03 định nghĩa sepsis
Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (3.83 MB, 32 trang )
ĐỊNH NGHĨA SEPSIS V3.0
CUỘC HÔN NHÂN “GƯỢNG ÉP”
SEPSIS-SIRS
CHẤM DỨT SAU ¼ THẾ KỶ?
TS.BSHồĐặngTrungNghĩa
BMNhiễm
ĐạihọcYkhoaPhạmNgọcThạch
SEPSIS LÀ GÌ?
• Thuậtngữ“sepsis”(σηψις):
• HyLạpcổđại:mơtảqtrìnhphânhủy
(decomposiYon/putrefacYon)
• Yhọchiệnđại(TKXX):
• Nhiềuthuậtngữ:infec&on,bacteremia,
sepsis,sep&cemia,sep&csyndrome,sep&c
shock.
• Hậuquả:
• Khơngsosánhđượckếtquảcácthử
nghiệmlâmsàng
• Sửdụngthuậtngữsepsischocảcáctrạng
tháiviêmkhơngliênquannhiễmtrùng
• HiểulầmgiữaBSlâmsàngvànhànghiên
cứu
SEPSIS “KẾT HƠN” VỚI SIRS
(SEPSIS V1.0)
HộinghịđồngthuậncủaACCP/SCCM1991
• 08/1991tạiNorthbrook,Illinois,Mỹ
• Đềxuấtthuậtngữmới:“SIRS”,“MODS”
• Đềxuấtbỏ“sepTcemia”,“sepsissyndrome”
• SEPSIS=SIRSdonhiễmtrùng
(đápứngviêmđ/vnhiễmtrùng)
• SEVERESEPSIS=SEPSISàRLchứcnăngcơquan
• SEPTICSHOCK=TụtHAliênquansepsiskhơng
đápứngbùdịch
RogerC.Bone
(1941-1997)
NHỮNG ƯU NHƯỢC ĐIỂM CỦA ĐỊNH NGHĨA SEPSIS V1.0
Ưuđiểm
Hạnchế
• Dễsửdụng:lâmsàngvànghiêncứu • Độđặchiệukém
• Độnhạycao
• Cảmlạnhàsepsis!?
• Giúpchẩnđốnsớmàcanthiệp
sớmàcảithiệndựhậu
• Hoạtđộngthểlựcàsepsis!?
à01/1992–05/2002:800bàibáo
khoahọccódùngSIRS
• …
• Khóxácđịnhranhgiớigiữa“nhiễm
trùng”và“nhiễmtrùnghuyết”
• “nhiễmtrùng”cóthểcómộtítđápứngcủa
kýchủ
• “nhiễmtrùnghuyết”ởngườigià,trẻsơ
sinh,ngườisuygiảmmiễndịchcóthể
khơngcóđápứngcủakýchủ
• “ColonizaYon”:khơngcóđápứngcủaký
chủ
• SIRSqnhạy
• 2/3bệnhnhânnhậpICUvàmộttỷlệđáng
kểbệnhnhânkhoathườngcóSIRS
• SIRSkhơnggiúphiểubiếtSLB
• Chạybộ,cảmcúmàSIRS...
• “CriYcalillpaYents”=“SIRSpaYents”
• SIRSkhơnghỗtrợthửnghiệmlâm
sàng
• SIRSqnhạyvàkémđặchiệu
• Cầnthêm1sốuchuẩnchọnlựakhác
dựatrênđộnặngcủabệnh...
• SIRSkhơnghỗtrợtrongthựchành
lâmsàng
• TrongICU,SIRSquáphổbiếnàmấtý
nghĩalâmsàng
DEARSIRS,I'MAFRAIDWEDON'TNEEDYOU
• 114/529(22%)BShồisứcvà26/529
(5%)BSchunkhoakhácsửdụng
địnhnghĩa1991(V1.0)
• 71%trảlờikhơngcóđịnhnghĩa
thốngnhất
ĐỊNH NGHĨA SEPSIS V2.0
• MụcTêu:
• Xemlạiđiểmmạnhvàđiểmhạnchếcủađịnh
nghĩaNTHvàcác•nhtrạngliênquan
• Xácđịnhcácgiảiphápcảithiệnđịnhnghĩa
NTH
• Tìmcácphươngphápxácđịnhđộchínhxác,
độYncậyvà/hoặcứngdụngtrênlâmsàng
củachẩnđốnNTH
• Kếtquảhộinghị:
• SIRScóđộđặchiệuthấp
• Bổsungmộtdanhsáchcáctriệuchứngđáp
ứngviêmtồnthânđốivớinhiễmtrùng
(Lưuý:khơngcódấuhiệunàođặchiệucho
NTH)
• Vẫngiữkháiniêmsepsis,severesepsisvà
sepYcshock
CÁC HẠN CHẾ CỦA ĐỊNH NGHĨA SEPSIS
(NHIỄM TRÙNG HUYẾT)
ĐịnhnghĩaV1.0(1991)
• NTH=SIRS+NHIỄMTRÙNG
•
Qnhạynhưngđộđặchiệuthấp
•
NhiềubệnhcảnhgiốngNTHnhưngkhơngdonhiễm
trùng
•
Gần90%bệnhnhânnhậpICUcóSIRS;
SIRS=Sốt+BCmáutăng=NHIỄMTRÙNG
àNTH=NHIỄMTRÙNG!
