Thư viện Đề thi - Trắc nghiệm - Tài liệu học tập miễn phí

Diễn biến tâm trạng nhân vật Liên trong truyện ngắn Hai đứa trẻ Ngữ văn 11
Thạch Lam được mệnh danh là một trong những cây bút lãng mạn xuất sắc nhất của văn
học Việt Nam hiện đại. Với lối viết giản dị, giàu cảm xúc những tác phẩm của ơng đã để
lại nhiều suy tư trong lịng người đọc. “Hai đứa trẻ” là một trong những tác phẩm như vậy.
Với lối viết bình dị, tâm tình cùng nhiều cung bậc cảm xúc, Thạch Lam đã tạo ra một cô
bé Liên với nhiều suy tư, ẩn chứa nhiều ý nghĩa.
“Hai đứa trẻ” được đánh giá là một tác phẩm lạ bởi chất trữ tình đã khiến một tác phẩm
truyện lại như không phải là truyện. Câu chuyện là mảnh ghép của những lát cắt của một
buổi chiều tà nơi phố huyện nghèo nàn. Bước ra từ tác phẩm là hình ảnh của kiếp người
khác nhau trong cái nơi tù túng, đói khổ đó. Ngần ấy con người, mỗi người một công việc,
một số phận, một câu chuyện nhưng họ cùng có một điểm chung là cuộc sống hằng ngày
quanh quẩn bên cái đói, cái nghèo. Và tất cả đều chỉ quan tâm đến miếng cơm manh áo
nhưng nổi bật lên trong bức tranh ấy là hình ảnh Liên với những khát vọng và mơ ước đẹp
đẽ.
Qua ngòi bút của Thạch Lam, Liên hiện lên với dáng vẻ của một cô bé như đang già đi
trước tuổi bởi khả năng quan sát cùng tâm hồn tinh tế, nhạy cảm khó thấy được ở cái tuổi
mười tám, đơi mươi. Ngay từ khi đứng trước khung cảnh của một buổi chiều tà, Liên đã
cảm thấy long mình man mác buồn: “Cái buồn của buổi chiều quê thấm thía vào tâm hồn
ngây thơ của Liên, chị thấy lòng buồn man mác trước cái giờ khắc của ngày tàn”. Nỗi
buồn ấy là cái buồn mơ hồ, cái buồn của cái tuổi mới lớn, của một cô gái nhạy cảm với
mọi cảnh vật xung quanh. Thạch Lam đã mở đầu tâm trạng buồn đấy của Liên bằng
không gian của một chiều tối với tiếng ếch nhái kêu râm ran ngoài bờ ruộng. Cái khung
cảnh ấy chính là khởi nguồn cho tâm trạng buồn bã của Liên. Và chính từ đây, trong cơ
dội lên một sự thương xót, đồng cảm đối với “những đứa trẻ con nhà nghèo” đang kiếm
tìm, nhặt lại những mẩu vụn còn vương vãi trên nền đất của cái chợ quê nghèo.
Không chỉ quan sát, lắng nghe mà tâm hồn nhạy cảm của Liên còn cảm nhận được “Một
mùi âm ẩm bốc lên, hơi nóng của ban ngày lẫn với mùi cát bụi quen thuộc quá, khiến chị
em Liên tưởng là mùi riêng của đất, của quê hương này”. Phải thân thuộc, gắn bó với
mảnh đất này, phải thấm thía bao nhiêu cái nghèo khổ, vất vả của nơi đây thì cô bé mới

cảm nhận được cái hương vị quen thuộc nhưng lại chẳng mấy ai để ý đó? Đến những câu
chữ này, Liên hiện lên trong suy nghĩ của người đọc không chỉ là một cô bé nhạy cảm nữa
mà cịn có một tâm hồn trong sáng, một trái tim giàu trắc ẩn.
Và trong cái thời khắc ngày tàn đó, hình ảnh duy nhất mà hai chị Liên đang mong chờ, hy
vọng là chuyến tàu đêm đi qua phố huyện nhỏ. Đối với hai chị em chuyến tàu mang theo
đó ánh sáng về một tương lai được quay trở lại với cuộc sống của những ánh đèn xanh đỏ,
của đồ ăn ngon, của sự giàu có. Đó là thế giới khác hẳn với cuộc sống ở cái phố huyện
nghèo này.
Liên là một cơ gái cịn rất nhỏ nhưng với trái tim biết cảm thông, biết yêu thương, với
những mong ước được hướng về tương lai tươi sáng, Liên có những sự quan sát tỉ mỉ
Trang chủ: | Email hỗ trợ: | Hotline: 024 2242 6188


Thư viện Đề thi - Trắc nghiệm - Tài liệu học tập miễn phí

những con người nơi đây. Liên thấy một bà cụ Thi điên say rượu rồi bỗng bật cười khanh
khách rồi những bước chân, dáng hình đó cũng dần chìm vào bóng đêm cịn tiếng cười thì
cũng xa dần, xa mãi. Đó là hình ảnh hai mẹ con chị Tí ngày ngày dọn gánh nước chè mưu
sinh nhưng lại chẳng kiếm được bao nhiêu. Ta còn thấy trong bức tranh là hình ảnh của
bác phở Siêu cả đêm chẳng kiếm được đồng nào, hình ảnh cả gia đình bác Sẩm “run rẩy”
bên chiếc đàn bầu cùng tiếng nhạc cứ khắc khoải mãi không thôi. Phố huyện nghèo, con
người hiện lên trong phố huyện cũng nghèo nàn như thế. Ngần ấy con người trong phố
huyện ngày ngày chỉ biết sống lầm lũi trong bóng đêm, sống qua ngày. Cái nghèo đói, khổ
sở dường như cứ bám theo họ hết ngày này qua ngày khác. Cô bé nhỏ tuổi ấy đã nhìn thấy
được sự bế tắc trong cuộc sống của chính miền q cơ đang sống. Đồng cảm với họ, thấu
hiểu họ chính vì thế Liên càng mong ngóng chuyến tàu đêm đi qua – thứ ánh sáng duy
nhất mang theo cuộc sống phồn hoa, giàu có cho cả phố huyện này.
Kết thúc câu chuyện là hình ảnh hai chị em Liên cùng nhau ngắm nhìn đồn tàu đi qua rồi
khuất dần, biến mất để lại trong Liên bao tiếc nuối, suy tư: ““Liên lặng theo mơ tưởng, Hà
Nội xa xăm, Hà Nội sáng rực vui vẻ và huyên náo. Con tàu như đã đem một chút thế giới

