BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC
GIA HỒ CHÍ MINH

HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUN TRUYỀN

TƠN ĐỨC TÀI

XỬ LÝ THÔNG TIN SAI LỆCH, XUYÊN TẠC
TRÊN MẠNG XÃ HỘI GIAI ĐOẠN TRƢỚC ĐẠI HỘI ĐẢNG BỘ
CÁC CẤP Ở TỈNH BẾN TRE NĂM 2020 - TỪ GĨC NHÌN
QUẢN LÝ BÁO CHÍ TRUYỀN THƠNG

LUẬN VĂN THẠC SĨ BÁO CHÍ HỌC

CẦN THƠ - 2022


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC
GIA HỒ CHÍ MINH

HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUN TRUYỀN

TƠN ĐỨC TÀI

XỬ LÝ THÔNG TIN SAI LỆCH, XUYÊN TẠC
TRÊN MẠNG XÃ HỘI GIAI ĐOẠN TRƢỚC ĐẠI HỘI ĐẢNG BỘ
CÁC CẤP Ở TỈNH BẾN TRE NĂM 2020 - TỪ GĨC NHÌN

QUẢN LÝ BÁO CHÍ TRUYỀN THƠNG

Chun ngành

: Quản lý báo chí truyền thơng

Mã số

: 8320101

LUẬN VĂN THẠC SĨ BÁO CHÍ HỌC

Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: TS. PHẠM THỊ THU HUYỀN

CẦN THƠ - 2022


Luận văn đã được chỉnh sửa theo khuyến nghị của Hội đồng chấm luận
văn Thạc sĩ.
Hà Nội, ngày

tháng

năm 2022

CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG

PGS.TS. Đỗ Thị Thu Hằng



LỜI CẢM ƠN
Lời đầu tiên tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành tới quý thầy cô trong
Học viện Báo chí và Tun truyền đã truyền đạt cho tơi những kiến thức hữu
ích làm cơ sở cho tơi nghiên cứu và thực hiện luận văn này.
Tôi xin chân thành cảm ơn Ban Giám đốc Học viện Báo chí và Tuyên
truyền, Ban Giám đốc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh Khu vực IV,
các phịng, khoa chức năng của Học viện đã tạo điều kiện cho tôi được học
tập, nghiên cứu và hồn thành khóa học.
Tơi xin chân thành cám ơn Tiến sĩ Phạm Thị Thu Huyền - Phó Tổng
Biên tập Tạp chí Xây dựng Đảng đã dành rất nhiều thời gian và tâm huyết
hướng dẫn, nghiên cứu và giúp tơi hồn thành luận văn tốt nghiệp.
Tơi cũng xin cám ơn lãnh đạo Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Bến Tre, Sở
Thông tin và Truyền thông tỉnh Bến Tre, Hội Nhà báo tỉnh Bến Tre đã tạo
điều kiện cho tôi về thông tin, kết quả hoạt động và kinh nghiệm trong cơng
việc để tơi có cơ sở dữ liệu viết luận văn.
Dù đã cố gắng hoàn thành luận văn một cách tốt nhất, tuy nhiên, do
điều kiện, kiến thức, kinh nghiệm cịn hạn chế, nên luận văn sẽ khơng tránh
khỏi những thiếu sót, rất mong nhận được sự góp ý quý báu của quý thầy cô.
Cần Thơ, ngày tháng năm 2022
Tác giả luận văn

Tôn Đức Tài


MỤC LỤC
MỞ ĐẦU
Chƣơng 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VẤN ĐỀ QUẢN LÝ BÁO CHÍ
TRUYỀN THƠNG TRONG XỬ LÝ THƠNG TIN SAI LỆCH,
XUYÊN TẠC TRÊN MẠNG XÃ HỘI
1.1. Một số khái niệm

1.2. Quan hệ giữa báo chí truyền thơng và mạng xã hội
1.3. Cơ sở thực tiễn nhận diện thông tin sai lệch, xuyên tạc; tác động
tiêu cực; nhận diện cộng đồng sử dụng mạng xã hội ở Bến Tre
1.4. Vai trị của cơ quan quản lý báo chí truyền thông đối với xử lý
thông tin sai lệch, xuyên tạc trên mạng xã hội giai đoạn trước đại
hội đảng bộ các cấp ở tỉnh Bến Tre năm 2020
Chƣơng 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ BÁO CHÍ TRUYỀN
THƠNG TRONG XỬ LÝ THƠNG TIN SAI LỆCH, XUYÊN
TẠC TRÊN MẠNG XÃ HỘI GIAI ĐOẠN TRƢỚC ĐẠI HỘI
ĐẢNG BỘ CÁC CẤP Ở TỈNH BẾN TRE NĂM 2020
2.1. Thực trạng quản lý báo chí truyền thơng trên địa bàn tỉnh Bến Tre
2.2. Những kết quả đạt được trong xử lý các thông tin sai lệch, xuyên
tạc trên mạng xã hội giai đoạn trước đại hội đảng bộ các cấp ở
tỉnh Bến Tre năm 2020
2.3. Nguyên nhân thành công và hạn chế
Chƣơng 3: GIẢI PHÁP TỐI ƢU HĨA QUẢN LÝ THƠNG TIN
TRUYỀN THƠNG TRONG XỬ LÝ THƠNG TIN SAI LỆCH,
XUYÊN TẠC TRÊN MẠNG XÃ HỘI GIAI ĐOẠN TRƢỚC
ĐẠI HỘI ĐẢNG BỘ CÁC CẤP Ở TỈNH BẾN TRE NĂM 2020
3.1. Yêu cầu đặt ra đối với xử lý thông tin sai lệch, xuyên tạc trên
mạng xã hội ở Bến Tre
3.2. Giải pháp xử lý thông tin sai lệch, xuyên tạc trên mạng xã hội
giai đoạn trước đại hội đảng bộ các cấp ở tỉnh Bến Tre năm 2020
3.3. Một số khuyến nghị nhằm xử lý thông tin sai lệch, xuyên tạc trên
mạng xã hội
KẾT LUẬN
TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC
TÓM TẮT LUẬN VĂN


Trang
1

11
11
21
27

42

49
49

52
60

65
65
70
87
103
105
110


DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
BBC

:


Brittish Broadcasting Corporation (Thông tấn xã quốc gia
của Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland)

BCĐ

:

Ban Chỉ đạo

MXH

:

Mạng xã hội

NGOs

:

Non-Governmental Organizations (Tổ chức phi chính phủ)

Nxb

:

Nhà xuất bản

PGS.TS

:


Phó Giáo sư, Tiến sĩ

RFA

:

Đài Á Châu Tự Do

RFI

:

Request for Information (Yêu cầu cung cấp thông tin)

TS

:

Tiến sĩ

VOA

:

Voice of America (Dịch vụ truyền thơng đối ngoại chính
thức của chính phủ Hoa Kỳ)


