TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VỀ HOẠT ĐỘNG
BỒI DƯỠNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ QUẢN LÝ TRƯỜNG MẦM NON
VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ CẦN TIẾP TỤC NGHIÊN CỨU
Phan Ngọc Hiếu1
1. Lớp CH20QL02. Email:
TÓM TẮT
Đảng và Nhà nước ta rất quan tâm đến phát triển đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý
giáo dục. Chỉ thị số 40/2004/CT-TW ngày 15 tháng 06 năm 2004 của Ban Chấp hành Trung
ương Đảng đã nêu rõ: “Mục tiêu là xây dựng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục
được chuẩn hoá, đảm bảo chất lượng, đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu, đặc biệt chú trọng
nâng cao bản lĩnh chính trị, phẩm chất, lối sống,...” (Ban chấp hành trung ương, 2004). Phát
triển đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục và đào tạo được
coi là giải pháp đột phá để nâng cao chất lượng giáo dục- đào tạo. Dưới góc độ quản lý giáo
dục, cần nâng cao hoạt động bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý nhà trường. Bằng phương pháp
nghiên cứu tài liệu, phân tích và tổng hợp, bài viết trình bày tổng quan nghiên cứu về hoạt động
bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý trường mầm non và những vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu.
Từ khóa: Cán bộ quản lý trường mầm non; hoạt động bồi dưỡng; tổng quan nghiên cứu;
vấn đề nghiên cứu.
1. ĐẶT VẤN ĐỀ
Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 4/11/2013 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng “Về đổi
mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa
trong điều kiện kinh tế thị trường Xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế” khẳng định, giáo dục
và đào tạo là quốc sách hàng đầu, là sự nghiệp của Đảng, Nhà nước và của toàn dân. Nghị quyết
đề ra các nhiệm vụ, giải pháp, trong đó có giải pháp: Phát triển đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản
lý, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục và đào tạo (Ban Chấp hành Trung ương Đảng, 2013).
Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng tiếp tục khẳng định quan điểm
xuyên xuốt “Giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu”, Nghị quyết đề ra chiến lược “ Phát
triển nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao; ưu tiên phát triển nguồn nhân
lực cho công tác lãnh đạo, quản lý và các lĩnh vực then chốt trên cơ sở nâng cao, tạo bước
chuyển biến mạnh mẽ, toàn diện, cơ bản về chất lượng giáo dục, đào tạo gắn với cơ chế tuyển
dụng, sử dụng, đãi ngộ nhân tài...”. Như vậy, phát triển đội ngũ cán bộ quản lý, đội ngũ nhà

giáo là yêu cầu cấp bách trong giai đoạn hiện nay (Ban Chấp hành Trung ương Đảng, 2021).
Đối với cán bộ quản lý ngành học mầm non, ngày 8 tháng 10 năm 2018 Bộ Giáo dục và Đào
tạo ban hành Thông tư 25/2018/TT-BGDĐT qui định Chuẩn hiệu trưởng cơ sở giáo dục mầm non.
Đây là căn cứ để các cơ quan quản lý nhà nước đánh giá phẩm chất, năng lực của hiệu trưởng cơ
sở giáo dục mầm non; xây dựng và thực hiện chế độ, chính sách phát triển đội ngũ cán bộ quản lý
216


cơ sở giáo dục mầm non; lựa chọn, sử dụng đội ngũ cán bộ quản lý cơ sở giáo dục mầm non cốt
cán. Đây là cũng là căn cứ để các trường mầm non bồi dưỡng phát triển phẩm chất, năng lực quản
trị nhà trường cho đội ngũ cán bộ quản lý cơ sở giáo dục mầm non (Bộ Giáo dục và Đào tạo, 2018).
Trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay, đội ngũ cán bộ quản lý trường mầm non cần
phải học tập nâng cao trình độ và thường xuyên đào tạo bồi dưỡng nâng cao trình độ quản lý,
nâng cao bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, phẩm chất nghề nghiệp, năng lực quản trị nhà
trường, xây dựng môi trường giáo dục, phát triển triển mối quan hệ giữa nhà trường và gia đình,
xã hội đáp ứng quy định chuẩn Hiệu trưởng. Trong những năm qua, ngành giáo dục tỉnh Bình
Dương cũng đã góp phần phát triển nguồn nhân lực có chất lượng cho tỉnh Bình Dương. Tuy
nhiên, đứng trước yêu cầu đổi mới giáo dục và phát triển kinh tế xã hội, cùng với sự phát triển
không ngừng của khoa học– công nghệ trong thời kỳ CNH-HĐH đất nước thì đội ngũ cán bộ
quản lý giáo dục trên địa bàn cần phải được nâng cao chất lượng hơn nữa để đáp ứng các yêu cầu
thực tiễn giáo dục, góp phần nâng cao và duy trì chất lượng giáo dục bền vững, vì vậy cần bồi
dưỡng nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ quản lý là vấn đề rất quan trọng, nhất là đối với đội ngũ
cán bộ quản lý trường mầm non trong giai đoạn hiện nay. Bài viết trình bày tổng quan nghiên cứu
về hoạt động bồi dưỡng cán bộ quản lý trường mầm non và những vấn đề tiếp tục nghiên cứu.
2. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU: Thực hiện bài viết này, tác giả sử dụng chủ yếu là phương
pháp nghiên cứu tài liệu, các văn bản, Nghị quyết của Đảng, Nhà nước, chỉ thị, thông tư của ngành
Giáo dục; các đề tài nghiên cứu khoa học đã được cơng bố có liên quan đến vấn đề hoạt động bồi
dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý trường mầm non. Phân tích, tổng hợp, hệ thống hóa, khái quát hóa
cho việc nghiên cứu quản lý hoạt động bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý trường mầm non.
3. NỘI DUNG

