SỬ DỤNG CÁC PHƯƠNG THỨC DẠY HỌC NHẰM PHÁT TRIỂN
TRÍ THÔNG MINH ĐA DẠNG CỦA HỌC SINH TIỂU HỌC
TRONG DẠY HỌC NỘI DUNG LỊCH SỬ
Võ Thị Ngọc Trâm1
1. Khoa Sư phạm. Email:
TĨM TẮT
Học sinh vốn có những thiên hướng phát triển khác nhau, nên một phương thức dạy học
có thể phù hợp với học sinh này nhưng có thể khơng tốt với những học sinh khác. Vì vậy, giáo
viên cần phải áp dụng nhiều phương thức khác nhau đối với các em. Bài viết này nhằm giới
thiệu một số phương thức dạy học phù hợp với các kiểu trí thông minh khác nhau và minh hoạ
các cách thức, nhiệm vụ học tập cụ thể cho từng trí thơng minh trong dạy học nội dung Lịch sử
ở cấp tiểu học. Qua đó giúp học sinh phát huy được điểm mạnh, khả năng đặc biệt của bản
thân, tăng hứng thú trong học tập nội dung này.
Từ khoá: phương thức dạy học, hứng thú, Lịch sử, trí thơng minh
1. ĐẶT VẤN ĐỀ
Lịch sử là một nội dung trong phân môn Lịch sử và địa lý, được dạy học ngay từ cấp tiểu
học, có ý nghĩa quan trọng trong việc hình thành và phát triển phẩm chất cũng như năng lực
cho học sinh. Nội dung này giúp học sinh khám phá thế giới tự nhiên và xã hội xung quanh, bồi
dưỡng lòng tự hào dân tộc, tình yêu quê hương, đất nước; ý thức bảo vệ, giữ gìn và phát triển
các giá trị văn hố Việt Nam, từ đó góp phần hình thành và phát triển các phẩm chất yêu nước,
nhân ái, chăm chỉ, trung thực, trách nhiệm.
Tuy nhiên, nhiều năm trở lại đây, học sinh hầu như khơng thích học Lịch sử, học để đối
phó với việc hồn thành mơn học, hay được thông qua các kỳ kiểm tra, kỳ thi là tình trạng phổ
biến. Nguyên nhân của tình trạng này là do cách triển khai giảng dạy của giáo viên. Giáo viên
thiếu cập nhật, thiếu sự đổi mới, thiếu sự sáng tạo, … khiến cho học sinh cảm thấy chán nản,
không hứng thú với môn học. Bài học chủ yếu yêu cầu học sinh ghi nhớ máy móc, học vẹt, chỉ
nhớ đến các sự kiện, thuộc lòng các diễn biến của các trận đánh, hay phải ghi nhớ tiểu sử của
những anh hùng dân tộc… Cách đánh giá nội dung này cũng tập trung vào việc kiểm tra khả
năng ghi nhớ của học sinh. Điều này vơ tình làm cho Lịch sử trở nên nặng nề, người học không
thấy được ý nghĩa giáo dục của các nội dung lịch sử.
Để Lịch sử trở thành nội dung học tập thú vị cần đa dạng các cách thức dạy học. Việc học

Lịch sử không chỉ giới hạn trong sách giáo khoa mà cần mở rộng thêm nhiều hoạt động khác
như điều tra, truy tìm tài liệu trên mạng internet... Cách tiếp cận lịch sử cũng phải đa dạng,
phong phú, đặt ra nhiều vấn đề để học sinh thảo luận, phản biện, tự mình tìm ra kiến thức. Từng
bài học lịch sử cần được tiếp cận với nhiều hướng khác nhau, từ quá khứ đến hiện tại và ngược
lại. Trong bối cảnh đổi mới chương trình, sách giáo khoa hiện nay, người giáo viên cần lưu ý
669


