ovy/ r I

• 9{£tiim ahi - Trao ioi

H
DANH GIA CUA MOT SO
CO QUAN NGHIEN CLfU NLfdC NGOAI
VE THL/C TRANG GIAO DUC VIET NAM
SAU 30 NAM DOI M 6 |
Ths. NGO THI H U Y E W

''•'^i.vi's

B

a mfldi nam ddi mdt (1986 - 2016) la
'"•y-rri
giai dogn Ijch sfl quan trpng trong sg
"h a" "L:.;
nghifp phat triln cOa Vift Nam. Trong
•c Ucafcr bdi canh dd, n l n giao dye Viet Nam da ed
nhilu thay ddl, phat trien d ve quy md va
chit IUdng, gdp phln quan trpng vao viee
ndng cao ddn trf, dao tao nhan lge, bdi dudng
nhdn tai, phyc vg dac lgc cho cdng cudc ddl
mdi da't nUdc. Tuy nhien, d i n nay, nen giao
dgc nfldc ta dd va dang bde Id nhieu hgn
che, bat cap. NhQng hgn ehe' nay lam eho
chit Ifldng ngudn nhan lgc Vifit Nam dang
mat dan kha nang cgnh tranh tren thi trUdng
lao dfing the gidi. Vi vfy, mpt trong nhflng

O i l 3-".!••=
nhifm vg quan trpng de nang cao chat Iflpng
ngudn nhan lgc d nUde ta la ddi mdi can ban
va toan difn nen giao dye theo hudng ehuan
hda, hifn dgi hda, dan ehu hda, xa hdi hda
va hdi nhfp qudc t l . De thyc hien doi mdi
cdn ban vd toan dien, d n danh gia mdt
each khach quan va toan dien nen giao dye
Vift Nam hifn nay, Trong dd can chfl y de'n

!••'
i:.'i
,,;
•''

'•• NCS trfldng Dgi hpc Khoa hpc xa hdi va Nhan
van, Dgi hpc Qudc gia Tp, Ho Chf Minh
"' ChUdng trinh Phat trien Lien hiep qudc
(UNDP), Bio cao Phat trien con ngudi. nam
2011,tr.14

, Khoa hoc chfnh tri - So 6/2016

nhflng danh gia cfla mdt sd cd quan nghien
cflu nude ngoai cd uy tfn nham tim ra nguyen
nhan va xac dinh giai phap trpng yeu de thflc
hifin thanh cdng chinh sach doi mdi glao due
- dao tao d Viet Nam.
1. Thgc trgng giao dgc - dao tgo cua
Vift Nam sau 30 nam doi mdi qua danh gia

cua mpt so' cd quan nUdc ngoai
Vdi xu the do iUdng va danh gia so sanh
trong giao dye hien nay, thflc trang giao due
cfla mdl qudc gia se dfldc danh gia dfla tren
mdt phfldng dien nao dd va xep hgng theo
cac chl sd khac nhau. Vi dy, danh gia dya
tren ke't qua eua Chl sd phat trien con ngudi
(HDI), Chl sd kinh te tri thfle (KEi), Chf sd
phat trien giao dye eho mpi ngfldi (EDI) va
Chl sd nang iUc cgnh tranh toan cau (GCi),,,
Ket qua danh gia nen giao dye Viet
Nam theo Chl sd HDI cfla Bao cao qudc gia
ve phat trien con ngfldi nam 2011 cho thay:
"Ddng gdp eua chl sd giao dye vao tang
trudng chung cfla Chi sd HDI da giam dan
tfl 25,9% trong giai dogn 1992-1996 xudng
cdn 5,1% trong giai doan 2004 - 2008, Gan
day, trong khi nhflng tien bd ve chl sd thu
nhap v l n dflpc duy tri thi tdc dp tang eua
chi sd giao dye va chi sd tudi thp da chgm
iai"'''. "Tang trydng v l chf sd giao dye cua


lAigniencuu- 'iraosm
V i f t Nam dfldng nhU da e h f m Igi trong thdp

gid qua m d t s d c h u y f i n d l nghifin eflu nU6c

ky qua, dgc b i f t trong giai dogn 2004 - 2008.


n g o l i . Ke't q u d c f l a cac danh gia nay cho

Day la van de d n dUpe quan tam do t i m

thay thyc trgng c f l a tflng bgc hpc va trinh dfl

quan trpng cfla giao dye trong phat t r i l n eon

dao tao c f l a n l n giao dye Viet Nam nhfl sau:

ngfldi va do giao dye da dflde k h l n g djnh la

- Ve giao dpc phd

mdt trong nhQng flu tien phat tnen trong K l

Nghien cflu g a n d d y eua Ngan hang Th^

thdng

hogch phat t r i l n kinh te - xa h f i 2011 - 2015

gidi (V^iB) phdi h d p v d i C d quan Hdp t a c p h ^

va C h i l n Ifldc p h a t t r i e n kinh t e - x a hdi 2011

t r i l n Bi v a Vy Phat t r i l n kinh te Anh (DFID)

