BÀI 38: THỰC HÀNH: QUAN SÁT, MÔ TẢ SỰ SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT
TRIỂN Ở MỘT SỐ SINH VẬT
III. KẾT QUẢ
Trả lời câu hỏi trang 157 SGK Khoa học tự nhiên 7:
1. Ghi kết quả quan sát sự sinh trưởng, phát triển của cây ở các chậu và sự sinh
trưởng, phát triển của các loài động vật vào bảng theo mẫu sau:
Bảng 38.1
Tên cây
Ngày
Chiều cao cây (cm)
Số lá
Kích thước lá (cm2)
1
?
?
?
2
?
?
?
3
?
?
?
4
?
?
?
5
?
?
?
trồng
?
Bảng 38.2
Tên động vật
Các giai đoạn phát
Đặc điểm về kích thước,
triển
hình thái cơ thể ở các giai
đoạn
?
?
?
?
?
?
?
?
?
2. Nhận xét và rút ra kết luận từ kết quả quan sát sự sinh trưởng và phát triển của
thực vật và động vật.
Trả lời:
1.
- Học sinh tiến hành thí nghiệm theo các bước đã được hướng dẫn trong SGK để
hoàn thành bảng ghi kết quả 38.1. Tùy từng giống cây trồng và điều kiện chăm sóc
được lựa chọn sẽ cho ra kết quả khác nhau.
Kết quả quan sát sự sinh trưởng, phát triển của cây ở các chậu và sự sinh trưởng
(tham khảo):
Bảng 38.1
Tên cây
Ngày
Chiều cao cây (cm)
Số lá
Kích thước lá (cm2)
0
0
0
0
trồng
1
2
Cây đậu
tương
Hạt bắt đầu nảy mầm,
xuất hiện rễ.
Xuất hiện thân mầm, lá
mầm
3
1 cm
0
0
4
1,3 cm
0
0
5
2,1 cm
0
0
6
3,3 cm
0
0
7
4,6 cm
2
2 cm2
- Kết quả quan sát sự sinh trưởng và phát triển của các loài động vật:
Bảng 38.2
Tên động vật
Bướm
Các giai đoạn
Đặc điểm về kích thước,
phát triển
hình thái cơ thể ở các giai đoạn
Trứng
đã
thụ - Giai đoạn trứng: Bướm cái đặt trứng của
tinh → Ấu trùng chúng lên cây trồng (lá hoặc thân cây). Trứng
(sâu bướm) → bướm dính rất chặt với nơi được đặt, giữ chúng
Nhộng → Bướm không bị rơi xuống đất. Trong giai đoạn trứng,
trưởng thành
hợp tử sẽ sinh trưởng và phát triển, phân hóa
các cơ quan để tạo thành ấu trùng non.
- Giai đoạn ấu trùng (sâu bướm): Khi những
điều kiện trong trứng đáp ứng được giai đoạn
tiếp theo, ấu trùng sẽ phá bỏ lớp vỏ và chui ra.
Ở hình thái sâu bướm, chúng ăn liên tục và
phải trải qua nhiều lần lột xác để đạt được hình
thái nhộng. Mỗi lần lột xác, con sâu bướm trở
nên to hơn.
- Giai đoạn nhộng: Sâu non được bao bọc trong
1 lớp kén. Giai đoạn nhộng là thời điểm sự
chuyển đổi bên trong xảy ra mạnh mẽ nhất.
Con nhộng không ăn trong thời gian này, cũng
không thể di chuyển được.
- Giai đoạn bướm trưởng thành: Bướm có 2 đơi
cánh lớn, sử dụng thức ăn chủ yếu là mật hoa.
Bướm trưởng thành bắt đầu bay tìm kiếm bạn
tình. Những con cái đực đẻ trứng đẻ trứng trên
các cây kí chủ thích hợp, vòng đời của bướm
tiếp tục được tiếp diễn.
Gà
Trứng
→
Gà - Giai đoạn trứng: Trứng gà có hình bầu dục
mới nở → Gà hơi tròn. Trong trứng, hợp tử sinh trưởng phát
con
→
trưởng thành
Gà triển và phân hóa các cơ quan để thành gà non.
- Giai đoạn gà mới nở: Gà bé, cánh nhỏ chưa
có lơng cánh, chưa có lơng đi tồn cơ thể chỉ
có lơng tơ màu vàng.
- Giai đoạn gà con: Gà con sinh trưởng lớn
dần, bắt đầu mọc lông cánh, lơng đi.
- Giai đoạn gà trưởng thành: Gà đạt kích thước
tối đa tùy từng giống, gà trống mọc mào, gà
mái có khả năng đẻ trứng, gà bắt đầu có khả
năng sinh sản.
2. Nhận xét và rút ra kết luận từ kết quả quan sát sự sinh trưởng và phát triển của
thực vật và động vật:
- Cả động vật và thực vật đều có khả năng sinh trưởng và phát triển.
+ Sự sinh trưởng được biểu hiện thông qua sự tăng kích thước và khối lượng của cơ
thể. Ví dụ: Ở cây đậu tương, sự tăng chiều dài thân là một biểu hiện của sinh trưởng
còn ở gà, sự tăng khối lượng cơ thể qua các giai đoạn là mọt biểu hiện của sinh
trưởng.
+ Sự phát triển được biểu hiện bằng sự phân hóa phát sinh các cơ quan mới hoặc các
chức năng mới của cơ thể. Ví dụ: Ở cây đậu tương, sự ra rễ, ra thân, ra lá là biểu
hiện của phát triển còn ở gà, sự phát sinh các cơ quan ở giai đoạn trứng hay sự phát
sinh mào của gà trống là biểu hiện của phát triển.
- Sự sinh trưởng và phát triển của các sinh vật là khác nhau về nhiều mặt như tốc độ,
biểu hiện các giai đoạn,…
Trả lời câu hỏi mục “Câu hỏi và bài tập” trang 157 SGK Khoa học tự nhiên 7:
1. Mô tả hạt nảy mầm và sinh trưởng của cây trong thời gian quan sát.
Trả lời:
Mô tả hạt nảy mầm và sinh trưởng của cây trong thời gian quan sát:
- Sau khi gieo hạt xuống đất ẩm, khi đã hút no nước, hạt sưng lên và nứt vỏ tạo thành
một chiếc rễ trắng cắm xuống đất. Sau đó, một chiếc thân mầm mà xanh nhạt bắt
được được hình thành, trên thân mầm có 2 chiếc lá mầm dày. Thân mầm cao lên
nhanh chóng sau mỗi ngày.
- Từ đỉnh của thân mầm giữa 2 lá mầm, xuất hiện 2 chiếc lá thật. Hai chiếc lá thật to
dần lên và màu sắc cũng đậm dần lên mỗi ngày. Khi hai chiếc lá thật xịe rộng thì
hai chiếc lá mầm teo đi và rụng xuống.
Trả lời câu hỏi mục “Câu hỏi và bài tập” trang 157 SGK Khoa học tự nhiên 7:
2. So sánh sự sinh trưởng, phát triển của các loài động vật đã quan sát.
Trả lời:
Loài bướm
Loài gà
- Con non trải qua nhiều giai đoạn trung - Con non không phải trải qua lột xác
gian và lột xác nhiều lần để trở thành con để trở thành con trưởng thành.
trưởng thành.
- Con non có cấu tạo và hình thái khác - Con non và con trưởng thành có cấu
hẳn con trưởng thành.
tạo và hình thái như nhau.