thay đổi phương pháp giảng dạy sao cho hấp dẫn, tạo hứng thú cho người học, đặc biệt phải
phù hợp với các kiểu phát triển trí thơng minh khác nhau của các em. Để làm được điều đó,
giáo viên cần nghiên cứu kỹ các phương thức dạy học, thiết kế kế hoạch bài dạy phát triển phẩm
chất, năng lực của người học. Các hoạt động dạy học phải giúp học sinh chủ động tìm hiểu
được các vấn đề lịch sử, có khả năng vận dụng các kiến thức, kỹ năng đã học để liên hệ, phân
tích, giải quyết một số vấn đề đơn giản trong thực tiễn cuộc sống.
Bên cạnh đó, mỗi học sinh đều có sự khác biệt về thiên hướng trí tuệ, năng khiếu, sở thích
và đam mê và chính vì vậy nên cách học của mỗi học sinh sẽ khơng giống nhau. Theo Howard
Gardner có nhiều loại trí thơng minh khác nhau và ơng định nghĩa trí thơng minh chính là “khả
năng giải quyết vấn đề hoặc tạo ra sản phẩm có giá trị trong một hoặc nhiều bối cảnh văn hóa
khác nhau” (Gardner, 2010).
Năm 1983, Howard Gardner đã xuất bản một cuốn sách có nhan đề Frames of Mind (tạm
dịch Cơ cấu của trí tuệ), trong đó ơng cơng bố các nghiên cứu và lý thuyết của mình về sự đa
dạng của trí thơng minh (Theory of Multiple Intelligences). Ơng tun bố có 7 trí thơng minh,
sau đó bổ sung thêm 1 trí thơng minh Tự nhiên học, về sau ơng bổ sung thêm trí thơng minh
sinh tồn (tuy nhiên trong phạm vi bài viết này, chỉ tập trung tìm hiểu 8 kiểu trí thơng minh).
Theo Gardner có 8 loại trí thơng minh khác nhau đó là ngơn ngữ, logic – tốn học, khơng gian,
hình thể - năng động, âm nhạc, giao tiếp, nội tâm, tự nhiên học.
Việc giáo viên có thể ứng dụng nhiều phương thức dạy học sẽ giúp học sinh có cơ hội
học tập theo phong cách học phù hợp với sự phát triển của bản thân. Đồng thời giúp cho các
tiết học trở nên thú vị, tránh sự lặp lại một cách nhàm chán của việc chỉ dùng một hay vài
phương thức dạy học nhất định. Học sinh có kiểu thơng minh khác nhau vẫn có thể học tốt nội

dung Lịch sử theo đúng với phong cách, sở trường của bản thân.
2. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Phương pháp phân tích, tổng hợp tài liệu được sử dụng để phân tích lý thuyết đa trí tuệ
cũng như các phương thức dạy học phù hợp với từng dạng trí thơng minh, từ đó khái qt, hệ
thống một số phương thứcdạy học nội dung Lịch sử cho học sinh tiểu học nhằm phát triển tư
duy người học, giúp các em hứng thú, u thích mơn học này.

3. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
3.1 Kết quả
Trong dạy học nội dung Lịch sử ở cấp tiểu học hiện nay, giáo viên chủ yếu sử dụng các
phương pháp như vấn đáp, quan sát các phương tiện (video, lược đồ, tranh ảnh), thảo luận nhóm,
kể chuyện, trị chơi học tập… (Lê Văn Trưởng và và nnk., 2007; Nguyễn Thị Thấn, 2014; Mai
Sỹ Tuấn và nnk., 2019). Những phương pháp này khá phù hợp với đặc trưng của môn học, thế
nhưng không phải lúc nào có thể hoạt động tốt với mọi học sinh, vào mọi lúc. Học sinh nào
cũng vốn có những thiên hướng khác nhau nên một phương thứcđặc trưng có thể là tốt với
nhóm này nhưng chưa tốt đối với nhóm học sinh kia. Mỗi trí thơng mình khác nhau cần có
những cách thức khác nhau tác động. Nếu giáo viên di chuyển được từ dạng trí tuệ này sang
670


