Tap chi Khoa hoc Tmang Bai hoc Cin Tha

Phin D Khoa hoc Chinh H Kinh li va Phap hidl: 26 (2011): 15-21

Tap chi Khoa hpc Tru'dng Dai hpc Can Thd
website: sj.ctu.edu.vn

1

VAI TRO PHU Nff CONG DONG DAN TQC KHMER TRONG PHAT TRifeN
KINH Jt HO 6 KHU VU*C NONG THON D 6 N G BANG S 6 N G CUtJ LONG
Nguyin Thiiy Trang', V8 Hdng Tu' va Nguyin Phii Son^
' Khoa Phdt triin Ndng thdn, Trudng Dgi hgc Cdn Tha
^ Viin Nghien cuu Phdt triin Ddng bang Sdng Cicu Long. Trudng Dgi hoc Cdn Tha
Thong tin chung:
Ngaynhdn 12/12/2012
Ngdy chdp nhgn: 19/06/2013
Title:
The roles ofKlimer women in
household economic
development at rural areas of
Mekong Delta
Tit khda:
Vai tro. phu nit Khmer, kinh
ti hg vd binh ddng gidi
Keywords:
Role, Khmer women,
household economics and
gender equality

ABSTRACT

Although women play crucial role in socio-economic development, at
somewhere, this role is not recognized clearly and adequately, especially
in minor ethnic groups. Within the process of reaching gender equality,
clearly definition about women's roles is widely considered to be very
important for the success of this action. For this, research on the roles of
Khmer women in household economic development is very necessary.
This research was conducted to ansH'er two specific objectives: (1)
contribution of Khmer women in household economic development and
(2) suggesting solutions for improving awareness on women's roles in
community. Participatory Rural Appraisal (PRA) and household survey
were used to collect data for the research. Research results show that
women contribute very importantly to the total income, approximately
58% or VND 28 million per year as well as participate in making
decision of almost all stages of husbandry activity. In addition, Khmer
women also take great part in conducting reproductive role.
TOM TAT
Mgc dil phu nit cd vdi tro quan trong trong cdc iTnh vifc phdt triin kinh ti
- xd hgi nhung a mgt sd nai vai trd ndy lgi khdng ducdch day du, ddc biet la cgng ddng ddn tdc thieu sd. Trong qud trinh tiin
tdi binh ddng gidi, viec khdng dinh vai trd cua phu nii Id mgt trong
nhiing hogt ddng quan trgng quyit dinh din sir thdnh cdng cua viec thifc
hiin muc tieu ndy. Chinh vi vdy, nghien cuu cii thi vi vai trd ciia phu nS:
ddn tdc Khmer ti-ongphdt triin kinh ti ho la rdt quan trgng. Nghien cim
ndy dugc thiec hiin nhdm ddp ung hai muc tiiu cu thi sau: (1) vai trd^
ddng gop cua phu nii ddng bdo ddn tgc Khmer trong phdt triin kinh te
hg: (2) cdc gidi phdp ndng cao nhdn thuc vi vai trd cua phu nii trgng
cgng dong. Phuang phdp ddnh gid ndng thdn cd su tham gia vd dieu tra
hd Id hai cdng cu chinh dugc su dung di thu thdp thdng tin. Ket qua
nghien cuu cho thdy, phu nii cd ddng gdp rdt quan trong trong tdng thu
nhgp^ ndng hg, chiem khodng 58% hay 28 Piiu ddng/ndm vd tham gia ra

quyit dinh hdu hit cdc khdu trong linh vuc chan nudi. Them vdo dd, phv
nit ddn tgc Khmer cSng cd ddng gdp to lan trong thiec hiin vai trd chdm
sdc gia dinh.


