Bộ GIÁO DỤC VÀ DÀO TẠO
TRƯỜNG DẠI HỌC sư PHẠM THÀNH PHĨ HỊ CHÍ MINH
IIỒ Ánh Vân
DẠY HỌC THƠNG KÊ Ó TIÉU HOC THEO
HƯỚNG PHÁT TRIÉN NÂNG LỤC
Chuyên ngành: Giáo dục học (Giáo dục tiêu học)
Mã sổ: 8140101
LUẬN VĂN THẠC sì GIÁO DỤC HỌC
NGƯỜI HƯỚNG DÀN KHOA HỌC:
TS. NGUYÊN VIET KHOA
Thành phó HỊ Chí Minh - 2022
LỜI CAM ĐOAN
TỊI xin cam đoan Luận vản Thạc sì “Dạy học thống kê ó Tiều học theo hướng
phát triển nãng lực" là công trinh nghiên cứu khoa học độc lập cua tôi dưới sự hướng
dần cua TS. Nguyễn Việt Khoa. Các sổ liêu nghiên cửu khoa học vá kết qua nghiên
cửu cua luận vân là trung thực và tài liệu tham khao dã dược ghi rỏ nguồn trích dẫn.
Nêu phát hiện bàt kỳ sự sao chép nào tù kẽt qua nghiên cứu khac hoặc sai sót
về số liệu nghiên cứu, tơi xin hồn tồn chiu trách nhiệm trước nhá trường vả Ban
Hội dồng.
LỜI CAM ơn
Đề tái “Dạy hợc thống kê ớ Tiểu học theo hướng phát triển nâng lực” la nội
dung mà tôi đă nghiên cứu và làm Luận văn Thạc sĩ sau thời gian theo học tại Khoa
Giáo dục Tiêu học. Trường Đại hục Sư phạm Thành phố Ilồ Chi Minh. Trong q
trình nghiên cứu vã hồn thiện luận vân. tơi dã nhận dược nhiều sự quan tâm, giúp
đờ từ Quý thầy cô, anh chị dồng nghiệp, gia dinh và bạn bè. Tôi xin gin lời cam em
chân thành đen với:
Khoa Giáo dục Tiểu học, Trường Dại học Sư phạm Thánh phố Hỗ Chi Minh đà
tụo môi trường học lụp vá rên luyện rất tốc. cung cấp cho tôi nhúng kiên thức và kỳ
năng giúp tôi cỏ thê áp dụng và thực hiện luận vãn.
Giang viên hường dần Tien sĩ Nguyền Việt Khoa là người thầy làm huyết, đi
tận tâm hướng dản, giúp đờ tôi trong suốt quá trinh nghiên cứu và thực hiện de tải.
Thầy đả có nhừng trao dối vá gờp ý đê tơi có thè hỗn thành tốt dê tái nghiên cứu
này.
Tôi cũng xin tràn trọng cam ơn Ban giám hiệu và đội ngũ giáo viên trường l lêu
hục Quẽ Mỳ Thạnh và trưởng Tiều hục Lương Thể Vinh đâ giúp dờ lôi trong thực
nghiỳrn de cờ thông tin hữu ích cho luận văn.
Cuối cùng, tơi xin câm im gia đình, bạn bè dã ln động viên và lạo điều kiộn
tót nhất dê tơi có thè nỗ lực hồn thanh tốt bai nghiên cứu.
Tói xin chân thành cam ơn’
MỤC LỤC
Lời cam đoan
LỜI càm ơn
Mục lục
Danh mục các hình vỉ. đồ thị
MỞ BẤU
Chương 1. Cơ SỜ LÝ THUYẾT VÀ THỤC TIẾN....................... ............. ......... 11
I. I. Cơ sớ lý thuyết.....................................................................................................11
I 1.1. Sự phát triền tri tuệ cửa học sinh Ticu học anh hương đến viộc học thống
kê.............................................................................................................................. 11
I I 2 Thống kẻ. (hơng kê trong tốn lớp 3........................................................ 12
1.1.3. Dạy học phát triền năng lực....................................................................... 13
1.2. Cơ SỚ thực tiền..................................................................................................... 18
1.2.1. Chương tành, lài liệu dạy học Toán cho học sinh lớp 3........................... 18
1.2.2. Thực (rạng day học Toán cho học sinh lớp 3............................................. 19
1.2.3. Thực trụng hục tụp cua học sinh lóp 3.................................................... 20
1.3. Cơ sở pháp lý.........................................................................................................21
Tiêu kết chương 1....................................................................................................... 22
Chương 2. NỌI DƯNG DẠY HỌC VÀ PHƯƠNG PHẤP DẠY HỌC THỐNG
KÊ TRONG TOÁN TIÊU HỌC........... ..... ........... ............. —.............