khác đi qua. Một thế giới khác hẳn, đối với Liên, khác hẳn cái vầng sáng ngọn đèn của chị
Tí và ánh lửa của bác Siêu. Đêm tối vẫn bao bọc chung quanh, đêm của đất quê và ngoài
kia, đồng ruộng mênh mang và n lặng” khiến người đọc khơng khỏi xót xa.
Có thể thấy, xun suốt câu chuyện là hình ảnh về một cô bé với tâm hồn nhạy, nhiều suy
tư nhưng chính những mạch suy nghĩ đó của Liên đã phản ánh sự đối lập của hai thế giới:
một bên là cuộc sống tươi đẹp, tràn ngập ánh sáng với bên còn lại là phố huyện nghèo nàn,
vất vả. Từ đây Thạch Lam muốn cho người đọc thấy được cái cuộc sống đáng thương của
những đứa trẻ nghèo, của những kiếp người nhỏ bé, vô danh trong cái xã hội khi mà đất
nước vẫn đang chìm đắm trong nơ lệ, nghèo đói.
Một tác phẩm theo khuynh hướng lãng mạn, một câu chuyện tưởng như khơng có cốt
truyện nhưng lại lơi cuốn người đọc lạ kỳ bởi hình ảnh thiên nhiên, con người được miêu
tả dù buồn, dù khổ cực nhưng vẫn tốt lên những vẻ rất thơ của nó. Và chính cái bức tranh
hiện thực chìm lấp sau cái thơ mộng trữ tình đó khiến người đọc càng thấm thía hơn cái
giá trị nhân văn cốt lõi của tác phẩm để mà biết trân trọng hơn những giá trị đó.
Có thể nói Thạch Lam đã rất thành cơng trong việc xây dựng hình ảnh của Liên để từ đó
gián tiếp truyền tải những triết lý sâu sắc của mình. Và có lẽ đây cũng chính là điều làm
nên sự trường tồn cho tác phẩm.
Bài làm 2
Thạch Lam đã nhập thân vào nhân vật Liên để khám phá, cảm nhận phố huyện. Liên mới
8 tuổi nhưng đã sớm có những quan sát, nhạy cảm trước sự thay đổi của cuộc sống. Thạch
Lam đã rất tinh tế khi miêu tả được những diễn biến tâm lý phức tạp trong Liên trong một
khoảnh khắc ngắn của thời gian từ chiều tà đến đêm tối. Mọi diễn biến của cuộc sống
xung quanh, từng sự thay đổi dù là sự nhỏ nhất của mảnh đất Liên đang sống cũng được
nắm bắt qua đôi mắt và cảm nhận của Liên.
Trang chủ: | Email hỗ trợ: | Hotline: 024 2242 6188


Thư viện Đề thi - Trắc nghiệm - Tài liệu học tập miễn phí

Liên là cơ bé nhạy cảm, hay động lòng trắc ẩn trước những biến thiên của cuộc đời, đặc

biệt là những lay lắt, mòn mỏi của xã hội cũ. "CHIỀU! Chiều rồi, một buổi chiều êm ả
như ru". Truyện mở đầu bằng âm thanh của tiếng trống thu không vang xa để gọi buổi
chiều như báo hiệu một ngày dài đã kết thúc. Chuẩn bị là đêm xuống với bao ám ảnh. Qua
đôi mắt của Liên "Chiều. Chiều rồi" như một lời thảng thốt, bàng hoàng, như một tiếng
thở dài. Không gian phố huyện được mở ra như đượm một nỗi buồn hiu hắt. Khoảnh khắc
cuối ngày là sự giao tranh giữa ánh sáng và bóng tối nhưng dường như "những đám mây
ánh hồng như hòn than sắp tàn".
Nỗi buồn trong Liên càng thấm thía hơn khi chứng kiến khung cảnh chợ tàn cùng những
kiếp người tàn trong thời khắc ngày tàn đó. Ngày mà phiên chợ xơ xác, trên mặt đất chỉ
còn lại vỏ bưởi, bã mía, rác rưởi… Những phế phẩm của một vùng quê nghèo. Đặc biệt là
cái dáng lom dom của "những đứa trẻ con nhà nghèo đi lại lang thang trên mặt đất nhặt
nhạnh những thanh nứa, thanh tre hay những gì cịn xót lại của mấy người bán hàng".
Nỗi buồn trong Liên càng được dấy lên khi màn đêm buông xuống, cả phố huyện chìm
trong bóng tối, con người cũng bước ra, sinh hoạt trong bóng tối rồi lại lầm lũi đi vào màn
đêm đen đặc. Trong cảm nhận của Liên, buổi đêm với bóng tối thật ghê gớm "tối hết cả
con đường thăm thẳm ra sông, con đường qua chợ về nhà, các ngõ vào làng lại càng sẫm
đen hơn nữa". Đêm tối đối với Liên "quen lắm, chị không sợ nó nữa". "Khơng sợ nó nữa"
nghĩa là đã từng sợ, nhưng giờ đã quen rồi hay Liên đã nhẫn nhục, cam chịu bởi khơng
thể thốt được? Nhưng tâm hồn ấy vẫn khao khát ánh sáng qua việc kiếm tìm vịm trời
vạn ngơi sao lấp lánh để tìm sơng Ngân hà và con vịt theo sau ông thần nông, qua việc tìm
kiếm những "hột sáng", "khe ánh sáng", "đốm sáng", "vệt sáng" nơi phố huyện.
Ngòi bút nhân hậu của Thạch Lam khơng muốn dìm mãi người đọc trong cái tăm tối, mòn
mỏi, nghèo khổ mà còn tha thiết hướng con người về phía ánh sáng của sự sống để khơi
lên niềm khao khát hướng tới một cuộc sống tốt đẹp hơn. Nhà văn đã phát hiện thêm
nhiều cung bậc khác nhau nơi tâm hồn Liên qua việc Liên khao khát đợi chuyến tàu đêm.
Liên mong ngóng con tàu từ phương xa, hồi hộp vui sướng khi con tàu đến gần và buồn
bã thất vọng khi còn tàu biến mất.
Cuộc sống càng mịn mỏi càng bế tắc thì hình ảnh chuyến tàu đêm càng đem lại cho con
người hi vọng. Liên cùng những người dân phố huyện chờ đợi trong tâm trạng khắc khoải
để sống trọn vẹn được một ngày. Liên dõi theo con tàu từ phía xa khi trơng thấy "ngọn lửa

