THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG NĂNG LỰC
DẠY HỌC TÍCH HỢP CHO GIÁO VIÊN TRUNG HỌC CƠ SỞ
TẠI THÀNH PHỐ THỦ DẦU MỘT, TỈNH BÌNH DƯƠNG
Nguyễn Thị Kim Thoa1
1. Lớp CH20QL01. Email:
TĨM TẮT
Dạy học tích hợp các mơn là u cầu bắt buộc trong chương trình giáo dục phổ thông năm
2018 nên hoạt động bồi dưỡng năng lực dạy học tích hợp cho giáo viên trung học cơ sở là một
nội dung đặc biệt quan trọng giúp giáo viên dạy học tích hợp có hiệu quả. Để cơng tác bồi dưỡng
năng lực dạy học tích hợp cho giáo viên trung học cơ sở đạt hiệu quả cao thì các cấp quản lý cần
phải quản lý chặt chẽ cơng tác bồi dưỡng năng lực dạy học tích hợp cho giáo viên ngay từ khâu
lập kế hoạch, tổ chức thực hiện kế hoạch đến chỉ đạo thực hiện và kiểm tra, đánh giá việc thực
hiện bồi dưỡng. Bài viết đề xuất một số biện pháp cơ bản nhằm quản lý tốt hoạt động bồi dưỡng
năng lực dạy học tích hợp cho giáo viên trung học cơ hiện nay.
Từ khóa: Thực trạng quản lý, bồi dưỡng năng lực, dạy học tích hợp, trung học cơ sở tại
thành phố Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương.
1. ĐẶT VẤN ĐỀ
Văn kiện Đại hội XIII của Đảng khẳng định “Tạo đột phá trong đổi mới căn bản, toàn
diện giáo dục và đào tạo, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, thu hút và trọng dụng nhân
tài” (Đảng Cộng sản Việt Nam, 2021, trang 115). Đây là định hướng lớn, là cơ sở quan trọng
để thực hiện chủ trương đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo trong bối cảnh hội nhập
quốc tế sâu rộng hiện nay.
Như vậy, trước yêu cầu đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục, đổi mới chương trình giáo
dục phổ thơng địi hỏi phải khơng ngừng nâng cao trình độ chun mơn, nghiệp vụ của người
giáo viên (GV). Nói cách khác, muốn phát triển và nâng cao chất lượng giáo dục, trước hết đội
ngũ giáo viên phải có trình độ chun mơn, nghiệp vụ vững vàng theo hướng chuẩn hóa, thường
xuyên cập nhật kiến thức mới để không ngừng nâng cao chất lượng giáo dục, dạy học. Năm
2018, Bộ GDĐT ban hành Chương trình dạy học phổ thông mới (Thông tư 32/2018/TTBGDĐT) đã nêu: “Giai đoạn giáo dục cơ bản thực hiện phương châm giáo dục tồn diện và
tích hợp, bảo đảm trang bị cho học sinh tri thức phổ thông nền tảng, đáp ứng yêu cầu phân
luồng mạnh sau trung học cơ sở”. (Bộ Giáo dục và Đào tạo, 2018).
Dạy học tích hợp là một trong nhiều giải pháp phù hợp với yêu cầu phát triển năng lực
của người học, đồng thời góp phần “giảm tải” chương trình mà nước ta đang thực hiện. Thực
tiễn dạy học tích hợp ở Việt Nam trong nhiều năm qua cho thấy, việc xây dựng chương trình
mơn học tích hợp giúp học sinh tránh được sự trùng lặp kiến thức ở nhiều mơn học, nhờ đó phù
hợp với thời gian học của học sinh trong nhà trường, góp phần giảm tải so với chương trình
508
hiện hành. Do đó, việc thiết kế mơn học tích hợp Khoa học tự nhiên ở cấp THCS trong Chương
trình GDPT mới của Việt Nam là một lựa chọn phù hợp với xu thế hội nhập quốc tế.
Thành phố Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương có 13 trường THCS cơng lập, năm học 20212022 bắt đầu thực hiện chương trình giáo dục phổ thông mới cho khối 6. Khi bước vào thực
hiện chương trình giáo dục phổ thơng mới ở cấp học trung học cơ sở còn nổi lên một số hạn
chế như một số cán bộ quản lý, giáo viên nhận thức chưa đầy đủ về sự cần thiết phải bồi dưỡng
năng lực dạy học theo chương trình giáo dục phổ thông mới cho giáo viên; việc lập kế hoạch
bồi dưỡng của các trường còn thụ động phụ thuộc quá nhiều vào kế hoạch cấp trên; công tác tổ
chức thực hiện các đợt bồi dưỡng chưa chặt chẽ, còn có biểu hiện lơ là trong đội ngũ giáo viên;
chỉ đạo thực hiện cịn chung chung chưa sâu sát; cơng tác kiểm tra, đánh giá hoạt động bồi
dưỡng cịn có biểu hiện nặng về hình thức, văn bản là chính mà chưa đi vào thực chất trình độ
chun mơn của đội ngũ giáo viên các trường đạt được sau các đợt bồi dưỡng… đặc biệt ảnh
hưởng của đại dịch COVID-19 làm cho chất lượng bồi dưỡng năng lực dạy học cho giáo viên
các trường trung học cơ sở của thành phố hiệu quả chưa cao. Nghiên cứu thực trạng dạy học
tích hợp làm căn cứ thực tiễn để đề xuất những biện pháp nâng cao chất lượng dạy học.
