cam nhan ve chuyen cu trong phu chua trinh cua nha van pham dinh ho
Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (137.52 KB, 2 trang )
Đề bài: Cảm nhận về Chuyện cũ trong phủ chúa Trịnh của nhà văn Phạm
Đình Hổ
Hướng dẫn
Phạm Đình Hổ (1768-1893), là người Hải Dương. Ông đã từng làm quan và để
lại nhiều cơng trình biên soạn, khảo cứu có giá trị về văn học, lịch sử. Vũ trung
tùy bút là một trong những tác phẩm đặc sắc của Phạm Đình Hổ được viết
khoảng đầu thế kỷ XIX.
Qua tác phẩm Chuyện cũ trong phủ chúa Trịnh, ta thấy được bút pháp nghệ
thuật tinh tế tài hoa, một phong thái thư nhàn tao nhã của ơng. Ơng tiêu biểu
cho các kẻ sĩ đất Bắc Hà cuối thời Lê Trịnh và thời kì đầu của nhà Nguyễn. Tác
phàm đã phản ánh sâu sắc một thời thối nát của chúa Trịnh quấy nhiễu nhân
dân.
Câu chuyện xảy ra vào năm Giáp Ngọ – Ất Mùi (1774-1775). Đó là lúc đàng
ngồi vơ sự, là những năm tháng hoàng kim của Trịnh Sâm, khi mà Đặng Thị
Huệ được chúa sủng ái trở thành nguyên phi. Trịnh Sâm sống trong xa hoa
thích đi chơi ngắm cảnh đẹp, thường ngụ ở cúc ly cung trên Tây Hồ, núi Từ
Trầm, núi Dục Thủy. Chúa ra chơi cung Thụy Liên trên bờ Hồ Tây mỗi thủng
ba bốn lần. Cảnh đón tiếp với các nghi lễ tưng bừng. Có binh lính dàn hầu vịng
quanh bốn mặt hồ. Có tổ chức hội chợ, do quan nội thần cải trang đầu bịt khăn
mặc áo đàn bà, bày bách hỏa chung quanh hồ để bán. Thuyền ngự đi tới đâu thì
các quan đại thần tùy ý đi vào bờ mua bán các thứ. Gác chuông chùa các thứ
trở thành nơi hòa nhạc của bọn nhạc cơng cung đình. Đỉnh đài, cung điện được
xây dựng liên tục nhằm thỏa mãn cuộc sống ăn chơi của vua chúa và bọn quan
lại thời Lê Trịnh. Bao nhiêu tiền của, vàng bạc châu báu, nước mắt mồ hôi của
nhân dân bị bòn vét đến kiệt cùng. Tác giả được mắt thấy, tai nghe, nên cách kể,
cách tả rất sống động.
Để được sống trong xa hoa, hưởng lạc vàng son đế vương, từ chúa đến quan
đều trở thành bọn cướp, ra sức hoành hành, trấn lột khắp chốn cùng quê. Chúa
thì sức thu lấy trân cầm dị thú, cổ mộc, quái thạch và chậu hoa cây cảnh ở chốn
dân gian khơng thiếu một thứ gì. Có những cây cảnh cành lá rườm rà… như
cây cổ thụ mọc lên đầu non hốc dã, rê dài đen vài trượng phải dùng một cơ
binh mới khiêng nổi, từ bên bắc chở qua sông đem về.
Trong phủ chúa điểm xuyết bao núi non bộ trong lạ mắt như bồn bể đầu non.