xanh biếc, sát mặt đất, như ma chơi". Rồi tiếng còi xe lửa ở đâu vang lại, trong đêm khuya
kéo dài ra theo gió xa xơi. Đồn tàu xuất hiện làm cho khung cảnh phố huyện khuấy động
lên chút ít, làm không gian mới thực sự là phố huyện chứ khơng phải miền đời bị qn
lãng. Liên thống trơng thấy toa hạng trên sang trọng, kền và đồng lấp lánh, tiếng hành
khách ồn ào khe khẽ…Đó mới là thế giới của những con người nghèo khổ này ao ước
được sống, dù là trong giây lát. Hình ảnh đồn tàu làm nảy sinh tâm trạng đợi tàu trong
chị em Liên, An và nó đã trở thành thói quen, nếu khơng được trông thấy chuyến tàu đêm
đi qua chắc hai chị em khơng cịn nhớ những giây phút sống trong mơ ước, khát khao
nữa.
Trang chủ: | Email hỗ trợ: | Hotline: 024 2242 6188


Thư viện Đề thi - Trắc nghiệm - Tài liệu học tập miễn phí

Nếu những người dân nơi đây đợi chuyến tàu để bán thêm ít hàng, để được trơng thấy
hoạt động cuối cùng của đêm khuya thì với chị em Liên, nhìn chuyến tàu qua là một cách
để nhớ về quá khứ tươi đẹp. Con tàu từ Hà Nội về là tia hồi quang nhắc chị em Liên nhớ
về một thời "lúc thầy Liên chưa mất việc…được đi chơi bờ hồ, uống những cốc nước lạnh
xanh đỏ". Sống trong hiện tại nhưng chưa bao giờ hai chị em thôi khao khát về quá khứ
và dường như con tàu là động lực sống mạnh mẽ nhất cho Liên. Liên chìm trong những
hồi tưởng đẹp đẽ đó cho đến khi con tàu chuyển bánh, lại lao vào màn đêm không cùng
mang theo ánh mắt tiếng nuối của hai chị em.
Miêu tả nhân vật Liên, Thạch Lam đã nhập thân vào nhân vật, sống cùng nhân vật nên
hiểu rõ nỗi niềm sâu kín bên trong của Liên. Nhà văn đã bộc lộ một biệt tài xây dựng
nhân vật khi tập trung thể hiện thế giới nội tâm của con người ở những cung bậc cảm xúc
tinh tế nhất. Truyện khơng có cốt truyện cùng thủ pháp đối lập tương phản, sử dụng
những đối thoại có xu hướng chuyển thành độc thoại….đã góp phần thể hiện sâu sắc thế
giới nội tâm của Liên.
Bài làm 3
Thạch Lam là một nét chấm phá khác biệt của văn học lãng mạn. Giữa thời điểm người ta

tìm cái lãng mạn ở cuộc sống thị thành thì Thạch Lam lại hướng ngịi bút của mình để
trân trọng nâng niu những mơ ước khát khao đẹp đẽ của những con người nghèo khổ.
Tình cảm nhân văn ấy được thể hiện rất rõ trong truyện ngắn Hai đứa trẻ khi Liên đang
chờ chuyến tàu đêm đi qua phố huyện.
Liên và An vốn là những đứa trẻ từng được sống ở Hà Nội, nơi thị thành ngập tràn
ánh sáng và mơ ước. Nhưng gia đình sa sút, nên các em phải chuyển về nơi phố huyện
nghèo nàn sinh sống. Xung quanh họ là những kiếp người nhỏ bé đáng thương, sống trong
bóng tối: chị Tí ngày mị cua bắt ốc, đêm bán nước; bác Siêu với gánh phở luôn ế hàng,
bà cụ Thi điên với tiếng cười khanh khách đầy ám ánh,… “Chừng ấy người trong bóng tối
mong đợi một cái gì tươi sáng cho sự sống nghèo khổ của họ”. Và mong ước ấy được thể
hiện rõ nhất trong cảnh Liên chờ đoàn tàu cuối cùng đi qua phố huyện.
Liên đã từng sống cuộc sống sung sướng, hạnh phúc, được sống ở nơi tràn đầy ánh
sáng, bởi vậy khi chuyển về đầy mặc dù đã quen với cái bóng tối ngập đầy khắp ngõ làng
nhưng ở trong Liên vẫn dấy lên khát khao, hi vọng được hướng về Hà Nội xa xăm mà rực
sáng. Liên đợi đoàn tàu đi qua không phải chỉ đến bán được thêm phong diêm hay điếu
thuốc mà để thoát khỏi thực tại nhàm chán buồn tẻ, đơn điệu dù chỉ trong khoảnh khắc.
Trong hành động tưởng như vô thức ấy lại chứa đựng những ước mơ, những khao khát
cao đẹp của một tâm hồn nhạy cảm, tinh tế đang trong tuổi mới lớn.
Nghe tiếng bác Siêu: “Đèn ghi đã ra kia rồi” cùng lúc đó Liên cũng trông thấy ngọn
lửa xanh biếc như ma trơi xuất hiện. Liên lắng tai nghe, lắng lịng mình để nắm bắt trọn
vẹn khoảnh khắc con tàu đi qua. Những làn khói trắng sáng từ đằng xa rồi tiếp đến những
tiếng hành khách ồn ã vọng tới, Liên ngay lập tức gọi em dậy để có thể nhìn thấy đồn tàu
rõ hơn. Vẫn như mọi khi cô nhận ngay ra “các toa đèn sáng trưng, chiếu sáng cả xuống
đường. Liên chỉ thống trơng thấy những toa hạng trên sang trọng lố nhố những người,
Trang chủ: | Email hỗ trợ: | Hotline: 024 2242 6188