Để nắm chắc tình hình và đưa ra các giải pháp phù hợp quản lý hoạt động bồi dưỡng đội
ngũ cán bộ quản lý trường mầm non. Tôi chọn kết quả đạt được trên nghiên cứu một số khái
niệm, tổng quan ở nước ngoài và ở Việt Nam về hoạt động bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý
trường mầm non để thảo luận và kết quả như sau:
3.1. Một số khái niệm
Hiện nay, có khá nhiều quan niệm về bồi dưỡng. Trong Từ điển Bách khoa Việt Nam
(1995) thì khái niệm bồi dưỡng cịn được dùng với nghĩa là cập nhật, bổ túc thêm một số
kiến thức, kỹ năng cần thiết, nâng cao hiểu biết sau khi đã được đào tạo cơ bản, cung cấp
thêm những kiến thức chuyên ngành, mang tính ứng dụng.
Cùng quan điểm trên, tác giả Nguyễn Duy Hưng (2014) cũng xem bồi dưỡng là q
trình cập nhật hóa kiến thức do còn thiếu hoặc đã lạc hậu, bổ túc nghề nghiệp, đào tạo thêm
hoặc củng cố kĩ năng nghề nghiệp theo các chuyên đề. Việc cập nhật này giúp cho người lao
động củng cố và nâng cao những kiến thức đã học một cách hiệu quả và thiết thực. Kết quả của
hoạt động này được xác nhận bằng việc người lao động được cấp chứng chỉ sau bồi dưỡng.
Như vậy, có thể hiểu hoạt động bồi dưỡng là q trình truyền đạt, cập nhật, bổ sung thêm
những kiến thức cho người lao động nhằm nâng cao kiến thức, kỹ năng chuyên môn đáp ứng
yêu cầu của thị trường lao động.
217


Khái niệm đội ngũ đã được sử dụng một cách phổ biến ở trong các lĩnh vực chính trị, kinh
tế, xã hội cũng như rất nhiều lĩnh vực hoạt động khác nhau. Theo Từ điển Tiếng Việt (2009),
đội ngũ là “tập hợp số người cùng chức năng hay nghề nghiệp để thành một lực lượng”. Như
vậy, đội ngũ là tập hợp một số người cùng chức năng hoặc nghề nghiệp thành một lực lượng.
Người cán bộ quản lý giáo dục về thực chất là người quản lý làm việc trong môi trường
giáo dục như nhà trường, cơ quan quản lý giáo dục. Do vậy, cán bộ quản lý trường mầm non
bao gồm hiệu trưởng, phó hiệu trưởng, tổ trưởng, tổ phó chun mơn. Theo chương II. Tổ chức
và quản lý nhà trường của Thông tư số 52/TT-BGDĐT ngày 31 tháng 12 năm 2020 ban hành
Điều lệ trường mầm non, có thể xác định cán bộ quản lý trường mầm non gồm hiệu trưởng, phó
hiệu trưởng, tổ trưởng, tổ phó chuyên mơn và tổ trưởng, tổ phó văn phịng.

Như vậy đội ngũ cán bộ quản lý trường mầm non là một tập hợp những người làm công
tác quản lý trong trường mầm non, có năng lực, phẩm chất để thực hiện chức năng, nhiệm vụ
quản lý được qui định trong Luật Giáo dục, Điều lệ trường mầm non và các văn bản liên quan
theo qui định của Nhà nước.
Từ khái niệm hoạt động bồi dưỡng và cán bộ quản lý trường mầm non, ta có khái niệm
hoạt động bồi dưỡng cán bộ quản lý trường mầm non là quá trình truyền đạt, cập nhật, bổ sung
thêm những kiến thức cho người cán bộ quản lý trường mầm non nhằm nâng cao kiến thức, kỹ
năng chuyên môn đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục.
3.2. Nghiên cứu ở nước ngoài về hoạt động bồi dưỡng cán bộ quản lý mầm non
Trong những năm gần đây, trên thế giới xuất hiện không ít các cơng trình nghiên cứu về
phát triển đội ngũ CBQL giáo dục nói chung và CBQL bậc học mầm non nói riêng, dưới góc
độ nghiên cứu phát triển nguồn nhân lực. Trong đó đặc biệt chú trọng tới chất lượng đội ngũ
cán bộ quản lý; đề cao khía cạnh phát triển bền vững và thích ứng nhanh của từng CBQL trước
tiến trình phát triển kinh tế - xã hội và hội nhập quốc tế. Về vấn đề này ta có thể bắt gặp ở các
cơng trình nghiên cứu của Fumiko Shinohara (2004) với “ICTs in Teachers Training,
UNESCO”; Harry Kwa (2004) với “Information Technology Training Program for Student and
Teachers”; David C.B (1979) với “Teachers”)... Việc xuất hiện các công nghệ dạy học mới dẫn
đến những đòi hỏi mới đối với đội ngũ CBQL. Vì vậy, đào tạo, bồi dưỡng, cập nhật kiến thức
mới cho đội ngũ CBQL trở nên đa dạng, phong phú; kèm theo là các chính sách giảm giờ trên
lớp, dạy theo kiểu gợi mở, khêu gợi trí tò mò và năng lực khám phá của người học. Sau hội
thảo Cambridge về nhà giáo cho thế kỷ 21, người ta đã đặt ra 5 yêu cầu cốt lõi đối với nhà giáo
là: Kiến thức, kỹ năng QL, phẩm chất, thái độ và niềm tin. Ở một số quốc gia như Nhật Bản,
Hàn Quốc, Australia và các nước khác còn nhấn mạnh đội ngũ CBQL vừa là nhà chuyên môn
vừa là người lãnh đạo (lãnh đạo hoạt động lớp học và lãnh đạo chun mơn).
Ngồi ra một số cơng trình nghiên cứu của OECD (Tổ chức Hợp tác phát triển châu Âu)
cũng đã đề cập đến chất lượng đội ngũ CBQL và giáo viên theo 5 tiêu chuẩn chính:
a) Kiến thức phong phú về lĩnh vực QL;
b) Kỹ năng QL;
c) Có tư duy phản biện trước mỗi vấn đề và có năng lực tự phê, nét rất đặc trưng của QL;
d) Biết cảm thông và cam kết tôn trọng phẩm giá của nguời khác;

