ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG
TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM

NGUYỄN THỊ BÍCH PHƢỢNG

PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN - TỔNG PHỤ TRÁCH ĐỘI
THIẾU NIÊN TIỀN PHONG HỒ CHÍ MINH Ở CÁC TRƢỜNG TRUNG HỌC
CƠ SỞ THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG

Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
Mã sỗ: 8140114

LUẬN VĂN THẠC SĨ

Ngƣời hƣớng dẫn khoa học:
PGS.TS. NGUYỄN NHƢ AN

Đà Nẵng, Năm 2022





iv

MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ...........................................................................................................i
TÓM TẮT ĐỀ TÀI ....................................................................................................... ii
MỤC LỤC .....................................................................................................................iv
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT .................................................................................... viii
DANH MỤC CÁC BẢNG............................................................................................ix

MỞ ĐẦU .........................................................................................................................1
1. Tính cấp thiết của đề tài ......................................................................................1
2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu......................................................................2
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu ......................................................................3
4. Giả thuyết khoa học ............................................................................................3
5. Phương pháp nghiên cứu ....................................................................................3
6. Tổng quan tài liệu nghiên cứu ............................................................................4
7. Cấu trúc luận văn ................................................................................................ 4
CHƢƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TỔNG PHỤ TRÁCH ĐỘI THIẾU NIÊN TIỀN PHONG HỒ CHÍ MINH Ở CÁC
TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ ................................................................................5
1.1. Tổng quan các nghiên cứu về vấn đề phát triển đội ngũ giáo viên Tổng phụ
trách Đội cấp Trung học cơ sở .....................................................................................5
1.1.1. Các nghiên cứu ở nước ngoài .......................................................................5
1.1.2. Các nghiên cứu ở trong nước ........................................................................6
1.2. Các khái niệm chính của đề tài .............................................................................7
1.2.1. Giáo viên, Giáo viên – Tổng phụ trách Đội Thiếu niên tiền phong Hồ Chí
Minh.................................................................................................................................7
1.2.2. Đội ngũ, đội ngũ giáo viên – Tổng phụ trách Đội Thiếu niên tiền phong Hồ
Chí Minh ........................................................................................................................10
1.2.3. Đội ngũ giáo viên tổng phụ trách Đội ........................................................11
1.2.4. Phát triển, Phát triển đội ngũ Giáo viên – Tổng phụ trách Đội Thiếu Niên
tiền phong Hồ Chí Minh ................................................................................................ 11
1.3. Yêu cầu về đội ngũ giáo viên Tổng phụ trách Đội Thiếu niên tiền phong Hồ
Chí Minh .......................................................................................................................14
1.3.1. Về số lượng, tiêu chuẩn, nhiệm vụ, quyền hạn của đội ngũ giáo viên tổng
phụ trách Đội Thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh ......................................................14
1.3.2. Về chất lượng đội ngũ giáo viên tổng phụ trách Đội Thiếu niên tiền phong
Hồ Chí Minh ..................................................................................................................16



v

1.3.3. Về cơ cấu đội ngũ giáo viên Tổng phụ trách Đội Thiếu niên tiền phong Hồ
Chí Minh ........................................................................................................................19
1.4. Vấn đề phát triển đội ngũ giáo viên Tổng phụ trách Đội TNTP Hồ Chí Minh .....20
1.4.1. Cơng tác quy hoạch đội ngũ giáo viên Tổng phụ trách Đội TNTP Hồ Chí
Minh .............................................................................................................................. 20
1.4.2. Tuyển dụng, bố trí, sử dụng giáo viên Tổng phụ trách Đội TNTP Hồ Chí
Minh .............................................................................................................................. 21
1.4.3. Công tác đào tạo, bồi dưỡng giáo viên Tổng phụ trách Đội TNTP Hồ Chí
Minh............................................................................................................................... 22
1.4.4. Cơng tác đánh giá giáo viên Tổng phụ trách Đội TNTP Hồ Chí Minh......24
1.4.5. Việc thực hiện các chế độ chính sách đối với giáo viên Tổng phụ trách Đội
TNTP Hồ Chí Minh .......................................................................................................24
1.5. Các yếu tố ảnh hƣởng đến phát triển đội ngũ giáo viên Tổng phụ trách Đội
Thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh ..........................................................................27
1.5.1. Các yếu tố khách quan ................................................................................27
1.5.2. Các yếu tố chủ quan ....................................................................................29
Tiểu kết chƣơng 1 ........................................................................................................30
CHƢƠNG 2. 31THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN - TỔNG
PHỤ TRÁCH ĐỘI THIẾU NIÊN TIỀN PHONG HỒ CHÍ MINH Ở CÁC
TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG .................................31
2.1. Một số đặc điểm địa lí, kinh tế – xã hội của thành phố Đà Nẵng.....................31
2.1.1. Đặc điểm tự nhiên, dân số và hành chính ...................................................31
2.1.2. Đặc điểm kinh tế – xã hội ...........................................................................31
2.1.3 Về mạng lưới trường lớp, quy mô phát triển giáo dục và đào tạo ...............33
2.1.4. Cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ .........................................................33
2.1.5. Đội ngũ cán bộ quản lí, giáo viên ............................................................... 34
2.1.6. Chất lượng giáo dục và đào tạo ..................................................................36
2.1.7. Về phổ cập giáo dục trung học cơ sở ..........................................................37

2.1.8. Khái quát về giáo dục đào tạo thành phố Đà Nẵng ....................................38
2.2. Khái qt về q trình khảo sát ..........................................................................39
2.2.1. Mục đích khảo sát .......................................................................................39
2.2.2. Nội dung khảo sát .......................................................................................40
2.2.3. Đối tượng, địa bàn khảo sát ........................................................................40
2.2.4. Tổ chức khảo sát .........................................................................................40
2.3. Thực trạng đội ngũ giáo viên Tổng phụ trách Đội ở các trƣờng Trung học cơ
sở thành phố Đà Nẵng .................................................................................................40


vi

2.3.1. Về số lượng của đội ngũ giáo viên Tổng phụ trách Đội Thiếu niên tiền
phong Hồ Chí Minh .......................................................................................................40
2.3.2. Về chất lượng đội ngũ giáo viên Tổng phụ trách Đội Thiếu niên tiền phong
Hồ Chí Minh ở các trường trung học cơ sở ...................................................................41
2.3.3. Về cơ cấu đội ngũ giáo viên Tổng phụ trách Đội Thiếu niên tiền phong Hồ
Chí Minh ........................................................................................................................44
2.3.4. Đánh giá chung ...........................................................................................46
2.4. Thực trạng phát triển đội ngũ giáo viên Tổng phụ trách Đội Thiếu niên tiền
phong Hồ Chí Minh các trƣờng THCS thành phố Đà Nẵng ...................................48
2.4.1. Thực trạng xây dựng quy hoạch đội ngũ giáo viên Tổng phụ trách Đội
Thiếu niên tiên phong Hồ Chí Minh..............................................................................48
2.4.2. Thực trạng cơng tác tuyển dụng, bố trí, sử dụng giáo viên Tổng phụ trách
Đội Thiếu niên tiên phong Hồ Chí Minh.......................................................................51
2.4.3. Thực trạng cơng tác đào tạo và bồi dưỡng giáo viên Tổng phụ trách Đội
Thiếu niên tiên phong Hồ Chí Minh..............................................................................51
2.4.4. Thực trạng cơng tác đánh giá giáo viên Tổng phụ trách Đội Thiếu niên tiên
phong Hồ Chí Minh .......................................................................................................55
2.4.5. Thực trạng chế độ chính sách thu hút giáo viên Tổng phụ trách Đội Thiếu