Nghiên cứu về hoạt động bồi dưỡng năng lực dạy học tích hợp cho giáo viên trung học
cơ sở tại thành phố Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương, chúng tơi tiến hành khảo sát trên khách thể
nghiên cứu là 100 cán bộ quản lý (CBQL) giáo viên (GV) ở tại các trường THCS tại thành phố
Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương, năm học 2021-2022. Sử dụng chủ yếu là phương pháp điều tra
bằng bảng hỏi, các câu hỏi đo mức độ theo thang thứ bậc Likert. Trong đó, tác giả sử dụng
thang đo 5 bật, điểm số được quy đổi theo 5 bậc ứng với các mức độ. Kết quả thực hiện: Kém;
Yếu; Trung bình; Khá; tốt”. Rất quan trọng Giá trị khoảng cách = (Maximum – Minimum)/n =
(5-1)/5 = 0,8. Sau khi kết thúc phiếu trưng cầu ý kiến các dữ liệu được làm sạch, đánh số thứ
tự các phiếu trưng cầu ý kiến và sử dụng phần mềm thống kê SPSS 26.0 để xủa lý số liệu, từ
đó nhận xét và rút ra kết luận. Tác giả tính điểm trung bình (ĐTB), tính giá trị phần trăm (%)
xây dựng biểu đồ, phân tích thống kê các bảng hỏi.
2. NỘI DUNG
2.1. Thực trạng xây dựng kế hoạch bồi dưỡng năng lực dạy học tích hợp cho giáo viên
trung học cơ sở
Xây dựng kế hoạch bồi dưỡng năng lực dạy học cho giáo viên các trường trung học cơ sở
là khâu rất quan trọng của hoạt động quản lý bồi dưỡng. Chúng tơi đã tìm hiểu về việc thực
hiện chức năng xây dựng kế hoạch bồi dưỡng năng lực dạy học thông qua nghiên cứu các hồ
sơ, văn bản ở các Trường. Đồng thời, tiến hành khảo sát cán bộ quản lý, giáo viên bằng câu hỏi
“Đánh giá thực trạng xây dựng kế hoạch bồi dưỡng năng lực dạy học cho giáo viên”, kết quả
khảo sát được thể hiện qua Bảng 2.1 như sau:
Bảng 1. Thực trạng việc xây dựng kế hoạch bồi dưỡng năng lực dạy học tích hợp cho giáo viên THCS
TT
Nội dung xây dựng kế hoạch
1
Nắm chắc tình hình thực trạng
của nhà trường (giáo viên, cơ
sở vật chất…)
Rất hiệu
quả
L
%
Hiệu quả thực hiện
Hiệu
Ít hiệu
quả
quả
SL
%
SL %
18
62
18
509
62
20
20
Khơng
hiệu quả
SL
%
0
0
X
Thứ
bậc
2,98
2
2
3
4
5
6
7
8
9
Xác định các mục tiêu bồi
dưỡng năng lực dạy học
Xác định nội dung bồi dưỡng
năng lực dạy học
Xác định hình thức bồi dưỡng
năng lực dạy học
Xác định phương pháp bồi
dưỡng năng lực dạy học
Dự trù kinh phí cho cơng tác
bồi dưỡng
Xác định nguồn lực con người,
thời gian và yếu tố khác
Hướng dẫn tổ chuyên môn xây
dựng kế hoạch bồi dưỡng năng
lực dạy học nội bộ
Hướng dẫn giáo viên xây dựng
kế hoạch tự bồi dưỡng
20
20
62
62
18
18
0
0
3,02
1
20
20
62
62
18
18
0
0
3,02
1
15
15
52
52
26
26
7
7
2,75
4
15
15
52
52
26
26
7
7
2,75
4
22
22
54
54
20
20
4
4
2,94
3
20
20
54
54
20
20
6
6
2,88
3
10
10
30
30
44
44
16
16
2,34
6
13
13
30
30
44
44
13
13
2,43
5
Thông qua nghiên cứu hồ sơ, văn bản lưu trữ ở các trường và kết quả khảo sát Bảng 2.1
cho thấy việc xây dựng kế hoạch bồi dưỡng năng lực dạy học cho giáo viên ở các trường trung
học cơ sở có những ưu, khuyết điểm sau:
Nhìn chung các trường trung học cơ sở trên địa bàn thành phố Thủ Dầu Một đều xây dựng
kế hoạch bồi dưỡng năng lực dạy học cho giáo viên. Quá trình xây dựng kế hoạch đều chú trọng
nghiên cứu thực trạng trình độ chun mơn đội ngũ giáo viên, cơ sở vật chất thiết bị dạy học
hiện có của nhà trường và các nội dung liên quan khác để có hướng xây dựng nội dung cụ thể
nên nội dung này được cán bộ quản lý, giáo viên đánh giá ở mức hiệu quả trở lên, điểm trung
bình của nội dung này là 2,98 điểm xếp ở mức khá. Từ đó, xác định tương đối rõ mục tiêu, nội
dung bồi dưỡng năng lực dạy học phù hợp với từng giáo viên nên nội dung xác định các mục