DANH MỤC CÁC BẢNG

Trang
Bảng 1.1: Số liệu các trường hợp phát ngôn gây thù ghét của người sử
dụng MXH tại Việt Nam

30

Bảng 1.2: Số đối tượng thường xuyên đăng thông tin sai lệch, xuyên
tạc, chống phá Đảng, Nhà nước trên mạng xã hội ảnh
hưởng đến uy tín tổ chức, các nhân, gây hoang mang trong
Nhân dân giai đoạn trước Đại hội Đảng bộ các cấp tỉnh
Bến Tre năm 2020

33

Bảng 1.3: Số lượng bài viết đăng thông tin sai lệch, xuyên tạc, chống
phá Đảng, Nhà nước trên mạng xã hội ảnh hưởng đến uy tín
tổ chức, các nhân, gây hoang mang trong Nhân dân giai
đoạn trước Đại hội Đảng bộ các cấp tỉnh Bến Tre năm 2020

33


1
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Trong xã hội hiện đại, báo chí truyền thơng càng thể hiện vai trị, vị thế
đặc biệt quan trọng. Báo chí truyền thơng đã và đang có nhiều đóng góp quan
trọng trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm sự phát triển bền
vững của xã hội. Trước tình hình đấu tranh chính trị, tư tưởng ngày càng diễn
biến tinh vi và phức tạp, trong bối cảnh tồn cầu hóa và mơi trường truyền

thơng số hiện nay, báo chí và truyền thơng càng có vai trị quan trọng đặc biệt.
Với sự phát triển mạnh mẽ của khoa học, công nghệ, đã tạo ra nhiều phương
tiện truyền thông khác nhau. Công chúng được tiếp cận lượng thông tin khổng
lồ, đã tác động trực tiếp đến tư tưởng, tình cảm, nhận thức, hành động của
chính họ.
Thực tế cho thấy, Việt Nam là đất nước có tốc độ phát triển Internet
nhanh, kéo theo đó, việc sử dụng MXH đã trở nên phổ biến trên cả nước.Thời
gian qua, tình hình thế giới, khu vực và trong nước diễn biến ngày càng phức
tạp. Các thế lực thù địch, kẻ xấu lợi dụng MXH tuyên truyền xuyên tạc đường
lối lãnh đạo của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước. Trên thực tế,
mạng xã hội hiện nay xuất hiện ngày càng nhiều thông tin bịa đặt, sai lệch,
xuyên tạc thiếu kiểm chứng, xấu độc đang làm suy giảm lòng tin của Nhân
dân với Đảng, Nhà nước. Nhiều thơng tin, hình ảnh, clip trái với thuần phong
mỹ tục của dân tộc suy giảm chuẩn mực văn hóa, kích động bạo lực gây mất
an ninh chính trị, an toàn xã hội.
Chủ thể các nguồn tin sai lệch, xuyên tạc là các thế lực thù địch đối với
cách mạng Việt Nam ở trong và ngoài nước. Đối tượng này cực đoan về chính
trị, chống Cộng, có hận thù sâu sắc với Đảng, Nhà nước và Nhân dân ta. Lực
lượng này có trong chính giới Hoa Kỳ, nhất là Hạ viện, nhằm cơng kích,
chống phá chế độ xã hội chủ nghĩa, chống phá Đảng và Nhà nước ta.


2
Các hãng thơng tấn báo chí lớn, nhất là ở Hoa Kỳ vừa là “Kênh” vừa là
“Nguồn” phát tán thông tin sai lệch, xuyên tạc về tư tưởng, chính trị. Chẳng
hạn như: RFA (Đài Á Châu Tự Do), VOA (Dịch vụ truyền thơng đối ngoại
chính thức của chính phủ Hoa Kỳ), BBC (Thông tấn xã quốc gia của Vương
quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland), RFI,… đặc biệt là kênh Youtube đăng tải
nhiều thông tin sai lệch, xuyên tạc thu hút số lượng lớn người xem. Ở nước
ngồi, cịn có những tổ chức được gọi là phi chính phủ (NGOs), như: Tổ chức

theo dõi nhân quyền, Liên đoàn quốc tế vì nhân quyền, Tổ chức phóng viên
khơng biên giới,… Những tổ chức này làm chỗ dựa chính trị và cổ vũ cho các
phần tử chống phá chế độ, chống phá Đảng và Nhà nước ta.
Thời gian gần đây, nhất là trước đại hội Đảng bộ các cấp, Đại hội XI
Đảng bộ tỉnh Bến Tre tiến tới Đại hội XIII của Đảng, mạng xã hội xuất hiện
ngày càng nhiều tài khoản đăng tải liên tục các bài viết đưa tin sai lệch, xuyên
tạc, xấu độc, chống phá Đảng và Nhà nước ta như: “Việt Nam thời báo”,
“Việt Tân”, “Dân làm báo”, “Đàn chim Việt”, “Thơng thuận”; kênh Youtube
Lisa Phạm,…Qua rà sốt của Bộ Thơng tin và Truyền thơng, năm 2019,
Youtube có trên 55 ngàn video xấu độc,sai lệch, xuyên tạc, vi phạm pháp luật.
Đến tháng 10/2020, Bộ Thông tin truyền thông đã phối hợp Youtube ngăn
chặn và gỡ bỏ 28.272 video vi phạm, gỡ bỏ 24 kênh youtube phản động
thường xuyên đăng tải nội dung chống phá chế độ, Đảng, Nhà nước với hàng
nghìn video mỗi kênh. Gỡ bỏ 173 game bạo lực, cờ bạc. Facebook chặn, gỡ bỏ
290 tài khoản giả mạo chống phá Đảng, Nhà nước ta; chặn, gỡ bỏ 3.673 bài viết,
154 fanpage đăng thông tin sai sự thật, xuyên tạc, tuyên truyền chống phá Đảng,
Nhà nước, bôi nhọ, xúc phạm gây mất uy tín nhiều cơ quan, tổ chức, doanh
nghiệp, cá nhân, 330 fanpage quảng cáo game, cờ bạc, đổi thưởng, 2.200 link
quảng cáo bất hợp pháp, hàng giả, hàng nhái, vũ khí, tiền giả,…
Có thể khẳng định, thời gian qua, công tác xử lý, đấu tranh gỡ bỏ thông
tin sai lệch, xuyên tạc, vi phạm pháp luật Việt Nam trên không gian mạng đạt