- 2020"'^'. s y e h f m Igl trong quy md giao dye


ehi ra r i n g : " V i f t N a m c d nhQng kfi't qua In

la mdt d i l m y e u , c l n dupe danh gia va xem

tflpng trong phat t r i l n giao dye phd thong,

xdt mdt each th^'u dao trfldc yfiu c l u phat

neu so sanh vdi nhQng nudc c d thu n h f p binh

trien ngudn nhfin lgc.

qudn dau ngudi tfldng dfldng"***, c a c k i t qua

Ngudn nhan lyc, vdi t u each la san

nay dfldc p h a n d n h qua s y tang Ifin dang k^

p h l m cfla giao dye, dang cd nguy cd trd

eua ti I f n h f p hpc, ti If d i n trfldng, ti If hoan

thdnh " d i l m nghen" trong phat t r i l n

kinh

thdnh d p hpc e u n g n h u qua k i t qua cac bai

te - xa hdi. Dd Id dieu dang lo nggi va da


dupe t r i e n g h i f m tren d i f n rfing nham danh

dupe Bao eao Nang lgc cgnh tranh toan d u

gia chat lupng giao d y e .

d n h bao tfl nhieu nam nay. Theo cac bao

Tuy nhifin, Viet N a m dang phai ddi dien

cao nay, chat lupng dao tgo ngudn nhan lgc

vdi m d t s d t h a c h thflc, d d la "tinh trgng mai

cdn n h i l u bat cap, la mdt trong 05 van de

can bang xa hdi v d n tiep difin, giOa cac nhom

dang lo nggi nhat trong phat trien kinh t l d

d a n c u c d thu n h g p khac nhau, giQa thanh thj

nudc ta. Trong Bao cao Nang lgc cgnh tranh

va ndng thdn c u n g nhU gifla ngudi Kinh vdi

toan c l u 2010 - 2 0 1 1 , Difin dan Kinh te t h l

ngUdi ddn tdc thieu s d , x e t theo ti If nhap


gidi (WEF) da l i f t ke nhOng y e u td gay can

hpc, tl I f d i n Idp v d tl If hoan thanh cap

trd n h l t ddl vdi hogt ddng kinh doanh tgi eac

hpc"'^i. B e n c g n h d d , giao dye v l n cdn m6t

qud'c gia dfldc xe'p hang trong Bao cao. Ddi

s d hgn c h l d ky n a n g nhan thflc, ky nang ti/

vdi Vifit Nam, mfit trong nam rao can hang

hpc, ky nang dpc, vifi't v a tfnh toan cfla mft

dau la "lfle Iflpng lao ddng ehfla dflpc dao tgo

bd p h f n k h d n g n h d hpc sinh. Khoang each

day d f l " " ' . Bao cao de c f p den sfl ye'u kem

ve kfi't qua hpc t f p c Q n g rat Idn gifla thanh thj

trong dgo dflc n g h l nghifip eua lye lupng

- ndng thdn, ngfldi giau - ngUdi ngheo, ngUdi

lao dpng cung la mdt rao can trong viec


Kinh - ddn too t h i l u s d .

nang cao nang Iflc eanh tranh cfla d l t nfldc.

- Ve giao dpc sau trung hpc

Ngoai danh gia qua chl s d neu trfin, thye

Ckc n g h i e n c f l u nUdc ngoai ve gido dye

trgng nen giao dye V i f t Nam edn dflpc danh

sau trung hpc, dae bifit la giao dgc dai hpc ci
V i f t Nam d i u chT ra rang, giao dye sau trung
hpc d Viet N a m da c d bude phat trien ve quy

'=' Chfldng trinh Phat trien Lien hifp qudc
(UNDP), T/dd,tr.2
'^' Theo: Cap nhat
ngay 25/5/2016
(4) v4(5) Phgm v a n Llnh, Dinh hUdng chidn luac,
giii phip dot pha nham doi mdi can bin, toan
dien giao dpc vi dao tao Viet Nam, Nxb CTQG
HN. 2015, tr.172va 172

md n h l m ddp flng nhu c l u cfla ngfldi hpc v&
yfiu d u cua thj trudng lao ddng. Tuy nhien,
trfldc y e u c l u

c h u y e n ddi md hinh tang


trfldng, cflng v d i y f i u c l u m d i cua thdi kJ
hdi nhgp, giao dye sau trung hpc, dgc bietia
giao dye dgi hpc dang bde If n h i l u hgn ch^,
C h a n g h g n , quy m d va c d c l u dao tgo chiia
tfnh tdi quy l u f t cung - e l u cfla thj trfldng lao
Khoo h o c c h i n h trj - So 6/2016 ,