Vườn ngự uyển, trong những đêm thanh vắng cảnh, tiếng chim kêu vượn hót
vang bốn bề, hoặc nửa đêm ồn ào như trận mưa sa gió táp, vỡ tổ tan đàn. Từ đó,
Phạm Đình Hổ ngại nghĩ: Kẻ thức giả biết đó là triệu bất tường. Cuộc sống
xa hoa ây là nguyên nhân cho sự sụp đổ ngai vàng sắp xảy ra một ngày khơng
xa. Đó là năm 1782 Trịnh Sâm qua đời, loạn kiêu binh bùng nổ, kinh thành
Thăng Long bị đồn phá tan hoang. Năm 1786 Nguyễn Huệ kéo quân ra Bắc Hà
lần thứ nhất, Cơ nghiệp họ Trịnh tiêu tan trong chốc lát. Cái triệu bất tường mà
tác giả nghĩ tới thật linh nghiệm. Bọn hoạn quan trong phủ chúa vừa trắng trợn
vừa xảo quyệt như dân gian đã khinh bỉ chửi vào mặt:
Con ơi nhớ lấy câu này
Cướp đêm là giặc, cướp ngày là quan.
Chúng dùng thủ đoạn nhờ gió bẻ măng, ra ngồi dọa dâm. Chì với hai chữ
phụng thủ biên ngay vào chậu hoa, cây cảnh, chim tốt khướu hay của bất cứ
VnDoc - Tải tài liệu, văn bản pháp luật, biểu mẫu miễn phí
nhà nào là chúng sẽ cướp được. Chúng còn lập mưu đem đến cho tay chân sai
lính lẻn vào lay phăng đi rồi buộc cho tội đem giâu vật cung phụng đe dọa dâm
lấy tiền. Chúng ngang ngược phá nhà, phá tường của dân để khiêng hòn đá
hoặc cây cối gì mà chúng cướp được. Đối với nhà nhà giàu, chúng lập mưu vu
cho là giàu vật cung phụng để hành hạ, để làm tiền. Nhiều người phải bó của ra
kêu van chí chết. Có gia đinh phải đập bỏ núi non bộ hoặc phá bỏ cây cảnh để
tránh khỏi tai vạ.
Gia đình tác giả thuộc hàng quan lại. quý tộc thời Lê Trịnh. Trước sự nhũng
nhiễu hoành hành, mẹ tác giả là bà Cung Nhân phải sai người chặt bỏ cây lê
cao vài mươi trượng, lúc ở hoa, trang xóa thơm lừng. Hai cây lựu trắng, lựu
đỏ lúc ra quá trông rất đẹp. Chi tiết này rất sống động, rất thực. Tác giả đã kể
lại một chuyện có thật của gia đình mình ở phường Hà Khẩu đế vừa tạo niềm
tin cho người đọc vừa phê phán bộ mặt tham lam, ghê tởm của bọn quan lại
thời Lê Trịnh và còn vạch trần sự thối nát trong phủ chúa.
Kiểu dẫn dắt câu chuyện như thế đã làm gia tăng đáng kể sức thuyết phục cho
những chi tiết chân thực mà tác giả đã ghi chép ở trên, đồng thời cũng làm cho
cách viết thêm phong phú và hấp dẫn. Cảm xúc của tác giả cũng được gửi gắm
một cách kín đáo qua đó. Câu chuyện được tác giả ghi chép rất tự nhiên.
Những chi tiết, hiện tượng chân thực được miêu tả tỉ mi mà không nhàm chán,
xen kẽ những lời bình ngắn gọn, sắc sảo càng làm tăng thêm sức hấp dẫn của
tác phàm.
Trang tùy bút Chuyện cũ trong phủ chúa Trịnh của Phạm Đình Hổ có giá trị
lịch sử sâu sắc, nó đã làm hiện lên cảnh vật và con người, cuộc sống xa hoa ăn
chơi của vua chúa, hành động ăn cấp, làm tiền trắng trợn của bọn quan lại trong
phu chúa.
Ngòi bút của tác giả rất sâu sắc. Mọi cảm xúc, suy nghĩ của ông về nhân tình
thế sự được gửi gắm qua những chi tiết, những tình tiết, những mẩu chuyện rất
sống động, rất chọn lọc. Câu chuyện cùng giúp ta nhận biết được đặc tính cơ
bản của thể loại văn tùy bút đời xưa và đánh giá được giá trị nghệ thuật của
những dòng ghi chép đầy tinh hiện thực ấy.
VnDoc - Tải tài liệu, văn bản pháp luật, biểu mẫu miễn phí