3
được hiệu quả cao. Tuy nhiên, lượng thông tin sai lệch, xuyên tạc được các
thế lực thù địch sản xuất, đăng tải trên mạng xã hội với tầng suất ngày càng
nhiều. Song song đó, cả facebook và Google đều né tránh việc ngăn chặn, gỡ
bỏ các tài khoản, trang cộng đồng trên facebook, các kênh youtube của các cá
nhân, tổ chức phản động.
Các thông tin sai lệch, xuyên tạc, vu khống..., nhằm chia rẽ nội bộ, gây

hoài nghi trong cán bộ, đảng viên và các tầng lớp Nhân dân, kích động, biểu
tình, bạo loạn, địi đa ngun, đa đảng,… cứ lặp đi, lặp lại với tần số cao sẽ
gây hoang mang dư luận, Nhân dân mất niềm tin với chế độ, với Đảng, Nhà
nước, ảnh hưởng rất lớn đến sự tồn vong của quê hương, đất nước.
Tất cả vấn đề trên đặt ra u cầu cần có cơng trình nghiên cứu một cách
bài bản và có hệ thống về xử lý thông tin sai lệch, xuyên tạc trên mạng xã hội
ở nước ta nói chung và Bến Tre hiện nay nói riêng giai đoạn trước đại hội
Đảng bộ các cấp, để chỉ ra những ưu điểm, tồn tại, hạn chế, tìm ra nguyên
nhân, xây dựng các giải pháp nhận diện, xử lý góp phần ngăn chặn, xử lý, gỡ
bỏ thơng tin xấu độc, xây dựng môi trường mạng xã hội trong sạch, xây dựng
ý thức văn hóa của cộng đồng khi tham gia mạng xã hội nhằm giảm thiểu lệch
chuẩn văn hóa, suy đồi đạo đức, lối sống trong cán bộ, đảng viên và nhân dân;
xây dựng, bảo vệ chế độ, bảo vệ Đảng, Nhà nước ở góc nhìn quản lý Báo chí
truyền thơng. Xuất phát từ những mục tiêu trên, qua thời gian trăn trở, nghiên
cứu tác giả quyết định chọn đề tài nghiên cứu “Xử lý thông tin sai lệch,
xuyên tạc trên mạng xã hội giai đoạn trƣớc đại hội đảng bộ các cấp ở tỉnh
Bến Tre năm 2020 - góc nhìn từ quản lý báo chí, truyền thông” làm luận
văn tốt nghiệp thạc sĩ chuyên ngành Quản lý báo chí truyền thơng.
2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
2.1. Các sách, bài báo liên quan đến đề tài
Cơ sở Lý luận báo chí, Nhà xuất bản Thông tin và Truyền thông, PGS,
TS Nguyễn Văn Dững, cung cấp những kiến thức cơ bản, hệ thống về cơ sở lý


4
luận - thực tiễn báo chí truyền thơng, nhằm hình thành thế giới quan, phương
pháp luận và ý thức tự giác về nghề nghiệp báo chí; chức năng và nguyên tắc
cơ bản của hoạt động báo chí, truyền thơng.
Cuốn “Truyền thông - Lý thuyết và kỹ năng cơ bản”, PGS.TS Nguyễn
Văn Dững (chủ biên) - Đỗ Thị Thu Hằng (năm 2006), Nxb Lý luận chính trị,

Hà Nội, cung cấp kiến thức, lý luận quan trọng về truyền thông, kỹ năng trong
công tác truyền thông.
Cuốn “Phê phán các quan điểm sai trái, xuyên tạc và cuộc đấu tranh
chống suy thoái về tư tưởng, chính trị, những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự
chuyển hóa” về chính trị trong Đảng”, do Hội đồng Lý luận Trung ương biên
soạn, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia sự thật, năm 2017 cung cấp các bài
viết về nền tảng tư tưởng của Đảng, các giải pháp đấu tranh, ngăn chặn, xử lý
thông tin sai lệch, xuyên tạc của các thế lực thù địch.
Lê Minh Toàn (Chủ biên) năm 2009 “Quản lý Nhà nước về thông tin
và truyền thơng”, Nxb Chính trị Quốc gia Hà Nội, nội dung quyển sách cung
cấp cho tác giả các vấn đề quản lý nhà nước về báo chí, kiến thức cơ bản về
quản lý nhà nước về bưu chính, viễn thơng, công nghệ thông tin bao gồm: hệ
thống cơ quan quản lý; quản lý nhà nước về bưu chính, viễn thơng, công nghệ
thông tin, tầng số vô tuyến điện, internet, thanh tra và xử lý vi phạm về thông
tin truyền thông.
Tạp chí Lý luận Chính trị - Cơ quan nghiên cứu và ngơn luận khoa học
của Học viên Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh với nhiều bài viết về nền tảng
tư tưởng của Đảng (Chủ nghĩa Mác - Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh).
Giáo trình Quản trị khủng hoảng trong lĩnh vực báo chí truyền thơng,
PGS, TS Đỗ Thị Thu Hằng, cung cấp kiến thức cơ bản trong quản trị, xử lý
khủng hoảng thơng tin.
Cuốn “Báo chí và mạng xã hội” của TS. Đỗ Chí Nghĩa, TS. Đinh Thị
Thu Hằng, Nxb Lý luận Chính trị (năm 2014), giúp tác giả đi sâu tìm hiểu,


5
phân tích mối quan hệ giữa báo chí và mạng xã hội trong điều kiện cụ thể
ngày nay. Đồng thời, đề ra một số giải pháp cụ thể nhận diện và xác lập mối
quan hệ hài hòa, đúng đắn giữa báo chí và MXH, vận dụng tính năng của
MXH trong hoạt động báo chí.

Bài viết “Xử lý thơng tin sai lệch, xuyên tạc trên lĩnh vực tư tưởng lý
luận và văn học nghệ thuật ở Việt Nam chủ thể, mục tiêu và nguyên tắc cơ
bản”, PGS, TS Đỗ Thị Thu Hằng, đăng trên Tạp chí Thơng tin Khoa học lý
luận chính trị tháng 3 năm 2020 giúp tác giả tiếp cận, kế thừa các khái niệm
thông tin sai lệch, xuyên tạc làm cơ sở kiến thức thực hiện luận văn.
Đinh Thị Thúy Hằng (2015) “Liên kết giữa báo chí và mạng xã hội”
Tạp chí Lý luận Chính trị và Truyền thơng, số tháng 12/2015.
Bài viết “Hồn thiện pháp luật về quản lý nội dung thông tin mạng”,
TS. Phạm Thị Duyên Thảo, Khoa luật, Đại học Quốc gia Hà Nội; TS. Phan
Thị Lan Phương, Khoa luật, Đại học Quốc gia Hà Nội. Ngày đăng
01/01/2019, trên tạp chí Nghiên Cứu lập pháp, Viện nghiên cứu Lập pháp
thuộc Ủy ban Thường vụ Quốc hội cung cấp nhiều kiến thức xoay quanh một
số tồn tại của Luật An ninh mạng cần phải bổ sung, chấn chỉnh.
Văn bản Nghị quyết 35-NQ/TW ngày 22/10/2018 của Bộ Chính trị “Về
tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan
điểm sai trái, thù địch trong tình hình mới” đã cung cấp cho tác giả các nội
dung quan trọng về chủ trương, giải pháp bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng,
đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong giai đoạn hiện nay.
Học viện Báo chí và Tuyên truyền, Luận văn thạc sĩ “Quản lý báo chí,
truyền thơng tại tỉnh Phú Thọ nhằm xử lý thông tin sai lệch, xuyên tạc trên
mạng xã hội hiện nay” của tác giả Cao Thị Hương Giang (năm 2019).
Luận văn thạc sĩ báo chí học “Tác động của mạng xã hội đến giới trẻ”
của tác giả Bùi Thu Hoài (năm 2014), Trường ĐH Khoa học Xã hội và Nhân
văn, Hà Nội.