• 9{£hiin cufu - Trao ddi
r^EJi

ddng, v l n edn tinh trgng ddo tgo thifi'u hgt ky
nang vd lao ddng cd tay nghe trong mdt sd
ngdnh cy the trude yfiu d u ddi mdi n l n kinh
t l va hpi nhfp; tinh trgng mat cdng blng v l
gido dye t h l hifn rd nhlt d giao due dai hpc,
cd ft ddng gdp, kem hifu qua cho nghien eflu
va phattrien.
- Ve cic ITnh vi/c ca bin cua hi thdng
giio dpc
Nam 2012, chfldng trinh nghifin cQu
mang ten "Tilp cfn hf thdng de nfng cao
chat IUdng giao dgc" (SABER) do Ngan hang
The gldi {VJB) phd'i hpp vdi UNESCO thyc
hifn thf dilm trfin 8 ITnh vUe chlnh saeh giao
due cua nflde ta, gdm: giao vifin, hf thdng
thdng tin quan ly giao dye (EMIS), ty chfl
trudng hpc, cfing nghfi thdng tin va truyen
thdng (ICT), danh gia hpc sinh; phan ludng

dao tgo nghl, giao dye dgi hpc, huy ddng
khu vgc tu. Nam 2013, SABER dUa thfim 05
ffnh vge chfnh sach gdm: giao dye mam non,
cdng bang va hda nhfp, y te hpc dudng, tai
chfnh giao dgc, tinh dap Qng cfla giao due.
Nhflng nghifin cflu nay bUde dau da cho
thay mpt sd dilm mgnh va yeu trong cac ITnh
vye cd ban cOa he thdng giao dye d nfldc ta
so vdi cdc nfldc trong khu vflc Ddng A ma
SABER khao sdt, dd la:
+ Giao vien: Day la ITnh vuc quan trpng
nha't trong vifc nang cao chat Iflpng giao
dye. So vdi cac nfldc khae trong phgm vi
dflpc khao sat, dilm manh cua nflde ta la xac
djnh dflde mgc tle"u ro rang trong ehinh sach
ddi vdi giao vifin. Tuy nhien, trong to ehflc
thgc hifin, cdn mdt sd han chfi', nhfl khdng
thu hflt dUde ngudi gidi vao nghe dgy hpc;
cdng tae dao tgo giao vien thieu thifi't thflc
va ft trai nghifim; chfla bao dam viec cung

'®i />quoc_gia„chat_luong_giao_duc_xa_hoi_hoc_
tap_pham__do_nhat_tien.pdf, Cfp nhat ngay
25/5/2016
Khoo hoc chinh trj -So 6/2016

d p gifo vifin phfl hpp vdi nhu eau cua hpe
sinh; thifi'u lanh dao gidi dan dlt giao vifin;
giao vifin thie'u ddng Iflc thyc thi cdng vifc.
+ He thdng thdng tin quan ly giao dye

(EMIS): EMIS dflpc coi la "dau nhdt" iam
van hanh bd mdy vd giup eac nha quan ly
nam dflde nhjp dap eua hf thd'ng. Nghien
eflu cua SABER cho thay, "Viet Nam, Lao va
Campuchia hifin la ba nfldc thieu thdng tin
nhat trong khu vflc ve cac dfl iieu lien quan
den tai chinh giao dyc"'^'. Ne'u cho rang, vai
trd cfla EMIS la cdt tfl trong he thdng giao
dye cd chat Iflpng, thl nhQng hgn che tren
trong chinh saeh EMIS cua nflde ta c l n dflpc
xem xet nghiem tuc de khic phuc.
+ Ty chu trfldng hpc va trach nhiem giai
trinh: So vdi eae nude ASEAN, Viet Nam mdi
d chang dfldng dau tien. Trong dd, can dac
biet chu trpng cai thien quyen tfl ehiJ ve nhan
sfl va vai trd cfla Hdi ddng trfldng de dam
bao sy ddng bd trong chfnh saeh.
+ Cdng nghe thdng tin va truyen thdng
(ICT): Viec flng dyng ICTd nfldc ta v l n quanh
quan d nhflng khia eanh ky thugt cua viec
sfl dyng may tinh, chfla phat huy nhflng ky
nang iien quan de'n ICT, nhfl tfl duy sang tgo,
giai quyet van de, truy tim va xfl ly thdng tin,
+ Danh gia hpe sinh: Trong chinh saeh
danh gia cfla khu vgc vdi ba mflc dp: danh
gia trong idp hpc, danh gia dfla trfin ke't qua
thi, danh gia tren dien rdng, Vift Nam da va
dang hoan thien eae hogt ddng danh gia eua
minh. Tuy nhien, hgn c h l la sy thie'u vang
danh gia tren dien rdng, ke' ca trong nfldc va

