BÀI 23: MỘT SỐ YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN QUANG HỢP
A/ Câu hỏi mở đầu
Trả lời câu hỏi mục “Mở đầu” trang 101 SGK Khoa học tự nhiên 7: Cây xanh
có ý nghĩa rất lớn đối với sự sống trên Trái Đất. Vậy chúng ta cần trồng vào bảo vệ
cây xanh như thế nào? Những yếu tố nào ảnh hưởng đến quá trình quang hợp ở cây
xanh?
Trả lời:
- Biện pháp trồng và bảo vệ cây xanh:
+ Tích cực tổ chức các phong trào trồng và bảo vệ cây xanh xung quanh môi trường
sống.
+ Tuyên truyền nâng cao ý thức của mọi người về trồng và bảo vệ cây xanh.
+ Khi phát hiện hành vi phá hoại rừng, cây xanh bừa bãi nên báo cho cơ quan chức
năng để có biện pháp xử lí phù hợp.
- Các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình quang hợp: Nước, ánh sáng, nhiệt độ, hàm
lượng khí carbon dioxide.
B/ Câu hỏi giữa bài
I. MỘT SỐ YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN QUANG HỢP
Trả lời câu hỏi mục “Câu hỏi và bài tập” trang 104 SGK Khoa học tự nhiên 7:
Hãy kể tên những loài cây ưa bóng và ưa sáng mà em biết.
Trả lời:
- Một số cây ưa bóng (thường sống dưới tán cây khác hoặc những nơi có ánh sáng
hạn chế): cây lưỡi hổ, cây lá lốt, cây phát lộc, cây lan ý, cây vạn niên thanh, cây
tuyết tùng, cây trầu bà,…
- Một số cây ưa sáng (thường sống nơi quang đãng): cây bạch đàn, cây bàng, cây
bưởi, cây táo, cây phượng vĩ, cây nhãn,…


Trả lời câu hỏi mục “Câu hỏi và bài tập” trang 105 SGK Khoa học tự nhiên 7:
Quan sát Hình 23.2 và cho biết ảnh hưởng của nồng độ khí CO2 đến quang hợp có
giống nhau ở các lồi cây khơng? Giải thích.

Trả lời:
Theo biểu đồ, ta thấy: Biểu đồ ảnh hưởng của nồng độ CO2 ngồi mơi trường đến
quang hợp của cây bí đỏ và cây đậu là hai đường đồ thị độc lập, cùng một nồng độ
CO2 nhưng cường độ quang hợp của cây bí đỏ cao hơn cường độ quang hợp của cây
đậu. Như vậy, có thể kết luận: Ảnh hưởng của nồng độ khí CO2 đến quang hợp khơng
giống nhau ở các lồi cây.
Trả lời câu hỏi mục “Hoạt động” trang 106 SGK Khoa học tự nhiên 7:
1. Đọc thông tin trong mục I, thảo luận nhóm và hồn thành theo mẫu Bảng 23.1.
Bảng 23.1
Yếu tố

Ảnh hưởng đến quang hợp

Ánh sáng

?

Nước

?


Khí carbon dioxide

?

Nhiệt độ

?


Trả lời:
1. Hồn thành theo mẫu Bảng 23.1:
Bảng 23.1
Ảnh hưởng đến quang hợp

Yếu tố
Ánh
sáng

- Trong giới hạn cho phép, khi cường độ ánh sáng tăng thì hiệu quả
quang hợp sẽ tăng. Nhưng ánh sáng quá mạnh sẽ làm lá cây bị “đốt
nóng”, làm giảm hiệu quả quang hợp.
- Nước vừa là nguyên liệu của quang hợp, vừa là yếu tố tham gia vào
việc đóng, mở khí khổng, liên quan đến sự trao đổi khí.

Nước

- Khi cây hấp thụ đủ nước, quang hợp diễn ra bình thường. Khi cây
thiếu nước, khí khổng đóng lại, lượng khí CO2 khuếch tán vào lá cây
giảm khiến quang hợp giảm.
- Trong giới hạn cho phép, khi cường độ khí carbon dioxide tăng thì

Khí

hiệu quả quang hợp sẽ tăng.

carbon

- Khi hàm nồng độ khí carbon dioxide tăng quá cao (khoảng 0,2%)


dioxide

hoặc giảm xuống quá thấp (thấp hơn 0,008% - 0,01%), cây sẽ không
quang hợp được.
- Nhiệt độ thuận lợi nhất cho hầu hết các loài cây quang hợp là từ 25oC
– 35oC.

Nhiệt độ - Khi nhiệt độ giảm xuống quá thấp (thường dưới 10oC) hoặc tăng lên
quá cao (trên 40oC) sẽ làm ức chế hoạt động của các enzyme quang hợp
khiến quá trình quang hợp sẽ giảm dần, thậm trí là dừng hẳn.
Trả lời câu hỏi mục “Hoạt động” trang 106 SGK Khoa học tự nhiên 7:
2. Giải thích vì sao nên trồng cây đúng thời vụ và đảm bảo mật độ phù hợp.