6
2.2. Các cuộc tọa đàm, hội nghị, hội thảo, luận văn liên quan đến đề tài
Tọa đàm “Những vấn đề cần tập trung đối với công tác xây dựng Đảng
nhiệm kỳ 2020 - 2025 trên lĩnh vực chính trị, tư tưởng, đạo đức” với nhiều

tham luận quan trọng, như: “Đấu tranh trên mặt trận tư tưởng, lý luận làm thất
bại mọi âm mưu, thủ đoạn, hoạt động chống phá của các thế lực thù địch trên
lĩnh vực tư tưởng, văn hóa và cơng tác giáo dục chính trị, tư tưởng, đạo đức”;
“Đấu tranh trên mặt trận tư tưởng, lý luận làm thất bại mọi âm mưu, thủ đoạn
hoạt động chống phá của các thế lực thù địch trên lĩnh vực tư tưởng, văn
hóa”; “Đấu tranh phịng, chống diễn biến hịa bình trên lĩnh vực tư tưởng văn
hóa trong lực lượng vũ trang Bến Tre”.
Hội nghị trao đổi kinh nghiệm hoạt động của lực lượng tham mưu, giúp
việc tham gia đấu tranh, phản bác thông tin sai lệch, xuyên tạc trên internet,
mạng xã hội của Ban Chỉ đạo 35 cấp tỉnh và tương đương năm 2019.
Hội nghị trao đổi kinh nghiệp hoạt động của lực lượng tham mưu, giúp
việc tham gia đấu tranh, phản bác thông tin sai lệch, xuyên tạc trên internet,
mạng xã hội của Ban Chỉ đạo 35 cấp tỉnh và tương đương năm 2020.
Các bài viết, tài liệu thể hiện nhiều khía cạnh khác nhau, nhưng đều
xoay quanh các kinh nghiệm, giải pháp xử lý thông tin sai lệch, xuyên tạc trên
mạng xã hội. Các tham luận tại các hội nghị, hội thảo tập trung các vấn đề:
“Một số kinh nghiệm ứng dụng cơng nghệ thơng tin, trí tuệ nhân tạo trong
phối hợp đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trên internet,
mạng xã hội”; “Nâng cao hiệu quả công tác phối hợp giữa các lực lượng
trong công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác quan
điểm sai trái thù địch”; “Đấu tranh với các nền tảng xuyên biên giới gỡ bỏ
thông tin sai lệch, xuyên tạc - thực trạng và giải pháp”; “Tác tiến thơng tin
và vai trị phối hợp, hiệp đồng giữa các lực lượng”; “Công tác phối hợp đấu
tranh, ngăn chặn hoạt động tán phát thông tin sai lệch, xuyên tạc, chống phá
Đảng, Nhà nước trên không gian mạng”; “Kinh nghiệm trong phát hiện, phối


7
hợp xử lý thông tin sai lệch, xuyên tạc trên không gian mạng; “Một số kinh
nghiệm rút ra từ thực tiễn hoạt động tuyên truyền, giáo dục, nâng cao nhận

thức chính trị cho cơng nhân dân lao động, góp phần bảo vệ nền tảng tư
tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong
tình hình mới”; “Công tác xây dựng, tổ chức hoạt động lực lượng bảo vệ nền
tảng tư tưởng của Đảng và đấu tranh, phản bác gỡ bỏ thông tin sai lệch,
xuyên tạc trên internet, mạng xã hội”,…
Kỷ yếu hội nghị trao đổi kinh nghiệm BCĐ 35 gồm các tham luận về
giải pháp, kinh nghiệm đấu tranh phản bác thông tin sai lệch, xuyên tạc trên
mạng xã hội.
2.3. Đánh giá chung
Từ trước đến nay, các cơng trình nghiên cứu, các bài báo khoa học, hội
thảo về xử lý thông tin sai lệch, xuyên tạc trên mạng xã hội có tổ chức. Tuy
nhiên, số lượng đề tài nghiên cứu, bài viết, hội thảo về việc xử lý thơng tin sai
lệch, xun tạc cịn tương đối khiêm tốn. Và đây cũng thường là những nội
dung “MẬT”, ít được cơng bố trên các phương tiện thơng tin đại chúng. Ít tài
liệu làm cơ sở tiếp cận, nghiên cứu, lĩnh hội và phát triển rộng hơn.
Phần lớn những cơng trình nghiên cứu đó thể hiện ở 5 lĩnh vực: 1.
Những giáo trình, bài viết chuyên sâu đề cập đến một số nội dung nghiên cứu
của đề tài xử lý thông tin sai lệch, xuyên tạc trên mạng xã hội. 2. Các cuộc hội
thảo, tọa đàm, hội nghị tổng kết, trao đổi kinh nghiệm xoay quanh vấn đề xử
lý thông tin sai lệch, xuyên tạc trên mạng xã hội. 3. Kiến thức được học tập và
các giáo trình về chun ngành quản lý báo chí truyền thơng. 4. Những luận
văn nghiên cứu về mạng xã hội. 5. Kinh nghiệm thực tế trong quá trình trực
tiếp thực hiện nhiệm vụ tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu
tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong tình hình mới.
Tuy nhiên, chưa có đề tài nào nghiên cứu sâu về “Xử lý thông tin sai
lệch, xuyên tạc trên mạng xã hội giai đoạn trước đại hội đảng bộ các cấp ở
tỉnh Bến Tre năm 2020 - từ góc nhìn quản lý báo chí truyền thơng”.