e) Có năng lực quản lý, kể cả trách nhiệm quản lý trong và ngoài lớp học.
218


Trong hội nhập quốc tế và xu hướng toàn cầu hố hiện nay khơng ít quốc gia trên thế giới
đang hướng tới xây dựng đội ngũ CBQL nước mình phải là đội ngũ có các tư chất của nhà giáo,
nhà khoa học, nhà quản lí, nhà cung ứng xã hội. Một trong những quốc gia có sự cải cách giáo
dục vượt trội là Nhật Bản, đất nước coi phát triển đội ngũ quản lý giáo dục là bước đi tất yếu
để đáp ứng công cuộc phát triển nguồn nhân lực nhằm nâng cao năng suất lao động, thể hiện
qua việc tiếp nhận hệ thống giáo dục của Mỹ, có chủ thuyết rõ ràng từ chính phủ. Nhật Bản đã
thực hiện chiến lược đào tạo đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục tương ứng, bắt kịp tồn cầu hóa
khơng lâu sau chiến tranh. Thơng qua đó chất lượng của đội ngũ CBQL Nhật Bản tăng lên.
Những điều này có thể phần nào lý giải sự phát triển của giáo dục Nhật Bản hiện nay. Qua
nhiều đợt cải cách sau thập niên 1970, khi Nhật Bản bước vào giai đoạn phát triển thần kỳ, việc
trợ giảng ở các công xưởng, ở các trường đại học và Viện nghiên cứu vẫn tiếp tục. Nó được
xem là hình thức đào tạo đội ngũ CBQL hiệu quả, kiểu “chìa khóa trao tay”, cung cấp nguồn
lực quản lý giáo dục và giáo viên chất lượng.
Các nhà nghiên cứu quản lý giáo dục tại châu Âu đã rất quan tâm đến việc nâng cao năng
lực chuyên môn và nâng cao chất lượng cho đội ngũ CBQL. - Đội ngũ CBQL có nghĩa vụ tham
gia bồi dưỡng và thường xuyên cập nhật kiến thức. Chương trình bồi dưỡng đội ngũ CBQL có
ở cấp nhà nước, cấp địa phương và tại các nhà trường. (Cộng hòa Liên bang Đức). - Liên Xô
(cũ) cho rằng, đội ngũ CBQL phải có năng lực chun mơn thì chất lượng dạy học mới được
nâng cao. Việc tổ chức đúng đắn và hợp lý công tác quản lý, bồi dưỡng đội ngũ CBQL ảnh
hưởng rất lớn đến kết quả toàn bộ hoạt động của nhà trường.
Tại các nước Đông Nam Á: - Bắt đầu từ năm 1998, việc bồi dưỡng đội ngũ CBQL cũng
được tiến hành ở các trung tâm học tập cộng đồng của Thái Lan. - Công tác nâng cao chất lượng
cho đội ngũ CBQL ở Philippin được tổ chức thành các khóa học trong thời gian học sinh nghỉ
hè (4 kỳ nghỉ hè với 4 nội dung, chương trình bồi dưỡng khác nhau).
Với sự tài trợ của quỹ Bill & Melinda Gates, Change Ladership Group - CLG (nhóm Lãnh
đạo thay đổi) đã cho ra đời cuốn sách “A Practical Guide to Transforming Our Schools - Cẩm

nang cải tổ trường học” (Tony Vander Ark et all., 2011) là một cơng trình nghiên cứu trong 5
năm của các chuyên gia giáo dục thuộc trường Đại học Harvard. Cuốn sách này cung cấp những
kiến thức thiết yếu cho những ai đang làm công tác quản lý giáo dục một công cụ, hướng đi cần
thiết để có cái nhìn mới về tư duy và phương pháp cho việc quản lý trường học. Tập sách đã
chỉ rõ con đường của sự thay đổi trong phương pháp quản lý trước tiên đó là thay đổi từ nhận
thức của chính đội ngũ CBQL. CBQL ý thức được việc tự đào tạo, tự bồi dưỡng và tích cực
tham gia vào kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng. CBQL nâng cao được năng lực sư phạm, chuyên
môn nghiệp vụ. Nhận thức và tham gia tích cực trong kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng sẽ là một
khởi điểm tốt cho sự thành công của chính CBQL trong việc điều hành và phát triển nhà trường.
Teri N. Talan, Paula Jorde Bloom, Kelton, Robyn Kelton (2014) trong “Building the
Leadership Capacity of Early Childhood Directors: An Evaluation of a Leadership
Development Model” đã cho thấy rằng: Mặc dù có sự đồng thuận giữa các nhà hoạch định chính
sách và các nhà thực hành về tầm quan trọng của đội ngũ lãnh đạo trong giáo dục mầm non,
nhưng có rất ít nghiên cứu về các mơ hình phát triển năng lực lãnh đạo hiệu quả cho các nhà
quản lý của các chương trình mầm non, đặc biệt là những người làm việc trong lĩnh vực chăm
sóc trẻ em. Trên cơ sở khảo sát thực tế đã cho thấy bằng chứng về sự phát triển của cá nhân đội
219