Thư viện Đề thi - Trắc nghiệm - Tài liệu học tập miễn phí

dồng và kền vàng lấp lánh, và các cửa kính sáng”. Một khơng gian rực rỡ, sang trọng hiện

ra trước mắt cơ bé, đó là hình ảnh của cuộc sống sung túc, đẹp đẽ, của một Hà Nội rực
sáng mà cô đã từng được sống. Nhưng nhanh chóng Liên cũng nhận ra những thay đổi
của chuyến tàu đêm nay: “Chuyến tàu đêm nay không đông như mọi khi, thưa vắng người
và hình như kém sáng hơn”. Cơ cố nhìn theo đóm lửa xanh cho đến khi nó xa dần và
khuất vào bóng đêm, đồn tàu đi để lại niềm tiếc nuối trong lòng. Liên đợi tàu đây khơng
phải lần đầu tiên, có lẽ từ ngày sống ở phố huyện đêm nào Liên cũng lặng lẽ chờ tàu đi
qua, và có lẽ đêm nào trong cơ cũng dâng lên những tiếc nuối như vậy. Qua đó ta mới
thấy được khao khát thay đổi cuộc sống, khát khao đổi đời trong cơ mãnh liệt đến thế nào.
Khi đồn tàu qua đến cả không gian bừng lên rực rỡ bao nhiêu thì lúc nó đi khỏi phố
huyện đen tối, lắng lẽ bấy nhiều, cả không gian bị bao bọc bởi bóng tối, và những âm
thanh ảm đạm: “Đêm tối vẫn bao bọc chung quanh, đêm của đất quê, và ngoài kia, đồng
ruộng mênh mang và n lặng”.
Hình ảnh đồn tàu mang nhiều ý nghĩa biểu tượng. Đó là hình ảnh của quá khứ đẹp
đẽ, của thế giới thần tiên mà Liên đã từng được chung sống. Nó cịn là biểu tượng của thế
giới hạnh phúc mà Liên, An cũng như người dân phố huyện đang khao khát hướng đến.
Thông qua hình ảnh đồn tàu Thạch Lam đã thể hiện niềm xót thương cho số phận những
đứa trẻ và người dân phố huyện. Đồng thời ông cũng trân trọng những mơ ước đổi đời tha
thiết của họ.
Tác giả đã sử dụng thành cơng bút pháp miêu tả: miêu tả đồn tàu khi qua lồng vào
đó là sự đối lập giữa ánh sáng và bóng tối; miêu tả tâm trạng nhân vật Liên với những
nắm bắt tinh tế, nhanh nhạy khi đoàn tàu đi qua phố huyện và mơ ước đổi đời của em
cũng như biết bao người. Hình ảnh giàu tính biểu tượng (đồn tàu) chứa đựng nhiều thơng
điệp giàu ý nghĩa.
Qua tâm trạng của nhân vật Liên khi chờ tàu, Thạch Lam đã gửi để thông điệp sâu
sắc và ý nghĩa đến với người đọc: phải vượt thoát cuộc sống nghèo nàn, tù túng đơn điệu
để vươn đến cuộc sống tốt đẹp hơn. Đây mới là cuộc sống thực sự của con người. Đồng
thời qua đoạn trích cũng thể hiện tài năng bậc thầy của tác giả trong năm bắt và miêu tả
tâm lí nhân vật.
Bài làm 4
Thạch Lam là một trong số những cây bút lãng mạn xuất sắc của nền văn học Việt

Nam hiện đại. Với lối viết giàu tâm tình, lời văn bình dị mà gợi cảm, những sáng tác của
Thạch Lam luôn mở ra một thế giới thầm kín bên trong của con người với biết bao cảm
tưởng, cảm giác và đọng lại trong lòng người đọc thật nhiều dư vị. Và có thể nói, truyện
ngắn “Hai đứa trẻ” là một trong số những sáng tác xuất sắc của Thạch Lam. Đọc thiên
truyện, người đọc sẽ không thể nào quên được nhân vật Liên - một cô gái nơi phố huyện
cũ với nhiều cung bậc cảm xúc, vừa mơ hồ, mong manh, vừa tinh tế và ẩn chứa nhiều ý
nghĩa.
Trước khoảnh khắc của ngày tàn, tâm hồn nhạy cảm của Liên đã có những rung động
trước sự đổi thay của bức tranh thiên nhiên, cảnh vật. Thiên nhiên lúc chiều tàn nơi phố
Trang chủ: | Email hỗ trợ: | Hotline: 024 2242 6188