8

3. Mục tiêu, nhiệm vụ nghiên cứu
3.1. Mục tiêu nghiên cứu
Trên cơ sở khảo sát, tổng hợp, phân tích, rút ra một số nhận xét đánh
giá sự tiện ích của mạng xã hội; tác động tiêu cực của thông tin sai lệch,
xuyên tạc trên mạng xã hội để đề xuất các giải pháp xử lý thông tin sai lệch,
xuyên tạc trên mạng xã hội giai đoạn trước đại hội Đảng bộ các cấp ở tỉnh
Bến Tre năm 2020 - từ góc nhìn quản lý báo chí truyền thơng.
3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
Cơ sở lý luận và thực tiễn về thông tin sai lệch, xuyên tạc trên mạng xã
hội ở Bến Tre hiện nay.
Nghiên cứu, đánh giá thực trạng thông tin sai lệch, xuyên tạc trên mạng
xã hội giai đoạn trước đại hội Đảng bộ các cấp ở tỉnh Bến Tre năm 2020.
Đề xuất một số giải pháp xử lý thông tin sai lệch, xuyên tạc trên mạng
xã hội giai đoạn trước đại hội Đảng bộ các cấp ở tỉnh Bến Tre năm 2020 - từ
góc nhìn quản lý báo chí truyền thông”.
4. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu
4.1. Đối tượng nghiên cứu
Luận văn tập trung tìm hiểu cơ sở lý luận, thực tiễn, nhận dạng; thực
trạng và các giải pháp quản lý báo chí truyền thơng trong xử lý thông tin sai
lệch, xuyên tạc trên mạng xã hội trước đại hội Đảng bộ các cấp ở tỉnh Bến Tre
năm 2020 - từ góc nhìn quản lý báo chí truyền thông.
4.2. Phạm vi nghiên cứu
Luận văn tập trung nghiên cứu, khảo sát các trang mạng xã hội
youtube, facebook, zalo…, việc xử lý thông tin sai lệch, xuyên tạc trước đại
hội Đảng bộ các cấp trên địa bàn tỉnh Bến Tre. Thời gian khảo sát: năm 2020.
5. Cơ sở lý luận và phƣơng pháp nghiên cứu
5.1. Cơ sở lý luận
Luận văn nghiên cứu trên cơ sở quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lê nin,
tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về báo



9
chí, thơng tin và truyền thơng, lý thuyết khoa học của ngành báo chí học; cơ
sở lý luận báo chí; về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác
các quan điểm sai trái thù địch trong tình hình hiện nay; về cơng tác tun
giáo và quản lý báo chí, truyền thơng.
5.2. Phương pháp nghiên cứu
Luận văn sử dụng các phương pháp nghiên cứu sau
Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Nghiên cứu các nghị quyết, văn bản,
đường lối lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước trên
lĩnh vực báo chí truyền thơng, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng; luật báo
chí; luật an ninh mạng; hệ thống lý thuyết về báo chí truyền thơng, quản trị
khủng hoảng truyền thơng có liên quan đến đề tài được thể hiện qua các cơng
trình nghiên cứu trước đây; các bài báo khoa học, các bài luận tại các hội thảo
khoa học, tọa đàm, hội nghị trao đổi kinh nghiệm liên quan đến xử lý thơng
tin xấu độc trên mạng xã hội.
Phương pháp phân tích tổng hợp: Được sử dụng để phân tích và đánh
giá những ưu điểm, hạn chế tồn tại, nguyên nhân liên quan đến công tác xử lý
thông tin sai lệch, xuyên tạc trên mạng xã hội giai đoạn trước đại hội Đảng bộ
các cấp ở tỉnh Bến Tre trong năm 2020.
Phương pháp thống kê, tổng hợp: Được sử dụng để sắp xếp, tổng hợp
dữ liệu sơ cấp thu thập được một cách khoa học nhất, biến dữ liệu sơ cấp
thành dữ liệu thứ cấp phục vụ cho q trình phân tích thực trạng thông tin xấu
độc và xử lý thông tin sai lệch, xuyên tạc giai đoạn trước đại hội đảng bộ các
cấp ở tỉnh Bến Tre trong năm 2020.
Phương pháp phỏng vấn sâu: Phỏng vấn một số cán bộ lãnh đạo, quản
lý của Ban Tuyên giáo tỉnh ủy, Sở Thông tin và Truyền thông, Hội Nhà báo.
6. Ý nghĩa lý luận và giá trị thực tiễn của đề tài
6.1. Ý nghĩa lý luận
Luận văn làm rõ hơn về hậu quả, tác động tiêu cực của thông tin sai

lệch, xuyên tạc đến đại hội Đảng bộ các cấp, đến an ninh chính trị của địa


10
phương, an ninh quốc gia, cách thức nhận diện để đề ra các giải pháp xử lý
làm sạch môi trường thơng tin, báo chí nói chung và thơng tin mạng nói riêng
nhằm bảo vệ chế độ, bảo vệ Đảng, Nhà nước, bảo vệ người dân Bến Tre trước
các thông tin sai lệch, xuyên tạc.
Bổ sung thêm các khái niệm về thơng tin sai lệch, xun tạc, mơ hình
mới trong xử lý thông tin sai lệch, xuyên tạc trước đại hội Đảng bộ các cấp.
6.2. Giá trị thực tiễn
Luận văn có giá trị tham khảo về thực tiễn thông qua những cơ sở dữ
liệu xác thực, phân biệt, nhận diện các loại thông tin sai lệch, xuyên tạc, tác
động tiêu cực gây ra hậu quả khó lường, ảnh hưởng đến sự an nguy của quốc
gia, dân tộc.
Nâng cao vai trò trách nhiệm của các cơ quan quản lý báo chí truyền
thơng đối với các thông tin sai lệch, xuyên tạc.
Cung cấp thêm nhiều giải pháp xử lý thông tin sai lệch, xuyên tạc trên
mạng xã hội.
Áp dụng, đưa vào thực tế kịch bản xử lý thông tin sai lệch, xuyên tạc
trên địa bàn tỉnh trước đại hội Đảng bộ các cấp, từ đó, các cấp ủy có chủ
trương, cơ chế chính sách, chỉ đạo, triển khai xử lý thông tin sai lệch, xuyên
tạctại các địa phương, đơn vị.
7. Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, phụ lục, luận văn
được bố cục thành 3 chương, 9 tiết.
Chƣơng 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về xử lý thông tin sai lệch, xuyên
tạc trên mạng xã hội.
Chƣơng 2: Thực trạng xử lý thông tin sai lệch, xuyên tạc trên mạng xã
hội giai đoạn trước đại hội Đảng bộ các cấp ở tỉnh Bến Tre năm 2020.

Chƣơng 3: Giải pháp xử lý thông tin sai lệch, xuyên tạc trên mạng xã
hội giai đoạn trước đại hội Đảng bộ các cấp ở tỉnh Bến Tre năm 2020.