niên tiên phong Hồ Chí Minh ........................................................................................55
2.4.6. Đánh giá chung ...........................................................................................59
2.5. Thực trạng các yếu tố ảnh hƣởng đến phát triển đội ngũ giáo viên Tổng phụ
trách Đội Thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh .........................................................60
2.5.1. Thực trạng các yếu tố khách quan .............................................................. 60
2.5.2. Các yếu tố chủ quan ....................................................................................60
Tiểu kết chƣơng 2 ........................................................................................................61
CHƢƠNG 3. BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TỔNG PHỤ
TRÁCH ĐỘI THIẾU NIÊN TIỀN PHONG HỒ CHÍ MINH Ở CÁC TRƢỜNG
TRUNG HỌC CƠ SỞ THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG ....................................................62
3.1. Các nguyên tắc xây dựng biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên Tổng phụ
trách Đội .......................................................................................................................62
3.1.1. Nguyên tắc đảm bảo tính khoa học............................................................. 62
3.1.2. Nguyên tắc tính hiệu quả ............................................................................62
3.1.3. Nguyên tắc tính thực tiễn ............................................................................62
3.1.4. Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống ............................................................. 62
3.1.5. Nguyên tắc tính hiệu quả và khả thi ...........................................................63
3.2. Các biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên Tổng phụ trách Đội.....................63


vii

3.2.1. Biện pháp 1: Nâng cao nhận thức về vai trị, vị trí đội ngũ giáo viên tổng
phụ trách Đội .................................................................................................................63
3.2.2. Biện pháp 2: Quy hoạch đội ngũ giáo viên tổng phụ trách Đội đáp ứng
chuẩn nghề nghiệp phù hợp với yêu cầu thực tiễn ........................................................65
3.2.3. Biện pháp 3: Bố trí sử dụng đội ngũ giáo viên tổng phụ trách Đội hợp lý
nhằm đáp ứng yêu cầu đủ về số lượng mạnh về chất lượng, đồng bộ về cơ cấu ..........67
3.2.4. Biện pháp 4: Tăng cường kiểm tra đánh giá năng lực đội ngũ giáo viên
tổng phụ trách Đội theo chuẩn.......................................................................................69

3.2.5. Biện pháp 5: Nâng cao hiệu quả công tác đào tạo, đào tạo lại và bồi dưỡng
đội ngũ giáo viên tổng phụ trách Đội ............................................................................72
3.2.6. Biện pháp 6: Bổ sung hồn chỉnh chế độ chính sách, tạo mơi trường làm
việc thuận lợi đối với đội ngũ giáo viên tổng phụ trách Đội .........................................76
3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp .........................................................................81
3.4. Khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp ........................81
3.4.1. Mục đích khảo nghiệm ...............................................................................81
3.4.2. Lựa chọn đối tượng khảo nghiệm ............................................................... 81
3.4.3. Quá trình khảo nghiệm ...............................................................................81
3.4.4. Kết quả khảo nghiệm ..................................................................................82
Tiểu kết chƣơng 3 ........................................................................................................84
ẾT LUẬN VÀ HUYẾN NGHỊ .............................................................................86
TÀI LIỆU THAM KHẢO...........................................................................................90
PHỤ LỤC ................................................................................................................. PL1


viii

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
Viết đầy đủ

Viết tắt
CBQL

Cán bộ quản lý

ĐNGV

Đội ngũ giáo viên


GD

Giáo dục

GD&ĐT

Giáo dục và Đào tạo

GV

Giáo viên

HS

Học sinh

TH

Tiểu học

THCS

Trung học cơ sở

THPT

Trung học phổ thông

TNCS


Thanh niên cộng sản

TNTP

Thiếu niên tiền phong

TPT

Tổng phụ trách

TT

Thứ tự

UBND

Ủy ban nhân dân


ix

DANH MỤC CÁC BẢNG
Số hiệu
bảng

Tên bảng

Trang

2.1.


Thống kê số lượng ĐNGV các cấp học từ năm 2018 đến năm
2021

35

2.2.
2.3.

Thực trạng chuẩn bị nghiệp vụ của đội ngũ giáo viên TPT Đội
trước khi làm Tổng phụ trách đội ở thành phố Đà Nẵng
Thống kê số lượng đạt trên chuẩn trở lên về chuyên môn, nghiệp
vụ cấp THCS, thành phố Đà Nẵng từ năm 2018 đến năm 2021

35
35

2.4.

Thống kê về học lực của học sinh THCS thành phố Đà Nẵng từ
năm 2018 đến năm 2021

36

2.5.

Thống kê về hạnh kiểm của học sinh THCS thành phố Đà Nẵng
từ năm 2018 đến năm 2021

36


2.6.

Thống kê về tỉ lệ tốt nghiệp của học sinh THCS thành phố Đà
Nẵng từ năm 2018 đến năm 2021

37

2.7.

Diễn biến số lượng đội ngũ giáo viên TPT Đội TNTP Hồ Chí
Minh tại các quận, huyện thuộc thành phố Đà Nẵng năm 2022

41

2.8.

Trình độ đào tạo của giáo viên TPT Đội các trường THCS trên
địa bàn thành phố Đà Nẵng (tháng 5 2022)

41

2.9.

Đánh giá của cán bộ quản lý về phẩm chất của giáo viên TPT
Đội

43

2.10.


Cơ cấu giáo viên TPT Đội theo trình độ đào tạo năm 2022

44

2.11.

Cơ cấu giáo viên TPT Đội theo giới tính và cơ cấu xã hội của
giáo viên TPT Đội năm 2022

45

2.12.

Cơ cấu TPT Đội theo độ tuổi năm 2022

45

2.13.

Cơ cấu theo theo thâm niên công tác tính đến tháng 5/2022

46

2.14.

Bảng kết quả khảo sát thực trạng công tác hoạt động chuyên
môn của giáo viên TPT Đội

50


2.15.

Bảng kết quả khảo sát về hiệu quả các khóa, lớp đào tạo, bồi
dưỡng về chuyên môn, nghiệp vụ cho giáo viên TPT Đội

52

2.16.

Kết quả khảo sát về đánh giá của cán bộ quản lí về đào tạo, bồi
dưỡng đội ngũ giáo viên TPT Đội

53

2.17.

Bảng kết quả khảo sát về nguyên nhân hiệu quả đào tạo, bồi dưỡng
chưa tốt.

54


x

Số hiệu
bảng
2.18.

Tên bảng

Bảng kết quả khảo sát thực trạng thực hiện chế độ chính sách
hiện nay đối với việc phát triển đội ngũ giáo viên TPT Đội.

Trang
58

3.1.

Kết quả thăm dò tính cần thiết của các biện pháp đã đề xuất.

82

3.2.

Kết quả thăm dị tính khả thi của các biện pháp đã đề xuất.