qude te, Dieu nay da gay khd khan eho cac
nha hogch djnh chinh sach, vi thieu cd sd de
dieu chinh ehinh sach.
+ Phan ludng dao tao nghe: Chinh sach
phan iudng d Viet Nam dupc thflc hien tfl rat
sdm, vdi eac chfldng trinh logi ISCED 2B, 2C
va iSCED 3C. Thflc te' cho thay, each tiep
can cfla SABER ia hpp iy, nhflng dfl iieu
khdng thda dang va ke't qua cdn mpt sd sai
lech nhat djnh.


• 9{ghiin ahi - Trao ,M
+ Giao dye dgi hpc: Kfi't qui khdo sat
cfla SABER ehi ra ring, "sfl khdng ddng bd
gifla mQc dp tang trfldng cao vdi chi phi thap
va quan tri kfim cho gido dye dgi hpc"*''. Day
la v l n d l md Vift Nam d n xem xdt d l cd
hfldng dilu chlnh phfl hpp,
+ Huy dfng khu vyc tU: Vdi cdc tifiu chf
danh gia Id: tinh cgnh tranh (bao dam sfl binh
ding cfla cdc chfl t h l tham gia vao thj trUdng
giao dye), trach nhifm giai trinh (cac tifiu ehf
va qua trinh giai trinh ma cae trfldng tfl phai
dap flng), tinh minh bgch thdng tin (nhflng
thdng tin d n thiet giflp phu huynh trong
vife chpn trfldng), "Vift Nam da dgt mflc dp
"ndng cao" trong trdeh nhifm giai trinh cua
cdc trfldng tfl"'^'. Tuy nhifin, de dam bao tfnh
ddng bd trong chfnh sach, d n xem xfit, dieu

chinh de dim bao nang cao tinh cgnh tranh
va tfnh minh bgch thdng tin trong hogt ddng
cfla cac trfldng tu.
Nhflvfy, danh gid cua eae edquan qud'c
te da cho thly mdt bflc tranh kha toan difn
v l thflc trgng nln giao dye Vift Nam. Dilu
dang chfl y la cae danh gia nay dga tren bdi
eanh kinh te - xa hdi ey t h l cfla Vift Nam va
trong mdi tfldng quan so sanh ehu yfi'u vdi
cac nfldc dang phat triln trong khu vflc hogc
cac nudc cd mflc thu nhfp tUdng dfldng. Vdi
cdch tiep cfn nay, eae nghifin cflu trfin da
phdn tfeh thflc trang cfla giao dye Vift Nam,
chi ra dflpc nhflng hgn che va iam rd nguyfin
nhan cua nln giao dge nude ta.
Dgi hdi lln thfl Xll cfla Dang (thang
01/2016) da chi ra nhQng hgn c h l trong giao
dye - dao tgo la: "Chit Iflpng giao dye - dao
tao, nhat la gido dye dgi hpc va dao tgo nghl

(7) vi

(8]

/>quoc_gia_chat_luong_giao_duc_xa_hoi_hoc_
tap_pham_da_nhat_tien .pdf, Cap nhat ngay
25/5/2016
'« DCSVN, Vin kien D?i hdi dai bidu toin qudc
lin thQ Xll. Nxb CTQG, HN. 2016, tr,30


cdn ehfm cdi thifn; thilu lao dpng chat Iflpng
cao. Hf thd'ng gido dye edn thilu tinh lifin
thdng, chfla hdp ly vd thifi'u ddng bf. Cflng
tdc phan ludng va hfldng nghifp cdn nhilu
hgn che va b i t cfp. Ddi mdi gido dye - dko
tgocd mft cdn Iflng tflng. Tinh trgng mltcSn
ddi trong ed d u ngdnh, nghl vd trinh dfl dko
tgo edn ehfm khic phgc, cdng tdc dao t^o
chua g i n chft che vdi nhu c l u xa hfi. Cfl
ehe, chlnh sich cd mft chua phfl hdp; xa h$l
hda edn ehfm vd gfp nhilu khd khan, chfla
thu hflt dupc nhieu ngudn lfle ngodi nha nfldc
eho phat triln giao dye - dao tgo. Cd sd vft
chat chua dflpc trang bj dly dfl vd edn lgc hau.
Chat Ifldng dgy va hpc d vung sau, vflng xa,
vung dan tpe thieu sd cdn thap. Dpi ngu nh^
giao va can bd quan ly ehfla ddp flng yfiu
elu"'^'.
2. Nguyfn nhan ct^a nhang hgn che
trong giao dye - dao tgo d Vift Nam
Nhflng bit cgp, yfi'u kem trong giao dgc
- dao tgo d Vift Nam bat ngudn tfl nhiSu
nguyen nhan, ddng chfl y la:
- Ydu td diu vio: Chfldng trinh dao tao
nang n l , cQng nhac va lae hfu, chfl trpng
ly thuyfi't hdn thyc hanh. PhUdng phap dgy
hpc chfl yeu theo kie'u truyen thy mdt chieu,
khuyfi'n khfch hpc vgt, thifi'u sy tfldng tae gifla
ngfldi dgy va ngUdi hpe; dpi ngu nha giao
cdn nhieu b i t cfp v l trinh dfi dao tgo, nghiep