11
Chƣơng 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VẤN ĐỀ QUẢN LÝ BÁO CHÍ TRUYỀN THƠNG
TRONG XỬ LÝ THƠNG TIN SAI LỆCH, XUYÊN TẠC
TRÊN MẠNG XÃ HỘI
1.1. Một số khái niệm
1.1.1. Thông tin
Xã hội ngày càng phát triển, con người ngày càng văn minh thì thơng tin
trao đổi, giao tiếp là nhu cầu ngày càng cao trong cuộc sống. Mặt khác, khả
năng giao tiếp của con người và xã hội là một trong những chỉ báo cơ bản và
quan trọng nhất đánh giá trình độ phát triển của xã hội. Thơng tin có khả năng
cải thiện diện mạo văn hóa, tính cách, cách hành xử của con người và xã hội.
Để đáp ứng, thỏa mãn nhu cầu thông tin, giao tiếp của con người vì sự
tiến bộ và phát triển bền vững của xã hội, nhiều quốc gia đã ban hành các văn
bản luật và các hành lang pháp lý bảo đảm quyền được thông tin, quyền được
biết của công dân. Quốc hội khóa XIII nước Cộng hịa xã hội chủ nghĩa Việt
Nam, ngày 04/3/2016 đã thông qua Luật Tiếp cận thông tin, bắt đầu có hiệu
lực từ tháng 7/2018. Đó là bước tiến của Việt Nam trong q trình dân chủ
hóa đời sống xã hội.
Thông tin là nhu cầu không thể thể thiếu, là nhu cầu phát triển của con
người và xã hội, đồng thời là động lực của sự phát triển. Ngày nay, trong cuộc
đấu tranh chính trị - tư tưởng càng phức tạp, kinh tế thị trường càng phát triển
thì tính chất thơng tin cũng ngày càng đa đạng và phức tạp.
Thơng tin có vai trị vơ cùng quan trọng trong cuộc đấu tranh chính trị tư tưởng, sự phát triển kinh tế, khoa học và cơng nghệ, góp phần hình thành
diện mạo văn hóa quốc gia cũng như nhân cách mỗi con người. Thông tin
ngày càng đi sâu vào đời thường, đi sâu vào mọi lĩnh vực của cuộc sống cá

nhân và cộng đồng.


12
Một nhà nghiên cứu nổi tiếng người Mỹ tên là Jost cho rằng: “Con
người ta khi sinh ra đã sẵn có cơ quan cấu âm, có thể phát ra âm thanh để trao
đổi thơng tin và cơ quan thính giác để tiếp nhận thông tin. Hai cơ quan này
không chỉ có mặt cùng chúng ta lúc sinh ra mà cịn đi cùng ta suốt cuộc đời,
phát huy khả năng và tác dụng của mình. Bản chất con người mang lại một sự
hiếu kỳ vơ hạn, nó tạo nên lịng quan tâm bất diệt với mọi sự vật, hiện tượng
xảy ra xung quanh.Ví dụ các hành động cử chỉ của người khác, với những sự
vật, hiện tượng và sự vật của thế giới tự nhiên, hay với những chuyện xảy ra
với mọi người bất kể có quen biết hay khơng,…”.
Cho thấy, nhu cầu nắm thông tin của con người là bản năng, là ham
thích. Nhu cầu thơng tin, cũng như đời sống tinh thần của con người, là nhu
cầu thiết yếu, chính đáng, khơng chấp nhận sự đơn điệu, nghèo nàn. Tính phong
phú và đa đạng của thơng tin bắt nguồn từ cuộc sống mn màu, mn vẻ. Đó
cũng chính là nhu cầu, mong đợi, tâm lý và thị hiếu tiếp nhận của con người.
Chúng ta đang sống trong giai đoạn mà thông tin luôn được sự quan
tâm mọi lúc, mọi nơi, trong cả các lĩnh vực đời sống xã hội, thông tin là
nguồn lực, là động lực của sự phát triển, thơng tin là lợi nhuận,… Có rất
nhiều cách hiểu về thông tin. Kể cả các từ điển cũng không thể nhất quán,
thống nhất một định nghĩa. Ví dụ như từ điển Oxford English Dictionary thì
cho rằng thơng tin là điều mà người ta đánh giá hoặc nói đến; là tri thức, tin
tức trong khi một số từ điển khác thì đơn giản đồng nhất thơng tin với kiến
thức - Thông tin là điều mà người ta biết, hoặc thông tin là sự chuyển giao tri
thức làm tăng thêm sự hiểu biết của con người,… Trong khi cuốn “Bùng nổ
truyền thơng”, cho rằng, thuật ngữ thơng tin có thể hiểu theo hai hướng nghĩa:
Nghĩa đầu tiên, thơng tin là nói về một hành động cụ thể từ đó tạo ra một hình
dạng; nghĩa thứ hai, thơng tin là nói về sự truyền đạt một ý tưởng, một khái

niệm hay một biểu tượng. Hai hướng hiểu nghĩa này cùng tồn tại, một hướng
vào sự tạo lập cụ thể, một hướng vào sự tạo lập kiến thức và truyền đạt. Tuy
nhiên, cùng sự phát triển của xã hội, khái niệm thông tin cũng phát triển theo.


13
Nếu hiểu theo nghĩa thông thường, thông tin là tất cả các sự vật, hiện
tượng, sự kiện, sự việc, ý tưởng, phán đoán nhằm tăng thêm sự hiểu biết của
con người và được hình thành trong quá trình giao tiếp, trong cuộc sống,
chúng ta có thể nhận thơng tin trực tiếp từ người khác thông qua nhiều kênh
như: các phương tiện thông tin đại chúng, mạng xã hội, các kênh truyền
thông, từ các ngân hàng dữ liệu hoặc từ tất cả các hiện tượng quan sát được
trong môi trường xung quanh.
Theo quan điểm triết học, thông tin là sự phản ánh của tự nhiên và xã
hội bằng từ ngữ, tiếng nói, ký hiệu, hình ảnh,… hay nói rộng hơn bằng tất cả
các phương tiện tác động lên các giác quan của con người. Khi khoa học công
nghệ ngày càng phát triển, trên từng lĩnh vực khoa học riêng, thuật ngữ thơng
tin cũng có nhiều cách hiểu khác nhau. Có thể kể: Trong lĩnh vực viễn thông,
thông tin là tất cả hoạt động nhằm mục đích nhằm chuyển tải, đảm bảo tính
chính xác của các thơng điệp. Trong lĩnh vực truyền thông đại chúng, thông
tin hoạt động dựa trên nội dung các thông điệp, đặc biệt là khi tiếp xúc với
công chúng. Trong lĩnh vực báo chí, thơng tin. Trong lĩnh vực báo chí, thơng
tin được dùng để miêu tả các sự kiện, câu chuyện, bằng chứng của một sự
việc, hoặc nhiều sự kiện liên kết thành.
Như vậy, thông tin là sự thơng báo, trao đổi, giải thích về một đối
tượng cụ thể nào đó và được thể hiện thơng qua các dạng tín hiệu như âm
thanh, chữ số, chữ viết… nhằm mang lại một sự hiểu biết nào đó cho đối
tượng nhận tin. Hay nói cách khác, thơng tin là tất cả các sự vật, hiện tượng,
các sự việc, sự kiện, ý tưởng, phán đoán làm tăng sự hiểu biết của con người
được hình thành trong quá trình giao tiếp hoặc thông qua các phương tiên

thông tin đại chúng, ngân hàng dữ liệu, hoặc từ tất cả các hiện tượng quan sát
được trong môi trường xung quanh.
Hiện nay, việc ra đời mạng thơng tin tồn cầu internet với những dạng
thức tồn tại cụ thể của nó trên mạng xã hội (facebook, fanpage, zalo,