dạng trí tuệ khác hoặc sử dụng đa dạng các dạng trí tuệ trong lớp học thì học sinh sẽ có cơ hội
được học với mơt hoặc nhiều trí tuệ nổi trội nhất của mình.
Để thực hiện dạy học phát triển trí thơng minh đa dạng của học sinh, giáo viên cần thực
hiện những việc sau:
- Xác định thiên hướng, tố chất của học sinh thông qua quan sát hoạt động hằng ngày của
các em.
- Thử nghiệm các phong cách dạy học khác nhau để xác định hứng thú học tập, kiểu trí
tuệ đặc trưng của người học.
- Đối với mỗi dạng trí thơng minh, giáo viên xác định được những điểm mạnh, hạn chế
của người học, thiết kế nội dung học tập phù hợp với kiểu thơng minh đó, lựa chọn phương

thức dạy học phù hợp.
- Sử dụng linh hoạt các phương thức dạy học, thường xuyên thay đổi các phương thức để
giúp phát hiện những học sinh đặc biệt, đồng thời để tạo cơ hội cho học sinh được học với nhiều
phong cách học khác nhau.
- Thiết kế công cụ đánh giá phù hợp với từng đặc điểm, phong cách học của học sinh,
không đánh giá người học ghi nhớ (nhớ - đọc hay nhớ - chép) mà phải đánh giá sự tiến bộ, sự
phát triển về phẩm chất và năng lực của học sinh.
Tương ứng với mỗi trí thơng minh, học sinh sẽ thích học với nhiều cách khác nhau. Trong
quá trình tìm hiểu, nghiên cứu đã hệ thống một số phương thức dạy học nội dung Lịch sử phù
hợp với từng trí thơng minh như sau:
Trí thơng
minh

Đặc điểm nổi trội

Phương thức

Ngơn ngữ

- Có khả năng lưu trữ và
ghi nhớ thông tin tốt.
- Sách, tài liệu in hoặc
trên internet ln hấp
dẫn đối tượng này
- Có thể diễn đạt lại nội
dung tìm hiểu một cách
trơi chảy, mạch lạc, hệ
thống

Thuyết

trình,
thảo luận, kể
chuyện, viết nhật
ký, động não,
tranh luận, kỹ
thuật
nhóm
chun gia, làm
báo tường

- Sách giáo khoa
- Tài liệu Lịch sử
bằng giấy hoặc
trên
mạng
internet

Logic –
toán học

- Suy nghĩ độc đáo bằng
lập luận sắc bén.
- Thích lập bảng biểu,
tính tốn, chơi xếp
hình…
- Thích đánh giá, nhận
định sự việc, đưa ra các
giả thuyết…

Lập bảng thống

kê, lập bảng
biểu, vấn đáp
(5W1H: Ai? Cái
gì? Khi nào? Ở
đâu? Vì sao?
Như thế nào?),
đặt ra các giả
thuyết và giải
quyết

- Máy tính
- Các bài tập
thống kê, lập
bảng
- Các câu hỏi
nhận định, đưa ra
giả thuyết, phê
phán, đánh giá…
- Các bài tập có
tính tốn

671

Tài liệu

Nhiệm vụ học tập
- Đọc và tóm tắt tiểu
sử/diễn biến…
- Viết cảm nhận về…
- Thuyết trình về…

- Kể lại …
- Sưu tầm và kể lại…
- Trả lời các câu hỏi sau…
- Tóm tắt/tổng kết nội dung
…
Lập bảng thống kê về
những việc…/thiệt hại/kết quả
của…
Lập bảng hệ thống lại
quá trình lịch sử của Việt Nam
từ năm …
Giải thích/tại sao Ngơ
Quyền chọn đánh quân Nam
Hán trên song Bạch Đằng? Nếu
là em, em sẽ làm như thế nào?...
Trả lời các câu hỏi…
Tính tốn thiệt hại của
quân ta/quân địch trong trận
chiến…
Hãy đánh giá chính
sách… của nhà Lý, Trần…


Khơng
gian

- Nhạy cảm về màu sắc,
đường nét, hình dạng…
- Học tốt qua hình ảnh,
tranh vẽ, sơ đồ


Hình thểđộng năng

- Học tốt thông qua cảm
xúc, vận động
- Rất năng động, không
cho cơ thể có thời gian
rảnh

Âm nhạc

- Âm nhạc có ý nghĩa
quan trọng với học sinh
- Học tốt qua nhịp điệu,
hát một ca khúc, một bài
rap…

- Cởi mở, thích giao lưu
- Học tốt thông qua trao
đổi, thảo luận ý tưởng
với người khác

Giao tiếp

Nội tâm

Tự nhiên
học

- Học thông qua sự thâm

nhập vào thế giới tình
cảm của bản thân.