vg sU phgm, cap nhgt kien thflc ky nang, lam
vife qua tai va thifi'u ddng lgc trong giang
dgy, thilu trang thifi't bi d n thilt d l hd trd
cho vifie dgy va hpc. Chinh sach, cd chl tai
chfnh cho giao dye chfla phfl hpp.
- Cic yi'u to qua trinh: Ckc cd sd dao tgo
d nflde ta hifn nay v l n la nhQng cd sd hogt
ddng rifing le, thilu g i n ke't vdi nhflng cd
sd quan trpng khde. Cy t h l : cd quan tuyin
dyng - la ndi sfl dyng k? nang; cae doanh
nghiep - ndi sfl dyng kfi't qud nghidn eflu va
phat triln; cdc vifn nghifin eflu - ndi phd'i hdP
nghien cQu khoa hpc; cfc cd sd giao dye dgi
hpc va ddo tgo khde - ndi phfi'i hdp cung flng
Khoa hQC chinh trj - So 6/2016


O^ighien aiu - Trao ddi

•^-••c:j

...^3.-

ky nang; cdc trfldng phd thdng - ndi dgt nen
mdng cho ky nang.
- Yeu td bdi canh: Cd anh hudng khdng
nhd d i n sg phdt triln eua gido dgc - dao tgo.
Mat trai cfla kinh t l thj trUdng da d i n dfi'n
nhflng bilu hifn tifiu cgc trong giao dye dao tgo. Trong khi dd, vifc the c h l cac quan
difi'm eua Dang ve phat trien giao dye, nhlt

la quan diem "giao dye ta qud'c sach hang
diu" cdn chgm va Iflng tung. Vifc to chfle
thgc hifn chie'n lUdc phat trien giao dye
chfla dupc quan tam dflng mflc. Bfinh hinh
thflc, hu danh, ehgy theo bang d p eham
dfldc khic phuc, cd mat cdn nghifim trpng
hdn. Ngoai ra, cdn thieu thdng tin c l n thiet
d l cung va cau dfi'n vdi nhau trong qua trinh
dao tgo; thilu dfing lge eho eac cd sd trong
vifc xdy dgng va that chat cac lien ke't; thie'u
hd trp trong viec nang cao nang lgc cfla cac
cd sd dao tgo vd cac cd sd cd lifin quan khae
trong viee tao dgng cac lien ke't cd hieu qua
va ben vQng. Day la nhQng can trd cho qua
trinh phat trien giao dgc - ddo tgo.
3. NhQng giai phap can dUdc chu
trpng trong qua trmh thi/c hifn ddi mdi
giao dgc
Theo hfldng tifi'p can thge tiln, ben cgnh
thflc hifn thfldng xuyen nhflng giai phap
ehung dflpc d l ra trong Nghj quyet Trung
fldng 8 (khda XI) v l Ddi mdi can ban, toan
difin gido dgc va dao tao, can chu trpng
trien khai thi/c hi$n 2 giai phap sau:
ThQ nhat, ddi mdi cic yi'u to cd ban cua
giio dpc vi dio tao
- Nfii dung giao dye: Da dang hda npi
dung, tai lifu hpc tap, dap flng yeu eau cua
cac bfc hpe, cac chfldng trinh giao dye dao tgo va nhu d u hpc tap sud't ddi eua
mpi ngfldi. Tiep tye ddi mdi va chuan hda

ndi dung giao dge mam non, chfl trpng ke't
hpp cham.sde, nudi dudng va giao dye dao tgo phu hpp vdi dgc diem tam, sinh ly,
yfiu c l u phat triln t h l lgc,.hlnh thanh nhan
each; Xay dUng va chuin hda n f i dung gido
Khoa hoc chinh trj - So 6/2016