22
2.1 NỘI dung dạy hục thơng kê trong Tốn tiêu hục theo hướng phát tricn nâng
lưc................................................................................................................................... 22
2.2 Một số phương pháp dạy học thống kè cho học sinh liêu học ........................25
2.2.1. Phương pháp "Day hực nghiên cữu linh huống”:
26
2.2.2. Phương phap “Day hực theo dự an”......................................................... 30
2.23. Phương pháp "Dạy học tích hợp”............................................................... 35
Tiểu kết chương 2......................................................................................................... 38
Chương 3. TH ực NGHIỆM SƯ PHẠM................_......... ............ —......... ........... 39
3.1. Mục đích, nhiệm vụ. đồi tượng thực nghiệm.................................................... 39
3 11. Mục đích thực ngluệm .................................................................................39
3 1.2. Nhiộm vụ thực nghiệm.................................................................................39
3.1.3. Dối tượng thục nghiệm.................................................................................39
3.1 4. Chọn mầu thực nghiệm.................................................................................39
3.1.5. Phương phap đánh giá kết qua thục nghiỹm..........................................
40
3.2. NỘI dung thực nghiệm.......................................................................................... 42
3.2.1. MỘI sổ tình huổng dạy hực (hổng kê cho học sinh lớp 3:........................ 42
3.2.2. MỘI dự án dạy học thống kê cho học sinh lớp 3:...................................... 45
3 2.3. Một sổ chủ để lích hợp dạy học nội dung thong kê cho học sinh lớp 3 47
3.2.4. Nội dung tiến hành thực nghiệm................................................................ 48
3.3. Kct qua thực nghiệm............................................................................................ 63
Ticu kct chương 3......................................................................................................... 63
KÉT LUẬN VÀ K1ÈN NGHỊ.......................................................................... ........... 64
TÀI LIỆU THAM KHAO.—.........
PHỤ LỤC
DANH .MỤC ĐƠ THỊ, HÌNH VẺ
Hình 1.1. Mờ hình khái niệm nânc lực....................................
14
I
MỠ ĐÀU
1. I.V do chọn dề tài
ửng dụng của toán học trong cuộc sổng ngày càng nhiều, con người đã sư dụng
các kicn thức toán học dể giai quyết nhiều vần đe trong nhiêu lĩnh vực. nhờ đó góp
phần thúc đấy sự phát triển kinh tế. khoa hục của xả hội. cai thiện cuộc sống cúa con
người. Chính vì vai trị dó mà Tốn trờ thành mơn học quan trọng trong chương trinh
giáo dục phổ thông. Ỡ Tiếu học. inôn Tốn giúp học sinh hình (hãnh và phát lnẽn
phâm chất, nhãn cách: phát triển kiến thửc và kì năng tốn học cơ ban tạo cơ hội đe
học sinh vận dụng kiên thúc váo thực lề cuộc sống tử đó đem tới cho học sinh mein
tin khi hoe toán
Kiến thức thống kê được đưa vào giăng dạy tứ phơ thịng đên cao đáng, dại học.