- Chơi đùa, khảo sát
thực tiễn, thiên nhiên…
- Học tốt thông qua môi
trường tự nhiên

Vẽ lược đồ, sơ
đồ, kỹ thuật
phòng tranh, trò
chơi liên quan
đến sự tưởng
tượng, tơ màu

Múa, đóng các
vai diễn, trị chơi
hình thể để đoán
nhân vật, trả lời
câu hỏi bằng cách
biểu đạt trên cơ
thể (vỗ tay, giơ
tay, đập tay…)

- Lược đồ, sơ đồ,
biểu đồ, …
- Tranh ảnh
- Một số sản
phẩm nghệ thuật


- Đạo cụ
- Kịch bản

- Vẽ sơ đồ tư duy/lược đồ
về…
- Vẽ thêm hoặc trang trí lược
đồ… để thể hiện rõ diễn
biến…
- Sắp xếp các tranh/ảnh theo
giai đoạn lịch sử…
- Hãy kể lại … thơng qua
tranh ảnh…
- Làm video, bài thuyết trình,
… về…
- Dựng một vở kịch ngắn để…
- Hãy thể hiện thái độ của em
về … (nếu đồng ý hãy giơ
tay/đập tay bạn kế bên…)
- Mô tả lại … bằng cử
chỉ/hành động của cơ thể…

Hát rap, nghe
hát, hát

- Băng đĩa ca
nhạc
- Nhạc cụ

- Tìm những bài hát nói về…
- Hãy viết một bài rap để tóm

tắt lại …
- Nghe bài hát … và nêu cảm
nhận về…

Làm việc nhóm,
tham gia trị chơi
khám phá của tập
thể, tổ chức đóng
kịch, sinh hoạt
trong câu lạc bộ,
động não tập thể,
mơ phỏng

- Sách giáo khoa
- Video, băng
hình, bản nhạc
- Tài liệu in hoặc
trên internet

- Thảo luận về vấn đề/diễn
biến…
- Phỏng vấn … và làm dự án
về …

Suy ngẫm một
phút, dự án và
trò chơi cá nhân,
viết cảm nhận cá
nhân, viết nhật
ký, động não


- Lời nói, hình
ảnh, video…
- Các phiếu học
cá nhân

Du lịch, tham
quan, dã ngoại,
cắm trại

Hình ảnh, video
Hiện trường thực
tế

- Em ấn tượng với điều gì nhất
trong…
- Em suy nghĩ như thế nào về
…
- Viết lại cảm nghĩ của em về
một sự kiện/một nhân vật lịch
sử… mà em thích nhất
- Hãy tưởng tượng bạn đang ở
trên sông Bạch Đằng và giải
thích vì sao Ngơ Quyền chọn
sơng Bạch Đằng để đánh qn
Nam Hán? / … vì sao Ngơ
quyền có thể đánh thắng quân
Nam Hán trên sông Bạch
Đằng? ...
- Hãy viết/kể lại câu chuyện