Phdn D: Khoa hoe Chinh Iri. Kinh li vd Phdp lugf 26 (2013): 15-21

Tgp chi Khoa hge Trudng Dgi hoc Cdn Tha

1 Gldl THIEU
Binh ddng gidi la mdt yong nhung mgc tieu
quan ygng ma Dang va Nha nude ta da va
dang theo dudi do tdm quan ttgng cua nd dong
phat yien kinh tl - xa hdi (Dang cdng san Viet
Nam, 2006), dac bidt la phu nir dong bao dan
tdc thieu sd. Binh dang gidi cung duge xem la
chia khda de giai quydt vdn dl ngheo ddi (Dd
Thi Binh vd ctv., 2003; Thi, 1998).
Mae dii xIp hang thd 42 yong sd 128 qudc
gia ve thuc hien binh ddng gidi, nhung Viet
Nam lai ddng thd 103 ve co hdi hgc tap va thu
91 vd sue khde va an sinh (World Economic
Forum, 2008). Dieu nay cho thdy van dl gidi
cung can phai cd nhieu no lyc hon nira de tien
tdi su binh dang va phat yidn toan dien.
Dong bdng sdng Cdu Long (DBSCL) la
mdt dong nhiing khu vyc cd ty le ddng ddng
bao dan tgc Khmer vdi khoang 1,1 dieu ngudi
dang sinh sdng, chiem ty le khoang 7% toan
dan s6 ciia khu vyc. Trong do, dan toe Khmer

sinh sdng tap trung ddng nhat d hai tinh Tra
Vinh va Sdc Trang, vdi t^ le idn lugt la 31,5 va
33,7% dan sd cua tinh (tly ban nhan dan tinh
Tra Vinh va Sdc Trang, 2011).

Vdi tinh chdt da dang vl thanh phdn dan
tdc eiia khu vyc DBSCL, viec nghien cuu ya
tim hiiu vl vai yd eiia phu nu- yong phat yien
kinh te hd la hit sue quan trgng, cd y nghia Idn
trong cdng eude thuc hidn binh dang gidi
ciia ca nude ndi chung va khu vyc DBSCL
ndi rieng.
Tuy nhien, cho din nay vin cdn rdt it cac
nghien cdu ve Imh vyc nay mgt each eu the va
sau sdc dl gdp phdn khdng dinh vai do va tam
quan ygng cua phy nii yong qua yinh phat
yiln, dac biet la phu nd ddng bao dan tdc
Khmer. Vi vay, dh tai nghien cdu dugc thuc
hien.
2 PHU'ONG PHAP NGHIEN Ciru
2.1 Khung ly thuyet
Bh thuc hien danh gia vl vai yd ciia phu nu
Khmer trong phat diln kinh tl hd, nghien cuu
tap trung vao ba khia canh chinh la: (1) thuc
hien cac vai yo gidi; (2) Tham gia ddng gdp
vao cac boat ddng san xuat va (3) la quyen ra
quyet dinh ciia nii gidi dong cae boat dgng eua
gia dinh.

Tham gia ddng gdp


Thyc hien vai trd gidi

Ra quyet dinh

Hinh 1: Khung ly thuyet vl vaifrociia phu nu yong pbst triln kinh tl hO
Ngudn: Tdc gid. 2012

2.2 Pham vi khdng gian nghien cdu
Doi tugng nghien cuu eua de tai la cac
ndng hg d viing ndng didn tinh Sdc Trang va
Kien Giang, vi day la hai tinh ed ty Id dan sd
Khmer ddng idn lugt la 30,7% va 12,68%.
Nghien cdu khdng chgn tinh Tra Vinh do dieu
kien kinh tl - x5 hdi ciia tinh Sdc Trang va Tra

Vinh la tuong doi gidng nhau nhung dan sd
Khmer d tinh Sdc Trang eao hon. Hai huyen
My Tu va My Xuyen eua tinh Sdc Trang va
huyen Gd Quao cua tinh Kien Giang dugc
chgn de thu thap sd lieu vdi 1^ do la cac huyen
nay cd ty le dSn tdc Khmer ddng dong tinh,
ddi vdi My Tii la 24,1%, My Xuyen la 38,37%
va Gd Quao la 30,56%.