Màng kiến thức thống kê đă góp phẩn tâng tinh ứng dung và giá trị thiết (hực cùa việc
hục tốn đơi VỚI cuộc sóng. Việc học thống kê tạo cho học sinh klu năng nhận thức
và phân tích các thịng (in được thể hiện dưới nhiêu hình thức khác nhau, hình (hành
sự hiêu biết về vai trị cua thống kè như lá một nguồn thòng tin quan trọng vè mặt xã
hội. biết áp dụng tư duy thồng kẻ đê phân tích dữ liệu Chương trinh giáo dục phổ
thơng tơng thê món Tốn Tiêu học năm 2018 cung cấp cho học Slid) nhiều kicn thức,
kỹ năng hơn về thống kê Đối VỚI học sinh Tiêu học. thống kê giúp các em hiẽu thơng
tin trình bày dưới dạng bàng $0 liệu, bleu đõ đơn gian, giai quyết các lình huống dơn
gian cần sư dụng thống kê trong cuộc sồng. Bèn cạnh sự dồi mời về nội dung dược
học. chương trinh còn cho phép giảo viên được lựa chọn ngừ liệu, tài liệu dạy hợc
thống kê đa dạng him. tạo điều kiện cho giáo viên sáng tạo ngử liệu, tài liệu phù hựp
với nâng lực học sinh và diều kiện địa phương. Tuy nhiên, cị khơng ít giáo viên gảp
kho khăn trong việc lựa chọn, sáng tạo ngừ liệu dạy học dè vừa phù hợp VÓI hục sinh
vừa đáp ửng yêu cau cùa chương trinh giáo dục.
Chương trinh giáo dục phồ thơng tống the tnơn Tốn ư Tiêu hục nủm 2018 là
chương trinh dinh hướng nang lực. Giáo dục dinh hướng phát triển năng lực nhâm
mục liêu phâl trièn nâng lực người học. Chương trinh dụy hục đinh hương phát Iriẽn
nàng lực còn gọi là day học dịnh hướng kết qua dầu ra đươc đe cập nhiêu tử nám 90
cua thề ki 20 vã ngây nay đâ trơ thành xu hướng giáo dục quốc tẻ. Ưu diêm cua
2
chương trình giáo dục dmh hướng nang lực là tạo điều kiện quan lý chất lượng theo
kct qua đầu ra đâ quy đinh, nhấn mụnh nâng lục vận dụng của hục sinh. Dổi VỚI học
sinh, giáo dục định hướng phát then nảng lực giúp các em đạt dược năng lực và kiến
thức cần thiết khi kết thúc một quá trình học đẽ kiến tạo năng lực và kién thức mới.
Giáo dục định hướng phát triển năng lực tạo cho giáo viên cơ hội sáng tao trong
phuong pháp day. quá trinh đánh giá học sinh. Dù vậy, khơng lì giáo viên gặp khó
khàn trong việc xây dưng ke hoạch dạy học và áp dụng phương pháp dạy học theo
hướng phát triên nàng lực cho học- sinh.
Chính vì nhừng lý do trên nên dề tài “Dạy hục thống kê ở Tiểu học theo hướng
phat triẻn năng lục" dược lựa chọn dè nghiên cưu
2. Mục đích nghiên cứu
Nghiên cứu "Day học thống kè ư tiêu học theo hướng phát triền nâng lục" nhằm
làm rỏ cơ sớ lý luận, thực trạng và để xuất nội dung dạy học, bùi tập cũng như phuvmg
pháp dạy học thống kê. từ dó. góp phằn nâng cao chất lượng hục tập chống kê ờ tiêu
học cua học sinh lớp 3 theo hướng phát triển năng lực toán học (năng lực tư duy và
lãp luân toán học và năng lực mơ hình hóa tốn học).
3. Khách thể. dổi tượng, phạm vi nghiên cứu
-
Khách the học sinh lóp 3 nàm học 2021 -2022 vồ cAc giáo viên Tiểu học
-
Đối tượng: thống kê trong Chương trình giáo dục phị thơng tổng the mơn
Tốn ơ 1 lêu học lớp 3, thống kẽ trong chương trình Tốn liêu học
Singapore lóp 3; phương phảp dạy học thống kê ờ Tiêu học
-
Phạm VI nghiên cứutrong khuôn khổ cùa luân văn cũng như thời gian
nghiên cưu. tác gia chu yếu khai thác cách tiếp càn nội dung thung kê
nhằm phát triển nàng lực toán học và một số phương pháp dạy học thống
kê cho hục sinh lớp 3.