ngũ cán bộ quản lý trường mầm non khi được tham gia vào các lớp bồi dưỡng và đào tạo. Kết
quả của nghiên cứu này nhấn mạnh nhu cầu đào tạo có hệ thống, chuyên sâu và phù hợp, tập
trung vào các nhu cầu riêng của các cán bộ lãnh đạo trường mầm non.
Boonchauy Sairam, Chaiyuth Sirisuthi, Kanjana Wisetrinthong (2017), trong
“Development of Program to Enhance Team Building Leadership Skills of Primary School
Administrators”. Nghiên cứu này nhằm mục đích: i) Nghiên cứu các thành phần của kỹ năng
lãnh đạo cần thiết cho cán bộ quản lý trường tiểu học; ii) Xem xét hiện trạng và các điều kiện
mong muốn và nhu cầu đối với kỹ năng lãnh đạo xây dựng nhóm của cán bộ quản lý trường
tiểu học, iii) Giải pháp để phát triển kỹ năng lãnh đạo xây dựng nhóm đối với chương trình
nâng cao quản trị viên trường tiểu học; iv) Khám phá mức độ hiệu quả của kỹ năng lãnh đạo
đội ngũ cán bộ quản lý trường học. Với mục đích nêu ra, các tác giả chỉ rõ để xây dựng và phát

triên đội ngũ cán bộ quản lý trường tiểu học phải thực hiện cùng lúc nhiều giải pháp, trong đó
giải pháp bồi dưỡng, đạo tạo được xem là quan trọng và thường xuyên.
3.3. Nghiên cứu ở Việt Nam về hoạt động bồi dưỡng cán bộ quản lý mầm non
Ngay sau khi nước nhà giành được độc lập, Hồ Chủ Tịch đã đặc biệt quan tâm, chỉ đạo
phát triển đội ngũ CBQL giáo dục để phục vụ cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc Việt
Nam xã hội chủ nghĩa. Những quan điểm tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về giáo dục là
định hướng đúng đắn cho việc đào tạo, bồi dưỡng, huấn luyện đội ngũ giáo viên mới và CBQL
giáo dục. Bằng nhiều bài viết, bài nói chuyện về giáo dục, Người khẳng định: “Cán bộ là cái
gốc của mọi công việc”, “Muốn việc thành công hay thất bại đều do cán bộ tốt hay kém” [Hồ
Chí Minh toàn tập, tập 5, NXB chính trị quốc gia, Hà Nội - 2000].
Từ những cách tiếp cận khác nhau, kể cả xu hướng kế thừa và phát triển, các nhà nghiên
cứu như Thái Duy Tuyên, Nguyễn Gia Quý, Trần Kiều, Phạm Viết Vượng, …trong các cơng
trình nghiên cứu của mình đã bàn về cơng tác quản lý giáo dục và những vấn đề có liên quan
đến việc xây dựng và phát triển đội ngũ CBQL giáo dục. Đáng chú ý là các tác phẩm “Cơ sở
khoa học quản lý” của Nguyễn Quốc Chí và Nguyễn Thị Mỹ Lộc; “Những luận cứ khoa học
cho việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ trong thời kỳ CNH – HĐH” của Nguyễn Phú
Trọng và Trần Xuân Sầm. Xét về góc độ nghiên cứu quản lý giáo dục, dựa trên quan điểm của
chủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, các nhà khoa học tiếp cận quản lý giáo dục
và quản lý trường học để đề cập đến việc phát triển, xây dựng công tác quản lý nhà trường, tiêu
biểu có: "Phương pháp luận khoa học giáo dục" của Phạm Minh Hạc.
Bùi Minh Hiền, Đặng quốc Bảo, Vũ Ngọc Hải (2006) trong “Quản lý giáo dục”, đã chỉ
ra rằng: Xây dựng và phát triển đội ngũ CBQL giáo dục cần phải tập trung vào ba vấn đề chính:
Số lượng, chất lượng và cơ cấu; các tác giả cũng đã đề xuất bốn giải pháp phát triển đội ngũ
CBQL giáo dục, bao gồm: (i) Mọi cấp QLGD đều xây dựng được quy hoạch CBQL giáo dục
cho đơn vị và gắn liền với quy hoạch này là các công việc cần triển khai để đào tạo, bồi dưỡng
CBQL giáo dục theo quy hoạch; (ii) Xây dựng hệ thống tiêu chuẩn đối với CBQL giáo dục các
cấp; (iii) Có chính sách hỗ trợ tinh thần, vật chất thỏa đáng với đội ngũ CBQL giáo dục; (iv)
Tổ chức lại hệ thống trường, lớp đào tạo đội ngũ CBQL giáo dục (Bùi Minh Hiền, Đặng Quốc
Bảo, Vũ Ngọc Hải, 2006).
Những năm gần đây, một số luận văn thạc sĩ chuyên ngành quản lý giáo dục đã nghiên cứu

về phát triển đội ngũ CBQL trường MN, đã có nhiều bài viết của các tác giả đăng trên các tạp chí
220