dye phd thdng theo hudng hifin dgi, tinh
gpn, bao dam chat Iflpng, tich hpp cao d
cdc Idp hpc dfldi vd phan hda dan d cac Idp
hpe tren; giam sd mdn hpc b i t bude; tang
mdn hpe chfl de va hogt ddng giao dye ty
chpn, Bifin sogn sach giao khoa, tai lieu hd
trp dgy va hpc phfl hpp vdi tflng ddi tflpng
hpe, chfl y de'n hpc sinh dan tdc thieu sd
vd hpc sinh khuylt tft; Ndi dung giao dye
nghe nghiep dfldc xay dflng theo hfldng tich
hpp kien thflc, ky nang, tac phong iam vifie
ehuyen nghiep de hinh thanh nang lyc nghe
nghiep eho ngfldi hpc; Ddi mdi mgnh me ndi
dung giao dye dgi hpc va sau dai hpc theo
hfldng hien dai, phu hdp vdi tflng nganh,
nhdm nganh dao tgo va vific phan tang cfla
he thdng giao due dai hpe. Chfl trpng phat
trien nang Iflc sang tao, ky nang thflc hanh,
dgo dflc nghe nghifip va hieu bie't xa hdi,
tflng bfldc tie'p can trinh dd khoa hgc - cdng
nghe tien tie'n cua the gidi.
- PhflPng phap day hpe. Tie'p tuc ddi
mdi manh me phfldng phap dgy va hpc theo
hfldng hien dgi; phat huy tinh tieh eye, chu

ddng, sang tao va van dyng kien thflc, ky
nang cua ngudi hpc; khac phuc idi truyen
thy ap dat mdt chieu, ghi nhd may mde. Tap
trung day each hpc, each nghT, khuyen khich
tfl hpc, tao cd sd de ngfldi hpc ty cap nhat
va ddi mdi tri thflc, ky nang, phat trien nang
Iflc. Chuyen tfl hpc ehu yeu trfin idp sang td
ehflc hinh thflc hpc tap da dgng, chfl y ckc
hoat dpng xa hdi, ngoai khda, nghien eflu
khoa hpc. Day mgnh flng dung cdng nghe thdng tin va truyen thdng trong dgy va hpc.
Ve chflpng trinh' Sfl thay ddi cfla
chfldng trinh se quye't dinh dau ra cfla giao
dye - dao tgo. Ddi mdi chfldng trinh "nham
phat trien nang lyc va pham chat ngudi hpc,
hai hda dflc, tri, the, my; day ngudi, dgy chfl
va dgy nghe. Ddi mdi ndi dung giao dye theo
hfldng tinh gian, hien dai, thiet thyc, phfl
hpp vdi Ifla tudi, trinh dp va nganh nghe;
tang thflc hanh, v f n dyng kie'n thfle vao


y\lgniencmi - 'iraod,
thyc tifin. Chfl trpng g i f o dye nhan each,

ra hpc tap, n h f l n g n g u y e n t i c cfla giao due

dgo dflc, Idi sd'ng, kie'n thflc ve phap iuat

d y a tren dau ra . T h y c hien dflpc dieu nay,


va y thflc edng ddn. Tgp trung vao nhflng

se thuc day hdn viec hgc tap, djnh hudng

gia tri cd ban cfla van hda, truyen thdng va

va cung cap cho hpc sinh sfl hieu biel, nhan

dgo ly dan tdc, tinh hoa van hoa nhan ioai,

thflc tdt hdn vg c h f l o n g trinh giao dye, vai

gia tri cdt loi vd nhdn van cua Chu nghTa

tro cua ca nhan trong qua trinh dd, khuyen

Mae - Lenin va tu tfldng Hd Chf Minh"'^°',

khich thao luan tich cflc ve nhflng muc tieu

Tang cfldng giao dye t h l chat, kien thflc

va cac gia trj ca n h a n dang co.

qud'c phdng, an ninh vd hfldng nghiep. Day

To chfle thUc hien q u a n iy giao due

ngogi ngQ va tin hpc theo hUdng chuan hda,


dua tren d a u ra, D o i m d i nhflng yeu fd c{j

thifi't thye, bao dam nang lyc su dung cua
ngfldi hpc,

ban cua giao due - dao tao la finh vyc kho
nhat cua c d n g cudc ddi mdi giao dye. B6i

Trfin cd sd mue tifiu ddl mdi giao dye -

vi, thflc tien ddi m d i cua cac nudc tren the

ddo tao, d n xdc djnh ro va cong khai muc

gidi, cung nhfl c u a chinh s a c h giao dye Viet

tieu, ehuan d i u ra cfla tflng bac hoc, mon

Nam cho thay, hieu qua cua viec thay ddi

hpc, chfldng trinh, nganh va chuyen nganh

chinh sach tfl tren xud'ng thfldng khdng cao.

