HOÀNG THÚY NGÂN VÀ NHỮNG BỨC TRANH LỤA HỒN NHIÊN SIÊU THỰC ppt
Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (254.65 KB, 6 trang )
HOÀNG THÚY NGÂN VÀ NHỮNG BỨC
TRANH LỤA HỒN NHIÊN SIÊU THỰC
Ngạc nhiên và ngỡ ngàng vì chị là một nữ họa sĩ tài năng. Những tranh lụa mà chị
cho là những thể nghiệm về hội họa lụa ấy mang đầy tính nghệ thuật đích thực.
Từng học ba năm về hội họa ở Nhà Văn hóa Trung tâm Hà Nội (1981 - 1983),
song cái chất ngây thơ đến kỳ lạ của chị, đã toát lên từ bố cục tranh, nét vẽ, màu
sắc và chủ yếu là từ hình họa, chất gợi cảm, vừa hư lại vừa thực, vừa ảo lại vừa
hiện. Tạo hình, diễn hình là của châu Âu nhưng cách biểu hiện lại rất phương
Đông. Có nhiều bức tranh lụa theo tôi là rất đẹp và rất hoàn chỉnh của tiêu chuẩn
tác phẩm đẹp. Đó là: Khâu váy, Đợi mẹ về, Cu Tuấn, Đi hái nấm, Karaoke, ở cổng
chùa, Đôi bạn, Ba cô bé dân tộc Sapa, Hai thiên thần, Bà và Ngô, Thu Trang, Tam
Mao - những bức tranh gây cho tôi sự xúc động mạnh và phải tâm phục, khẩu
phục nữ họa sĩ trẻ tài ba này.
Hoàng Thúy Ngân có một kiểu vẽ lạ. Tuy vậy, ta vẫn thấy phảng phất trong tranh
của chị, nghệ thuật tranh lụa đời Đường, nét thì từ Fujita và tranh khắc gỗ màu
Nhật Bản, nét rất mảnh và nhỏ mờ, hoặc nét từ tranh lụa của Lê Văn Đệ, màu xanh
nhẹ ở nhiều tranh vẽ trẻ em của Mai Trung Thứ, một vài tranh diễn mảng bẹt như
của Nguyễn Phan Chánh - nhưng vẫn là một Thúy Ngân, với cái nhìn, cách diễn
hình, màu, chất lụa rất độc đáo. Chẳng phải các họa sĩ hồn nhiên ở Pháp, cũng
không phải các họa sĩ hồn nhiên, tự học ở Việt Nam - ở chị - vừa “có học”, lại vừa
“không có học”, vừa trực giác, lại vừa tài tử hòa quyện vào nhau, tạo ra một cá tính
trong nghệ thuật: nhẹ nhõm, êm ái, thanh cao mà nhã nhặn, không có một cái gì dữ
dằn, tìm kiếm ghê gớm trong nhiều bức bố cục rất lạ, cắt cúp rất “liều” mà ta thấy
vẫn ổn. Phá hết cả môn giải phẫu người trong bài bản trường lớp mà vẫn không
thấy chướng, cái được trong tranh của Hoàng Thúy Ngân có lẽ ở chỗ chị biết điều
tiết về độ đậm nhạt của màu và xa gần trong từng không gian của lụa.
Bức tranh “Khâu váy” của chị, hoàn chỉnh đến mức như gợi nhớ đến một “Chơi ô
ăn quan” của Nguyễn Phan Chánh, “Đợi mẹ về” như gợi nhớ đến những tranh lụa
vẽ trẻ em đẹp của Mai Trung Thứ, “Cu Tuấn” vừa ngây thơ vừa tình cảm đáng yêu
như gợi nhớ đến “Em Thuý” của Trần Văn Cẩn “Đi hái nấm” vừa hư vừa ảo làm
ta so sánh tới tranh lụa của Lê Phổ
Còn những bức như “Karaoke” chẳng khác gì của một họa sĩ giáo sư ở trường đại
học mỹ thuật, rất bài bản và hình họa không thể hoàn chỉnh hơn được nữa. Bức
tranh “ở cổng chùa” thì có lẽ một họa sĩ bậc thầy về lụa ở Việt Nam cũng chỉ có
thể diễn tả được đến như vậy mà thôi. “Đôi bạn” thì cắt cúp đến phát sợ, cả hình
người lẫn hình ngựa, nhưng nhờ cái phên mà chẳng thấy chướng, vẫn ổn. “Hai
thiên thần” làm người ta nhớ đến những bức tranh của nữ họa sĩ Lê Thị Lựu,
nhưng Hoàng Thúy Ngân thông minh và khôn khéo hơn, biết lấy biết bỏ nên tranh
vẫn thoáng, đầy tính hồn nhiên và siêu thực, không bị rơi vào hàn lâm.
Hoàng Thúy Ngân có phong cách hồn nhiên, nhưng vì không hẳn vô thức, lại được
gần gũi các họa sĩ, chịu nhiều ảnh hưởng, nên cái hồn nhiên này có tính siêu thực,
tưởng vẽ “kỹ” (cổ điển) mà lại rất “sai” về hình (không phải cái “lệch lạc” của
Nguyễn Tiến Chung, của Bùi Xuân Phái, của Matisse), và quả thực, chị đã bắt
được hình vào tâm điểm giống như Salvador Dalí, cái xa và cái gần của siêu thực
đã làm cho tranh chị không bị rắc rối, phức tạp, rườm rà như rất nhiều các họa sĩ
Việt Nam khi vẽ lụa. Bức tranh lụa “Bà và Ngô” rất ít màu, hình chắt lọc, có tình
cảm trong nét và màu nên thật dung dị và đáng yêu. Bé “Ngô” có cái thật dễ
thương, mềm mại, hóm hỉnh của một em bé Việt Nam, không khô cứng như hình
vẽ của một số họa sĩ đi học ở Liên Xô về, gọt hình nhưng lại gỗ đẽo, trông mệt mỏi
làm sao?
Những thể nghiệm tranh lụa của Hoàng Thúy Ngân đã gợi mở ra một con đường
nghệ thuật vẽ lụa Việt Nam có phần nào lạ và mới - hé ra một cách biểu hiện, một
phong cách tốt cho nghệ thuật Việt Nam (vốn xưa nay người ta vẫn cho lụa khó mà
có thể bay xa được như sơn dầu, sơn mài, nó chỉ như một thứ “hàng lưu niệm” mà
thôi).
Con đường nghệ thuật của Hoàng Thúy Ngân còn rất dài, và rất thênh thang.
Những thể nghiệm lụa của chị sẽ là một cái mốc cho sự tiến nhanh trong tương lai.
“Chị còn trẻ và tâm hồn chị vẫn còn mát rượi” - như Delacroix đã từng nói.
Tô Ngọc Thành
* Triển lãm mang tiêu đề: “Hoàng Thúy Ngân- Những trải nghiệm về hội họa lụa.
2005-2009”, tại Nhà triển lãm 16 Ngô Quyền, Hà Nội, từ 26/11 đến 09/12/2009.