Tap chi Khoa hoc Truong Bai hoc Cdn Tha

Phdn D: Khoa hoc Chinh trj, Kinh le va Phap loot: 26 (2013): 15-21


icet qua nghien cmi cho th^y vai tro nay rat it
pho bien trong dia ban nghien ciru, trung binh
ca nam va nir gioi chi danh O.I gio cho hoat
dong nay, day chi la con s6 trung binh vi theo
ket qua dieu tra nong ho cho thay co hon 90%
ho khong co thuc hien vai tro nay.
Doi vai nhu cau phat trien ban than, day
khong phai la vai tro ciia gioi nhung cung la
mot trong cac chi tieu quan trong danh gia
muc d6 huong thu cua ca nam va nir sau mpt
ngay lam viec. Theo ket qua nghien cihj, nam
danh nhieu thcri gian hon cho nhu c^u nay
(khoang 5.3 gio/ngay) nhu: xem tivi, tham
hang xom, nghi ngoi, nghe nhae... Trong khi

do, trong khoang thai gian nghi ngai nay ciia
nam giai thi phu nil phai thirc hien vai tro
cham soc gia dinh nen thai gian huong thu ctia
n& chi CO khoang 4.2 gia/ngay.
Khi tong hop chung ve ba vai tro giai (hi
thai gian thirc hien ba vai tro nay ciia nir nhi^u
hon so vai nam gidi khofag 1.5 gio, ISn lugt la
11 va 9.6 gio/ngay. Ket qua nghiSn ciiu nay
cung gi6ng vdi n h i k nghien ciiu tnroc day
nhung sir chenh l$ch nay co khuynh huong
thip hon. Diiu nay cho thay rSng, vai tro
va tim quan trpng cua nO giai khong thi ch6i
cai dirac.

Vai tid san siat

Hinh 3: Phan cong vai tro gioi trong 6m s6ng hang nay
Nguon: Kit qua diiu tra nong ho 2012, n=201

3.3 Quyen quylt dinh ciia phu nO' trong san
xuat va sinh hoat gia dinh
3.3.1 Tronghogt dong son xudt
^ Nhu da duprc gidi thieu d phin tren thi hoat
dong san xuat liia va chan nuoi la hai hoat
dpng chinh va ddng gdp Idn nhit vao tdng thu
nhap ciia ndng hp nen nghien ciiu nay chi tap
trung tim hieu \i viec tham gia va ra quySt
dinh ciia ca hai gidi trong timg khau cua mdi
hoat dong san xuit nhim thiy ro hon vS vai
tro, t^m quan trpng va quySn luc ciia ngudi
phu nir trong phat triin kinh tS hp gia dinh.
u. Sdn xudt liia
Theo ket ijua dieu tra cho thiy ddi vdi hoat
ddng san xuat liia thi vin di tham gia va ra

quyet dinh cua nguai phu nir chiim ty 16 rit
thip. Ddi vdi ra quyit dinh thi da phin trong
cac khau san xuat chdng la ngirdi quyit dinh
ngoai trir viec gill tiin, chi cd khau cay giam
va nhd cd thi quyin quyit dinh ciia phu nO cao
han, tuy nhien van d miic khong dang ki
tuang ling 19.4% va 20.6%. Khi quyit dinh
gia ban thi cd sir tham gia ra quyit dinh cua ca
hai va chdng, chiim ty le 49% (Bang 2).
Ddi vdi tham gia thi tuong tii nhu ra quyit
djnh, hau hit cac Ichau ttong qua ttinh san xuat

thi nO tham gia lit it so vdi nam, trung binh
dudi 10% y kien cho ring co nil tham gia, con
lai khoang 90% la nam tham gia vao cac khau
san xuit (Bang 2).