dao tgo. Xem dd la cam kfi't, bao dam chat

Trong khi cdng viec giang day cua cac giao

Iflpng cua ca h f thdng va tflng cd sd giao


vien van phai thflc hien d e u dan, nhflng viec

dye - dao tgo, la can cfl giam sat, danh

iam ddi mdi do tien trinh cham chap til tren

gla chat Iflpng giao dye - dao tao. Ddi mdi

x u d n g , khi d e n giao vien thi da ket thuc mot

phfldng thflc tuyen dgng nhan iuc da qua

quy trinh. Nhfl vay, khi chfla kip danh gia

dao tgo theo hfldng chfl trpng nang Iflc, chat

va rut kmh n g h i e m tfl nhQng chinh sach ddi

lupng, hifu qua cdng vific thUcte, khong dat

mdl thi da bat d a u mgt chu trinh mdi va ti;

ngng van d l bang d p . C l n xem su chap

tuong trong chinh s a c h ddi mdi da trd nen

nhan cfla thj trudng lao ddng ddi voi ngudi

c u , khong cdn phu hdp. He qua la trong cac


hpcia tieu chf quan trpng de danh gia uy tin,

van ban ddi m d i , luon tim thay nhflng ngi

chat Iflpng cfla e d s d giao dye dai hoc, nghe

dung da c u . Vi v a y , c a n lay dau ra, nhu cau

nghifp va la can cfl d l djnh hudng cac co

xa hoi la muc tieu h u d n g tdi, chap nhan si/

sd giao dye - dao tao va nganh nghe dao

da dang ve phfldng thflc thflc hien. Do cflng

tgo. Hfi thdng giao dye d n hudng tdi dau ra

la n g u y e n t i c c d b a n cua phflong thflc quan

vd san p h l m eung d p cho xa hoi De tnen

ly theo ket qua d a u ra trong giao due hien

khai thgc hien nhQng ndi dung nay. trudc

dai. C a n dfla vao c d sd giao due de tnen

hfi't phai ddl mdi n h f n thflc va phuong thuc


khai ddi m d i , ddi hdi phai nang cao trinh

thyc hifin.

do va chat Iflpng c u a can bp quan Iy cap

- Ddi mdi n h f n thflc, danh gia giao

trudng, de cd the chu d g n g tich cflc trong

dye - dao tao dfla trfin d i u ra, Nhan thflc

viec thay doi viec day cua giao vien va hoc

day dfl ve dau ra, ve md'i quan he gifla chat

cua hgc sinh,

lupng giao dye, dau ra hpe tap lang truong
kinh t l va ve ly do phai tap trung vao dau

ThQ hai. hpp tac quoc te ve giao due •
dao tao
Trong xu t h l hpi n h f p qud'c tfi', can chu
ddng hdi n h f p qud'c te ve giao dye - dao
tgo trfin cd sd giQ vflng dde lap chu quyen.

""'^Nghj quylt sd 29-NQ/TW ngay 4/11/2013 ve
Ddi mdi cin ban, toin diin giao due va dio t^o


bao ddm djnh hudng X H C N , bao tdn va
phdt huy cac gid trj v5n hda tdt dep cua

'!i-

Khoa h o c chlnh trj - So 6/2016


,-'=•.
w
•'-°i»-q,
9{ghiin aiu - Trao ddi

•'''\:;{',
"•"'^Pftlik
'""s:-;.^,
*;^-^,..'.
••^triiijo'
.;,5->,^
;=-,.. ' "
•i-,^.,^
— ..... i^
•'••.•'.'•..
,. ./_
. .„.;""
, /"• '"^
'
'^"'
•-'"••''
' =~ —

' """~ •'
-'=" ~'^'
r r U':-.
'" r^tc?
-.ã;:ããã;
ãr^r-T".
r S: ã: S:
~ -i^i!J
l-rriiW
i-i,S."i'
r;r rt'.:r.:'i''
- sr.ffC".^~r^_-X'
--a:#*
ôã; -i^s
...^ãj
' i,-r'
'^..ãã,i'"'
, _. ;£
^''

dan tdc, tie'p thu cd chpn lpc tinh hoa van
'^'^^^^ thdnh tgu khoa hpe - edng nghf cfla
nhdn logi. Trong do, ode giai phap eg t h l
la: Hoan thien co chfi' hpp tac song phUdng
va da phUdng, thuc hien cac cam k i t qude
t l v l giao dgc - dao tgo; Tang quy md ddo
tgod nUde ngodi blng ngan sach nha nUde
ddl vdi giang vifin cac nganh khoa hpe cd
ban va khoa hpe mui nhpn. Khuyln khfch
"^'^"^ ^^^ *^P V3 nghien cflu 6 nfldc ngoai