… sau khi đi tham quan …

Với mỗi trí thơng minh khác nhau, giáo viên đều có thể sử dụng những phương thức
tương ứng để đảm bảo sự phát triển của người học.
- Trí thơng minh ngơn ngữ: Đây là trí minh có nhiều phương thức giảng dạy phù hợp, đặc
biệt đối với những môn học thuộc lĩnh vực khoa học xã hội. Tuy nhiên, nếu như giáo viên chỉ
cho học sinh đọc tài liệu, trả lời câu hỏi đơn giản rất dễ dẫn đến sự nhàm chán. Đối với kiểu
672


thơng mình này, giáo viên nên cho học sinh tập tưởng tượng, viết lách, bước đầu tạo ra các sản
phẩm như kể chuyện, viết nhật ký, in ấn, báo tường… những học sinh này có khả năng diễn đạt,
thuyết phục tốt nên có thể làm nhóm trưởng, thủ lĩnh trong các hoạt động.
- Trí thơng minh logic – tốn học: Đối với kiểu trí thơng minh này, nếu như giáo viên yêu
cầu học sinh ghi nhớ từng lời giảng của giáo viên, học thuộc lòng tất cả các sự kiện, nhân vật
hay diễn biến của các trận đánh, chiến dịch là điều vơ cùng khó khăn với các em. Các em sẽ ghi
nhớ tốt hơn nếu được học tập qua việc suy luận, thống kê, lâp bảng biểu các nhân vật và cơng
lao của họ, lập bảng để tóm lược các diễn biến, giải thích, suy luận hay đưa ra các giả thuyết,
đánh giá… sẽ giúp học sinh hứng thú hơn, ghi nhớ tốt hơn.
- Trí thơng minh khơng gian: Học sinh thuộc kiểu thơng minh này thích quan sát các sự
vật, hình ảnh… giàu tính tượng hình, màu sắc đẹp. Vì vậy, yêu cầu học sinh tạo ra những sách
tranh, vẽ lược đồ diễn biến các chiến dịch, trận đánh, thống kê, sắp xếp các sự kiện bằng tranh
ảnh, tạo ra các video, bài thuyết trình là sở trường của kiểu thơng minh này.
- Trí thơng minh hình thể - năng động: Những học sinh có trí thơng minh này rất hoạt bát,
lanh lợi, nhưng hạn chế lớn nhất của các em là khó có thể tập trung, ngồi yên một vị trí mà đọc
sách hay lắng nghe bài giảng của giáo viên. Các em thích được múa, được chạy nhảy, được sử
dụng các bộ phận trên cơ thể của mình để biểu đạt cảm xúc, suy nghĩ. Chính vì vậy, giáo viên
nên cho học sinh đóng các vai diễn để tái hiện lại một sự kiện, một diễn biến hay để làm rõ hơn
về hình ảnh của các nhân vật lịch sử. Bên cạnh đó, giáo viên cũng có thể tạo ra các trị chơi
hình thể để học sinh suy đoán, đồng thời sử dụng nhiều ký hiệu trong lớp học như đập tay để

thể hiện sự đồng ý khi làm việc nhóm, giơ tay để bày tỏ cảm nhận của bản thân…
- Trí thơng minh âm nhạc: Đây là kiểu trí thơng minh mà người học sẽ luôn cảm thấy
thoải mái khi được nghe các bản nhạc, thả lỏng bản thân theo các giai điệu du dương của những
tiếng đàn, tiếng sáo… giáo viên có thể cho học sinh học các sự kiện thông qua các bài hát (Hai
Bà Trưng, Bài hát Ngô Quyền, Lý Thường Kiệt, Lê Lợi, chiến thắng Điện Biên, Hị kéo pháo…).
Thay vì đọc sách, nghiên cứu tài liệu như trí thơng minh ngơn ngữ thì với trí thơng mình này
học sinh học qua các phương tiện âm nhạc sẽ giúp các em tự tin học tốt và ghi nhớ tốt hơn.
- Trí thông minh giao tiếp: trao đổi ý tưởng với người khác là thế mạnh của những học
sinh này. Các em thích tham gia các hoạt động giao lưu tập thể, các sự kiện cộng đồng, câu lạc
bộ… Vì vậy, giáo viên nên tăng cường học tập hợp tác nhóm, đề xuất thành lập câu lạc bộ Sử
học trong nhà trường, thường xuyên có hoạt động giao lưu với cựu chiến binh, tham quan viện
bảo tàng, hội thi Lịch sử…
- Trí thơng minh nội tâm: Trí thơng mình này trái ngược với kiểu trí thơng minh giao tiếp.
Các em thường làm việc tốt hơn nếu có cơ hội suy nghĩ, giải quyết các vấn đề một mình. Giáo
viên có thể tổ chức cho học sinh viết lại những nhận định, suy ngẫm của bản thân về sự kiện,
anh hùng dân tộc, viết nhật ký, làm các dự án cá nhân như hệ thống giai đoạn lịch sử, sưu tầm
các câu chuyện kể về các nhân vật lịch sử,…
- Trí thơng minh tự nhiên học: Học sinh thuộc kiểu thơng mình này thường thích tiếp cận
với thiên nhiên, tương tác với thế giới xung quanh. Vì vậy, trong dạy học Lịch sử có thể cho
học sinh tham quan dã ngoại các danh lam thắng cảnh, di tích lịch sử… để các em có thể hồi
tưởng, tưởng tượng lại các q trình lịch sử đã diễn ra.
673