83


1

MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Đất nước ta đang trong tiến trình đổi mới, phát triển và hội nhập quốc tế, không
những cần đạt được các mục tiêu phát triển kinh tế- xã hội, bảo vệ môi trường mà còn
phải quan tâm đến đổi mới giáo dục - đào tạo, hướng đến mục tiêu phát triển bền vững
năm 2030 của Việt Nam là “Đảm bảo nền giáo dục có chất lượng, cơng bằng, tồn
diện và thúc đẩy các cơ hội học tập suốt đời cho tất cả mọi người”. Sinh thời, Chủ tịch
Hồ Chí Minh của chúng ta rất coi trọng vai trò của giáo dục đối với sự phát triển hưng
thịnh, bền vững của đất nước. Người đã đặt trọn niềm tin, hy vọng vào thế hệ trẻ tiếp

bước kế tục xứng đáng những truyền thống vẻ vang của cha ông bằng sự nỗ lực phấn
đấu học tập của mình, mở ra tương lai tươi sáng giàu đẹp cho đất nước. Quan điểm của
Đảng ta về giáo dục đã thể hiện rõ trong Kết luận của hội nghị lần thứ sáu Ban chấp
hành Trung ương Đảng Khóa IX về tiếp tục thực hiện Nghị Quyết Trung ương 2 Khóa
VIII đã xác định: “Xây dựng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục một cách
toàn diện. Đội ngũ giáo viên là lực lượng trực tiếp thực hiện các nhiệm vụ giáo dục, có
một vai trị vô cùng quan trọng để làm cho giáo dục thực hiện được sứ mệnh cao cả
đó”. Trước yêu cầu của xã hội, đòi hỏi giáo dục và đào tạo phải cho xã hội những sản
phẩm chất lượng đó chính là con người lao động tri thức năng động, sáng tạo và tự
chủ, có năng lực giải quyết những vấn đề xảy ra trong cuộc sống thường ngày, góp
phần xây dựng đất nước giàu mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh.
Bên cạnh đó, Chỉ thị 40 của Ban Chấp hành Trung ương về việc xây dựng, nâng
cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục đã xác định rõ “Mục tiêu
là xây dựng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục được chuẩn hóa, đảm bảo
chất lượng, đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu, đặc biệt chú trọng nâng cao bản l nh
chính trị, phẩm chất, lối sống, lương tâm, tay nghề của nhà giáo ”. Phát triển đội ngũ
giáo viên là yêu cầu cấp thiết, là yếu tố cơ bản có ý ngh a quyết định trong sự nghiệp
phát triển giáo dục. Việc xây dựng và phát triển đội ngũ giáo viên đáp ứng yêu cầu
ngày càng cao của sự nghiệp đổi mới, tạo điều kiện phát triển nguồn nhân lực đáp
ứng sự nghiệp cơng nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước trong giai đoạn hiện nay và
trong thời gian tới là rất cần thiết. Bộ GD&ĐT nêu rõ: Nhà giáo dục trong giai đoạn
hiện nay ngoài việc phải đạt chuẩn hoặc trên chuẩn về trình độ đào tạo, có hiểu biết
về tình hình chính trị, kinh tế, xã hội, văn hóa và giáo dục của địa phương nơi giáo
viên đang cơng tác, lại cần có phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống (Công văn số
3040 BGD&ĐT-TCCB ngày 17/04 2006). Chính vì vậy vai trị của giáo viên càng
được đề cao hơn. Trước yêu cầu phát triển đội ngũ, người giáo viên cần phải tự


2


chuyển hóa mình mới có thể theo kịp trào lưu và xu thế của hệ thống giáo dục trong
bối cảnh mới.
Như vậy về mặt lý luận, các văn kiện của Đảng và Nhà nước ta đều khẳng định
tầm quan trọng của nhà giáo cùng công tác xây dựng và phát triển đội ngũ nhà giáo
một cách toàn diện, là một trong những nội dung quan trọng của đổi mới công tác
quản lý giáo dục.
Xã hội ngày càng có nhiều biến đổi và phức tạp thì cơng tác Đội trong nhà
trường càng đóng một vai trị quan trọng. Mỗi trường học được ví như là một mái nhà
vững chãi cho các em học sinh phát triển năng lực, phẩm chất, kỹ năng sống tồn diện
của mình. Ngồi việc dạy cho các em con chữ, gieo mầm cho các em về vô vàn tri
thức, điều hay trong cuộc sống để các em trở thành những chủ nhân tương lai của đất
nước. Đó là trách nhiệm của mỗi người thầy, người cô, người cha, người mẹ và đồng
hành trên hành trình tương lai ấy của học sinh không thể không đề cập đến vị trí của
người Tổng phụ trách đội trong đơn vị trường học. Họ chính là đội ngũ chủ chốt trong
việc khơi gợi, thúc đẩy và kiếm tìm, rèn luyện hình thành và phát triển những kỹ năng
tiềm ẩn của các em nhi đồng. Trước tình hình đó đội ngũ giáo viên TPT Đội vừa là
thầy cô giáo vừa là người anh, chị của các em trong các hoạt động giáo dục nên buộc
chính họ phải ln ln trau dồi, rèn luyện kỹ năng nghiệp vụ công tác Đội nhằm đáp
ứng kịp xu hướng đổi mới trong giáo dục đối với các em hiện nay.
Xác định được vai trò của đội ngũ giáo viên TPT Đội trong chiến lược phát triển
nguồn nhân lực, phát triển con người, trong những năm qua thành phố Đà Nẵng đã có
nhiều cố gắng trong việc chú trọng đầu tư cho đội ngũ giáo viên làm Tổng phụ trách
Đội. Trong việc phát triển đội ngũ giáo viên giáo viên TPT Đội, vấn đề chất lượng cần
phải được quan tâm đúng mức, được giải quyết một cách căn bản để đáp ứng yêu cầu
phát triển giáo dục và đào tạo trong giai đoạn hiện nay và những năm tiếp theo. Việc
xác định vị trí vai trị của giáo viên TPT Đội trong các hoạt động phong trào của nhà
trường là nhiệm vụ then chốt, tất yếu nó mang yếu tố quyết định đến sự thành bại
trong các hoạt động của nhà trường.
Xuất phát từ những lý do thực tiễn nêu trên, chúng tôi chọn nghiên cứu đề tài:
“Phát triển đội ngũ giáo viên tổng phụ trách Đội Thiếu niên tiền phong Hồ Chí

Minh ở các trƣờng trung học cơ sở thành phố Đà Nẵng” làm đề tài luận văn tốt
nghiệp thạc sĩ chuyên ngành quản lí giáo dục”.
2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
2.1. Mục đích nghiên cứu


3

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn, luận văn đề xuất các biện pháp phát
triển đội ngũ giáo viên tổng phụ trách Đội TNTP Hồ Chí Minh ở các trường trung học
cơ sở thành phố Đà Nẵng phù hợp trong giai đoạn hiện nay.
2.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
- Nghiên cứu cơ sở lý luận về phát triển đội ngũ giáo viên tổng phụ trách Đội
- Phân tích, thực trạng tình hình về số lượng và chất lượng đội ngũ giáo viên tổng
phụ trách Đội
- Đề xuất các biện pháp tăng cường chất lượng đội ngũ giáo viên tổng phụ trách
Đội ở các trường trung học cơ sở thành phố Đà Nẵng
3. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu
Công tác phát triển đội ngũ giáo viên tổng phụ trách Đội ở các trường trung học
cơ sở.
3.2. Đối tượng nghiên cứu
Biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên tổng phụ trách Đội ở các trường trung học
cơ sở trên thành phố Đà Nẵng.
3.3. Phạm vi nghiên cứu
Luận văn chỉ khảo sát, đi sâu nghiên cứu cơng tác quản lí phát triển đội ngũ giáo
viên tổng phụ trách Đội ở các trường trung học cơ sở thành phố Đà Nẵng.
4. Giả thuyết khoa học
Đội ngũ giáo viên TPT Đội ở các trường trung học cơ sở thành phố Đà Nẵng tuy
đã được quan tâm phát triển và bước đầu đã đáp ứng được yêu cầu trong việc tổ chức