Thư viện Đề thi - Trắc nghiệm - Tài liệu học tập miễn phí

huyện vừa bình di, gần gũi vừa có gì đó xơ xác, tiêu điều. Đó là âm thanh của tiếng trống
thu không, là tiếng kêu râm ran của những chú ếch, chú nhái, là tiếng muỗi đã bắt đầu vo
ve. Đó cịn là màu sắc, là hình ảnh của “phương tây đỏ rực” và “những đám mây ánh
hồng như hịn than sắp tàn”, là hình ảnh của dãy tre làng. Tất cả, tất cả những âm thanh,
hình ảnh ấy đã quyện hòa vào nhau và tạo nên bức tranh phố huyện lúc chiều về, đồng
thời, bức tranh ấy đã có tác động rõ nét đến tâm trạng, cảm xúc của Liên. Trước giờ khắc
của ngày tàn, trong đơi mắt của Liên “bóng tối ngập đầy dần”, “cái buồn của buổi chiều
quê thấm thía vào tầm hồn ngây thơ của chị” và rồi “Liên thấy lòng buồn man mác”.
Dường như, có một nỗi buồn ngập tràn và thấm thía trong nỗi lịng của Liên. Nhưng
khơng dừng lại ở đó, Liên cịn cảm nhận được vị riêng của đất, của quê hương đã thấm
vào trong nỗi lòng, trong con người của chị, đó là “mùi ẩm mốc bốc lên, hơi nóng của ban
ngày lẫn với mùi cát bụi”. Đặc biệt, khi nhìn thấy hình ảnh của những đứa trẻ con nhà
nghèo “cúi lom khom trên mặt đất nhặt nhạnh những gì cịn sót lại sau phiên chợ”, Liên
thấy “động lịng thương cảm”. Có lẽ cơ thấy thương cho số phận của những đứa trẻ, cho
những con người nơi phố huyện nghèo và thương cảm cho cả chính bản thân mình. Như
vậy, có thể thấy, Liên là một cơ gái có tâm hồn nhạy cảm và đầy lịng trắc ẩn, thương yêu

con người.
Khi trời đã bắt đầu về đêm, khi bóng tối đã bao trùm lấy cả khơng gian phố huyện
nghèo, trong Liên lại hiện lên bao nỗi niềm cảm xúc. Trước hơn cả đó chính là Liên đưa
mắt nhìn về phía vịm trời xa xa để tìm lấy niềm vui với bao điều bí mật và xa lạ của bầu
trời đêm “vịm trời hàng ngàn ngơi sao ganh nhau lấp lánh, lẫn với vệt sáng của những
con đom đóm bay là là trên mặt đất” rồi liên tưởng chúng với dải Ngân Hà, với những
nhân vật trong thế giới truyện cổ tích thần bí. Và để rồi, những kỉ niệm tuổi thơ với những
tháng ngày tươi đẹp lại hiện về trong tâm hồn của Liên. Đó là những ngày tháng gia đình
cơ cịn sống ở Hà Nội, được thưởng thức những món quà ngon và lạ. Nhưng giờ đây, tất
cả đã là q khứ, nó chỉ cịn là một miền kỉ niệm khơng cịn rõ rệt trong Liên, để cơ lại
quay về với cuộc sống thực tại, ngắm nhìn cảnh vật, cuộc sống của những con người phố
huyện lúc đêm khuya. Đó là khơng gian với bóng tối ngập tràn khắp mn nẻo, là những
ngơi nhà đã “đóng cửa im ỉm” . Liên cố đưa mắt tìm ánh sáng nhưng có chăng chỉ là
những vệt sáng nhạt nhịa, leo lét trong đêm tối, chỉ là vệt sáng, chấm sáng từ “ngọn đèn
con của chị Tí”, “cái bếp lửa của bác Siêu”, ngọn đèn nhỏ trong cửa hàng của chị em
Liên,... Bóng tối ngập tràn cảnh vật, cịn cuộc sống của những con người phố huyện
nghèo thì tẻ nhạt, đơn điệu, ngày này qua ngày khác vẫn mãi một công việc, một suy nghĩ.
Trước cuộc sống của những con người nơi phố huyện lúc đêm khuya, Liên không thể
không cảm thấy xót xa, cảm thơng với những kiếp người nhỏ nhoi sống lay lắt trong bóng
tối của cơ cực đói nghèo.
Dẫu nơi phố huyện nghèo, trong Liên luôn hiện hữu một nỗi buồn man mác nhưng
đâu đó trong tâm hồn của cô vẫn luôn ánh lên một ánh sáng, một tia hi vọng, một mong
ước và một sự đợi chờ trong đêm. Tất cả những nỗi niềm ấy của Liên được nhà văn Thạch
Lam khắc họa rõ nét qua cảnh đợi tàu. Đêm nào cũng thế, dù thật muộn, nhưng những con
người nơi phố huyện nói chung, chị em Liên nói riêng vẫn thức và háo hức chờ đợi
Trang chủ: | Email hỗ trợ: | Hotline: 024 2242 6188