tiêu, xác định nội dung bồi dưỡng năng lực dạy học được đa số cán bộ quản lý, giáo viên đánh
giá ở mức từ hiệu quả trở lên với điểm trung bình đều là 3,02 điểm xếp ở mức khá. Đồng thời,
trong kế hoạch bồi dưỡng năng lực dạy học tích hợp cho giáo viên các trường cũng chú trọng
và xác định tương đối rõ hình thức và phương pháp bồi dưỡng, chú trọng các phương pháp
hướng dẫn hành động, giảm các phương pháp thiên về lý thuyết hàn lâm, nên nội dung xác định
hình thức và xác định phương pháp bồi dưỡng năng lực dạy học cho giáo viên cũng được đa số
cán bộ quản lý, giáo viên đánh giá từ mức hiệu quả trở lên, điểm trung bình của hai nội dung
này đều là 2,75 điểm xếp ở mức khá. Từ chỗ xác định mục tiêu, nội dung, hình thức, phương
pháp bồi dưỡng tương đối cụ thể, kế hoạch các trường đã có dự trù kinh phí cho cơng tác bồi
dưỡng một cách cụ thể gồm kinh phí đi lại, ăn, ở của giáo viên, kinh phí mua sắm cơ sở vật chất
phục vụ hoạt động bồi dưỡng; xác định nguồn lực con người, thời gian, địa điểm bồi dưỡng và
yếu tố liên quan khác tương đối rõ ràng những điều này tạo điều kiện thuận lợi cho công tác bồi
dưỡng năng lực dạy học cho giáo viên, nên nội dung dự trù kinh phí cho cơng tác bồi dưỡng và
xác định nguồn lực con người, thời gian và các yếu tố khác cũng được đa số cán bộ quản lý,
giáo viên đánh giá ở mức hiệu quả trở lên, điểm trung bình của 2 nội dung này lần lượt là 2,94
và 2,88 điểm xếp ở mức khá.
Bên cạnh nhưng ưu điểm đạt được trên, việc xây dựng kế hoạch bồi dưỡng năng lực
chuyên môn cho giáo viên ở các trường trung học cơ sở thành phố Thủ Dầu Một còn nổi lên
một số hạn chế là: Đối với 2 nội dung xác định hình thức, phương pháp bồi dưỡng mặc dù được
510
đa số cán bộ quản lý, giáo viên đánh giá từ hiệu quả trở lên nhưng vẫn còn 7 giáo viên đánh giá
nội dung này không hiệu quả.
2.2. Thực trạng tổ chức thực hiện bồi dưỡng năng lực dạy học tích hợp cho giáo viên
trung học cơ sở
Tổ chức thực hiện kế hoạch bồi dưỡng năng lực dạy học cho giáo viên là khâu quan trọng
quyết định hiệu quả của hoạt động quản lý bồi dưỡng năng lực dạy học cho giáo viên. Để khảo
sát nội dung này, tác giả nghiên cứu các hồ sơ, văn bản ở các Trường. Đồng thời, tiến hành khảo
sát cán bộ quản lý, giáo viên bằng câu hỏi “Đánh giá hiệu quả tổ chức thực hiện kế hoạch bồi
dưỡng năng lực dạy học cho giáo viên”, kết quả khảo sát được thể hiện qua Bảng 2 như sau:
Bảng 2. Thực trạng về tổ chức thực hiện kế hoạch
bồi dưỡng năng lực dạy học tích hợp cho giáo viên THCS
TT
1
2
3
4
5
6
7
8
Tổ chức thực hiện kế hoạch bồi dưỡng
Hướng dẫn, chỉ đạo cụ thể kế hoạch bồi
dưỡng năng lực dạy học cho giáo viên
Tổ chức hoạt động bồi dưỡng Năng lực dạy
học tập trung theo kế hoạch của Sở, Phòng
Giáo dục và Đào tạo
Tổ chức thực hiện các chuyên đề bồi dưỡng
thường xuyên ở trường
Tổ chức thực hiện các chuyên đề bồi dưỡng
thường xuyên ở tổ chuyên môn
Tổ chức tọa đàm, giao lưu, trao đổi, học hỏi
kinh nghiệm
Hướng dẫn, chỉ đạo, tạo điều kiện cho giáo
viên thực hiện kế hoạch tự bồi dưỡng
Giám sát việc thực hiện hoạt động bồi dưỡng
năng lực dạy học của giáo viên
Phối hợp các lực lượng trong hoạt động bồi
dưỡng năng lực dạy học cho giáo viên
Rất
hiệu quả
SL %
Hiệu quả thực hiện
Hiệu
Ít
Khơng
quả
hiệu quả hiệu quả
SL % SL % SL %
X
Thứ
bậc
19
19
61
61
20
20
0
0
2,99
3
42
42
53
53
5
5
0
0
3,37
1
20
20
62
62
18
18
0
0
3,02
2
10
10
30
30
44
44
16
16
2,34
7
9
9
40
40
36
36
15
15
2,43
6
13
13
30
30
44
44
13
13
2,43
6
20
20
54
54
20
20
6
6
2,88
5
18
18
62
62
20
20
0
0
2,98
4
Thông qua nghiên cứu hồ sơ, văn bản lưu trữ ở các trường và kết quả khảo sát Bảng 2.2.