4. Nhiệm vụ nghiên cứu
-
Nghiên cưu các vắn đề li luận có liên quan đến thõng kê trong Chương
trinh giáo dục phồ thơng tịng thê mơn Tốn 2018 Tiều hục math kiến
thức ve thong kẽ và xác suất cho hoe sinh lỡp 3.
3
-
Nảng lực chung vã các thánh tố cua năng lực tốn học-
-
Cách tiếp cận nơi dung thống kè trong chương trinh Tốn Singapore cho
học sinh kíp 3.
-
Phương pháp dạy học thống kê ỡ liêu học.
-
Một số bài tập thống kê đơn giãn dành cho học sinh lớp 3.
5. Phương pháp nghiên cứu
-
Phương pháp nghiên cữu lý thuyết:
Dọc các sách, tài liệu VC vấn đe có liên quan đen thơng kê trong Toán học
Tiêu học và các bài tập sứ dụng thống kè.
-
Phương pháp thực nghiệm sư phạm:
Dành giá kết quá tác động cùa nghiên cứu lèn một nhóm lớp
nhóm thực
nghiệm ỡ trường Tiểu học Ọuê Mỹ Thạnh vã trường Tiếu học Lương The
Vinh nàm học 2021-2022.
-
Nhóm phương pháp xử lý thõng tin. sổ lieu: phân tích, tơng hợp....
6. Kết q nghiên cứu
-
Lý luận Bơ sung góp phân hồn thiện cơ sở lý luận ve thong kè trong
Toán học ớ liêu học.
-
Thực liễn: giới thiệu phương pliảp giang day thống kê. đề xuẳt cách tiép cận
và thiết ke một số bài tập vận dung thống kê cho hoe sinh lớp 3 theo hướng
phát triển nâng lục toán học. cụ thê la nâng lực tư duy vá lập luận toán học,
năng lực mơ hình hóa tốn học.
7. cáu trúc cúa luận ván
Mo đầu
Chương 1. Cơ sỡ lý thuyết và thực tiễn
1.1.
111
Cơ sớ lý thuyết
Sự phát tncn tri tuệ cùa học sinh Ticu học ành hường den việc hoe
thống kè
112. Thống kẽ. thống kê trong Toán lớp 3
1.1.3. Đay học phát triên năng lực
4
1.2.
Cơ sơ thực tiền
1.2.1. Chương trinh, tài liệu dạy học Toán cho hục sinh lởp 3
1 .2.2. Thực trạng dạy học Toán cho học sinh lớp 3
1.2.3. Thục trạng học tập cua học sinh lớp 3
1.3 Cơ sờ pháp lý
Tiếu kết chuông I
Chương 2: Nội dung dạy học và phương pháp day học thống kè trong Toán Ticu
học
2.1 Nội dung dạy hục của thống kẽ trong Toán Tiêu học theo hưởng phái
ưiên nâng lực
2.2 Một sổ phương pháp dụy hục thống kê cho học sinh tiểu hục
2.2.1. phương pháp “Dạy học nghiên cứu lình huống"
2 2 2. Phương pháp “Dạy học theo dự án"
2.2.3. Phương pháp “Dạy học tích hợp"
Tiểu kết chương 2
Chương 3. Thực nghiệm sư phựm
3 1. Mục đích, nhiệm vụ. dồi tượng thực nghiệm
3.1 I Mực đích thực nghiệm
3 12 Nhiệm vụ thực nghiệm
3.1.3. Đối tượng thực nghiệm
3.1 4 Chọn màu thực nghiệm
3.1.5. Phương pháp đánh giá kết quà thưc nghiệm
3.2. NỘI dung thực nghiệm
3.2 1 Một số tình huống dạy học thổng kê cho học sinh lỡp 3
3.2.2. Một sô dự úndụy học thống kẽ cho hục sinh lop 3
3 2 3 Một số chữ dề tích hợp day học thống kẽ cho học sinh lóp 3
3.3. Ket qua thực nghiệm
Ticu kết chương 3
Kẽl luận và kiến nghi
Tài liệu thum khảo
5
Phụ lục
8. Tổng quan về vấn đề nghiên cứu
Trên the giới, có khơng ít hơi thao, tạp chí, tài liệu dẻ cập den vai trị cua thống
kê tồn học VỚI 8ự nghiệp phát triển kinh té- xả hội. khoa học- kĩ thuật. Trong các hội
thao dỏ. các tác giả đà cơng bố ket qua nghiên cứu cúa mình và có khơng ít các tác
gia nghiên cứu vể dạy học thống kẽ trong giáo dục. Châng hạn.
