nghiệm của môn tiếng Anh
dành cho học sinh THPT
Ngay từ xa xưa, con người đã có những hiểu biết nhất định về ý nghĩa và vai trò
của trải nghiệm với việc học tập của mỗi cá nhân. Ở phương Đông, hơn 2000 năm trước,
Khổng Tử (551- 479 TCN) nói: "Những gì tơi nghe, tơi sẽ qn. Những gì tơi thấy, tơi
sẽ nhớ. Những gì tôi làm, tôi sẽ hiểu". Tư tưởng này thể hiện tinh thần chú trọng học tập
từ trải nghiệm và việc làm.
Học “trải nghiệm” [1], hiểu một cách đơn giản, là quy trình ‘học thơng qua thực
nghiệm’. Nói một cách cụ thể hơn, quy trình này bắt đầu với việc thực hành, thực nghiệm
và sau đó người học phân tích, suy ngẫm về sự trải nghiệm và kết quả của sự trải nghiệm
đó. Quy trình này giúp học sinh củng cố kiến thức, hình thành và phát triển các năng lực,
kỹ năng, hành xử mới và thậm chí là cách tư duy mới. Cách tiếp cận trên được xem là có
nhiều điểm ưu việt so với phương pháp giáo dục truyền thống (chủ yếu tập trung vào việc
cung cấp kiến thức/thông tin và truyền tải thông tin qua các bài giảng). Học thơng qua
thực hành là q trình học sinh học từ kinh nghiệm của chính mình thơng qua việc tiếp
xúc trực tiếp với học liệu, vật chất, đối tượng khác với việc học thông qua đọc một cuốn
sách tức là thông qua kinh nghiệm của người khác được đúc kết lại bằng văn bản.
Khơng chỉ có tầm quan trọng đối với việc phát triển trí nhớ, giáo dục trải nghiệm
(GDTN) còn được chứng minh là giúp cho con người phát triển toàn diện: phát triển kỹ
năng quan sát, kỹ năng nhận thức và tư duy, kỹ năng ứng xử, kỹ năng cảm nhận, biểu
đạt tình cảm (Toddthe Fitch and Janet Watson 2014). Học thông qua trải nghiệm cũng
được đánh giá là giúp phát triển các năng lực của thế kỷ 21: 4 C (Critial thinking –

Communication – Collaboration – Creativity/ Tư duy phản biện – Giao tiếp – Hợp tác –
Sáng tạo).
Thực tế thì những điều này cũng khơng có gì là mới. Thực nghiệm là nền tảng của
khoa học phương Tây. Nhiều triết gia, nhà khoa học đã có những phát biểu về vai trị
của trải nghiệm. Ví dụ, Aristotle (384-322 TCN) đã nói: “For things we have to learn
before we can do, we learn by doing” (Với những gì chúng ta cần phải học trước khi
làm, chúng ta sẽ học thơng qua hành). Cịn Albert Einstein (1879-1955) thì cho rằng
nguồn tri thức duy nhất đến từ trải nghiệm (“The only source of knowledge is
experience”). Tuy nhiên nếu như ở các nền giáo dục tiên tiến trên thế giới, hoạt động trải
nghiệm được thiết kế một cách công phu khi tích hợp trong chương trình phổ thơng thì
dường như đây vẫn còn là vấn đề tương đối xa vời đối với hệ thống giáo dục Việt Nam.


12
Dạy học trải nghiệm có thể diễn ra ở trong và ngồi lớp học: Ở trên lớp đó là q
trình học sinh (HS) được trải nghiệm thông qua những hoạt động giao tiếp và hợp tác
những phương tiện trực quan (video hình ảnh mơ hình ...) những tình huống dạy học
những hoạt động thực hành thí nghiệm; ở ngồi lớp học không gian trải nghiệm vô
cùng phong phú và đa dạng (tham quan trị chơi ngồi trời giao lưu văn nghệ hoạt
động cộng đồng ...). Với ở mỗi không gian, hoạt động cách thức tổ chức và mục đích
giáo dục có những điểm khác nhau nhất định song khơng ngồi mục tiêu chung là phát
triển phẩm chất và năng lực người học.
Hoạt động dạy tiếng Anh theo hướng trải nghiệm là hoạt động truyền thụ của giáo
viên (GV), thông qua hoạt động này, HS lĩnh hội được những tri thức kĩ năng, kĩ xảo
theo mục tiêu môn học đã được xác định; GV tổ chức điều khiển hoạt động nhận thức
của HS để tạo cho HS có trình độ năng lực và kĩ năng tự tìm kiếm và lĩnh hội kiến thức.
Thực chất là GV tổ chức hướng dẫn, kiểm tra, điều chỉnh giúp HS tự học, tự nghiên cứu
tự điều chỉnh để tự hoàn thiện và phát triển bản thân thơng qua HĐDH. Như vậy, hoạt
động này chỉ có thể đạt hiệu quả cao khi có sự thống nhất biện chứng giữa người dạy và
người học.

Hoạt động học tiếng Anh theo tiếp hướng trải nghiệm là hoạt động tự học. HS với
tư cách chủ thể của quá trình nhận thức tự nghiên cứu, tự lĩnh hội được tri thức kết tinh
trong nội dung chương trình tiếng Anh THPT để biến thành kinh nghiệm của bản thân
và phát triển các kĩ năng nghe, nói, đọc, viết thích ứng với mơi trường (mơi trường bên
trong, mơi trường bên ngồi nhà trường) thơng qua hoạt động dạy. Q trình nhận thức
của HS trong quá trình dạy học được sự lãnh đạo, tổ chức điều khiển của GV với những
điều kiện sư phạm nhất định. Như vậy, HĐDH môn Tiếng Anh theo hướng trải nghiệm
tức là định hướng kết quả đầu ra (kết quả đánh giá năng lực tiếng Anh của HS thông
qua rèn luyện và học tập) nhằm đảm bảo chất lượng đầu ra của việc dạy học tiếng Anh;
thực hiện mục tiêu phát triển bộ mơn; chú trọng hình thành, phát triển năng lực (PTNL)
và các kĩ năng nghe nói, đọc, viết. Các yếu tố điều kiện của HĐDH theo định hướng
PTNL đều tập trung vào việc mô tả chất lượng đầu ra, có thể coi là “sản phẩm cuối
cùng” của hoạt động dạy học tiếng Anh THPT. Việc quản lí chất lượng dạy học chuyển
từ việc điều khiển “đầu vào” sang điều khiển “đầu ra”, tức là kết quả đánh giá năng lực
của HS [5].
Phạm trù “năng lực dạy học trải nghiệm” có sự phân định như thế nào trong “năng
lực dạy học”? Năng lực dạy học trải nghiệm là một tập hợp con của năng lực dạy học
đồng thời là sự yêu cầu cao của năng lực này: Nghĩa là năng lực dạy học trải nghiệm
đảm bảo đầy đủ các thành tố của năng lực dạy học (năng lực thiết kế năng lực thực
hiện năng lực đánh giá và năng lực quản lí); Năng lực dạy học trải nghiệm thể hiện yêu
cầu cao của năng lực dạy học. Một người có năng lực dạy học chưa hẳn đã có năng lực
dạy học trải nghiệm. Bởi vì dạy học trải nghiệm địi hỏi trong q trình dạy học người
học được tham gia trải nghiệm và phản ánh kinh nghiệm sau q trình đó . Nếu thiếu


×