cho thấy:
Nhìn chung, sau khi có kế hoạch bồi dưỡng cho giáo viên các trường trung học cơ sở trên
địa bàn thành phố Thủ Dầu Một đều có hướng dẫn, chỉ đạo cụ thể để thực hiện kế hoạch bồi
dưỡng năng lực dạy học đáp ứng yêu cầu của Chương trình giáo dục phổ thông mới đến từng
tổ chuyên môn, từng giáo viên, từ đó mọi cán bộ giáo viên đều quán triệt thực hiện tốt kế hoạch
nên nội dung hướng dẫn, chỉ đạo cụ thể kế hoạch bồi dưỡng năng lực dạy học được đa số cán
bộ quản lý, giáo viên đánh giá từ mức hiệu quả trở lên, điểm trung bình nội dung này là 2,99
điểm xếp ở mức khá.
Hiệu quả thực hiện cao nhất là các trường đều thực hiện tốt việc tổ chức hoạt động bồi
dưỡng năng lực năng lực dạy học tập trung theo kế hoạch của Sở, Phòng Giáo dục và Đào tạo.
Vì vậy nội dung này được cán bộ quản lý, giáo viên đánh giá cao nhất với điểm trung bình ở
mức 3,37 điểm cũng xếp mức khá nhưng ở thang điểm cao nhất của các nội dung.
511
Ngoài tham gia tốt hoạt động bồi dưỡng năng lực dạy học tập trung theo kế hoạch của Sở,
Phòng Giáo dục và Đào tạo nhiều trường còn tổ chức thực hiện các chuyên đề bồi dưỡng thường
xuyên ở trường với nội dung thiết thực gắn với điều kiện cụ thể của nhà trường. Từ đó nội dung
tổ chức thực hiện các chuyên đề bồi dưỡng thường xuyên ở trường được đa số cán bộ quản lý,
giáo viên đánh giá từ mức hiệu quả trở lên, điểm trung bình của nội dung này là 3,02 điểm xếp
ở mức khá và có thứ bậc đứng thứ 2 trong các nội dung.
Bên cạnh tổ chức thực hiện kế hoạch các trường đều tiến hành giám sát chặt chẽ việc thực
hiện hoạt động bồi dưỡng của giáo viên, cũng như tổ chức tốt việc phối hợp các tổ chức, các
lực lượng trong nhà trường nhằm thực hiện tốt kế hoạch hoạt động bồi dưỡng năng lực dạy học
cho giáo viên nhằm nâng cao chất lượng hoạt động bồi dưỡng. Vì vậy 2 nội dung giám sát việc
thực hiện hoạt động bồi dưỡng chuyên môn năng lực dạy học của giáo viên và phối hợp các lực
lượng trong hoạt động bồi dưỡng năng lực dạy học cho giáo viên được cán bộ quản lý, giáo
viên đánh giá ở mức hiệu quả trở lên, điểm trung bình 2 nội dung này lần lượt là 2,88 và 2,98
điểm xếp ở mức khá.
- Bên cạnh nhưng ưu điểm đạt được trên, việc tổ chức thực hiện các chuyên đề bồi dưỡng
thường xuyên ở tổ chuyên môn nhiều trường chưa được thực hiện, nếu thực hiện thì cũng chiếu lệ,
hình thức mang tính đối phó là chính. Vì vậy nội dung: Tổ chức thực hiện các chuyên đề bồi dưỡng
thường xuyên ở tổ chuyên môn được đa số cán bộ quản lý, giáo viên đánh giá ở mức ít hiệu quả
đến khơng hiệu quả, điểm trung bình của nội dung này là 2,34 điểm xếp ở mức trung bình.