Năm 2000, bãi nghiên cứu mang ten "Assessment in Statistics Education Issues
and Challenges” (Dành giá trong Giáo dục Thống kẽ. Các vấn đẽ và thách thức > tua
hai tác giã Joan Garfield và Beth Chance được in trong tụp chi Mathematical Thinking
and Learning số 2. Bãi nghiên cưu dã tóm tăt các thực liẻn dành gia hiện nay trong
giáo dục thống kê. phân biệt giìra đánh giá cho mục đích khác nhau và dành giã các
câp học khác nhau. Các tác gia con nêu các phương pháp danh giã dang dược sư dụng
cho các mục đích đánh giá câ nhân, đánh giá nhỏm vá các vi dụ về dánh giá dược sir
dụng trong thòng ké giang dạy ơ cac trương phị thơng, đại học.
Tác phẩm "Teaching Statistics in School Mathematics- Challenges for Teaching
and Teacher Education" (Giang dạy thống kê mơn Tốn ơ trường - những thách thức
dồi với giảng dạy và giáo viên) cua các lác gia Carmen Batatnero. Gall Bunll. Chris
Reading do nhả xuất ban International Commission on Mathematical Instruction xuất
bân nám 2011. Quyên sách đfl chi ra nhiều khó khăn và quan niệm sai lam cua giáo
viên tương lai với các ý tương thông kẻ cơ bán. Đồng thời cũng đưa ra các khuyên
nghị, cách thức tiếp cận kiền thúc, kỉ nâng cùng như phương pháp giang dụy thống
kê trong trường phó thơng.
Bài nghiên cứu “Investigating Student Understanding of Histograms" (Dieu tra
hièu biết của học sinh về biêu đồ) cùa tác giá Jennifer J. Kaplan và các cộng sự dược
xuất bân trong Tụp chi Journal of Statistics Education số 2 láp 22 nảm 2014 đâ xác
dinh và thào luận bốn quan niêm sai lầm phỏ biến trong hiểu bict của học sinh về biêu
đố. Ngồi ra. nó cịn trinh bày tác kêl qua trước vã sau thư nghiêm tiên ITIỘI công cu
dược thiết kể dề do hrừng mức dộ tồn tại của nhừng quan niệm sai lầm sau khi dược
hường dàn. Từ dờ dinh hướng cho luong lai cho vice giang dựy và nghiên cưu dang
dược xem xét
6
Bài báo "An Analysis of the Statistical Content in Textbooks for Prospective
Elementary Teachers” (Phân tích nội dung thong kê trong sách giáo khoa dành cho
giáo viên Tiều học tương lai) của tác giã Dustin L Jones và Tun Jacobbe dược xuất
bán trong số 3 tập 22 năm 2014 cua Tap chi Journal of Statistics Education. Các tác
giá đã phân tích nội dung thống kè trong sáu cuốn sách giáo khoa tốn học thường
được sư dụng trong cát khóa học chuẩn bị cho giáo viên liêu học ơ Hoa Kỳ. Các tác
giá đà phân tích các phần thống ké hãng cách sử dung các cấp dộ cùa khung GAISE
và các giai đoạn cùa quá trình giái quyết ván đe chổng kè (láp câu hoi. thu thạp dữ
liệu, phân lích dìr liệu và diễn giải kết quả)
Bài báo “The Statistical Content of Elementary School Mathematics
Textbooks" (Nội dung thống kè của sách giáo khoa Tốn lieu học) được in trong số
23 Tap chí Journal of Statistics Education xuất ban nãm 2015 cua tác gia Dustin L.
Jones và cộng sự đà nghiên cứu nội dung thống kê cua nâm bộ sách giáo khoa Hoa
Kỳ tư dó xác định sự phân bo cua các chu đe thõng kè trong sách giáo khoa cùng như
các giai doạn cùa quá trình giai quyết vắn dề thống kê (lập câu hoi. thu thập dử liệu,
phân tích dừ liệu và diễn giai ket qua).