như: tác giả Trịnh Hoài Hương (2008), Giải pháp phát triển đội ngũ cán bộ quản lý mầm non quận
Thanh Xuân hiện nay); tác giả Phạm Nguyễn Trâm Anh (2011), Thực trạng phát triển đội ngũ cán
bộ quản lý các trường mầm non công lập tại quận 10 thành phố Hồ Chí Minh); tác giả Nguyễn Thị
Thu Thủy (2013), Biện pháp phát triển đội ngũ cán bộ quản lý các trường mầm non tỉnh Nam Định
đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục trong giai đoạn hiện nay); tác giả Mạc Thị Thanh Bình (2014,
Một số giải pháp phát triển đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục mầm non huyện Chơn Thành tỉnh Bình
Phước)… Các cơng trình này nghiên cứu phát triển đội ngũ CBQL GDMN theo 3 hướng:
1) Nghiên cứu phát triển đội ngũ CBQL GDMN dưới góc độ phát triển nguồn nhân lực;
2) Đào tạo, bồi dưỡng năng lực, nâng cao chất lượng đội ngũ CBQL GDMN đáp ứng yêu
cầu đổi mới giáo dục;
3) Nghiên cứu đề xuất hệ thống các giải pháp xây dựng phát triển đội ngũ CBQL GDMN
trong thời kỳ cơng nghiệp hố, hiện đại hoá.
Tác giả Từ Thị Thùy Linh (2012) luận văn thạc sỹ nghiên cứu đề tài “Một số giải pháp
phát triển cán bộ quản lý Trường Mầm non trên địa bàn thành phố Vinh”. Qua đề tài nghiên
cứu của mình, tác giả đã đề xuất một số biện pháp quản lý đội ngũ CBQL Trường Mầm non,
trong đó đề cập biện pháp bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý nhằm đảm bảo số lượng, cân đối
về cơ cấu và nâng cao chất lượng đội ngũ CBQL. Từ đó, góp phần nâng cao chất lượng chăm
sóc, giáo dục trẻ ở các Trường Mầm non trên địa bàn thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An.
Tác giả Bùi Ngọc Hiền (2015) với bài viết “ Vận dụng lý thuyết của Peter Drucker trong
xây dựng đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục” đăng Tạp chí Giáo dục tháng 5/2015 đã giới thiệu
tổng quan các phương thức quản lý tổ chức, quản lý con người của Peter Drucker, đánh giá tầm
quan trọng và tính khả thi của các phương pháp quản lý của Peter Drucker đưa ra; từ đó tác giả
vận dụng những tư tưởng quản lý để trả lời các câu hỏi có liên quan đến xây dựng đội ngũ cán
bộ quản lý giáo dục, cụ thể như: Tự hỏi “cái gì cần phải làm”? Tự hỏi “điều gì đúng đắn cho tổ
chức”? Xây dựng kế hoạch hành động; Quyết định một cách hiệu quả; Khai thác và xử dụng
thông tin hiệu quả (Bùi Ngọc Hiền, 2015).

Cao Viết Sơn (2016) trong bài “Thực trạng và giải pháp nâng cao chất lượng bồi dưỡng
cán bộ quản lý trường trung học cơ sở, tiểu học và mầm non Sơn La” đăng Tạp chí Giáo dục số
382, kì 2 tháng 5/2016 đã phân tích thực trạng hoạt động bồi dưỡng cán bộ quản lí trường trung
học cơ sở, tiểu học và mầm non tỉnh Sơn La. Căn cứ vào một số văn bản, chính sách và chương
trình phát triển nền giáo dục nói chung, đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục nói riêng; căn cứ vào
“Chương trình bồi dưỡng cán bộ quản lý trường mầm non, tiểu học, trung học cơ sở” của tỉnh
Sơn La, tác giả đã đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng bồi dưỡng cán bộ quản lý
giáo dục trường trung học cơ sở, tiểu học, mầm non tỉnh Sơn La (Cao Viết Sơn, 2016).
Các tác giả Bùi Văn Dũng, Nguyễn Thị Thu Huyền (2017) trong “Nâng cao trình độ lý
luận chính trị cho đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục quận 9, thành phố Hồ Chí Minh” (2017, tr.
103) đã chỉ rõ: Nâng cao trình độ lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục là một
nhiệm vụ cấp thiết hiện nay. Hai tác giả đã đi vào phân tích thực trạng trình độ lý luận chính trị
của đội ngũ cản bộ quản lý giáo dục; từ đó đưa ra một số giải pháp nhằm nâng cao trình độ lý
luận chính trị cho đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh (Bùi
Văn Dũng và Nguyễn Thị Thu Huyền, 2017).
221


Ngoài ra, Đảng và Nhà nước ta đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo phát triển đội ngũ nhà
giáo và cán bộ quản lý giáo dục. Cụ thể như: Chỉ thị 40/2004/CT-TW ngày 15 tháng 06 năm
2004 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng về việc xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ nhà
giáo và cán bộ quản lý giáo dục. Ngoài việc chỉ rõ những yếu kém, bất cập của đội ngũ nhà
giáo và cán bộ quản lý giáo dục, Chỉ thị đã nêu rõ: “Mục tiêu là xây dựng đội ngũ nhà giáo và
cán bộ quản lý giáo dục được chuẩn hoá, đảm bảo chất lượng, đủ về số lượng, đồng bộ về cơ
cấu, đặc biệt chú trọng nâng cao bản lĩnh chính trị, phẩm chất, lối sống, lương tâm, tay nghề
của nhà giáo;thông qua việc quản lý, phát triển đúng định hướng và có hiệu quả sự nghiệp giáo
dục để nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực, đáp ứng những đòi hỏi ngày càng cao của
sự nghiệp cơng nghiệp hố, hiện đại hố đất nước” (Ban chấp hành trung ương, 2004).
Đặc biệt, trong những năm gần đây, dưới sự lãnh đạo của Đảng, nước ta đã xây dựng và
ban hành nhiều chính sách nhằm phát triển đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục, đội ngũ giáo viên.