14
youtube,…) đã làm thay đổi căn bản khả năng đáp ứng nhu cầu thông tin đa
dạng của con người. Trong xã hội mà MXH phát triển vũ bão như hiện nay,
con người được tiếp cận thông tin tăng lên gấp bội, trong đó nhiều thơng thật
giả lẫn lộn. Song song đó, sự “lệch chuẩn” trong tâm lý tiếp nhận làm sai lệch
các chuẩn mực giá trị của thông tin, thông tin được hiểu lệch, sai bản chất, vấn
đề đặt ra trong công tác tư tưởng là phải xử lý, giải quyết, định hướng để thơng
tin theo chiều hướng tích cực tránh gây ra cuộc “khủng hoảng” thông tin.
1.1.2. Thông tin sai lệch, xun tạc
Thơng tin sai lệch, có thể hiểu là thơng tin giả, có nội dung sai sự thật,
hoặc khơng chính xác, hoặc chỉ phản ánh một khía cạnh nào đó mang tính
phiến diện, đơn chiều, lệch lạc về sự việc, hiện tượng hoặc q trình xã hội.
Thơng tin sai lệch nhằm dẫn người tiếp cận thông tin đến những nhận thức sai
lầm và những hành động có hại, tiêu cực.
Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đỗ Thị Thu Hằng: Thông tin xuyên tạc là
thông tin không đúng sự thật và chủ thể truyền thông bao gồm người sáng tác
thông điệp và người phát tán thông tin biết rõ điều này nhưng đã cố ý nói dối
hoặc bịa đặt có chủ đích nhằm vào các đối tượng với mục tiêu xác định. Chủ
thể sáng tác thông điệp và phát tán thơng tin xun tạc đã thêm thắt, thổi
phịng, bóp méo, bịa đặt; làm cho người tiếp nhận thông tin hoàn toàn hiểu sai
bản chất của sự vật, hiện tượng. (Nguồn: Bài viết “Xử lý thông tin sai lệch,
xuyên tạc trên lĩnh vực tư tưởng, lý luận và văn học nghệ thuật ở Việt Nam,
chủ thể, mục tiêu và nguyên tắc cơ bản” của PSG.TS Đỗ Thị Thu Hằng, đăng
trên Tạp chí Thơng tin Khoa học lý luận chính trị, số tháng 3 năm 2020).

Đây là loại thông tin sử dụng lập luận để bóp méo, lừa đảo, xuyên tạc
một cách có chủ đích nhằm mục đích đánh lừa người tiếp nhận, đẩy họ vào
tình thế bất lợi. Những thơng tin này thường dễ thấy ở những trường hợp cố
tình phát ngơn sai sự thật giải thích sai các vấn đề, sự kiện, sự vật,... để đưa ra
những lập luận xuyên tạc thường là sai lệch giữa bản chất với hiện tượng,


15
giữa cái lớn, tổng thể và cái nhỏ, cái chi tiết, giữa tính chất chung với những
biểu hiện sai lệch trong những thời điểm có thể.
Từ những thơng tin trên, chúng ta có thể đúc kết lại: Thơng tin xun
tạc là thông tin mập mờ, phiến diện, lệch lạc; thông tin đã được thêm thắt,
thổi phồng, bóp méo, bịa đặt khiến người tiếp nhận thông tin hiểu nhầm, hiểu
sai bản chất của các sự vật, hiện tượng. Thông tin xuyên tạc dễ dàng được tạo
ra, lan truyền, gây ra nhiều tiêu cực xã hội khó có thể lường trước.
1.1.3. Mạng xã hội
MXH là một khái niệm xuất hiện đầu tiên trong lĩnh vực xã hội học,
dùng để gọi toàn thể những cá nhân, tổ chức được kết nối với nhau bởi những
tương tác xã hội thường xuyên.
Vào cuối năm 1990, MXH xuất hiện trên internet như những dịch vụ,
bắt đầu từ Mỹ và trở thành một hiện tượng toàn cầu. Sự xuất hiện của những
dịch vụ này gắn liền với sự phát triển của công nghệ và kỹ thuật số ngày càng
cho phép những người sử dụng có thể tương tác nhanh hơn, tác động lẫn nhau
một cách mạnh mẽ hơn. Sự ra đời của một số hình thái mạng xã hội như:
blog, Twitter, Facebook, Zalo…
Mạng xã hội có thể hiểu một nền tảng trực tuyến, hay một trang web,
một chương trình sử dụng cơng nghệ số giúp những cá nhân, nhóm cá nhân dễ
dàng kết nối để gặp gỡ, chia sẻ, tương tác, thể hiện tình cảm, cập nhật thông
tin với nhau.
Nhờ nền tảng internet và kỹ thuật số mà các chức năng và ứng dụng

của mạng xã hội được người dùng sử dụng vào việc riêng. Thế nhưng, từ lẽ
đó, việc sử dụng mạng xã hội vào việc không tốt đã gây ảnh hưởng rất lớn
đến an ninh truyền thông, làm cho sự xâm nhập và gây nên nhiều tổn thất cho
nơi mà người dùng muốn đạt được mục đích.
Theo thống kê của cơ quan chức năng Nhà nước Việt Nam: Số lượng
người dùng internet ở Việt Nam năm 2020 là 68,17 triệu người, tăng 6,2 triệu


16
người so với năm 2019 (tăng đến 10%); có hơn 145 triệu thiết bị di động được
kết nối với internet, bình quân mỗi người dùng 2,1 thiết bị di động và có hơn
65 triệu người dùng các mạng xã hội: Facebook, Youtube, Zalo, FB
Messenger, Instagram, Tiktok, Twitter, Skype, Viber, Printest, Line, Linkedin,
Wechat, Whatsapp, Twitch, Snapchat (theo thứ tự từ cao đến thấp). Thời gian
mỗi người sử dụng Internet một ngày trung bình là 6 giờ 30 phút, chiếm hơn 1/4
thời gian trong ngày, cụ thể: 95% người dùng Internet để xem video trực tuyến,
73% nghe nhạc trực tuyến, 57% xem vlog, 46% nghe radio và 33% nghe
podcast (Nguồn: báo cáo của Vietnam Digital Advertising 2019).
* Mạng xã hội Youtube: Là một trang web chia sẻ video của Google.
Theo thống kê của Bộ Thông tin và Truyền thông, đến đầu năm 2019, kênh
Youtube đã đạt mốc 5,86 tỷ lượt xem trên một video (Despacito) và con số
này sẽ vượt hơn nữa. Theo thống kê, hiện nay Việt Nam có khoảng 45 triệu
xem và nghe youtube; là một trong những trang web được người dùng truy
cập và chia sẻ nhiều nhất. Youtube có q nhiều tiện ích nên được nhiều
người sử dụng, không chỉ là một trang mạng xã hội, Youtube đây cịn là cơng
cụ tìm kiếm nhiều thứ liên quan đến phim ảnh, ca nhạc, thời sự,…
Tại nước ta, đến cuối năm 2020 có khoảng 120.000 người Việt đã đăng
ký tạo kênh Youtube, trong đó có khoảng 15.000 trang có thu tiền từ quảng
cáo, khoảng 350 trang, kênh có hàng triệu người theo dõi. Để đăng ký kênh,
kiếm tiền từ Youtube, mỗi trang chỉ đạt ít nhất 4.000 giờ xem trong 12 tháng