“Teachers and Textbooks: On Statistical Definitions in Senior Secondary
Mathematics" (Giảo viên và sách giáo khoa: về định nghĩa thơng kẻ trong tốn học
trung học phơ thơng) được in trong tụp chi Journal of Statistics Education tập 23 số
3 nam 2015 cùa các tác giã Peter K. Dunn, Magaret Marshman và các cộng sự. Đài
báo có nội dung: Chương trinh Trung hục Phó (hóng mói cua úc: Tốn học chứa
nhiều sị liệu thịng kê hơn so với Chương trinh hiện có cùa ức. Nghiên cửu diên hình
này kiềm tra cách một số giáo viên toán học ờ Queensland định nghía từ “thống kè”
và nám thuật ngử thống ké từ chương trinh giãng day mới. Những dinh nghía này
đưục so sánh vin những định nghía được sứ dung trong một số sách giáo khoa toán
học thường dùng ở Queensland và trong bâng chú giãi cua Chương trinh Trung hoc
Phổ thơng mới cua úc: Tốn học. Nhùng phát hiện cua nghiên cứu này cho thây răng
nhicu giáo vicn không có hiểu biCt tốt về các khái niệm thồng kê và họ dựa vào các
dinh nghĩa thu tục (hiểu biết về còng cu). Cúc dinh nghĩa trung bâng thuỹt ngừ cua
7
chương trinh giang dạy mới thường tốt hơn nhưng có lê các khái niệm đơn giàn khác
có thè được giới thiệu trước tiên đe phát triền sụ hièu biết
Tập 25 số 2 cùa tạp chí Journal of Statistics Education xuẩt hán nám 2017 có
bài viết mang tên "Student's Understanding of Bar Graphs and Histograms Results
From the LOCUS Assessments” (Sự hicu bicl của học sinh VC biếu đồ thanh và biêu
đổ. Kết qua tứ đanh giá LOCUS) cua hai láu gia Douglas Whitaker vã Tim Jacobbe
với nội dung về sự hiều biết của học sinh về biểu đổ thanh và biêu đồ Biêu dè thanh
và biêu dỗ là các công cụ thống kê cot lòi được sư dụng rộng rãi trong thực hành
thống ké và thưởng được giăng dạy trong các lớp học Bắt chấp tằm quan trọng ciia
chúng và thói gian giang dạy dành cho chúng, nhiều học sinh dã hiểu sai khi được
yêu cầu đọc và giài thích biêu đồ thanh và biêu đồ Phần lớn các nghiên cứu di) đtrực
tièn hành vê nhũng hièu lâm này VỚI sinh viên Uong các lớp thơng kê nháp món ờ
cấp đại học Trong bài viểt này, học sinh tứ lớp 6-12 đă hoản thảnh các câu trác
nghiệm và tra lời có cẩu trúc vè bicu dỗ thanh và bleu dỗ. Ket qua cho thầy những
hiếu lầm tương lự ơ sinh viên trình độ dại học cũng dược tìm tháy ờ những học sinh
trong lưa tuói này
Tạp chi Journal of Statistics Education tập 27 so 3 xuầt bản năm 2019 dâ công
bố bài nghiên cứu cùa tác giá Abra Brisbin và cộng sự mang ten "Readings Versus
Doing Methods of Teaching Problem Solving in Introductory Statistics” (Đọc và
làm: Phương pháp giang dạy giai quyét vấn đê trong giới thiệu thong kè). Trong bài
báo này, các tác già dà chụn sáu cặp chù đẻ giới thiệu thống kê có độ khơ tương
dương nhau trong học kì và tiến hành dạy thực nghiệm. Kẻt qua thu dược cho thây
phương pháp giai quyết ván đề có hiệu quã trong việc giảm tai nhộn thúc về cúc vấn
dề thưc hành yêu tố thống kê.
