05 viem nao y4 2017
Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (4.19 MB, 82 trang )
VIÊM NÃO SIÊU VI
ThS. BS Du Trọng Đức
Bộ môn Nhiễm
Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch
NỘI DUNG
1. Phân biệt được viêm não, viêm não hậu
nhiễm trùng và bệnh lí não
2. Liệt kê được tác nhân gây viêm não
thường gặp tại Việt Nam
3. Mô tả sinh bệnh học của viêm não
4. Mô tả biểu hiện lâm sàng và dịch não tủy
của viêm não
5. Trình bày xét nghiệm chẩn đốn xác
định tác nhân gây viêm não
6. Trình bày nguyên tắc điều trị viêm não
7. Trình bày phương pháp dự phòng viêm
não
ĐỊNH NGHĨA (1)
• Viêm não (Encephalitis)
Q trình viêm của nhu mô não
Bằng chứng LS/CLS rối loạn chức năng thần
kinh
• Viêm não: xác định bằng MƠ HỌC
• Có thể đi kèm:
Phản ứng màng não (Viêm não-màng não)
Viêm tủy sống (Viêm não tủy)
Viêm rễ thần kinh
• Viêm não siêu vi (Viral encephalitis)
ĐỊNH NGHĨA (2)
• Cần phân biệt với BỆNH LÍ NÃO
(Encephalopathy)
Rối loạn chức năng não lan tỏa Và
KHÔNG kèm theo VIÊM
• Ví dụ như:
Bệnh não gan
Hơn mê do tăng/hạ đường huyết
…
ĐỊNH NGHĨA (3)
Mandell, Douglas, and Bennett’s Principles and Practice of Infectious diseases, 8th
edition, 2015
PHÂN LOẠI (1)
1.Theo thời gian
Viêm não siêu vi cấp tính: khởi phát < 7
ngày
Viêm não siêu vi bán cấp: > 1 tuần vài
tháng
2. Theo sinh lí bệnh
Viêm não nguyên phát (primary
encephalitis)
Viêm não hậu nhiễm trùng (post
encephalitis, parainfectious encephalitis)
=> Khái niệm mới: Viêm não tự miễn(autoimmune encephalitis)
PHÂN LOẠI (2)
Viêm não
nguyên phát
Virus xâm nhập vào Có bằng chứng
hệ thần kinh TW
Giải phẫu bệnh
Khởi phát
Tế bào thần kinh
bị hủy hoại
Viêm não hậu
nhiễm trùng
Khơng có bằng
chứng
Phá hủy vỏ bao
myelin của sợi trục
thần kinh
Cấp tính, thường Xảy ra sau một
cùng lúc virus xâm bệnh lí nhiễm trùng
nhập vào cơ thể
hoặc sau chích
ngừa (thường sau
1-4 tuần)
PHÂN LOẠI (3)
Mandell, Douglas, and Bennett’s
Principles and Practice of Infectious
diseases, 8th edition, 2015
PHÂN LOẠI (4)
Viêm não Herpes simplex
Viêm não sau quai bị (ADEM)
NGUYÊN NHÂN (1)
1.Nhiễm trùng
NGUYÊN NHÂN (2)
2. Không nhiễm trùng
Miễn dịch (Viêm não tự miễn)
Cận ung thư (paraneoplastic limbic
encephalitis)
Bệnh lý collagen (Lupus…)
=> Trọng tâm của bài giảng: Viêm
não cấp do siêu vi
TÁC NHÂN GÂY VIÊM NÃO SIÊU VI (2)
Solomon T. et al. Viral encephalitis: a clinician’s guide. Practical Neurology. 2007;7:288-305
TÁC NHÂN GÂY VIÊM NÃO SIÊU VI(2)
Solomon T. et al. Viral encephalitis: a clinician’s guide. Practical Neurology. 2007;7:288-305
TẠI VIỆT NAM…
VIÊM NÃO NHẬT BẢN (1)
Solomon T. Flavivirus encephalitis. N Engl J Med. 2004;351(4):370-378
VIÊM NÃO NHẬT BẢN (2)
Yen N.T. et al. Surveillance for Japanese encephalitis in Vietnam, 1998-2007.
Am.J.Trop.Med.Hyg. 2010;83(4):816-819
VIÊM NÃO NHẬT BẢN (3)
BỆNH TAY CHÂN MIỆNG
Tu P.V. et al. Epidemiologic and Virologic
Investigation of Hand, Foot, and Mouth
Disease, Southern Vietnam, 2005. Emerging
Infectious Diseases. 2007;13(11):1733-1741
TÌNH HÌNH BỆNH DẠI
Nguồn: Viện vệ sinh dịch tễ trung ương (NIHE)
TÁC NHÂN GÂY VIÊM NÃO TẠI VIỆT NAM
100%
90%
80%
70%
60%
50%
40%
30%
20%
10%
0%
<1
1-5
6-9
10-14
15-30
(n=31) (n=133) (n=67) (n=60) (n=56)
VNNB
Enteroviruses
HSV
31-45
(n=25)
Dengue
46-59
(n=13)
>=60 Mẫu NC
(n=8) (n=393)
Không xác định
Nghia H.D.T. et al. Aetiologies of Central Nervous System Infection in Viet Nam: A Prospective
Provincial Hospital-Based Descriptive Surveillance Study. PLoS ONE 7(5): e37825.
DỊCH TỄ HỌC (1)
1. Tỉ suất mới mắc (incidence)
Hoa Kỳ: 7,3 ± 0,2/100.000 dân (2000-2010)
Thế giới: 3,5-7,4 trường hợp/100.000 dân
Việt Nam:
Mắc: 0,96/100.000 dân (Niên giám thống kê y tế-2013)
Chết: 0,01/100.000 dân
Tỉ suất mới mắc viêm não ở Việt Nam thấp hơn so với thế
giới???
2. Giới
- Tỉ lệ nam/nữ: 1,3/1 1,4/1
DỊCH TỄ HỌC (2)
3. Tuổi
Có thể ở mọi lứa tuổi
Thường gặp ở trẻ em và người già
Nhóm tuổi ưu thế có thể khác nhau tùy theo virus
Viêm não do Enterovirus: thường trẻ < 5 tuổi
Viêm não Nhật Bản: trẻ 1-15 tuổi
Viêm não Herpes simplex: 2/3 các ca >30 tuổi
DỊCH TỄ HỌC (3)
4. Phân bố theo mùa
- Viêm não do Herpes simplex: rải rác quanh năm
DỊCH TỄ HỌC (4)
- Viêm não do Arbovirus và Enterovirus: phân bố theo
mùa
DỊCH TỄ HỌC VIÊM NÃO NB Ở VIỆT NAM
Solomon T. et al. Japanese encephalitis. J Neurol Neurosurg Psychiatry. 2000;68:405–415