các hoạt động, phong trào cho thiếu niên, nhi đồng trong các trường THCS, song đội
ngũ này còn nhiều bất cập về phẩm chất và năng lực do chưa được đào tạo chính quy,
chuyên sâu về nghiệp vụ công tác đội mà chỉ là giáo viên làm kiêm nhiệm, hoặc bị
thay đổi hàng năm do sự phân công nhiệm vụ của hiệu trưởng. Đội ngũ này sẽ phát
triển đồng đều và có nghiệp vụ chuyên nghiệp nếu đề ra và áp dụng một số biện pháp
phát triển phù hợp.
5. Phƣơng pháp nghiên cứu
5.1. Nhóm các phương pháp nghiên cứu lý luận
Phân tích, tổng hợp những cơ sở lý luận về phát triển nguồn nhân lực và cụ thể là
đội ngũ giáo viên tổng phụ trách Đội cấp trung học cơ sở.
5.2. Nhóm các phương pháp nghiên cứu thực tiễn
Điều tra, khảo sát thực tế, phiếu điều tra trưng cầu ý kiến, phỏng vấn, thu thập số
liệu thực tiễn liên quan đến đề tài và lấy ý kiến chuyên gia về mức độ cần thiết, khả thi
của các biện pháp.


4

5.3. Ngồi ra sử dụng phương pháp phân tích, xử lí số liệu, tổng hợp các vấn đề.
6. Tổng quan tài liệu nghiên cứu
7. Cấu trúc luận văn: Luận văn gồm có 3 phần
Phần 1: Mở đầu
Phần 2: Nội dung nghiên cứu gồm 3 chương như sau:
Chương 1. Cơ sở lý luận của phát triển đội ngũ giáo viên tổng phụ trách Đội
TNTP Hồ Chí Minh ở trường trung học cơ sở
Chương 2. Thực trạng phát triển đội ngũ giáo viên tổng phụ trách Đội TNTP Hồ
Chí Minh các trường trung học cơ sở thành phố Đà Nẵng.
Chương 3. Biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên tổng phụ trách Đội TNTP Hồ
Chí Minh ở các trường trung học cơ sở thành phố Đà Nẵng.
Phần 3: Kết luận và khuyến nghị

- Tài liệu tham khảo
- Phụ lục


5

CHƢƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ
GIÁO VIÊN - TỔNG PHỤ TRÁCH ĐỘI THIẾU NIÊN TIỀN PHONG
HỒ CHÍ MINH Ở CÁC TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ
1.1. Tổng quan các nghiên cứu về vấn đề phát triển đội ngũ giáo viên Tổng
phụ trách Đội cấp Trung học cơ sở
1.1.1. Các nghiên cứu ở nước ngoài
Hầu hết các nước trên thế giới đều coi việc đào tạo giáo viên là vấn đề cơ bản của
sự phát triển nền giáo dục nước nhà. Tạo mọi điều kiện thuận lợi để mọi người có
được cơ hội học tập, học tập thường xuyên, học tập suốt đời, nhằm bổ sung kiến thức
kịp thời, đổi mới phương pháp dạy học thích ứng với sự phát triển kinh tế, xã hội là
quy tắc hành động của các nhà quản lý giáo dục.
Hội nghị UNESCO về tổ chức quản lý các trường học được tổ chức tại Nepal
năm 1998 đã khẳng định “Xây dựng và đào tạo đội ngũ giáo viên là vấn đề cơ bản của
phát triển nền giáo dục”.
Đại đa số các trường bình thường ở Úc, New Zealand đều thành lập các cơ
sở đào tạo giáo viên chuyên biệt nhằm tạo mọi điều kiện thuận lợi cho giáo viên
tham gia học tập, nghiên cứu và khơng ngừng nâng cao trình độ chun môn,
nghiệp vụ.
Ở Philippines, công tác nâng cao chất lượng giáo viên không được tổ chức trong
năm học mà triển khai các khóa đào tạo thành các khóa học trong kỳ nghỉ hè. Mùa hè
đầu tiên bao gồm các nội dung khóa học, nguyên tắc giảng dạy, tâm lý học và đánh giá
giáo dục. Mùa hè thứ hai bao gồm các mối quan hệ giữa các cá nhân, khái niệm giáo
dục, nội dung và phương pháp giáo dục. Mùa hè thứ ba bao gồm nghiên cứu giáo dục

và viết sách giáo khoa. Và mùa hè thứ tư bao gồm các kiến thức nâng cao, kỹ năng tư
duy phản biện, nội dung lập kế hoạch dạy học, biên soạn sách giáo khoa, biên soạn
sách tham khảo.
Ở Nhật Bản, việc đào tạo lại, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ đội ngũ giáo
viên và cán bộ quản lý giáo dục là nhiệm vụ bắt buộc của các nhà giáo dục. Đội ngũ
cán bộ quản lý giáo dục phải đề xuất các phương pháp đào tạo khác nhau trong phạm
vi yêu cầu nhất định trên cơ sở điều kiện thực tế của mỗi đơn vị, cá nhân. Cụ thể, mỗi
cơ sở giáo dục cử từ 03 đến 05 giáo viên đi đào tạo lại các ngành nghề mới, chú trọng
đổi mới phương pháp dạy học.
Ở Pakistan, nhà nước đã xây dựng kế hoạch đào tạo giảng dạy của giáo viên,
trong đó có đề ra quy định trong vòng 03 tháng phải trau dồi các nội dung sau: giáo


6

dục nghề nghiệp trong công tác giảng dạy; cơ sở tâm lý của giáo viên; phương pháp
học tập, đánh giá và nhận xét học sinh ... đến 03 năm.
Ở Thái Lan, từ năm 1998, công tác đào tạo giáo viên đã được thực hiện tại các
trung tâm học tập cộng đồng nhằm cung cấp thông tin giáo dục cơ bản, đào tạo kỹ
năng nghề, hướng nghiệp và tư vấn cho toàn xã hội.
Nhà xã hội học người M , Leonard Nadle đã nghiên cứu và đưa ra sơ đồ quản lí
nguồn nhân lực, chỉ rõ mối quan hệ và các nhiệm vụ của cơng tác quản lí nguồn nhân
lực. Theo ơng, quản lí nguồn nhân lực có 3 nhiệm vụ chính là: Phát triển nguồn nhân
lực, sử dụng nguồn nhân lực và môi trường nguồn nhân lực.
Tại Triều Tiên, một trong những quốc gia có chính sách đào tạo và bồi dưỡng
giáo viên rất thiết thực. Nhà nước đã đưa ra "Kế hoạch đào tạo giáo viên mới" và "Kế
hoạch trao đổi" 10 năm, gửi giáo viên đi đào tạo ở nước ngồi để nâng cao trình độ
chun mơn, nghiệp vụ.
1.1.2. Các nghiên cứu ở trong nước
Công tác xây dựng và phát triển ĐNGV là một vấn đề đã được nghiên cứu và áp