“Teaching Inlrodutory Statistics with DataCamp” (Giang day thống kẽ giới
thiệu với công cu DataCamp) cùa Benjamin s. Baumer và các cộng sư in trong tạp
chí Journal of Statistics Education tập 2X sỗ I nảm 2020. Trong bai báo nãy. các tác
giã dã thiết kế chuồi khóa hoe cho nen tảng hoe tập trực tuyến DalaCamp gần với nội
dung cua một khóa hục thõng kẽ giới thiêu diên hình. Nhóm tác gia thau 111411 vẻ thiết
kể vù triển khai các khóa hục nảy và minh hụa cách chúng eỏ thể được tich help thảnh
8
công vào một lớp học truyền thống. Bái báo phan ánh quá trinh tạo nội dung cho
nguôi liêu dùng trực tuyến, suy ngẫm về những càn nhắc su phạm mủ lác gia phai dối
mặt và mị tả gói R cho phép suy luận thống kê dâ trớ thành sàn phàm phụ của quá
trinh phát triển nãy. Nhóm thao luận về ưu va nhược, điềm cua việc tụo trinh tự khóa
học vã bày tò quan điểm của họ rằng một số khia cạnh dặc biệt có vấn đề. Các vấn đe
được nêu ra nên phu hợp VÓI hầu hét các giăng viên thống kê.
Trong tạp chi Journal of Statistics Education tập 28 số I năm 2020. nhóm tíic
gia gốm Victoria Woodard. Hollylynnc Lee và Roger Woodard còng bò bãi nghiên
cửu “Writing Assignments to Assess Statistical Thinking” (Viet bài tập để dành giã
tư duy thống ké). Bài viet này dà thao luận vẻ một số hình thức đánh giá bàng vãn
bân phồ biến hiện đang được sứ dụng, để chứng minh sự khác biệt giửa cảc phương
pháp cấu trúc bái học cua học sinh de hổ trọ lập luận cua hụ bằng bang chung. Nhóm
tác gia chia sẻ một mị hĩnh, ban đau dược tạo ra dề đanh giá sinh viên ve thống kẽ
nhập mơn va dã dược diều chinh cho khóa học thử hai về thõng kc. co each liếp cận
dộc dáo nhảm đánh giá sự hiổu biềt của sinh vicn về các khái niệm thống ke thông
qua Viet. Trong mô hĩnh này. học sinh phải tra lừi các lời nhác yêu cầu họ 11) lập
tnrờng về một lập luận. (2) bao vệ lập trường cua mình VỚI các dử kiện được dưa ra
trong lời nhác. (3) phân biệt các hám ý mà cốc dừ kiện đỏ ngụ ý. vá (4) đưa ra một
kết luận thích họp cho lập luận cua họ Đồng thời cũng cung cấp các ví dụ về một số
lời nhác về bái tập viẽt dược sư dụng trong khóa học, mục đích đánh giá dự kiên cua
họ vá các câu trà lời phô biến ma học sinh đưa ra cho các bài tập này.
Nam 2020, tap chí tạp chí Journal of Statistics Education tập 28 số 3 đâ còng hố
bài viết cua tác gia Andrew Hocgh. "Why Bayesian Ideas Should Be Introduced in
the Statistics Curicula and I low to Do So" (Tại sao ý tương Bayes nên dược giới thiệu
(rong giáo trình thống kê và Cách thực hiện). Tác gia cho rủng các chương trinh giáng
dạy về thống kê cẩn tiếp tục phát triển và học sinh ở tất ca các cầp nén dược day tư
duy Bayes. BÙI báo nãy ung hộ vice bô sung các y tương cua Bayes cho ba nhóm sinh
viên: sinh viên chuyên ngành thống kê. sinh viên chuyên ngành thống kẽ dai hục và
nhã khoa học ngluẽn cứu sinh. Bài báo cũng cung cấp hướng dan và tài liệu de tạo
các khóa hục theo chú đề Bayes cho nhừng dổi ttrựng này.
