thay đổi tỷ giá hối đoái usd
Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (95.16 KB, 4 trang )
Thay đổi tỷ giá hối đoái USD/VND ảnh hưởng đến lạm
phát bao nhiêu phần trăm?
Posted on March 5, 2011 by Pht trin kinh tê
Thay đổi tỷ giá hối đoái USD/VND ảnh hưởng đến CPI bao nhiêu phần trăm?
Sáng 11/02/2011, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Việt Nam công bố quyết định
tăng tỷ giá bình quân liên ngân hàng giữa USD với VND, từ 18.932 VND lên
20.693 VND (tăng 9,3%), đồng thời thu hẹp biên độ áp dụng cho tỷ giá của các
ngân hàng thương mại từ +/-3% xuống còn +/-1%.
Ngay sau quyết định này của Ngân hàng Nhà nước, một loạt các chuyên gia và
tổ chức quốc tế đã lên tiếng bình luận. Theo đó, các ý kiến tỏ ra tán thành với
động thái của NHNN, cho rằng việc tăng tỷ giá tham chiếu USD/VND sẽ làm
giảm bớt những áp lực đối với dự trữ ngoại hối của Việt Nam, hỗ trợ tích cực
cho lĩnh vực xuất khẩu, từ đó làm giảm bớt áp lực đối với cán cân thương mại.
Bên cạnh đó, cũng có những lo ngại về khả năng lạm phát gia tăng và áp lực đối
với các khỏa nợ của Việt Nam sau khi tỷ giá tham chiếu được điều chỉnh tăng
như trên
Ảnh hưởng của tỷ giá hối đoái đến lạm phát là có cơ sở. Theo một nghiên cứu
về lạm phát trong tình trạng đô la hóa ở Việt Nam của Michaël Goujon năm
2006 ( Fighting inflation in a dollarized economy: The case of Vietnam.
Journal of Comparative Economics 34 (2006) 564–581) thì có ba kênh ảnh
hưởng của thay đổi tỷ giá lên lạm phát:
Thứ nhất, thay đổi tỷ giá hối đoái có ảnh hưởng lên giá hàng hóa xuất khẩu
(tradables) và hàng hóa sản xuất và tiêu dùng trong nước (non-tradables)
(thông qua nhập khẩu các yếu tố đầu vào chẳng hạn). Giới nghiên cứu gọi là
hai ảnh hưởng này của tỷ giá lên lạm phát là nhóm ảnh hưởng chuyển tỷ giá hối
đoái lên lạm phát (exchange rate pass – through)
Thứ hai, biến động của tý giá hối đoái có ảnh hưởng trực tiếp đến cung tiền. Sự
mất giá của đồng nội tệ sẽ gia tăng cung tiền do giá trị bằng nội tệ của các tài
sản neo theo ngoại tệ tăng cùng với sự phá giá đồng tiền. Nói cách khác, biến
động tỷ giá ảnh hưởng đến chênh lệch tiền tệ giữa cung và cầu tiền tệ và lạm
phát.
Thứ ba, sự phá giá đồng nội tệ có thể dẫn đến sự gia tăng giá hàng xuất khẩu và
giá của hàng sản xuất và tiêu dùng trong nước (như nói ở điểm thứ nhất) và
điều này ảnh hưởng đến cầu và cung của hàng hóa sản xuất và tiêu dùng trong
nước. Cung của hàng hóa này có thể giảm trong khi cầu của chúng tăng sẽ tạo
áp lực lên lạm phát.
Về mặt định tính, lạm phát có xu hướng tăng sau khi tỷ giá hối đoái được điều
chỉnh tăng. Một câu hỏi quan trọng là liệu có thể dự báo mức tăng lạm phát (cụ
thể là tăng của chỉ số giá tiêu dùng CPI) là bao nhiêu ứng với đợt điều chỉnh
tăng ngày 11/02/2011.
Lâu nay, nghiên cứu định lượng về các yếu tố ảnh hưởng đến lạm phát ở Việt
Nam không nhiều, lý do chính là do các hạn chế về dữ liệu. Để trả lời cho câu
hỏi trong bài này, chúng tôi điểm lại một số nghiên cứu gần đây.