3.2 Thảo luận
Nếu như giáo dục trước đây để phát triển trí thơng minh logic, và dạy hàng nghìn cá thể
khác nhau bằng cách giống nhau, đóng khn người học trong những chuẩn mực và tiêu chuẩn,
những bạn nằm ngoài tiêu chuẩn được cho là “kém thông minh” hoặc “vô dụng”; thì giáo dục
thời đại mới quan tâm nhiều đến từng cá thể, ni dưỡng và phát triển trí thơng minh đa dạng.
Việc có thể áp dụng nhiều phương thức khác nhau trong dạy học sẽ giúp học sinh hứng

thú với hoạt động học do giáo viên tạo ra. Tuy nhiên, trong phạm vi một tiết học, nếu áp dụng
tất cả các phương thức là không thể diễn ra. Do đó, giáo viên cần lựa chọn một số phương thức
phù hợp để tổ chức dạy học. Bên cạnh đó, những phương thức này có thể luân phiên sử dụng
để giúp người học tiếp cận với nhiều cách thức học tập khác nhau. Đồng thời, giáo viên nên đa
dạng các hình thức tổ chức dạy học.
Ngồi ra, giáo viên có thể vận dụng phương pháp dạy học theo góc, dạy học theo trạm,
dự án… để tổ chức dạy học, đồng thời kết hợp nhiều kỹ thuật dạy học như động não, tranh luận,
nhóm chun gia, kỹ thuật phịng tranh…
Thuyết đa trí tuệ mở ra nhiều cách thức dạy học để có áp dụng dễ dàng trong lớp học.
Trong nhiều trường hợp, chúng là những phương thức dạy học đã được giáo viên giỏi sử dụng
hàng mấy thể kỷ nay. Tuy nhiên cũng có nhiều nhà khoa học cho rằng việc giảng dạy theo
thuyết đa trí tuệ khơng khả thi hoặc khó thực hiện. Thế nhưng những giá trị của nó trong dạy
học, trong phát triển từng cá thể học sinh là không thể phủ nhận.
Lịch sử là một nội dung thuộc lĩnh vực khoa học xã hội, một lĩnh vực học tập mà theo
quan niệm trước đây ln địi hỏi phải học thuộc lòng để trả bài, để vượt qua các kỳ thi. Nếu
tiếp tục duy trì tình trạng dạy và học như vậy, chắc chắn khơng có học sinh nào thích học mơn
học này. Dạy học lịch sử ngày nay không thể chỉ yêu cầu học sinh tái hiện đơn giản, ghi nhớ
máy móc các nội dung mà phải hiểu được các vấn đề lịch sử, cảm nhận được những giá trị lịch
sử, văn hoá lâu đời của dân tộc, người học phải được trải nghiệm và học tập theo những nhu
cầu, sở thích và khả riêng của mỗi cá nhân.
Học sinh Việt Nam không chán học Lịch sử, nhưng học sinh Việt Nam khơng thích phải
học thuộc lịng các vấn đề lịch sử mà không cảm nhận được giá trị của nó, khơng đặt mình vào
trong hồn cảnh lịch sử, giải quyết các vấn đề lịch sử. Đặc biệt, đối với học sinh tiểu học, vấn
đề quan trọng nhất trong dạy học Lịch sử có lẽ là được tái hiện lại các diễn biến lịch sử của dân
tộc, trải lịng mình, cảm nhận được nét đẹp, giá trị lịch sử và tự mình nói lên những suy nghĩ
của bản thân, tự mình đưa ra những quan điểm, suy nghĩ riêng và được thực hành nghiên cứu
như những nhà sử học nhỏ tuổi.
4. KẾT LUẬN
Giáo dục khi xác định được sở thích và năng lực học tập, cũng như phong cách học, trí
thơng minh khác nhau của mỗi cá nhân sẽ giúp các em đam mê, hứng thú vào việc học. Mở