Bên cạnh đó, các trường trung học cơ sở chưa chú trọng tổ chức tọa đàm, giao lưu, trao
đổi, học hỏi kinh nghiệm, nhất là kinh nghiệm của các chuyên gia giáo dục, các giáo viên đi
trước cho đội ngũ giáo viên trẻ mới vào nghề, thỉnh thoảng có một vài trường tổ chức nhưng
nội dung không sâu, không thiết thực. Từ đó, nội dung: Tổ chức tọa đàm, giao lưu, trao đổi,
học hỏi kinh nghiệm được đa số cán bộ quản lý, giáo viên đáng giá ở mức ít hiệu quả đến khơng
hiệu quả, điểm trung bình của nội dung này là 2,43 cũng xếp ở mức độ trung bình.
Ngồi ra các trường cũng chưa thực sự chú trọng việc hướng dẫn, chỉ đạo, tạo điều kiện
cho giáo viên thực hiện kế hoạch tự bồi dưỡng, mọi việc chỉ tập trung thực hiện kế hoạch cấp
trên và kế hoạch của trường. Nên nội dung: Hướng dẫn, chỉ đạo, tạo điều kiện cho giáo viên
thực hiện kế hoạch tự bồi dưỡng cũng được đa số cán bộ quản lý, giáo viên đánh giá ở mức ít
hiệu quả đến khơng hiệu quả, điểm trung bình của nội dung này là 2,43 xếp ở mức trung bình.
Kết quả khảo sát này hồn tồn tương đồng với nội dung khảo sát việc xây dựng kế hoạch.
2.3.Thực trạng chỉ đạo bồi dưỡng năng lực dạy học tích hợp cho giáo viên trung học
cơ sở
Lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện kế hoạch bồi dưỡng là một trong những chức năng của nhà
Quản lý, là hoạt động điều khiển, điều chỉnh nhằm đảm bảo cho kế hoạch bồi dưỡng được thực
hiện theo đúng yêu cầu và kết quả đã đề ra trước đó. Để khảo sát nội dung này, tác giả nghiên
cứu các hồ sơ, văn bản ở các trường và tiến hành khảo sát cán bộ quản lý, giáo viên bằng câu
hỏi “Đánh giá thực trạng việc lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện kế hoạch bồi dưỡng năng lực dạy
học”, Bảng 2.8 dưới đây là kết quả khảo sát về lãnh đạo, chỉ đạo bồi dưỡng năng lực dạy học
cho giáo viên các trường trung học cơ sở trên địa bàn thành phố Thủ Dầu một đáp ứng u cầu
Chương trình giáo dục phổ thơng mới, có 4 nội dung có điểm trung bình ở mức khá và 3 nội
dung điểm trung bình ở mức trung bình, cụ thể:
512
Bảng 3. Thực trạng chỉ đạo bồi dưỡng năng lực dạy học
l
1
2
3
4
5
6
7
Nội dung chỉ đạo thực hiện kế hoạch bồi
dưỡng
Xây dựng tổ chức, cơ chế và phân công
nhiệm vụ chỉ đạo các hoạt động bồi dưỡng
năng lực dạy học
Hướng dẫn, chỉ đạo cách thức thực hiện các
nội dung bồi dưỡng năng lực dạy học
Đôn đốc, giám sát, phát hiện và điều chỉnh
việc thực hiện các hoạt động bồi dưỡng năng
lực dạy học
Chỉ đạo tăng cường sinh hoạt chuyên môn,
dự giờ, thăm lớp nhằm trao đổi, chia sẻ kinh
nghiệm lẫn nhau
Phối hợp các lực lượng để hoạt động bồi
dưỡng năng lực dạy học diễn ra thuận lợi, đạt
hiệu quả cao
Hỗ trợ, tạo điều kiện thuận lợi về vật chất,
tinh thần, môi trường cho hoạt động bồi
dưỡng năng lực dạy học cho giáo viên
Duy trì, phát động các phong trào thi đua thực
hiện kế hoạch bồi dưỡng năng lực dạy học
Hiệu quả thực hiện
Rất
Hiệu
Ít
hiệu quả
quả
hiệu quả
SL % SL %
SL %
Khơng
hiệu quả
SL %
X
Thứ
bậc
25
25
61
61
20
20
6
6
3,29
1
10
10
30
30
44
44
16
16
2,34
5
20
20
62
62
18
18
0
0
3,02
2
7
7
40
40
36
36
17
17
2,37
4
20
20
62
62
18
18
0
0
3,02
2
11
11
30
30
44
44
15
15
2,37
4
20
20
54
54
20
20
6
6
2,88
3
Thơng qua nghiên cứu hồ sơ, văn bản lưu trữ ở các trường và kết quả khảo sát Bảng 2.3
cho thấy:
- Ở các trường trung học cơ sở thành phố Thủ Dầu Một hiện nay, đối với công tác lãnh
đạo, chỉ đạo thực hiện kế hoạch bồi dưỡng năng lực dạy học tích hợp cho giáo viên chú trọng
nhất là khâu xây dựng cơ chế làm việc và phân công nhiệm vụ cụ thể cho các thành viên trong
Ban Giám hiệu các trường về lãnh đạo, chỉ đạo các hoạt động bồi dưỡng năng lực dạy học,
thông thường các trường Hiệu trưởng trực tiếp phụ trách mảng này và có gắn trách nhiệm chất
lượng nội dung bồi dưỡng với đánh giá mức hoàn thành nhiệm vụ của Hiệu trưởng nên chất
lượng mặt công tác này thời gian vừa qua các trường đều ở mức khá. Từ đó, nội dung: Xây
dựng tổ chức, cơ chế và phân công nhiệm vụ chỉ đạo các hoạt động bồi dưỡng năng lực chuyên
môn được đa số cán bộ quản lý, giáo viên đánh giá từ mức hiệu quả trở lên, điểm trung bình
của nội dung này là 3,29 xếp mức khá và cao nhất trong các nội dung.