blng cac nguon kinh phf ngoai ngdn saeh
nha nfldc; Md rpng lien ke't dao tgo vdi cac
cd sd dao tgo nfldc ngoai ed uy tin, dge biet
la trong glao dgc dgi hpc va giao due nghl
nghifp, ddng thdi quan ly chat che chat
lupng dao tgo; Cd cd che khuye'n khieh cac
ea nhan ngUdi nflde ngoai, ngfldi Viet Nam
d nfldc ngoai tham gia hogt ddng dao tao,
nghien cQu, Qng dung va triln khai khoa hpe
. cdng nghf d Vift Nam. Tang eudng giao
|gu van hda va hpc thuft qudc te, Cd chi'nh
saeh hd trd, quan ly hifiu qua viee hpc tap
va ren luyen eua hpe sinh, sinh vifin dang
hpc d nudc ngoai va d cac cd sd ed yeu td
nude ngoai tai Viet Nam.
Trong qua trinh hdi nhap, can lUu y
rang, hpi nhfp cd dieu kien, lya chpn muc
tieu thfeh hpp va duy tri ban s i c dan tdc.
Kinh nghifim cho tha'y, rao can Idn nhat
trong qua trinh qud'c te' hda giao due dgi hpc
d nhieu qudc gia chlnh Id trinh dp ngogi ngfl,
Ngdn ngQ Id eau nd'i de giao due hdi nhap,
tuy nhifin, lya chpn mue tieu, duy tri ban sac
din tde trong hpi nhfp qudc te' ve giao due
' " ° " '^ ^ ^ " ^^ '"^^ ^^^ nhieu qude gia trong
phat trien giao due - dao tao. VI du, trong
ITnh vUe khoa hpc, ed nha khoa hgc Nhgt
Ban xua't b i n cdng trinh cua minh bang tieng
Anh, nhung phan Idn trong sd hg v l n viet
va xuat bdn bang tie'ng Nhat. Van de quan


" " Phgm Van Linh, Sdd, tr.269
•i0

Khoa hoc chfnh trj - So 6/2016

trpng eua nen giao dye Nhat Ban la lam the
ndo de giQ dupc bin sle cua minh trUde
sflc mgnh cua nen van minh phfldng Tay.
Khac vdi Nhat Ban, Chfnh phu va nganh
giao dye eua Malaysia khdng ngflng nd lue
d l dua nen giao dye dfi'n vdi t h l gidi. Nhilu
khoan ngdn sach Idn dfldc bd ra nhlm dfla
kifi'n thfle va edng nghfi tifin tien nhat cua
the' gidi den vdl sinh vien dang hpc tap tgi
Malaysia. Nhd dd, "hifn nay Malaysia la dat
nfldc dflng thfl 11 tren the gidi ve nfldc ed
sd sinh vien qudc te de'n hpc tap""".
N l n giao due Viet Nam, do dgc dilm
cua qua trinh phat trien, vfla cd diu a'n eua
nen giao due cu, vfla ehiu anh hfldng cua
nen giao dye Lien Xd, Ddng Au, gan ddy
la nen giao due cua Tay Au va My, Vdi sU
nd Iflc va cd gang cua ea he thdng chlnh
tri, dpi ngu eae nha khoa hpe, tri thfle dflpc
efl di hpc d nfldc ngoai, ket hdp vdi dao tao
trong nfldc, nen giao dye Viet Nam da cd
nhflng bfldc phat trien quan trpng, gdp phan
vao sU phat trie'n chung cfla ea nfldc trong
nhflng nam qua. Tuy nhien, giao due dgi

hpe cua cae nude tien tie'n khi dflpc du nhap
vao Vifit Nam, se ed nhflng xung dot vdi gia
trj ban dia. Nen giao dye ay igi dang trong
qua trinh chuyen ddi, tfl mot he thdng giao
dye dflpc Nha nfldc ho trd day du sang he
thdng dflpc phyc vy bdi thj trudng. Vi vay,
can nghien cflu ky Ifldng de dam bao sfl hai
hda gifla yeu cau hdi nhgp va gifl gin ban
sle dan tdc,
Hien nay, cae hpc gia Viet Nam ludn
nhan manh de'n bd ba khai niem dupe
"nhap khau" tfl nfldc ngoai: Tfl chfl - Trach
nhiem giai trinh - Hdi ddng trUdng, trong dd,
"trach nhifim giai trinh" nhfl la ddi trgng cho
quyen "Ty ehu" va "Hdi ddng trfldng" nhfl
Id ngudi chju trach nhiem giai trinh. Ddi vdi
eac trfldng edng idp d Viet Nam, viee giai
trinh khdng he ddn gian. Day la bai hpe kinh
nghiem rat bo Ieh cho Viet Nam trong qua
trinh dfla nen giao dye dfi'n vdi t h l gidiQ