dụng rộng rãi. Thực hiện Nghị quyết 29-NQ/TW ngày 04/11/2013 Hội nghị trung
ương 8 khóa XI: “Về đổi mới căn bản, toàn diện GD&ĐT, đáp ứng yêu cầu cơng
nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ
nghĩa và hội nhập quốc tế” thì việc phát triển ĐNGV được chú trọng nhằm đảm bảo
về trình độ, năng lực, cơ cấu, số lượng, chất lượng[8]. Các tác giả đã chỉ ra cơ sở lý
luận và thực tiễn của việc phát triển đội ngũ:
Theo tác giả Trần Ngọc Giao, những yêu cầu về khả năng của các nhà quản trị
trường học trong bối cảnh hiện nay là: Xác định tầm nhìn chiến lược; thiết lập văn hóa
tổ chức; quản lý tổ chức; thiết lập quan hệ đối tác; huy động nguồn lực; kết nối chính
trị phục vụ kinh tế, văn hóa, xã hội sự phát triển. Tác giả chỉ ra rằng các năng lực của
giáo viên cần được trau dồi, như là khả năng tạo ảnh hưởng, khả năng sắp xếp thứ tự
ưu tiên, khả năng giải quyết vấn đề và tầm nhìn xa.
Tác giả Đỗ Minh Cường khẳng định: “Trong sự nghiệp đổi mới giáo dục hiện
nay, việc phát triển đội ngũ giáo viên được đặt lên hàng đầu là yêu cầu cấp thiết để tiếp
tục triển khai, điều chỉnh, đổi mới và nâng cao chất lượng giáo dục”.
Trong bài viết “Chất lượng giáo viên” được đăng trên tạp chí Giáo dục tháng
11/2001, tác giả Trần Bá Hoành đã đưa ra cách tiếp cận chất lượng giáo viên từ các
khía cạnh như đặc điểm lao động của người giáo viên, sự thay đổi chức năng của
người giáo viên trước yêu cầu đổi mới giáo dục, mục tiêu sử dụng giáo viên, chất
lượng từng giáo viên và đội ngũ giáo viên. Theo tác giả thì có 3 yếu tố ảnh hưởng đến
chất lượng giáo viên, đó là: q trình đào tạo – sử dụng – bồi dưỡng giáo viên, hoàn


7

cảnh, điều kiện lao động sư phạm của giáo viên, ý chí thói quen và năng lực tự học của
giáo viên; đồng thời tác giả cũng đưa ra 3 giải pháp cho vấn đề giáo viên: phải đổi mới
công tác đào tạo, công tác bồi dưỡng và đổi mới việc sử dụng giáo viên.
Trong chương trình đào tạo sau đại học chuyên ngành quản lý giáo dục, vấn đề
đội ngũ giáo viên cũng được nghiên cứu; đã có nhiều luận văn nghiên cứu về xây dựng

và phát triển đội ngũ giáo viên ở các cấp học, ngành học khác nhau nhưng tựu trung lại
là các tác giả đều đưa ra những giải pháp để phát triển đội ngũ giáo viên đáp ứng nhu
cầu của xã hội hiện nay.
Ngày nay đội ngũ GV ln là lực lượng nịng cốt trong sự nghiệp giáo dục, người
thầy giáo là chiến sỹ cách mạng trên mặt trận tư tưởng văn hóa. Đó là những người
truyền thụ cho thế hệ trẻ lý tưởng và đạo đức cách mạng, bồi đắp cho học sinh nhân
cách văn hóa đậm đà bản sắc dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại, dạy cho các
em tri thức và kỹ năng lao động nghề nghiệp, tạo nên lớp người có ích cho đất nước.
Theo Nguyễn Hữu Quảng với cơng trình Bồi dư ng giáo viên Tổng phụ trách đội
các trường trung học cơ sở trên địa bàn thị
hổ Yên, tỉnh Thái Nguyên, tác giả
khẳng định giáo viên TPT Đội là những người nòng cốt trong việc hướng dẫn, tổ chức
hoạt động, phong trào của Đội TNTP Hồ Chí Minh nhằm thực hiện mục tiêu giáo dục
của Đảng cộng sản Việt Nam, trực tiếp là mục tiêu giáo dục của Đội TNTP Hồ Chí
Minh. Tác giả cũng phân tích những phẩm chất, năng lực cơ bản của giáo viên TPT
Đội như: Phẩm chất chính trị, lịng u mến học sinh, trình độ và kiến thức về khoa
học tự nhiên, khoa học xã hội và nhân văn, trình độ, nghiệp vụ k năng công tác đội
thành thạo; Những năng lực cơ bản như năng lực lôi cuốn HS vào các hoạt động phong
trào, năng lực tập hợp, chăm sóc giáo dục HS, năng lực làm việc tập thể [20]
Trong phạm vi một đề tài nghiên cứu về chuyên ngành quản lý giáo dục, tác giả
nhận thấy cần phải tiếp tục đi tìm những luận điểm, luận cứ để khẳng định quan điểm cần
quản lý để phát triển đội ngũ giáo viên TPT Đội trong nhà trường. Đặc biệt đối với luận
văn này, tác giả đi sâu tìm hiểu và đề xuất các biện pháp nhằm phát triển đội ngũ giáo
viên TPT Đội các trường THCS trên địa bàn thành phố Đà Nẵng trong thời gian đến.
1.2. Các khái niệm chính của đề tài
1.2.1. Giáo viên, Giáo viên – Tổng phụ trách Đội Thiếu niên tiền phong Hồ
Chí Minh
Giáo viên được hiểu là người giảng dạy cho các em học sinh các kiến thức liên
quan đến mơn học mình phụ trách đối với từng cấp học phù hợp với học sinh. Giáo
viên có trách nhiệm thực hiện các bài giảng các tiết dạy của mình để truyền tải kiến

thức đến với học sinh. Ngoài ra, nghề giáo viên cũng là nghề giúp học sinh rèn luyện
những k năng cần thiết trong việc thực hành các kiến thức lý thuyết và cách rèn luyện


8

cho học sinh về lễ ngh a, lễ phép với người khác Bên cạnh đó, giáo viên cùng người
kiểm tra, ra đề, chấm điểm cho học sinh để đánh giá chất lượng, năng lực của từng học
sinh theo quy chế của trường học và theo Thông tư của Bộ GD&ĐT hướng dẫn. Giáo
viên còn là người khởi xướng, tổ chức các hoạt động phong trào, các cuộc thi thực tế
bổ ích và giúp cho học sinh tìm hiểu và khám phá ra những điều mới lạ từ các cuộc thi
của mình. Ngồi ra, giáo viên cịn tích cực tham gia các hoạt động, cuộc thi của nhà
trường và của các cấp phát động.
Theo Điều lệ trường trung học cơ sở, trường trung học phổ thơng và trường phổ
thơng có nhiều cấp học do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành quy định rõ:“GV trường
trung học là người làm nhiệm vụ giảng dạy, giáo dục trong nhà trường, gồm: Hiệu
trưởng, Phó Hiệu trưởng, GV bộ mơn, GV làm cơng tác Đồn thanh niên Cộng sản
Hồ Chí Minh (bí thư, phó bí thư hoặc trợ lý thanh niên, cố vấn Đồn), GV T T Đội
TNTP Hồ Chí Minh (đối với trường trung học có cấp tiểu học hoặc cấp THCS), GV
làm cơng tác tư vấn cho học sinh”[25]
Vì vậy, giáo viên trung học cơ sở là người chịu trách nhiệm giảng dạy và giáo
dục trung học cơ sở trong các cơ sở giáo dục của cấp học, thực hiện chức năng, nhiệm
vụ và quyền hạn được quy định trong Điều lệ nhà trường.
Giáo viên Tổng phụ trách Đội TNTP Hồ Chí Minh
Để hiểu một cách sâu sắc và đầy đủ về khái niệm Giáo viên TPT Đội, trước hết,
chúng ta cần tìm hiểu về khái niệm Cán bộ phụ trách Đội.
Cán bộ phụ trách: đây là thuật ngữ ghép từ hai danh từ Cán bộ và Phụ trách.
Theo từ điển Tiếng Việt, Hoàng Phê chủ biên, Viện khoa học xã hội Việt Nam, Viện
ngôn ngữ học, Trung tâm từ điển Ngôn ngữ, Hà Nội Việt Nam 1992. Trang 291 ghi rõ:
Thuật ngữ Cán bộ có hai ngh a:

Một: Là người cơng tác có nghiệp vụ chun mơn trong cơ quan nhà nước được
hưởng lương từ Ngân sách nhà nước cấp.
Hai: Là người làm cơng tác có chức vụ trong một cơ quan, một tổ chức, phân
biệt với người thường khơng có chức vụ.
Thuật ngữ Phụ trách có nguồn gốc âm Hán Việt (Phụ ngh a là cha; trách ngh a là
trách nhiệm, ngh a chung là trách nhiệm như người cha) được hiểu là người gánh vác
trách nhiệm đứng đầu, như người cha trong gia đình.
Thuật ngữ Phụ trách có thể hiểu theo hai ngh a:
- Theo ngh a rộng, là người đảm nhận và chịu trách nhiệm về một công việc nào
đó. Ví dụ: Phụ trách sản xuất. Cán bộ phụ trách. Phân công phụ trách.
- Theo ngh a hẹp, Phụ trách là một danh từ để chỉ người làm cơng tác thiếu niên
nhi đồng ở cơ sở. Ví dụ: Phụ trách Đội; anh chị phụ trách.


9

Từ phụ trách cịn có thể được dùng để chỉ giáo viên phụ trách Đội trong nhà
trường phổ thông THCS hoặc TH. Tuy nhiên, cách hiểu theo ngh a hẹp này chưa chỉ
rõ sự khác biệt giữa công tác thiếu nhi và công tác Đội.
Thuật ngữ cán bộ phụ trách Đội được những người Nga - Xô Viết đưa ra đầu tiên
khi xây dựng mơ hình tổ chức Đội TNTP Lê Nin đầu những năm hai mươi của thế kỷ
trước. Trong tiếng Nga, từ cán bộ phụ trách (Bazam6iu)- vazatưi có gốc Vozd có ngh a
là người lãnh đạo, người tù trưởng; cịn Vazak lại có ngh a là người dẫn đường, người
hướng đạo hoặc đầu đàn. Từ này có dụng ý gọi người lãnh đạo của các em một cách
ngộ ngh nh, phù hợp với lứa tuổi thiếu nhi.
Thời kỳ đầu ở Việt Nam thường hay dùng thuật ngữ cán bộ phụ trách thiếu nhi.
Cách gọi này có từ thời kỳ trước cách mạng, trước cả khi thành lập tổ chức Đội TNTP
Hồ Chí Minh. Tuy nhiên, hiện nay theo giáo trình cơng tác Đội, trường Đồn Trung
ương, trung tâm khăn quàng đỏ năm 1985, quyển 2 còn tồn tại một số cách hiểu khác
nhau về cán bộ phụ trách:

Thứ nhất, “ Cán bộ phụ trách là những cán bộ của Đồn thanh niên cộng sản
Hồ Chí Minh từ Trung ương đến cơ sở, chuyên làm công tác Đội, công tác giáo dục
thiếu nhi”
Thứ hai: là những cán bộ hoặc đồn viên hoặc khơng phải là đồn viên.
Cách hiểu thứ nhất phù hợp với quan điểm Đảng giao trách nhiệm cho Đoàn
Thanh niên trực tiếp phụ trách Đội TNTP Hồ Chí Minh để đảm bảo tính định hướng
chính trị, tính phát triển lịch sử tự nhiên nhằm chăm lo bồi dưỡng lực lượng dự bị cho
Đoàn (và cho Đảng trong tương lai). Bởi Đoàn là một tổ chức của những người trẻ tuổi
có tâm lý gần gũi nhất với tâm lí lứa tuổi thiếu nhi phù hợp nhất với công tác phụ trách
giáo dục thiếu nhi. Theo cách hiểu này công tác cán bộ phụ trách Đội phải là một hoạt
động mang tính chuyên nghiệp.
Cách hiểu thứ hai được hình thành từ thực tế cuộc sống, là lực lượng phụ trách
ngày càng đa dạng, số cán bộ phụ trách thiếu nhi đã quá tuổi đoàn viên, nhất là cán bộ
phụ trách Chi đội ngày càng nhiều. Cách hiểu này dẫn đến địi hỏi có sự khẳng định về
mặt lí luận, để chỉ ra được những điều kiện, tiêu chuẩn cụ thể của người cán bộ phụ
trách trong chương trình rèn luyện phụ trách, lấy đó làm cơ sở để đào tạo, bồi dưỡng,
sử dụng đội ngũ cán bộ phụ trách Đội cho có chất lượng và hiệu quả.
Có thể thấy khái niệm “Cán bộ phụ trách Đội” bao hàm trong nó đa dạng các đối
tượng có đặc điểm chung là gắn bó, thực hiện cơng tác Đội và phong trào thiếu nhi.
Tuy nhiên, xuất phát từ mục tiêu và phạm vi nghiên cứu, cũng như thực tế phát triển
công tác Đội và phong trào thiếu nhi, khái niệm “Cán bộ phụ trách Đội” trong đề tài
này được giới hạn trong phạm vi hẹp là đội ngũ giáo viên được phân công viên làm


10

nhiệm vụ giáo viên TPT Đội ở các trường trung học cơ sở và tiểu học.
Đối với ngành giáo dục, mà cụ thể là đối với các trường trung học cơ sở ở nước
ta hiện nay, tổ chức Đội đóng vai trò rất quan trọng trong việc phối hợp với nhà trường
giáo dục đạo đức, nhân cách cho các em. Để tổ chức và quản lý hoạt động Đội trong

trường học, lực lượng giáo viên TPT Đội xuất hiện, vừa thay mặt cho tổ chức Đội, tổ
chức Đoàn, vừa thay mặt cho nhà trường đứng ra quản lý, tổ chức hoạt động cho các
em. Và cho đến hiện nay, vai trò của người giáo viên TPT Đội đã trở nên rất quan
trọng, là một thành viên không thể thiếu trong bộ tứ quản lý ở trường học.
Giáo viên TPT Đội làm nòng cốt trong việc tổ chức, hướng dẫn, phụ trách tổ
chức và hoạt động Đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh; thiết kế tổ chức chương
trình hoạt động cho đội viên theo kế hoạch giáo dục và đào tạo của nhà trường, các
phong trào của thiếu nhi Việt Nam, nhằm thực hiện mục tiêu giáo dục của Đảng cộng
sản Việt Nam, trực tiếp là mục tiêu giáo dục của Đội TNTP Hồ Chí Minh.
Giáo viên TPT Đội vừa thay mặt tổ chức Đội, tổ chức Đoàn, vừa thay mặt cho
nhà trường đứng ra quản lý, tổ chức hoạt động cho học sinh có hiệu quả, Tổng phụ
trách Đội phải được bồi dưỡng về công tác Đội TNTP Hồ Chí Minh, Sao Nhi đồng Hồ
Chí Minh.
Giáo viên TPT Đội cũng có thể được hiểu là người đại diện cho tổ chức Đồn
thực hiện cơng tác hoạt động cho thiếu nhi, là người có khả năng lực quản lý và tổ
chức cơng tác Đội; biết vận dụng đường lối chính sách của Đảng, Nhà nước và chủ
trương của Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh vào cơng tác Đội; giáo viên TPT
Đội biết lập kế hoạch phối hợp với lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường tham
gia hoạt động giáo dục thiếu nhi; phải là người nắm vững kỹ năng chun mơn, có
lịng u mến trẻ, hịa đồng và say mê với nghề.
1.2.2. Đội ngũ, đội ngũ giáo viên – Tổng phụ trách Đội Thiếu niên tiền phong
Hồ Chí Minh
Theo từ điển Tiếng Việt: “Đội ngũ là tập hợp gồm một số đông người c ng chức
năng hoặc nghề nghiệp tập hợp thành một lực lượng”.
Theo tác giả Nguyễn Phúc Châu thì cho rằng: “Đội ngũ là tập hợp gồm một số
đông người c ng chức năng, nhiệm vụ hoặc nghề nghiệp, hợp thành lực lượng hoạt
động trong một hệ thống”.
Tác giả Nguyễn Như Ý định ngh a đội ngũ như sau: “Đội ngũ là số đông sắp xếp
có trật tự hoặc có tổ chức chặt chẽ”.
Như vậy, khái niệm đội ngũ tuy có nhiều cách hiểu khác nhau, nhưng có thể kết