Vì có sự phân cơng cụ thể trong lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện nên công tác đôn đốc, giám sát,
phát hiện và điều chỉnh việc thực hiện các hoạt động bồi dưỡng năng lực dạy học được quan tâm
đúng mức, sâu sát với từng đợt bồi dưỡng, phát hiện được một số biểu hiện lệch lạc trong đội ngũ
giáo viên tham gia và có chỉ đạo điều chỉnh kịp thời nên hạn chế được hậu quả tiêu cực xảy ra; Bên
cạnh đó, việc tổ chức phối hợp các tổ chức, các lực lượng trong hoạt động bồi dưỡng cũng được
tiến hành hiệu quả tạo thuận lợi cho các đợt bồi dưỡng diễn ra thuận lợi, đạt hiệu quả cao. Từ những
việc làm thiết thực này nên nội dung: Đôn đốc, giám sát, phát hiện và điều chỉnh việc thực hiện các
hoạt động bồi dưỡng năng lực dạy học và phối hợp các lực lượng để hoạt động bồi dưỡng năng lực
dạy học diễn ra thuận lợi, đạt hiệu quả cao, được đa số cán bộ quản lý, giáo viên đánh giá ở mức
hiệu quả trở lên, điểm trung bình 2 nội dung này đều là là 3,02 điểm xếp mức khá.
513
Mặt khác, ở các trường trung học cơ sở thành phố Thủ Dầu Một trước mỗi đợt tập huấn
thường tổ chức phát động các phong trào thi đua nhằm hướng cán bộ, giáo viên tập trung nỗ
lực thực hiện tốt nhất kế hoạch bồi dưỡng năng lực dạy học, nội dung phát động thi đua tương
đối thiết thực, có biểu dương khen thướng các cá nhân có thành tích tốt đồng thời phê bình nhắc
nhở những cá nhân vi phạm khuyết điểm, thực hiện nội dung bồi dưỡng chưa tốt. Với những
việc làm thiết thực đó nên nội dung: Duy trì, phát động các phong trào thi đua thực hiện kế
hoạch bồi dưỡng năng lực dạy học cũng được đa số cán bộ quản lý, giáo viên đánh giá từ mức
hiệu quả trở lên với điểm trung bình là 2,88 xếp ở mức khá.
- Bên cạnh những ưu điểm đạt được trên, việc hướng dẫn, chỉ đạo cách thức thực hiện các
nội dung bồi dưỡng năng lực dạy học có mặt chưa rõ ràng, cụ thể nên gây không ít khó khăn
cho giáo viên trong tham gia thực hiện. Vì vậy nội dung: Hướng dẫn, chỉ đạo cách thức thực
hiện các nội dung bồi dưỡng năng lực dạy học được đa số cán bộ quản lý, giáo viên đánh giá từ
mức ít hiệu quả đến khơng hiệu quả, điểm trung bình nội dung này là 2,34 xếp mức trung bình.
Mặt khác, công tác chỉ đạo tăng cường sinh hoạt chuyên mơn, dự giờ, thăm lớp thực hiện
chưa đều, có giai đoạn cịn mang tính hình thức, chiếu lệ; đặc biệt hoạt động trao đổi, chia sẻ
kinh nghiệm lẫn nhau còn nhiều hạn chế. Việc hỗ trợ, tạo điều kiện thuận lợi về vật chất, tinh
thần, môi trường cho hoạt động bồi dưỡng năng lực dạy học cho giáo viên có trường chưa được
quan tâm đúng mức. Từ đó, nội dung: Chỉ đạo tăng cường sinh hoạt chuyên môn, dự giờ, thăm
lớp nhằm trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm lẫn nhau và hỗ trợ, tạo điều kiện thuận lợi về vật chất,
tinh thần, môi trường cho hoạt động bồi dưỡng năng lực dạy học tích hợp cho giáo viên cũng
được đa số cán bộ quản lý, giáo viên đánh giá ở mức ít đến khơng hiệu quả, điểm trung bình cả
2 nội dung này chỉ đạt 2,37 điểm. Đây là những hạn chế, khuyết điểm cần tập trung điều chỉnh
trong thời gian tới đối với hoạt động lãnh đạo, chỉ đạo bồi dưỡng năng lực chun mơn nói
chung và năng lực dạy học cho giáo viên ở các trường trung học cơ sở nói riêng.