Tgp chi Khoa hgc Trudng Dgi hoe Cdn Tha

Phdn D: Khoa hgc Chinh tri. Kinh li vd Phdp lugl- 26 (2013) • 13-21

Bang 2: Quyen ra quyet dinh v i tham gia vao san sudt Ilia cua hai gidi
Ho^t ddng san
Ra quvet dinh (%)
xuatlua
Nam
NuChon giong
74.68
ll.69
Gieosg
86.45
5.81
Mua phan
78.06
10.97
Bdn ph&i
87.66
5.84
Mua thuoc
79.87
9.09

Phun thudc
90.32
5.81
Cay gijm
45.45
19.48
Nho cd
41.29
20.65
Thu ho?ch
50.97
7.10
Gia ban
27.74
23.23
Gilt tien
7.10
83.87
Ngudn. Kit qud dieu tra nong ho 2012, n=201
b.

Chan nudi

Ngugc lai vdi hoat ddng san xudt, boat
dgng c h ^ nudi, cu the la nudi heo va nudi bd
thi vdn de ra quyet dinh va tham gia cua phu
nit nhieu hon so vdi nam gidi. Trung binh
yong tat ea cae khau san xuat thi quyen ra
quyet djnh cua phu nu chilm khoang 45% y
kiln dong khi dd ehi khoang 15% doi vdi nam.


Cihai
13.64
7.74
10.97
6.49
11.04
3.87
35.06
38.06
41.94
49.03
9.03

Nam
50.33
70.78
52.29
74.34
57.24
78.15
17.76
16.88
20.26
17.65
2.61

Tham gia
NO7.19
3.90

11.11
4.61
9.87
3.97
5.92
9.09
5.88
15.69
83.01

Cahai
42.48
25.32
36.60
21.05
32.89
17.88
76.32
74.03
73.86
66.67
14.38

ca hai ciing tham gia chiem ty le rat Idn
khoang 60% y kiln, mdt dilu don gian eho ly
do nay la vi eac boat ddng nhu cho an ddi vdi
nudi bd thi ngudi chong phai di edt cd, cdn
khau cham sdc thi ngudi chdng chiu yach
nhiem ve sinh chuong trai eho heo/bo di
ngii,...Tuy nhien, van cd den khoang 30% y

kiln cho rdng yong tat ea cae khau thi phu nu
deu la ngudi chu yeu va chi cd khoang 8% la
cd su tham gia hoan toan chi mgt minh nam

Mac du quyen ra quyet dinh phan Idn la do
gidi (Bang 3).
nir nhung khi xem xet den van de tham gia thi
Bang 3: Quyen ra quylt dinh va tham gia vao hoat dong chan nudi ciia hai gidi
Ra quyet 1dinh
Hoat dQDg chan
•uoi
Nam
NOChon gidng
21.90
42.86
48.57
Cham soc
13.33
56.19
Cho an
11.43
13.33
43.81
Ban
Nguon: Kit qud diiu tra ndng hg 2012, n^IOl
3 3.2 Ra quyet dinh ciia phu nir trong cae
hogt ddng hdng ngdy
Mac dil vai trd ddng gdp eua ngudi phu niJ
dong phat yien kinh te hg la rat quan trgng
nhung quyen kilm soat va ra quyet djnh ve sd

dung tai san eua ngudi phu nd lai bi ban che,
dac biet la eac trudng hgp quyet dinh cae van
d l quan trgng ho^e cd gia tri Idn nhu mua tai
san Idn, mua ban dat va sua chua nha eua
(Hinh 4).
Ddi vdi viee quyet dinh nhirng chuyen nhd