gần nhất cho tồn bộ video, có 1.000 subscriber, đạt 10.000 lượt xem “thật”
không phải lượt xem ảo. Như vậy việc kiếm tiền từ Youtube khá dễ dàng và
công việc này có thể đem lại thu nhập, có nhiều người thành công, với số tiền
kiếm được từ Youtube khá cao, làm cho nhiều người đăng ký, lập kênh, tạo
nhiều video để chia sẻ. Điều này, gây ra nhiều khó khăn trong công tác quản
lý, khảo tất cả các video trên kênh Youtube do người Việt Nam tạo (Nguồn
Báo cáo Bộ Thông tin và Truyền thông năm 2020).


17
* Mạng xã hội Facebook: Là một dịch vụ MXH truy cập miễn phí do
Mark Zuckerberg sáng lập. Mục đích của MXH này giúp người dùng có thể
tham gia mạng lưới được tổ chức theo thành phố, nơi làm việc, trường học và
khu vực để liên kết và giao tiếp với nhau. Cộng đồng mạng có thể kết bạn và
gửi tin nhắn với nhau; người dùng có thể cập nhật hồ sơ cá nhân để thông báo
cho bạn bè. Đặc biệt, khi sử dụng Facebook, người dùng có thể cập nhật trạng
thái cảm xúc và nói lên suy nghĩ của mình. Vì thế, Facebook đã trở thành
MXH phổ biến nhất hiện nay.
MXH Facebook ra đời và có mặt tại Việt Nam từ năm 2004, hiện tại
nước ta có khoảng 65 triệu người sử dụng facebook ở nhiều độ tuổi khác
nhau, cao thứ 7 thế giới. Đây là một trong những bước phát triển của phương
tiện truyền thơng mới, vì nó đã mang nhiều tiện ích, đáp ứng mục đích, nhu
cầu đa dạng của từng cá nhân, nhóm cá nhân liên quan đến công việc, học tập,
mua bán, kinh doanh. Đặc biệt nó khơng bị giới hạn về khơng gian, thời gian
và với chi phí rẻ nhất có khả năng mở rộng và thiết lập các hệ thống, cơ sở
giao tiếp, thơng tin nhanh chóng. Bên cạnh đó, MXH trở thành kênh giải trí
hồn hảo, là khơng gian lý tưởng để giới trẻ giải tỏa áp lực trước sự hối hả và
nhiều điều mà họ phải đối mặt trong cuộc sống hàng ngày. Với tiện ích, MXH
đang trở thành nhu cầu không thể thiếu trong đời sống của con người hiện
nay. Tuy nhiên, Facebook cũng tồn tại nhiều hạn chế, đó là, giảm tương tác

giữa người với người; làm mọi điều chỉ để gây chú ý; làm xao nhãng mục tiêu
cá nhân; tăng nguy cơ trầm cảm; giết chết sự sáng tạo. Việc sử dụng mạng xã
hội Facebook mang đến lợi ích hay đem lại tác hại phụ thuộc vào cách sử
dụng của từng cá nhân.
* Mạng xã hội Zalo
Zalo nổi lên trong thời gian gần đây (2012) như là một hiện tượng của
làng ứng dụng Việt. Zalo "khởi thủy" là OTT - ứng dụng gọi điện, nhắn tin
miễn phí (tương tự như Viber, WhatsApp, Line, Kakao Talk, Mocha…) được


18
VNG (Cơng ty Tập đồn Game Việt Nam) ra mắt lần đầu tiên vào tháng
8/2012 (bản thử nghiệm) và 4 tháng sau ra bản chính thức. Zalo là từ kết hợp
của Zing và Alo (dùng để chào nhau khi nghe máy ở Việt Nam). Trước đó,
cơng ty định đặt tên ứng dụng là Zing Talk, nhưng cuốicùng chọn tên Zalo, vì
muốn đây thực sự là một bước khởi đầu mới.
Zalo cung cấp cho người dùng nhiều tính năng, từ cơ bản đến nâng cao,
như: Nhắn tin miễn phí với tốc độ nhanh, tính ổn định cao; tương thích với
các nền tảng iOS, Windows Phone, Android; có tính năng liên kết không giới
hạn với các trang MXH hàng chiếm số đông người dùng như Facebook, Zing
Me.Zing….; đây là sản phẩm phù hợp dành cho người Việt, từ phần nội dung
đến thiết kế và giao diện; zalo ln có các bản cập nhật mới, hỗ trợ xử lý lỗi
và bổ sung nhiều tính năng.
Theo thống kê và cơng bố của Viện Chiến lược Thông tin và Truyền
thông (Bộ Thông tin và Truyền thơng) đầu năm 2019 Zalo có gần 47 triệu
người Việt Nam tin dùng, thời gian sử dụng trung bình 2,12 giờ/ngày. Nếu
tính kết quả chi tiết, hiện nay, mỗi ngày, người sử dụng zalo đã gửi và nhận
gần 1 tỷ tin nhắn, trên 50 triệu phút gọi và 45 triệu ảnh trên Zalo. Tại Việt
Nam, thời gian sử dụng zalo trung bình 3,55 giờ/ngày với 60 triệu người
dùng; Youtube là 2,65 giờ/ngày với 50 triệu người dùng. Tuy nhiên, thông tin

của Zalo cho biết, ứng dụng zalo đã đạt trên 100 triệu người sử dụng, vượt cả
Facebook. (Nguồn: ADSOTA - Cơng ty quảng cáo chính thức của Facebook
tại Việt Nam).
1.1.4. Thông tin sai lệch, xuyên tạc trên mạng xã hội
Hiện nay, cộng đồng mạng ở Việt Nam nói riêng và các trang MXH,
diễn đàn nói chung có nhiều nhóm hoặc một bộ phận người sử dụng mạng xã
hội có xu thế chủ động trơng chờ nhằm mục đích chia sẻ những thông tin tiêu
cực, dù là thông tin nhỏ nhất. Song song đó, vẫn có một nhóm người mong
muốn tiếp cận, nắm bắt, chia sẻ và tán phát các thông tin sai lệch, xuyên tạc