Thư viện Đề thi - Trắc nghiệm - Tài liệu học tập miễn phí


chuyến tàu đi qua. Cũng như những người dân nơi đây, chuyến tàu chính là niềm vui duy
nhất trong ngày của chị em Liên, bởi lẽ chuyến tàu ấy đã mang đến cho họ một thế giới
khác với cuộc sống buồn tẻ, đơn điệu của phố huyện. Và hơn thế nữa, đó là chuyến tàu ở
Hà Nội về nên nó chở đầy ký ức tuổi thơ của hai chị em Liên,mang theo bao kỉ niệm, bao
ánh sáng, bao hi vọng và mơ ước về một ngày mai tươi sáng, tốt đẹp hơn để xua tan đi
bóng tối ngập tràn nơi mảnh đất này. Như vậy, có thể thấy, việc chờ tàu là việc làm không
thể thiếu trong cuộc sống hằng ngày của chị em Liên. Cả hai chị em cơ đều đón chờ
chuyến tàu đêm đi qua với tâm trạng háo hức, vui sướng.
Tóm lại, với cốt truyện đơn giản, ngơn ngữ giàu hình ảnh cùng giọng điệu tâm tình,
thủ thủ và ngịi bút miêu tả tâm lí nhân vật đặc sắc, truyện ngắn “Hai đứa trẻ” đã xây
dựng thành công nhân vật Liên - một nhân vật với nhiều cung bậc tình cảm, cảm xúc tinh
tế và xúc động. Đồng thời, qua nhân vật Liên cũng giúp chúng ta thêm hiểu và thêm trân
trọng tấm lòng của nhà văn Thạch Lam với những con người nơi phố huyện nghèo.
Bài làm 5
“Thạch Lam là nhà văn mở đầu cho một giọng điệu riêng: trữ tình hướng nội trong
truyện ngắn. Ngịi bút của ơng thường khơi sâu vào thế giới bên trong của cái "tơi", với sự
phân tích cảm giác tinh tế”. Thạch Lam - nhà văn thành công với nghệ thuật miêu tả thế
giới nội tâm nhân vật. Liên - cô gái mới lớn mang tâm hồn nhạy cảm với cuộc sống khi
buồn man mác trong cảnh chiều tà, buồn sâu thăm thẳm lúc về đêm đặc biệt là điểm nhấn
tâm trạng “mơ hồ khó hiểu” và háo hức, hồi hộp, vui mừng lúc chờ tàu trong truyện ngắn
“Hai đứa trẻ” đã minh chứng cho tài năng của ông.
“Hai đứa trẻ” là một trong những truyện ngắn đặc sắc của Thạch Lam được in
trong tập “Nắng trong vườn”_tập truyện ngắn viết về hiện thực cảm động với văn phong
lãng mạn, nội dung sâu sắc và đầy tính nhân văn của ơng được nhiều độc giả đón nhận.
Truyện khơng có chuyện - đặc trưng cho thể loại truyện ngắn của Thạch Lam kể
về cuộc sống của những kiếp người lay lắt nơi phố huyện, đặc tả đi sâu vào thế giới nội
tâm của Liên. Nếu như ở khỏang thời gian lúc chiều tà và đêm tối bóng đen bao phủ lên
cảnh vật với những kiếp người nghèo khổ khiến cho Liên - một cơ bé có tâm hồn tinh tế
và nhạy cảm ln mnag trong mình cảm giác buồn man mác thì khi về khuya khoảnh
khắc đồn tàu từ Hà Nội về sắp chạy qua khiến cho tâm trạng cơ thay đổi hẳn đó là sự

cộng hưởng của quá khứ, hiện tại và tương lai.
Liên mang trong mình cảm giác mơ hồ khó hiểu khi nào? Đó là lúc chờ tàu đến
Cơ thả hồn mình quan sát cảnh vật thiên nhiên trên trời những ngôi sao sáng lấp lánh,
dưới mặt đất là con đom đóm bám dưới mặt lá sang nhấp nháy, cơ lắng mình cảm nhận
từng đợt hoa bàng rơi trên vai thật nhẹ nhàng, dịu êm. Rồi cô quan sát tất cả những con
người nơi đây. An buồn ngủ mí mắt sắp rơi xuống vấn cố nhắc chị “Tàu đến chị đánh thức
em dậy nhé”, mẹ con chị Tí vẫn “phe phẩy cành chuối khơ đuổi ruồi bị trên mấy thức
hàng”, vợ chồng bác xẩm góp chuyện bằng khúc đàn bầu, thằng con thì bị cả ra đất, bác
Siêu vẫn với gánh phở mong có người mua hàng… họ vẫn cố thức đợi tàu “Chừng ấy
người trong bóng tối mong đợi một cái gì tươi sáng cho sự sống nghèo khổ hằng ngày của
Trang chủ: | Email hỗ trợ: | Hotline: 024 2242 6188


Thư viện Đề thi - Trắc nghiệm - Tài liệu học tập miễn phí

họ”. Những con người ấy họ sống vất vả cực nhọc trong tăm tối được Liên thu vào trong
tầm mắt của mình. Liên thương cảm cho số phận của họ, cơ cũng thương cho chính mình.
Sự lãng mạn của cảnh vật và cái hiện thực của cuộc sống con người đan xen vào nhau
không chỉ khiến cho Liên mơ hồ khó hiểu mà cịn làm cho người đọc người nghe cảm
thấy băn khoăn, trăn trở về cuộc sống của những kiếp người nghèo khó.
Tâm trạng thứ hai của Liên khi chờ tàu là sự háo hức mong đợi. Liên dù buồn
ngủ ríu cả mắt lại nhưng vẫn cố thức để chờ chuyến tàu đi qua ngày nào cũng vậy, không
phải như lời mẹ dặn là để bán được ít hàng mà tại vì lí do khác. Đó là chuyến tàu của khát
vọng tương lai. Chuyến tàu đem đến một thế giới khác với ánh sáng trưng của các toa đèn,
ánh sáng lấp lánh của đồng và kền, đốm than đỏ rực bay lung lung xé toạc bầu trời tăm tối.
Âm thanh của đoàn tàu ồn ào, náo nhiệt với tiếng cịi vọng, tiếng xe rít mạnh vào ghi,
tiếng huyên náo của hành khách phá tan sự tĩnh lặng, u sầu của không gian. Liên háo hức,
mong chờ nhìn thấy sự đổi thay mà đồn tàu mang đến. Chuyến tàu cịn đưa Liên trở về
với kí ức xưa với “Hà Nội xa xăm, Hà Nội sáng rực vui vẻ và hun náo”_nơi mà gia
đình cơ cịn khá giả, hai chị em cịn được vui chơi. Đồn tàu vừa là kỉ niệm đẹp của tuổi