Trả lời:
- Mỗi lồi cây khác nhau lại thích nghi với những điều kiện khí hậu (nhiệt độ, ánh
sáng, độ ẩm,…) khác nhau, điều kiện khí hậu khơng thích hợp sẽ khiến hoạt động
quang hợp của cây bị ức chế làm cây khơng thể sinh trưởng và phát triển bình thường.
Do đó, phải trồng cây đúng thời vụ để có khí hậu phù hợp nhất đối với sự sinh trưởng
và phát triển cả cây.
- Mật độ cây trồng quá dày sẽ dẫn đến tình trạng thiếu nước, ánh sáng, các nguyên
tố dinh dưỡng khoáng thiết yếu,… Điều này khiến quá trình quang hợp tích lũy vật
chất của các cây bị hạn chế. Do đó, cây trồng với mật độ quá dày thường còi cọc,
năng suất thấp. Ngược lại, cây trồng q thưa sẽ dẫn đến tình trạng lãng phí các
nguồn sống được cung cấp khiến hiệu quả kinh tế thu được khơng cao. Từ những
phân tích này cho thấy nên trồng cây với mật độ thích hợp để đảm bảo cây sinh
trưởng và phát triển tốt nhất, đem lại hiệu quả kinh tế cao.
Trả lời câu hỏi mục “Hoạt động” trang 106 SGK Khoa học tự nhiên 7:
3. Ở những khu cơng nghiệp hay nơi có nhiều nhà máy, nồng độ khí carbon dioxide
thường tăng cao. Quang hợp của cây trồng tại đó bị ảnh hưởng như thế nào?

Trả lời:
Ở những khu cơng nghiệp hay nơi có nhiều nhà máy, nồng độ khí carbon dioxide
thường tăng cao. Nếu nồng độ khí carbon dioxide tăng quá cao, hiệu quả quang hợp
của cây trồng tại đó thường giảm đi.
Trả lời câu hỏi mục “Hoạt động” trang 106 SGK Khoa học tự nhiên 7:
4. Vào những ngày nắng nóng hoặc trời rét đậm, người làm vườn thường che nắng
hoặc chống rét (ủ ấm gốc) cho cây. Em hãy giải thích ý nghĩa của việc làm đó.
Trả lời:
- Vào những ngày nắng nóng, người làm vườn thường che nắng để tránh hiện tượng
cường độ ánh sáng quá mạnh gây tổn hại cho cấu tạo và hoạt động sinh lí (quang
hợp, thốt hơi nước,…) của cây trồng.


- Vào những ngày trời rét đậm, người làm vườn thường chống rét (ủ ấm gốc) cho
cây để tránh hiện tượng nhiệt độ quá thấp ảnh hưởng đến các hoạt động sinh lí của
cây trồng đặc biệt là hoạt động quang hợp (khi nhiệt độ quá thấp, quang hợp bị giảm
hoặc thậm chí là ngưng trệ).
II. VẬN DỤNG NHỮNG HIỂU BIẾT VỀ QUANG HỢP TRONG VIỆC
TRỒNG VÀ BẢO VỆ CÂY XANH
Trả lời câu hỏi mục “Câu hòi và bài tập” trang 106 SGK Khoa học tự nhiên 7:
1. Trình bày biện pháp bảo vệ cây xanh trong trường học của em.
Trả lời:
Biện pháp bảo vệ cây xanh trong trường học:
- Thường xuyên tưới nước, bón phân, nhổ sạch cỏ dại cho cây cho cây.
- Quét vôi quanh phần gốc thân cho cây giúp cây đỡ tránh được nhiệt độ cao từ ánh
sáng mặt trời và phòng ngừa sâu bệnh cho cây.
- Nghiêm cấm mọi người có hành vi gây tổn hại đến cây trồng như bẻ cành, bứt lá
bừa bãi,…
Trả lời câu hỏi mục “Câu hỏi và bài tập” trang 106 SGK Khoa học tự nhiên 7:
2. Tại sao ở các thành phố hoặc nơi đông dân cư sinh sống lại cần trồng nhiều cây

xanh?
Trả lời:
Việc trồng cây xanh ở các thành phố hoặc nơi đông dân cư sinh sống đem lại nhiều
lợi ích:
- Điều hịa lượng khí CO2 và O2 trong khơng khí.
- Góp phần làm sạch khơng khí: Tán cây giúp cản bụi bẩn, có thể có khả năng hấp
thụ một số khí độc.
- Góp phần ổn định nhiệt độ mơi trường: Cây có q trình thốt hơi nước giúp điều
hịa nhiệt độ khơng khí.
- Góp phần giảm ô nhiễm tiếng ồn.


- Giúp tạo cảnh quan giúp con người thư giãn.
→ Từ các lợi ích trên cho thấy, ở các thành phố hoặc nơi đông dân cư sinh sống cần
trồng nhiều cây xanh.