luận rằng: đội ngũ là tập hợp gồm một số đông người c ng chức năng hoặc nghề
nghiệp hợp thành lực lượng hoạt động trong một hệ thống (tổ chức nhất định). đội ngũ


11

có sự gắn kết những cá thể lại với nhau, có chung mục đích, có lợi ích chung và ràng
buộc với nhau bằng trách nhiệm pháp l .
1.2.3. Đội ngũ giáo viên tổng phụ trách Đội
Đội ngũ giáo viên TPT Đội là tập hợp những giáo viên TPT Đội thành một lực
lượng có tổ chức, có chung một lí tưởng, một mục đích. Nhiệm vụ đó là thực hiện mục
tiêu đã đề ra cho lực lượng, tổ chức mình. Họ cùng làm theo một kế hoạch thống nhất
và gắn bó với nhau thơng qua lợi ích về vật chất và tinh thần trong khuôn khổ qui định
của pháp luật, nội quy, quy định của đơn vị, của ngành.
Ngày nay, khi xu thế phát triển của thời đại đòi hỏi mọi hoạt động của mọi người
phải trên tinh thần hợp tác và tương tác, đội ngũ giáo viên TPT Đội là một tập thể có
tinh thần đồn kết, gắn bó, tạo thành một khối thống nhất và hoạt động của từng thành
viên nhằm đạt được mục đích và mục tiêu đề ra. Luôn gắn kết và tương tác với nhau
trên cơ sở gắn bó chặt chẽ với nhau theo lý tưởng chung, quyền và ngh a vụ chung, nội
quy công việc.
Đội ngũ giáo viên TPT Đội là lực lượng chủ yếu giữ vai trò quyết định trong việc
thực hiện mục tiêu giáo dục nhà trường. Phát triển đội ngũ giáo viên TPT Đội là quá
trình tạo ra sự biến đổi, sự chuyển biến về số lượng, chất lượng và cơ cấu đội ngũ giáo
viên TPT Đội cho phù hợp từng giai đoạn phát triển, đáp ứng yêu cầu nguồn nhân lực
cần thiết cho nhà trường. Đó là q trình thực hiện các nội dung như: tuyển dụng, sử
dụng, đào tạo, bồi dưỡng và tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất nhằm nâng cao hiệu quả
hoạt động của đội ngũ giáo viên TPT Đội.
Mục tiêu cơ bản của công tác phát triển đội ngũ giáo viên TPT Đội là: Xây dựng
đội ngũ giáo viên TPT Đội để có đủ số lượng, đồng bộ về cơ cấu, đổi mới về chất
lượng; có quy hoạch và định hướng rõ ràng trong việc đào tạo, bồi dưỡng, sàng lọc

để có một đội ngũ giáo viên TPT Đội chất lượng. Thực hiện các chính sách phù hợp
với điều kiện thực tế của nhà trường để khuyến khích, làm cho giáo viên TPT Đội
cảm thấy an tâm, hài lịng và gắn bó với cơng việc với nhà trường; phát huy tính
tích cực, sáng tạo trong cơng tác giảng dạy, nâng cao sự cống hiến hết mình cho sự
nghiệp giáo dục.
1.2.4. Phát triển, Phát triển đội ngũ Giáo viên – Tổng phụ trách Đội Thiếu
Niên tiền phong Hồ Chí Minh
* Phát triển
Theo triết học Mác – Lê- Nin, phát triển là sự biến đổi nói chung của sự vật, hiện
tượng trong không gian và thời gian, theo chiều hướng từ ít đến nhiều, từ thấp đến cao,
từ hẹp đến rộng, từ nhỏ đến lớn, từ đơn giản đến phức tạp.
Xu hướng và con đường phát triển là hình xoắn ốc, tạo thành nhiều chiều hướng


12

phát triển từ thấp đến cao, từ khơng hồn hảo đến hồn hảo hơn. Phát triển là một q
trình bên trong tạo ra sự hoàn thiện về tự nhiên và xã hội. Sự phát triển là một trường
hợp vận động đặc biệt thể hiện xu hướng đi lên của sự vật trong hiện thực khách quan,
quá trình chuyển từ trạng thái này sang trạng thái khác ngày càng hoàn thiện hơn.
Nguyên nhân của sự phát triển là kết quả của sự tích lũy đủ lượng tạo ra q trình biến
đổi về chất. Đồng thời nó là biểu hiện của quy luật phủ định trong thực tế khách quan.
Theo từ điển triết học: "Phát triển là một quá trình vận động từ thấp đến cao, từ
đơn giản đến phức tạp, theo đó cái cũ biến mất và cái mới ra đời. Đối với sự phát triển,
nét đặc trưng là hình thức xốy trơn ốc. Mọi q trình riêng lẻ đều có sự khởi đầu và
kết thúc. Trong khuynh hướng, ngay từ đầu đã chứa đựng sự kết thúc của phát triển,
còn việc hoàn thành một chu kỳ phát triển lại đặt cơ sở cho một chu kỳ mới, trong đó
khơng tránh khỏi sự lặp lại một số đặc điểm của chu kỳ đầu tiên. Phát triển là một quá
trình nội tại: bước chuyển từ thấp lên cao xảy ra bởi vì trong cái thấp đã chứa đựng
dưới sự tiềm tàng những khuynh hướng dẫn đến cái cao là cái thấp đã phát triển. Đồng

thời, chỉ ở một mức độ phát triển khá cao thì những mầm mống của cái cao chứa đựng
trong cái thấp mới bộc lộ ra và lần đầu tiên mới trở nên dễ hiểu"... Nói một cách khái
quát, phát triển là sự vận động đi lên của mọi sự vật và hiện tượng tuân theo những
quy luật nội tại khách quan của chúng.
Theo từ điển tiếng Việt, phát triển là biến đổi hoặc làm cho biến đổi từ ít đến
nhiều, hẹp đến rộng, thấp đến cao, đơn giản đến phức tạp[27]
Theo tác giả Đặng Quốc Bảo: “Phát triển là tăng cả về chất lượng và số lượng làm
cho hệ giá trị được cải tiến, được hoàn thiện”. Khác với vận động, phát triển là sự vận
động có định hướng, “Phát triển” và “Xây dựng” ln có quan hệ chặt chẽ với nhau.
“Xây dựng” là cho hình thành một tổ chức hay một chỉnh thể còn phát triển sẽ làm cho
“Xây dựng” tiếp tục biến đổi, tiến lên theo mục đích đề ra. Từ những khái niệm trên, tác
giả cho rằng phát triển bao gồm 3 yếu tố là: tăng cường số lượng, nâng cao chất lượng,
điều chỉnh về cơ cấu. Phát triển là sự biến đổi của sự vật hiện tượng theo chiều hướng
tích cực.[4]
Theo quan điểm xã hội học, phát triển là sự tiến bộ xã hội, là sự chuyển biến
trong mọi l nh vực đời sống, từ nhận thức, từ cơ cấu tổ chức vi mô đến v mô, đến
chuẩn mực hành vi cá nhân theo chiều hướng tích cực, tốt hơn, hồn thiện hơn.
Ổn định không mâu thuẫn với phát triển, mà là tiền đề của sự phát triển. Phát
triển là khuynh hướng vận động đã xác định về hướng của sự vật: hướng đi lên từ thấp
đến cao, từ kém hoàn thiện đến hoàn thiện hơn ... Nhưng nếu hiểu sự vận động phát
triển một cách biện chứng tồn diện, sâu sắc thì trong tự bản thân sự vận động phát
triển đã bao hàm sự vận động thụt lùi, đi xuống với ngh a là tiền đề, điều kiện cho sự