thơ vừa là hy vọng ở ngày mai. Thạch Lam thật là tinh tế và sâu sắc khi phát hiện ra khao
khát vừa đáng thương vừa đáng trân trọng ấy để cho nhân vật của ông dù sống trong
nghèo khó nhưng không tuyệt vọng mà vẫn không ngừng hy vọng, ước mơ. Dù chỉ xuất
hiện trong thống chốc nhưng có cịn hơn khơng, nó mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc đúng
như Xuân Diệu đã từng viết “Thà một phút huy hoàng rồi chợt tắt/ Cịn hơn buồn le lói
suốt trăm năm”.
Liên cùng biết bao người dân huyện nghèo háo hức, mong chờ đoàn tàu là bởi lí
do ấy. Nhà văn Thạch Lam phải là một con người có lịng thương cảm đối với những số
phận nghèo mới có thể viết nên những câu chuyện, khắc họa những mảnh đời và lột tả
được nội tâm sâu thẳm của nhân vật với những câu văn trữ tình đặc sắc. Tâm trạng của
liên khi chờ tàu khiến cho người đọc có nhiều sự cảm thơng, thương xót mà cũng rất đáng
trân trọng với bài học nhân sinh sâu sắc.
Bài làm 6
Thạch Lam là một cây bút thiên về tình cảm, ghi lại cảm xúc của mình trước số phận
hẩm hiu của những người nghèo, những người có cuộc sống vất vả , thầm lặng chịu đựng
và giàu lòng hi sinh. Những nhân vật trong truyện mang dáng dấp của tâm hồn nhạy cảm
của ông, cũng như điểm nhìn của tác giả. Nhân vật Liên trong truyện ngắn “ Hai đứa trẻ”
là một trong số những nhân vật điển hình của ngịi bút Thạch Lam. Sự nhạy cảm ,sự
chuyển biến tâm trạng nhân vật Liên gợi ra nhiều nét tâm trạng của một cô gái mới lớn.
Những nét tính cách của Liên được bộc lộ qua những chi tiết nhỏ nhặt trong truyện ngắn,
hay chính là những sự thay đổi trong tâm tư tình cảm của tác giả.
Tâm trạng nhân vật Liên trong tác phẩm được thể hiện qua nhiều giai đoạn, nhưng có
lẽ tâm hồn của một cơ gái sẽ có sự nhạy cảm hơn khi cảnh chiều tà và ngày tàn buông
xuống. Với một cô gái trẻ đầy suy tư những đường nét, âm thanh và màu sắc của chiều
xuống càng khiến cho tâm trạng cô thêm lâng lâng khó tả. Buổi chiều ấy bắt nguồn từ
Trang chủ: | Email hỗ trợ: | Hotline: 024 2242 6188


Thư viện Đề thi - Trắc nghiệm - Tài liệu học tập miễn phí


những âm thanh quen thuộc, tiếng trống thu khơng vưng ra từng tiếng, gọi buổi chiều về,
hình ảnh của những đám mây hồng ở cuối trời do ánh mặt trời hắt lên. Dưới con mắt của
một cô gái, hình ảnh hồng hơn thật khác. Trên nền áng mây ấy những ngọn tre cao vút
như in hình và cắt hình rõ rệt trên nền trời. Trong gian hàng đơn sơ chỉ có mấy thức hàng
đơn giản âm thanh của tiếng ếch nhái kêu ran ngoài đồng, đến cả tiếng của những con
muỗi vo ve, mà Liên cũng cảm nhận được. Chứng tỏ rằng không gian bây giờ rất n tĩnh,
ngồi Liên ra, khơng khí thật chìm vào buổi hồng hơn,người ta thấy được sự chuyển đổi
đó khi nhắc tới những âm thanh những dấu hiệu quen thuộc của một buổi chiều tà. Trước
sự thay đổi của đất trời, cộng với mùi hơi đất bốc lên hay chính mùi đất mà chính phố
huyện này mới có, nghĩ rồi Liên lại có một nỗi buồn man mác, có lẽ là do suy nghĩ của
Liên về cuộc sống nơi đây, nghèo nàn, cái phố huyện tàn tạ. Những nét vẽ của đồng quê,
với hình ảnh quen thuộc nhưng những âm thanh và cả buổi chiều êm như nhung đó, dưới
con mắt của một cơ gái nó lại trở thành cái cớ cho sự buồn lâng lâng khơng rõ vì sao.
Tâm trạng nhân vật Liên - một cơ gái 9 tuổi cịn được thể hiện qua cái nhìn của cơ
trong bức tranh thiên nhiên và con người khi chợ tàn. Xuất hiện giữa cảnh chợ tàn là hình
ảnh của những người bán hàng vẫn đang nán lại dù đã vãn chợ từ lâu,mấy đứa trẻ con thì
nhặt nhạnh những thứ cịn sót lại, đó chỉ là những thanh tre thanh nứa thơi, nhưng chúng
cũng tỏ ra mải mê với cơng việc. Hình ảnh những rác rưởi vỏ cùng với những gì xuất hiện
trong đầu một cô gái khiến cho cô buồn. Buồn không chỉ là do cô cảm thấy cuộc sống của
cả những người ở đây đều nghèo khổ như cô mà cịn chính cơ cũng buồn vì khơng thể
giúp được gì cho họ, kể cả những đứa trẻ. Một vài chi tiết nhỏ nhặt vậy nhưng lại nói lên
được nhiều điều, tâm sự của một cơ gái. Điều này cịn cho thấy Liên là một người giàu
lịng trắc ẩn.
Đêm xuống hình ảnh của cuộc sống cũng nhanh chóng chìm vào bóng tối, khiến cho
Liên buồn hơn nhưng có lẽ nỗi buồn đó đã q quen thuộc đối với cơ. Hình ảnh của phố
huyện chìm vào bóng tối, cách tác giả lấy ánh sáng để miêu tả bóng tối thật đặc sắc.Khi
chợ tàn đi đêm bắt đầu buông xuống,Liên mở gian hàng mà cứ ngồi trên chõng tre ngắm
nghía nơi ở của mình. Tất cả những hoạt động đều được Liên quan sát bằng một tình cảm
yêu thương cái vùng quê hương của bản thân mình. Đó là hình ảnh ánh sáng và bóng tối
quen thuộc nơi đây. Liên mơ màng ngồi trên chiếc chõng mà ngắm cảnh tượng ấy, dường