Cahai
35.24
38.10
32.38
42.86

Nam
11.43
5.71
7.62
5.71

Tham gia
NO30.48
29.52
31.43
31.43

Ca hai
58.10
64.76
60.95
62.86


thi phan Idn do phu nu dam nhan nhu: chi tieu
hang ngay, di chg, mua thuc an, mua dd diing
ndi trg...
Tuy nhien, ed den ban 60% cae hd cd y
kien cho rdng cd sy tham gia cua phu nu trong
ra quyet djnh cae ehuydn Idn cua gia dinh cung
chdng. Day la mgt con sd hit sue quan dgng
the hien quyen luc kiem soat va ra quylt dinh
cua ngudi phu - khi su tham gia ciia ngudi phu
nir cang Idn thi hieu qua dong boat ddng san
xuat va kinh te eiia gia dinh cang tdt hon


Tgp chi Khoa hgc Trudng Dai hgc Cdn Tha

CH tKu teng Mm dl toi trg

Phdn D: Khoa hgc Chinh tri. Kinh ti vd Phdp ludt: 26 (2013):

Mua tai san Ion

Mua ban

flat

Xay'sua tfta

Hinh 4: Quyln ra quylt djnh cua phu nir trong cac hoat dQng hang ngay
Nguon. Kit qud diiu tra nong hg 2012. n=20l

Ve viec quyet dinh yong van de hge tap eua
con cai thi kit qua nghiSn cuu cho thay 11% la
phu nG cd quyen tu quyet dinh va 79% la ca
hai vg chdng eung quyet dinh. Nhu vay, ve
ITnh vyc giao due thi phu nir ed vai trd quan
trpng yong qua trinh ra quyet dinh.
4 KET LUAN
Nhin chung phu nu cd ddng gdp rat quan
ygng vao phat trien kinh te ndng hd, ddi vdi
khia canh ddng gdp thi phu nu tao ra din 37%
thu nhap eho ITnh vyc san xuat liia va khoang
70% thu nhap trong ITnh vuc chan nudi, dieu
nay cung ddng nghta vdi viee tham gia eiia phu
nd vao boat ddng chan nudi la rat quan dgng
va tham gia ciing nhu ra quylt dinh hau hit cac
khau cua boat ddng nay. Ddi vdi hoat ddng san
xuat Ilia thi phu nd chi tham gia vao cac khau
nhu cay giam, nhd ed. Doi vdi khia canh ba
vai yd gidi thi phu nii cd ddng gdp rat quan
yong trong vai yd cham sdc gia dinh va hoat
ddng san xuat thi it hon nam gidi nhung nhin
chung ea ba vai yd thi tdng thdi gian ddng gdp
hay lam viec dong ngay eua nd la nhilu ban
nam khoang 1,5 gid.

TAI LIEU THAM KHAO
1. Bang cong san Viet Nam, 2006. Vdn kiin dgi
hdi Ddng toan qudc lan thuX. Nha xuat ban
chinh tri qudc gia.
2. Do Thi Binh vd ctv, 2003. Gidi vd cdng tdc

gidm ngheo. Nha xuat ban Khoa hoc Xa hpi,
HaNoi.
3. Le Thi, \99Z. Phu nii ndng thdn vd phdt Pien
ngdnh nghi phi ndng nghiep. Nha xuat ban
Khoa hoc Xa hpi - Ha Noi.
4. Nguyen TTiiiy Trang, 2012. Thiec trgng binh
ddng gidi vd vai trd phu nii ddng bdo dm t0c
Khmer trong phdt Pien kinh te hg dkhu vuc
nong thdn ddng bdng sdng Cicu Long. Bao cao
^ t nghiSp luln van thac sT nganh Phat trien
Ndng thdn nam 2012. Trucmg Dai hoc Can
Tha.
5. Uy ban nhan dan tinh Sdc Trang, 2011. Bdo
cdo kinh ti xd hdi nam 2011 vd ki hoach phdt
triin nam 2012. Uy ban nhan dan tinh Sdc
Trang.
6. Uy ban nhan dan tinh Tra Vinh, 2011. Bdo cao
kinh ti xdhdi nam 2011 vd phuang hudng n&it
2012. Uy ban nhan dan tinh Tra Vinh.
7. World Economic Forum, 2008. The Global
Gender Gap Report. World Economic Forum.