Chẳng hạn như: Quyết định số: 2161/QĐ-BGĐT ngay 26 tháng 6 năm 2017 của Bộ trưởng Bộ
Giáo dục và Đào tạo Ban hành Kế hoạch thực hiện mục tiêu phát triển bền vững lĩnh vực giáo
dục và đào tạo đến năm 2025 và định hướng đến 2030 đề ra các giải pháp đối với đội ngũ nhà
giáo như sau: “Lồng ghép, tích hợp vào hoạt động để nâng cao nhận thức của nhà giáo, cán
bộ quản lý, học sinh, sinh viên trong toàn ngành về phát triển bền vững và các mục tiêu phát
triển bền vững trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo”; “ Xây dựng và phát triển đội ngũ nhà giáo
và cán bộ quản lý cơ sở giáo dục theo chuẩn nghề nghề nghiệp, tiêu chuẩn chức danh nghề
nghiệp, đáp ứng yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục đào tạo; đổi mới nội dung, chương
trình giáo dục mầm non, phổ thông” (Bộ Giáo dục và Đào tạo).
Riêng ngành Giáo dục mầm non, Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Thông tư 17/2011/TTBGDĐT quy định Chuẩn hiệu trưởng trường mầm non. Chuẩn này bao gồm có 4 tiêu chuẩn và
19 tiêu chí. Sau một quá trình thực hiện, ngày 8 tháng 10 năm 2018, Bộ Giáo dục và Đào tạo
ban hành Thông tư 25/2018/TT-BGDĐT quy định Chuẩn hiệu trưởng cơ sở giáo dục mầm non
thay thế cho Thông tư 17/2011/TT-BGDĐT. Chuẩn hiệu trưởng trường mầm non hiện hành có
5 tiêu chuẩn và 18 tiêu chí, Chuẩn hiệu trưởng làm căn cứ để hiệu trưởng cơ sở giáo dục mầm
non tự đánh giá phẩm chất, năng lực; xây dựng và thực hiện kế hoạch rèn luyện phẩm chất, bồi
dưỡng nâng cao năng lực quản trị nhà trường đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục. Chuẩn hiệu
trưởng còn làm căn cứ để đào tạo, bồi dưỡng phát triển phẩm chất, năng lực quản trị nhà trường
cho đội ngũ cán bộ quản lý mầm non và làm căn cứ để các phó hiệu trưởng tự đánh giá, xây
dựng và thực hiện kế hoạch rèn luyện, học tập phát triển phẩm chất, năng lực quản trị nhà
trường (Bộ Giáo dục và Đào Tạo, 2018).
Như vậy, điểm qua các nghiên cứu trong nước và ở nước ngồi cho thấy, có nhiều tác
giả nghiên cứu về quản lý, phát triển đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục nói chung, cán bộ quản
lý trường mầm non ở nhiều khía cạnh khác nhau. Bồi dưỡng nâng cao phẩm chất, năng lực
cho đội ngũ cán bộ quản lý là một trong các nội dung quan trọng của quản lý, phát triển đội
ngũ cán bộ quản lý giáo dục tại cơ sở giáo dục nói chung và phát triển đội ngũ cán bộ quản lý
trường mầm non nói riêng.
3.4. Một số vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu
Kết quả nghiên cứu của các nhà khoa học và các tác giả nêu trên đã đề cập đến sự cần thiết
của hoạt động bồi dưỡng cán bộ quản lý. Các tác giả quan tâm nghiên cứu về nội dung, chương
222