như Liên đã đưa mắt đi khắp nơi để tìm kiếm những nguồn sáng trong khơng gian phố
huyện: đó là những hột sáng, những khe ánh sáng từ ngọn đèn, phên nứa khiến cho cát
cũng hiện lên lóng lánh như những hạt vàng. Đó cịn là ánh sáng của hàng ngàn ngơi sao
ganh nhau lấp lánh thế nhưng khơng xua được bóng tối của màn đêm. Khi đêm đến cả
phố huyện chìm trong một màn đêm khơng đáy. Và có lẽ Liên cảm nhận được, trong cô
vẫn là một cảm giác mơ hồ buồn.
Hình ảnh của mẹ con chị Tí với gánh hàng nước vẫn mở, ban ngày mẹ con chị mò
cua bắt tép đêm đến mẹ con chị lại mở quán nước để kiếm thêm. Bên cạnh đó là gia đình
nhà bác Sẩm với hình ảnh manh chiếu rách và hình ảnh đàn bầu, đứa con bò ra nghịch cát,
bác chưa hát vì chưa có ai nghe. Cịn bác Siêu thì lật đật với gánh hàng phở để đi cũng đi
đến. Trong Liên cảm nhận được tất cả sự cố gắng của tất cả mọi người vì cuộc sống mưu
Trang chủ: | Email hỗ trợ: | Hotline: 024 2242 6188


Thư viện Đề thi - Trắc nghiệm - Tài liệu học tập miễn phí

sinh. Đặc biệt tình cảm và u thương trắc ẩn của Liên thể hiện tình thương với bà cụ Thi
điên. Ngày nào bà cũng đến quan mua rượu uống rồi lại lảo đảo bước ra cười khanh khách.
Liên rót đầy rượu cho bà cụ, khơng nói gì về hành động hay nhận xét gì về cụ nhiều
nhưng qua cách kể, Liên cũng bộc lộ sự yêu thương qua cách Liên nghĩ tới nhân vật này.
Thêm một chút gia vị cho tâm hồn liên, hình ảnh con Tàu đêm đến sẽ khiến cho
những con người nơi đây kiếm thêm chút gì đó, và Liên cũng thế. Chị em Liên cũng thao
thức chờ cho đến khi tàu tới mới thơi. Và cũng chính con tàu là nguồn sáng đưa hai chị
em sống về những kí ức thời cịn sung sướng, được đi chơi và uống những thức uống
xanh đỏ. An đã ngủ rồi, Liên cứ ngồi trên chõng mong đợi thao thức.
Khi tàu đến vừa bừng sáng phố huyện nghèo vừa mang đến những nét vui trên
gương mặt của những người nơi đây, khi họ mong tàu như mong một tương lai tươi sáng
hơn còn chị em Liên đặc biệt là Liên, cô không muốn quên đi một quá khứ đẹp đẽ ngày
nào. Liên đang tìm đến những niềm vui trong quá khứ để bù đắp cho những khó khăn hiện
tại của gia đình. Đối với Liên mà nói con tàu là miền kí ức tuổi thơ trở về chính vì thế mà

cơ ln trân trọng và muốn nhìn thấy nó qua hình ảnh đồn tàu. Ánh mắt của Liên tập
trung vào ánh sáng của tàu, ánh sáng đó như mở ra bao nhiêu kí ức kỉ niệm, cũng là niềm
khát khao của cô khi muốn theo những ánh sáng đó tìm kiếm những điều đẹp đẽ nơi xa
xơi mà ngay ở nơi phố huyện nghèo này sẽ rất lâu nữa mới có được. Khung cảnh khi ánh
mắt Liên nhìn cho tới khi ánh sáng đó chỉ cịn một chút le lói nữa mới thơi cũng cho ta
càng hiểu thêm điều đó. Dù khơng bán được gì, hay cơ khơng mong chờ gì nhiều khi hành
khách trên tàu có thể xuống và mua nhiều thứ cho gian hàng của cô, mà đợi tàu là mong
đợi những con người từ mọi miền, hương vị của kí ức chảy qua..
Chỉ là một cô gái nhỏ nhưng tâm hồn của cô chẳng khác gì một thiếu nữ trưởng
thành, cùng với đó là sự nhạy cảm, giàu lịng trắc ẩn mà khơng phải ai cũng có. Sự u
thương cảm thơng và cả những ước mơ lẫn kí ức đẹp đẽ đa tạo nên một hình ảnh rất đặc
biệt, qua đây cũng thể hiện tâm hồn của chính tác giả Thạch Lam.
Khi miêu tả tâm trạng nhân vật Liên, Thạch Lam muốn thể hiện được sự nghèo khổ
hiện thực chua xót ấy nhưng vẫn mang những nét thi vị của chốn bùn lầy nước đọng và
cũng là sự cảm thông sâu sắc đối với những nhân vật nhỏ bé của mình.
Xem thêm các bài tiếp theo tại: />
Trang chủ: | Email hỗ trợ: | Hotline: 024 2242 6188