2.4. Thực trạng quản lý kiểm tra đánh giá kết quả bồi dưỡng năng lực dạy học tích
hợp cho giáo viên trung học cơ sở
Quản lý kiểm tra, đánh giá thực hiện kế hoạch bồi dưỡng là một khâu quan trọng trong hoạt
động quản lý, nhằm giám sát thực hiện và đánh giá kết quả thực hiện, từ đó rút ra ưu điểm hạn chế,
nguyên nhân của nó để hoạt động bồi dưỡng lần sau được thực hiện tốt hơn. Để khảo sát nội dung
này, tác giả tiến hành nghiên cứu các hồ sơ, văn bản ở các Trường và khảo sát cán bộ quản lý, giáo
viên bằng câu hỏi “Đánh giá công tác quản lý kiểm tra, đánh giá thực hiện kế hoạch bồi dưỡng năng
lực dạy học”, Bảng 4 dưới đây là kết quả khảo sát về mức độ thực hiện quản lý kiểm tra, đánh giá
bồi dưỡng năng lực dạy học cho giáo viên trung học cơ sở thành phố Thủ Dầu một, có 3 nội dung
có điểm trung bình ở mức khá và 2 nội dung điểm trung bình ở mức trung bình, cụ thể:
Bảng 4. Thực trạng quản lý kiểm tra, đánh giá
thực hiện kế hoạch bồi dưỡng năng lực dạy học tích hợp
Mức độ thực hiện
TT
Kiểm tra, đánh giá thực hiện kế hoạch bời
dưỡng
1
Xây dựng quy trình, hình thức, phương pháp
kiểm tra đánh giá hoạt động bồi dưỡng năng lực
dạy học
Rất
thường
xuyên
SL %
Thường
xuyên
Thỉnh
thoảng
Chưa
Bao giờ
SL
%
SL
%
SL
%
25
65
65
10
10
0
0
514
25
X
Thứ
bậc
3,15
1
2
3
4
5
Qui định tiêu chí kiểm tra đánh giá hoạt động bồi
dưỡng năng lực dạy học
Phối hợp các lực lượng có liên quan trong kiểm
tra, đánh giá việc thực hiện kế hoạch bồi dưỡng
Phát hiện những lệch lạc, sai sót trong quá trình
hiện thực kế hoạch bồi dưỡng và đề xuất các điều
chỉnh cho sát với tình hình thực tế
Sơ, tổng kết đánh giá, rút kinh nghiệm về Quản
lý bồi dưỡng năng lực dạy học
8
8
30
30
46
46
16
16
2,30
5
20
20
65
65
15
15
0
0
3,05
2
5
5
40
40
38
38
17
17
2,33
4
20
20
62
62
18
18
0
0
3,02
3
Thông qua nghiên cứu hồ sơ, văn bản lưu trữ ở các trường và kết quả khảo sát Bảng 2.4
cho thấy:
- Ở các trường trung học cơ sở thành phố Thủ Dầu Một hiện nay, đối với quản lý công
tác kiểm tra, đánh giá thực hiện kế hoạch bồi dưỡng năng lực dạy học cho giáo viên chú trọng
nhất là khâu xây dựng quy trình, hình thức, phương pháp kiểm tra đánh giá hoạt động bồi dưỡng
năng lực dạy học, qua tìm hiểu nhận thấy các trường cơ bản phân công Hiệu trưởng phụ trách
mảng này và có gắn trách nhiệm chất lượng kiểm tra, đánh giá với mức hoàn thành nhiệm vụ
của Hiệu trưởng nên chất lượng mặt công tác kiểm tra, đánh giá thời gian vừa qua các trường
đều ở mức khá. Từ đó, nội dung: Xây dựng quy trình, hình thức, phương pháp kiểm tra đánh
giá hoạt động bồi dưỡng năng lực dạy học được đa số cán bộ quản lý, giáo viên đánh giá từ
mức thường xuyên trở lên, điểm trung bình của nội dung này là 3,15 xếp mức khá và cao nhất
trong các nội dung.
Việc phối hợp các lực lượng có liên quan trong kiểm tra, đánh giá thực hiện kế hoạch bồi
dưỡng năng lực dạy học cho giáo viên cũng được tiến hành hiệu quả, qua đó giúp kiểm tra sâu
sát và đánh giá tương đối chính xác chất lượng các đợt bồi dưỡng bảo đảm cho các đợt bồi
dưỡng diễn ra thuận lợi, đạt hiệu quả cao. Từ những việc làm thiết thực này nên nội dung: Phối
hợp các lực lượng có liên quan trong kiểm tra, đánh giá việc thực hiện kế hoạch bồi dưỡng năng
lực dạy học được đa số cán bộ quản lý, giáo viên đánh giá ở mức thường xuyên trở lên, điểm
trung bình nội dung này là 3,05 điểm xếp mức khá.