trình, phương pháp bồi dưỡng cán bộ quản lý trường mầm non mầm non. Kết quả các cơng trình
nghiên cứu đã nêu rõ quan điểm của Nhà nước, ngành giáo dục về tầm quan trọng của hoạt động
bồi dưỡng cán bộ quản lý, xác định thực trạng hoạt động bồi dưỡng ở một số địa phương nước
ta. Qua nghiên cứu cho thấy, một số vấn đề về hoạt động bồi dưỡng cần tiếp tục nghiên cứu:
Chuẩn hiệu trưởng cơ sở giáo dục mầm non ban hành năm 2018, có hiệu lực từ ngày 23
tháng 11 năm 2018 có nhiều điểm mới. Do đó cần nghiên cứu thực trạng hoạt động bồi dưỡng
đội ngũ cán bộ quản lý trường mầm non theo Chuẩn hiệu trưởng, xác định nguyên nhân của
thực trạng và đề xuất biện pháp khắc phục;
Nghiên cứu nội dung chương trình bồi dưỡng cán bộ quản lý nhà trường, cán bộ quản lý
các bộ phận trong trường mầm non đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục mầm non. Thực hiện theo
các chương trình bồi dưỡng thường xuyên do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành, bao gồm: Chương
trình bồi dưỡng thường xuyên cán bộ quản lý cơ sở giáo dục mầm non. Đảm bảo nguyên tắc:
1. Đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ năm học, chuẩn nghề nghiệp, vị trí việc làm và nhu cầu
phát triển của cơ sở giáo dục mầm non, cơ sở giáo dục phổ thông, trung tâm giáo dục thường
xuyên, của địa phương và của ngành.
2. Bảo đảm đề cao ý thức tự học, bồi dưỡng liên tục tại cơ sở giáo dục mầm non, cơ sở
giáo dục phổ thông và trung tâm giáo dục thường xuyên, việc lựa chọn chương trình bồi dưỡng
theo yêu cầu của chuẩn nghề nghiệp, vị trí việc làm của giáo viên, cán bộ quản lý.
3. Thực hiện phân công, phân cấp và cơ chế phối hợp trong tổ chức BDTX.
4. Bảo đảm thiết thực, chất lượng, công khai, minh bạch, hiệu quả;
Nghiên cứu tài liệu bồi dưỡng cán bộ quản lý về biên soạn tài liệu BDTX:
a) Tài liệu BDTX được biên soạn phù hợp với yêu cầu bồi dưỡng giáo viên, cán bộ quản lý
theo chuẩn nghề nghiệp, vị trí việc làm, yêu cầu đổi mới và nâng cao chất lượng dạy học, giáo dục
phù hợp với kế hoạch bồi dưỡng và nhu cầu phát triển nguồn nhân lực của cơ sở giáo dục mầm
non, cơ sở giáo dục phổ thông, trung tâm giáo dục thường xuyên, của địa phương và của ngành;
b) Tài liệu được biên soạn phải bảo đảm kết hợp giữa lý luận và thực tiễn, kiến thức và
kinh nghiệm với kỹ năng thực hành;
c) Tài liệu biên soạn phải phù hợp với Chương trình BDTX và các quy định tại Quy chế này;

d) Tài liệu BDTX được tổ chức biên soạn phù hợp với loại hình tổ chức BDTX:
- Tài liệu BDTX tập trung: Được tổ chức biên soạn và phát hành dưới dạng ấn phẩm,
băng tiếng, băng hình và các thiết bị lưu trữ thông tin khác đảm bảo theo quy định của Chương
trình BDTX và quy định tại Quy chế này.
- Tài liệu BDTX từ xa: Được biên soạn dưới dạng học liệu (băng đĩa ghi hình ảnh, âm
thanh, đoạn phim ngắn; chương trình phát thanh, chương trình truyền hình; sách in, tài liệu
hướng dẫn dạy và học với sự trợ giúp của máy tính; bài tập trên internet và các buổi trao đổi
thảo luận, truyền hình hội nghị từ xa; bài thực tập ảo, bài thực tập mô phỏng và thực tập thực
tế hoặc các học liệu khác phù hợp) bảo đảm cung cấp và chuyển tải đầy đủ nội dung, yêu cầu
cần đạt của Chương trình BDTX để người học có thể tự học, tự bồi dưỡng theo quy định.
- Tài liệu BDTX bán tập trung: Kết hợp tài liệu BDTX tập trung và tài liệu BDTX từ xa.
Các cơ sở giáo dục thực hiện nhiệm vụ BDTX chịu trách nhiệm tổ chức biên soạn và thẩm định
223


tài liệu BDTX. Cán bộ quản lý sử dụng tài liệu bồi dưỡng do các cơ sở giáo dục thực hiện nhiệm
vụ BDTX biên soạn hoặc có thể khai thác, sử dụng các tài liệu phù hợp khác..;
Nghiên cứu hình thức bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý trường mầm non nhằm gây sự
kích thích hứng thú cho cán bộ quản lý khi tham gia bồi dưỡng như: Nhà trường tổ chức các
chuyến đi dã ngoại giao lưu chia sẽ những kinh nghiệm hay trong quản lý, tổ chức, điều hành
công việc với cán bộ quản lý mầm non ở các huyện thị khác trong tỉnh hoặc ngoài tỉnh, đến
trường bạn học tập kinh nghiệm, tổ chức hội thảo chun đề về cơng tác quản lý trường mầm
non. Phịng GD&ĐT tổ chức giao lưu CQBL ở các trường trong cụm hoặc ngồi cụm để CBQL
có thêm kinh nghiệm trong công tác quản lý;
Nghiên cứu nhu cầu bồi dưỡng của cán bộ quản lý đáp ứng yêu cầu thực tiễn cho cơng
tác quản lý chăm sóc, ni dưỡng, giáo dục, kỹ năng xử lý tình huống trong quản lý giáo dục...;
Nghiên cứu về chế độ chính sách bồi dưỡng cho cán bộ quản lý đáp ứng yêu cầu nâng
cao trình độ đào tạo trong tình hình hiện nay. Tỉnh Bình Dương ban hành Nghị quyết số:
05/2019/NQ-HĐND Quy định về chính sách thu hút, chế độ hỗ trợ đào tạo, bồi dưỡng nâng cao
chất lượng nguồn nhân lực tỉnh Bình Dương. Phòng GD&ĐT tạo mọi điều kiện để CBQL tham