rộng các cách dạy và học bằng cách áp dụng tất cả các lĩnh vực trí tuệ, giáo viên có thể thúc
đẩy triển vọng tạo ra các cơ hội mới cho sự thành công trong học tập. Giáo viên có nhiệm vụ
thiết lập các cơng cụ hợp thời để phù hợp với những người học đa dạng trong lĩnh vực trí tuệ
của họ. Những định nghĩa mới về trí thông minh như vậy sẽ nuôi dưỡng sự công nhận và tăng
674


cường đánh giá năng lực của mỗi cá nhân và thực sự sẽ tạo ra một cuộc cách mạng học tập.
Plato (1952) bằng cách nói hình ảnh của mình, cũng đã chứng tỏ là có ý thức về dạy đa phương
thức. Ông viết “… đừng ham dung sự ép buộc, mà nên để việc dạy trong những năm đầu của
trẻ tác động như một dạng vui chơi đối với học sinh. Được vậy ta mới dễ tìm ra xu hướng muốn
học như thế nào của các em (Armstrong, 2009). Do đó, để dạy học phát triển trí thơng minh của
học sinh, giáo viên cần lưu ý:
- Phát hiện kiểu thông minh thiên hướng của người học để hiểu hơn về học sinh của mình.
- Tìm kiếm các cách thức dạy học khác nhau để phù hợp với phong cách học tập, kiểu trí
thơng minh khác nhau của người học.
- Đối xử công bằng với tất cả thiên hướng phát triển của đứa trẻ.
- Cách tốt nhất để đánh giá trí tuệ của học sinh là thông qua nhiều dạng hoạt động, người
học được tạo cơ hội để có thể thi hành nhiệm vụ học tập khá nhau gắn liền với thực tiễn.
Với mỗi kiểu trí thơng minh khác nhau, giáo viên phải ln có những cách khác nhau để
khơi gợi sự tò mò, ham hiểu biết của các em, giúp cho học sinh thấy ln đặt mình vào trong
hồn cảnh giải quyết vấn đề, được thử thách bản thân. Khi làm được như vậy, học sinh sẽ cảm
thấy yêu thích mơn học, bởi chính các em ln là những người được trải nghiệm để tự tìm hiểu
các vấn đề lịch sử, được vận dụng và giải quyết những vấn đề ấy phù hợp với sở thích, sự phát
triển riêng của mình.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1.
2.
3.
4.


Armstrong, Thomas. (2009). Multiple intelligences in the classroom: Ascd.
Gardner, Howard (2010). Multiple intelligences. New York
Plato (1952). The dialogues of Plato
Nguyễn Thị Thấn (2014). Giáo trình Phương pháp dạy học các nội dung về Tự nhiên xã hội. NXB
Đại học Sư phạm
5. Lê Văn Trưởng (2007). Giáo trình Phương pháp dạy học môn Tự nhiên và Xã hội, Khoa học, Lịch
sử và Địa lí ở tiểu học: Phần 2. NXB giáo dục
6. Mai Sỹ Tuấn (2019). Hướng dẫn dạy học môn tự nhiên và xã hội tiểu học theo chương trình giáo
dục phổ thơng mới (2018). NXB Đại học Sư phạm

675