Mặt công tác sơ, tổng kết đánh giá, rút kinh nghiệm về bồi dưỡng năng lực dạy học cho giáo
viên cũng được quan tâm đúng mức. Ở các trường hoạt động sơ kế được thực hiện sau mỗi đợt bồi
dưỡng và định kỳ theo học kỳ còn tổng kết được thực hiện khi kết thúc năm học và được lồng ghép
vào sơ, tổng kết năm học, mặt cơng tác này có chất lượng thực hiện tương đối tốt. Vì vậy nội dung:
Sơ, tổng kết đánh giá, rút kinh nghiệm về bồi dưỡng năng lực dạy học cho giáo viên cũng được đa
số cán bộ quản lý, giáo viên đánh giá ở mức thường xuyên trở lên, điểm trung bình nội dung này
đều là là 3,02 điểm xếp mức khá.
- Từ kết quả thống kê Bảng 2.9 cũng cho thấy: Việc quản lý kiểm tra, đánh giá được
duy trì khá thường xuyên. Tuy nhiên, một số nội dung được đánh giá còn mang tính hình thức,
hiệu quả chưa cao, hành chính hóa và thậm chí bị coi nhẹ như: Việc qui định tiêu chí kiểm tra
đánh giá hoạt động bồi dưỡng năng lực dạy học cho giáo viên chưa rõ ràng, cụ thể nên việc
đánh giá cịn gặp nhiều khó khăn; Việc phát hiện những lệch lạc, sai sót trong q trình hiện
thực kế hoạch quản lý bồi dưỡng và đề xuất các điều chỉnh cho sát với tình hình thực tế cịn
chậm, chưa hiệu quả. Từ đó, 2 mặt cơng tác 2 và 4 được đa số cán bộ quản lý, giáo viên đánh
giá ở mức thỉnh thoảng đến chưa bao giờ, điểm trung bình 2 nội dung này lần lượt là 2,30 và
2,33 xếp ở mức trung bình.
515
3. KẾT LUẬN
Từ cơ sở lý luận trên, tác giả tiến hành khảo sát thực trạng bồi dưỡng và quản lý bồi dưỡng
năng lực dạy học cho giáo viên các trường trung học cơ sở trên địa bàn thành phố Thủ Dầu
Một, tỉnh Bình Dương đáp ứng yêu cầu của Chương trình giáo dục phổ thơng mới. Kết quả cho
thấy: ở hầu hết các nội dung đều được đánh giá mức thực hiện thường xuyên và kết quả đạt
khá. Tuy nhiên, trong các nội dung khảo sát, vẫn cịn có nội dung chỉ đạt kết quả trung bình,
mức độ ít thường xuyên, ít hiệu quả với các hạn chế, khuyết điểm cả trong xây dựng kế hoạch
bồi dưỡng chuyên môn; trong tổ chức thực hiện kế hoạch bồi dưỡng; trong chỉ đạo thực hiện
bồi dưỡng; trong công tác kiểm tra, đánh giá. Đồng thời, trong các yếu tố ảnh hưởng thì yếu tố
quyết định đến chất lượng hiệu quả hoạt động bồi dưỡng năng lực dạy học là nhận thức của đội
ngũ cán bộ, giáo viên và trình độ, năng lực của đội ngũ cán bộ quản lý các cấp còn chế độ chính
sách và cơ sở vật chất cũng ảnh hưởng nhưng nếu nhận thức của cán bộ, giáo viên tốt thì có thể
khắc phục được những khó khăn của các yếu tố này. Dựa trên cơ sở lý luận và thực trạng đó
để đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng năng lực dạy học tích hợp cho giáo
viên trung học cơ sở thành phố Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Bộ Giáo dục và Đào tạo. (2018). Thông tư số 32/2018/TT-BGDĐT, ngày 26/12/2018 ban hành
Chương trình giáo dục phổ thơng – Chương trình tổng thể.
2. Đảng Cộng sản Việt Nam. (2021). Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII. Hà Nội: Nhà
xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật.
3. Nguyễn Hồi Thu. (2014). Thực trạng cơng tác bồi dưỡng cho giáo viên dạy ở các trung tâm giáo
dục thường xuyên”, Đề tài cấp Viện, Viện KHGD Việt Nam.
4. Đặng Xuân Hải, Nguyễn Sỹ Thư. (2012). Quản lý giáo dục, Quản lý nhà trường trong bối cảnh thay
đổi. Hà Nội: NXB Giáo dục Việt Nam.
5. Đỗ Ngọc Đạt . (1997). Tiếp cận hiện đại hoạt động dạy học. Hà Nội: NXB Đại học Quốc gia Hà Nội.
6. Đặng Bá Lãm . (2005). Quản lý nhà nước về giáo dục - lý luận và thực tiễn. Hà Nội: Nxb Chính trị
quốc gia.
7. Tô Xuân Dân (chủ biên) . (2011). Bối cảnh mới, ngôi trường mới, nhà quản lý giáo dục mới. Hà
Nội: NXB Đại học Quốc gia Hà Nội.
516