Nghiên cứu thứ nhất của Phạm Thế Anh, đăng trên Tạp chí Kinh tế & Phát triển
số tháng 12 năm 2009 với nhan đề “Xác định các nhân tố quyết định lạm phát
ở Việt Nam”, sử dụng số liệu theo thời gian từ quý 1 năm 1995 đến quý 4 năm
2008. Về vai trò của chỉ riêng tỷ giá hối đoái (đo bằng tỷ giá USD/VND) với
lạm phát trong dài hạn, kết quả bài báo cho thấy: trong điều kiện các yếu tố
khác không thay đổi, lạm phát theo quý có mối quan hệ âm với tỷ giá hối đoái
theo quý của 2 quý trước và mối quan hệ dương với tỷ giá hối đoái theo quý của
7 quý trước. Bài báo kết luận: sự thay đổi của tỉ giá hối đoái có những chiều
hướng tác động trái chiều nhau và ở những độ trễ khác nhau lên lạm phát. Kết
quả nghiên cứu của bài báo này là một đóng góp quan trọng vào hiểu các yếu tố
quyết định lạm phát ở Việt Nam. Tuy nhiên, kết quả này không thật sự thuận
tiện cho việc dự báo ảnh hưởng lên lạm phát của thay đổi tỷ giá hối đoái của
một năm như chúng ta đang quan tâm.
Nghiên cứu thứ hai của Ngô Quang Thành, đăng trên Tạp chí Phát triển Kinh
tế số tháng 12/2010 với nhan đề “Vấn đề cơ cấu và không gian của lạm phát ở
Việt Nam”, sử dụng số liệu chéo của một năm 2006 từ thông tin lạm phát và
các yếu tố có liên quan của 64 tỉnh, thành phố của Việt Nam. Đối với ảnh hưởng
lên chỉ số CPI của riêng tỷ giá hối đoái giữa VND với USD, nghiên cứu này cho
thấy mối quan hệ dương. Về mặt định lượng: Trong điều kiện các yếu tố khác
không thay đổi, trung bình, chỉ số tăng tỷ giá hối đoái tại một địa phương tăng
1%, chỉ số CPI của địa phương đó tăng 0,21%. Lưu ý rằng con số 0,21% này là
tổng ảnh hưởng của tỷ giá hối đoái lên giá hàng hóa xuất khẩu (tradables) và
hàng hóa sản xuất và tiêu dùng trong nước (non-tradables) (hay exchange
rate pass – through).
Bên cạnh đó, nghiên cứu này còn chỉ ra tác động lan tỏa theo địa lý của CPI
giữa các địa phương. Trong trường hợp tỷ giá đoái VND với USD tăng 1% tại
một địa phương, CPI các địa phương còn lại tăng tổng cộng khoảng 0,11%
điểm.
Tổng hợp lại, giả sử chỉ số tăng tỷ giá hối đoái VND với USD tăng 1% tại tất cả
các địa phương, CPI trung bình c a c nu a ước có thể tăng lên đến khoảng 0,33%
điểm trong một năm.
Trở lại chủ đề ảnh hưởng của quyết định thay đổi tý giá hối đoái của NHNN
ngày 11/02/2011, có thể dự báo rằng tỷ lệ CPI tăng do ảnh hưởng của việc tỷ giá
hối đoái tăng 9,3% trung bình khoảng 3,1% điểm. Đây là mức tăng chỉ số CPI
chỉ do ảnh hưởng của thay đổi tỷ giá hối đoái (trực tiếp, không qua trung gian
biến số kinh tế khác như cung tiền tệ hay cung cầu hàng hóa sản xuất và tiêu
dùng trong nước nhưng có tính đến ảnh hưởng lan tỏa theo địa lý).
Như vậy, theo nghiên cứu định lượng công phu đối với lạm phát ở Việt Nam,
mức tăng chỉ số CPI trong năm 2011 do ảnh hưởng của thay đổi của riêng tăng
tỷ giá hối đoái USD/VND nhìn chung không phải là nhỏ nếu tính đến mặt bằng
chỉ số CPI thời gian qua. Tuy nhiên, chính phủ vẫn có nhiều công cụ và biện
pháp điều hành hợp lý để đạt lạm phát như mong muốn.
Quang Thành
14/02/2011