•
NTHkhơngchỉlàđápứngYềnviêmđốivớinhiễm
trùng
•
TầnsuấtNTHgiatăngcóthểdo•nhtrạng“nhiễu”
báocáo
•
“Thổiphồng”;NTH=Nhiễmtrùng...
•
Chitrảbảohiểm
ĐịnhnghĩaV2.0(2001)
• VẫngiữkháiniệmNTHvàSIRSnhưV1.0
• Bổsungdanhsáchcáctriệuchứngvàxét
nghiệm
• Khónhớ
• KhơngcóbiểuhiệnnàođặchiệuchoNTH
Hospitalizations for Which Certain Infection Codes Were Listed
as a Primary Diagnosis, 2003–2011.
RHEE C ET AL. N ENGL J MED 2014;370:1673-1676.
ĐỊNH NGHĨA SEPSIS V3.0
• 19chungia(ESICM/SCCM)
• 01/2014-01/2015
• MụcTêu:
• TiêuchíxâydựngTêuchuẩnlâmsàngNTH:
• BaogồmcácthànhphầncấuthànhnênNTH
(nhiễmtrùng,đápứngkýchủvàrốiloạnchức
năngcơquan)
• PhânbiệtNTHvànhiễmtrùngkhơngbiếnchứng
• ngin
ã Cpnhtnhngha
ã Sncú
ã Csxemxộtlinhngha:
ã Hiubitvsinhbnhhc
ã Csdliubnhnhõn
ã Khuyncỏocgicho31Hiphilyý
kinphnbinvcụngnhn
ã Chiphớhplý
ã Cúthkimtraănhgiỏtrbngbdliulõm
sngsncú
ã GiỳpBSngoikhoaICUcúthxỏcnhsm
bnhnhõnnhimtrựngcúkhnngYntrin
ntrngthỏibnhnng
CƠ SỞ KHOA HỌC ĐỂ XEM XÉT LẠI ĐỊNH NGHĨA
• Chnoỏnsepsis:NOGOLDSTANDARD
ã Hiubitsinhbnhhcccithin:
ã NTHkhụngchliờnquannỏpngYnviờm
ã Cỏcnhnghacúvn:
ã NTH:
ã SIRSkhụngphnỏnhỏpng(cakých)
briloniuhũa,edaănhmng
ã Rilonchcnngcquan:dachyu
vothangoSOFA
ã Scnhimtrựng
ã KhụngthngnhttrongYờuchunchn
oỏn
ã Mchuytỏp
ã Lượngdịchbù
• Ngưỡnglactate/máu
• SIRSquánhạy
KHÁI NIỆM VỀ NHIỄM TRÙNG HUYẾT HIỆN NAY
• NTHlàngunnhânngunphát
củatửvongtrongnhiễmtrùng
• Rốiloạnchứcnăngcơquantrong
nhiễmtrùnghuyếtcóthểkínđáo.
• NTHlàmộthộichứng,khácbiệtvới
nhiễmtrùngởchỗ:đápứng(củaký
chủ)đốivớinhiễmtrùngbịmất
kiểmsốtvàcóhiệndiện•nhtrạng
rốiloạnchứcnăngcơquan
• Kiểuhìnhlâmsàngvàsinhhọccủa
NTHcóthểthayđổitùytheobệnh
nền,thuốcvàcanthiệpđiềutrị
• Mộtsốnhiễmtrùngcóthểchỉcórối
loạnchứcnăngcơquan,khơngcó
đápứngtồnthânmấtkiểmsốt.
ĐỊNH NGHĨA SEPSIS V 3.0 (2015)
THANG ĐIỂM SOFA
ĐỊNH NGHĨA SEPSIS V 3.0 (2015)
ĐỊNH NGHĨA SEPSIS V 3.0 (2015)
• “So,isthisnewconsensusabigstep?
Notreally,butitisawelcomeand
necessaryupdate”.
• “Theseso-callednewdefiniYonsare
notactuallynew,butratherareturnto
therealrootsofsepsis”
• Rốiloạnchứcnăngcơquantrongchẩn
đốnNTH
• Câuhỏi:
• TiêuchuẩnchẩnđốnNTHđãđược
lượnggiáchưa?
• KhinàosửdụngSOFA?Khinàosửdụng
qSOFA?
• Tiêuchuẩnchẩnđốnsốcnhiễmtrùng
đãđượclượnggiáchưa?
• Tạisaocầncảlactate>2mmol/lvàsử
dụngvậnmạchđểduytrìHA?
• Tạisaochọnngưỡnglactatelà2mmol/l,
màkhơngphảilà4mmol/l?
TẦM SỐT TÌM NHIỄM TRÙNG HUYẾT Ở BỆNH
NHÂN CĨ RỐI LOẠN CHỨC NĂNG CƠ QUAN