13

vận động đi lên, hoàn thiện. Ý ngh a của nguyên lý này đòi hỏi: trong khi xem xét,
đánh giá sự vật, hiện tượng phải tôn trọng nguyên tắc phát triển của chúng, không
được thành kiến định kiến... Luôn lạc quan tin tưởng vào khuynh hướng vận động của
sự vật, tạo mọi điều kiện để sự vật phát triển.

Theo Lê Trung Chinh “Phát triển đội ngũ giáo viên thực chất là phát triển nguồn
nhân lực sư phạm trong giáo dục, là q trình tác động của chủ thể quản lí đến đội ngũ
giáo viên nhằm phát triển từng cá nhân và cả đội ngũ giáo viên đáp ứng mục tiêu giáo
dục, các yêu cầu của việc nâng cao chất lượng giáo dục trên tất cả các mặt: quy mô,
chất lượng, hiệu quả”[10]
* Phát triển đội ngũ giáo viên – Tổng phụ trách Đội Thiếu Niên tiền phong Hồ
Chí Minh
Phát triển đội ngũ giáo viên TPT Đội là phát triển con người. Phát triển đội ngũ
giáo viên TPT Đội là phát triển nguồn lực con người trong ngành GD&ĐT. Phát triển
đội ngũ giáo viên TPT Đội là làm cho đội ngũ giáo viên TPT Đội biến đổi theo chiều
hướng đi lên. Phát triển đội ngũ giáo viên TPT Đội đủ về số lượng, từng bước nâng
cao chất lượng, đồng bộ về cơ cấu. Đó là q trình phát triển đội ngũ giáo viên TPT
Đội có trình độ chính trị, chun mơn, nghiệp vụ cao và có phẩm chất đạo
đức tốt. Phát triển đội ngũ giáo viên TPT Đội phải được bắt đầu từ việc tuyển lựa
những giáo viên TPT Đội có năng lực, đào tạo bồi dưỡng các kiến thức và kỹ năng cần
thiết cho cơng việc của họ, kích thích sự sáng tạo, đổi mới, định hướng, tạo cơ hội để
họ phát triển về công tác hoạt động Đội.
Theo Edouard Awattez: Phát triển con người là mở rộng cơ hội lựa chọn để con
người có thể nâng cao chất lượng cuộc sống tồn diện của chính mình một cách bền
vững. Theo ngh a hẹp, phát triển đội ngũ GV là phát triển nguồn lực con người trong
ngành GD. Đào tạo đội ngũ GV có năng lực lao động, làm cho mỗi GV tự tạo và phát
triển bản thân. Phát triển đội ngũ GV là làm cho đội ngũ GV biến đổi theo chiều
hướng đi lên. Phát triển đội ngũ GV đủ về số lượng, từng bước nâng cao chất lượng,
đồng bộ về cơ cấu. Đó là q trình phát triển đội ngũ GV có trình độ chính trị, chun
mơn, nghiệp vụ cao và có phẩm chất đạo đức tốt. Phát triển đội ngũ GV phải được bắt
đầu từ việc tuyển lựa những GV có năng lực, đào tạo bồi dưỡng các kiến thức và kỹ
năng cần thiết cho công việc của họ, kích thích sự sáng tạo, đổi mới, định hướng, tạo
cơ hội để họ phát triển chun mơn.
Vì vậy, phát triển đội ngũ giáo viên Tổng phụ trách đội ở các trường trung học
cơ sở là hoạt động của chủ thể quản l nhà trường tác động tới đội ngũ giáo viên T T

Đội để giúp cho đội ngũ này đủ về số lượng theo chu n quy định, đồng bộ về cơ cấu
trình độ, chun mơn, th m niên công tác...và đáp ứng yêu cầu về chất lượng đội ngũ


14

giáo viên T T Đội nhằm đảm bảo chất lượng cơng tác Đội TNTP Hồ Chí Minh.
1.3. u cầu về đội ngũ giáo viên Tổng phụ trách Đội Thiếu niên tiền phong
Hồ Chí Minh
Nói đến phát triển đội ngũ giáo viên, phải xây dựng và phát triển đồng thời cả 3
yếu tố: Quy mô số lượng, chất lượng đội ngũ và cơ cấu.
1.3.1. Về số lượng, tiêu chuẩn, nhiệm vụ, quyền hạn của đội ngũ giáo viên
tổng phụ trách Đội Thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh
Đội ngũ giáo viên TPT Đội cấp trung học cơ sở được xác định trên định mức
biên chế theo quy định của nhà nước. Mỗi trường THCS có một giáo viên TPT Đội.

Là một GV TPT trong trường học, với vai trị, vị trí vô cùng quan trọng,
GV TPT Đội được giao những nhiệm vụ, quyền hạn cụ thể sau:
* Xây dựng đội ngũ phụ trách Chi đội và phụ trách nhi đồng, xây dựng các
chi đội mạnh và sao nhi đồng tự quản, xây dựng và kiện toàn các Ban chỉ huy
liên hội, chi đội, các nhóm nịng cốt có khả năng điều hành các hoạt động Đội.
Để đạt được mục tiêu nói trên, GV TPT Đội cần phải áp dụng một số biện
pháp cụ thể sau đây:
- Thứ nhất: Làm công tác tư tưởng với những giáo viên mà mình lựa chọn,
đề nghị để Hội đồng trường trực tiếp giao nhiệm vụ phụ trách các chi đội. Kiến
nghị giải quyết hợp lý về chế độ quyền lợi cho đội ngũ này.
- Thứ hai: Tổ chức bồi dưỡng, huấn luyện kỹ năng công tác thiếu nhi,
nghiệp vụ xây dựng Đội và phương pháp công tác Đội cho đội ngũ phụ trách chi
đội.
Liên hệ với ban công tác thiếu nhi, trường học của các quận Đồn, thành

Đồn để xác định nội dung chương trình bồi dưỡng cho phù hợp với đặc điểm
của trường, lập kế hoạch thời gian phù hợp để mở lớp bồi dưỡng kỹ năng nghiệp
vụ. Tìm nguồn kinh phí và lựa chọn cộng tác viên đảm nhận nhiệm vụ này.
Tham mưu đề xuất với Hội đồng trường chọn cử các phụ trách Đội dự các lớp
bồi dưỡng tập huấn do quận Đoàn, thành Đoàn hoặc hệ thống trường Đoàn, Đội
tổ chức.
- Thứ ba: Hướng dẫn các em lựa chọn các thành viên trong Ban Chỉ huy
Liên đội và chi đội, Thăm dị, phát hiện những đội viên thực sự có tín nhiệm