gia các lớp học ngắn hạn, các chuyên đề, chính trị hè do Sở và Phòng GD&ĐT tổ chức. Phòng
GD&ĐT hỗ trợ một phần kinh phí, thời gian để CBQL tham gia các lớp đào tạo, bồi dưỡng;
Nghiên cứu về các điều kiện về cơ sở vật chất, thiết bị cho hoạt động bồi dưỡng đội ngũ
CBQL bậc học mầm non, Sở GD&ĐT, các phịng giáo dục thuộc quận, huyện có kế hoạch rà
soát thực trạng, nhu cầu được bồi dưỡng của toàn bộ đội ngũ CBQL bậc học Mầm non để có
phương án cụ thể, hợp lý đầu tư cơ sở vật chất, thiết bị của nhà trường. Trên cơ sở rà soát thực
trạng, xây dựng báo cáo xác định nhu cầu đầu tư cơ sở vật chất, thiết bị dạy học, kiên cố hóa,
mua sắm bổ sung các hạng mục, cải tạo, sửa chữa để đáp ứng yêu cầu thực hiện chương trình
bồi dưỡng đội ngũ Cán bộ Quản lý bậc học Mầm non...
4. KẾT LUẬN
Xây dựng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục mầm non được chuẩn hoá, đảm
bảo chất lượng, đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu, đặc biệt chú trọng nâng cao bản lĩnh chính
trị, phẩm chất, lối sống, lương tâm, trình độ, năng lực của cán bộ quản lý là nhiệm vụ của các
cấp quản lý ngành giáo dục, trước hết là các cơ sở giáo dục mầm non. Chính vì vậy, hoạt động
bồi dưỡng cán bộ quản lý càng cần được được quan tâm nghiên cứu, trao đổi kinh nghiệm từ
nước ngoài và các địa phương trong nước, đặc biệt là chỉ đạo sát sao từ các cấp quản lý từ Chính
phủ, Bộ Giáo dục và Đào tạo, chính quyền và cơ quan quản lý giáo dục địa phương cũng như
công tác quản lý của hiệu trưởng trường mầm non.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
Danh mục tài liệu tiếng Việt
1. Ban Chấp hành Trung ương. (2013). Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 04/11/2013 về đổi mới căn bản,
toàn diện Giáo dục và Đào tạo.
2. Đảng Cộng Sản Việt Nam (2021), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII, Nxb Chính trị
Quốc gia – Sự thật, Hà Nội.

224


3. Bộ Giáo dục và Đào tạo. (2020). Quyết định số 52/TT-BGDĐT ngày 14/5/2020 về Ban hành Điều
lệ Trường Mầm non.

4. Bộ Giáo dục và Đào tạo. (2018). Thông tư 25/2018/TT-BGDĐT ngày 10 tháng 7 năm 2018 về Ban
hành quy định Chuẩn Hiệu trưởng Trường Mầm non.
5. Ban chấp hành Trung ương. (2004). Chỉ thị số 40/2004/CT-TW ngày 15 tháng 6 năm 2004 về việc
xây dựng nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục.
6. Bộ giáo dục và Đào tạo. (2017). Kế hoạch số: 2161/QĐ-BGDĐT ngày 26 tháng 06 năm 2017 về
Ban hành Kế hoạch thực hiện mục tiêu phát triển bền vững lĩnh vực giáo dục và đào tạo đến năm
2025 và định hướng đến 2030.
7. Viện ngôn ngữ học. (1995). Từ điển Bách Khoa. Hà Nội: NXB Khoa học xã hội.
8. Viện ngôn ngữ học. (2009). Từ điển tiếng Việt. NXB Đà Nẵng.
9. Nguyễn Quốc Chí, Nguyễn Thị Mỹ Lộc (2010), Đại cương về khoa học quản lý, NXB Đại học Quốc
gia Hà Nội.
10. Trịnh Hoài Hương (2008), Giải pháp phát triển đội ngũ cán bộ quản lý mầm non quận Thanh Xuân
hiện nay. Luận văn Thạc Sỹ khoa học giáo dục. Chuyên ngành Quản lý giáo dục. Trường Đại học
Sư phạm Hà Nội. Hà Nội.
11. Phạm Nguyễn Trâm Anh (2011), Thực trạng phát triển đội ngũ cán bộ quản lý các trường mầm non
công lập tại quận 10 thành phố Hồ Chí Minh; Luận văn Thạc Sỹ khoa học giáo dục. Chuyên ngành
Quản lý giáo dục. Trường Đại học Sư phạm Hà Nội. Hà Nội.
12. Trần Kiểm (2013). Những vấn đề cơ bản của khoa học quản lí giáo dục. Nxb Đại học Sư phạm.
13. Bùi Ngọc Hiền (2015), Vận dụng lý thuyết của Peter Drucker trong xây dựng đội ngũ cán bộ quản
lý giáo dục. Tạp chí Giáo dục tháng 5/2015. 13 - 18
14. Cao Viết Sơn (2016), Thực trạng và giải pháp nâng cao chất lượng bồi dưỡng cán bộ quản lý trường
trung học cơ sở, tiểu học và mầm non Sơn La. Tạp chí Giáo dục số 382, kì 2 tháng 5/2016. 20 - 23
15. Bùi Văn Dũng, Nguyễn Thị Thu Huyền (2017), Nâng cao trình độ lý luận chính trị cho đội ngũ cán
bộ quản lý giáo dục quận 9, thành phố Hồ Chí Minh (tr. 103)

Danh mục tài liệu tiếng Anh
16. Teri N. Talan, Paula Jorde Bloom, Kelton, Robyn Kelton (2014), Building the Leadership Capacity
of Early Childhood Directors: An Evaluation of a Leadership Development Model
17. Boonchauy Sairam, Chaiyuth Sirisuthi, Kanjana Wisetrinthong (2017), Development of Program to
Enhance Team Building Leadership Skills of Primary School Administrators

18. Fumiko Shinohara (2004), ICTs in Teachers Training, UNESCO
19. Harry Kwa (2004), Information Technology Training Program for Student and Teachers
20. Bill & Melinda Gates, Change Ladership Group – CLG (2011), A Practical Guide to Transforming
Our Schools. Tony Vander Ark et all

225