9
Và còn nhiều nghiên cứu, bài báo, luận vân khac có nội dung VC dạy học biêu
đồ thống kê hay các công cụ giúp giáo viên giáng dạy yếu tổ thống kẽ cho người học
và các công cụ, bái kiềm tra dánh giá kỹ năng thống kẻ dược in trong Tạp chí Journal
of Statistics Education.
ơ Việt Nam từ trước đen nay đã có các tác giã nghiên cửu vẩn đe thống ké trong
(oán học phổ thõng cũng như yếu lồ thống kê trong tốn học liều học. Nhìn chung,
các tác giã đà đề cập đến vai cùng như sự cần thiết cũa việc day yểu tố thống kê trong
giáo dục.
Nghiên cữu đầu tiên vè dạy học thòng kẽ trong chương trinh giáo dục tiểu học
là dẻ tai luận án tiền sĩ “Nội dung vá phương phap dạy thõng kê mò ta trong chương
trình tốn cài cách ờ trường phổ thỏng cơ sứ Việt Nam" cúa lác già Trần Kiều công
bô năm 1988. Đê tài dã xác dinh mục đích, yêu câu cụ thè cua việc dua thịng kè mơ
tá vào trường phồ thõng cơ sờ Việt Nam lừ đó xác định hình thức tổ chức giáng dạy
thích hợp VỚI thực liền dạy và học mơn Tốn ỡ Việt Nam.
Luện án “Rèn luyện năng lực tư duy thong kê cho học sinh trong dạy học thồng
kê - xác suất ư môn tốn Irung hợc phị thịng” cõng bố năm 2007 cũa tác giã Trần
Đức Chiến trình bày các thành phần, trinh độ nàng lực tư duy thống kê phù hợp VỚI
học sinh phị thơng Bên cạnh đó đề xt các biện pháp day học chù de thống kê xác suất nhàm rèn luyện tư duy thống kê cho học sinh trung học phị thơng.
Một luận vân về dè tài dạy học môn thống kê cho sinh viên đại học lả "Dạy học
mơn Thống kê tốn học theo hường vận dụng trong nghicn cưu khoa hục cho sinh
viên các trường Đai học Thị dục The thao". Ln văn lã cịng trình nghiên cứu cua
tác gia Tạ Hửu Hiếu công bố nàm 2010. Trong công trinh náy. tác giâ đi tim hiêu
thực trạng dạy hoe món Thổng kê tốn học và việc vận dung phương phâp thống kê
toan học trong nghiên cứu khoa học ihè dục the thao, luàn ân cùng de xuất một sổ
biên pháp VÌ1 thực nghiệm sư pham kicm tr.1 hiện pháp
Luận ân liên sĩ cua lác giá Phan Thi Tinh công bồ nim 2012 mang tên “Tàng
cường vận dung tốn học vào thực tiền trong dạy hoe mơn xác suất thống ké và món
quy hoạch tuyên linh cho sinh viên loàn dại hục su phạm" dã trinh bày cơ sơ lý luận
và thực tiền dối với sự phát triển cứa toiỉn hục và vần dề giảng dạy tổan cho hục sinh
10
cũng như đề xuầt các biện pháp tâng cường vận dụng tốn học vào thực tiền trong
dụy học mơn xác suất thống kê và mơn quy hoạch tuyến tính cho sinh viên.
Luận án cua tác già Trằn Thị Hoàng Yen công bố nãm 2012 cũng VC vấn de dạy
hục môn thống kê cho sinh viên VỚI đẽ tải "Vặn dụng dạy học theo dự án trong môn
xác suất và thống ké ớ trường dai học (chuyên ngành kinh tế và kỳ thuật)". Trong đe
tài này. lác giã ngoài trinh bày cơ sơ lý luận vã thực liền cua dạy học dự an cịn đê
xuất quy trình, cách tố chức vả xác định nội dung cụ thê khi dạy học theo dự án trong
món xác suẩt và thống kê ơ trường đụi học chuyên ngành kinh tế và kỳ thuật.
Bài nghiên cứu cùa tác già Nguyền Thị Kim Thoa mang tên “Dạy toán ở Tiêu
hục theo hướng phát trién năng lực người học" in trẽn l ạp chi Khoa học Đại học Sư
Pham Thành phó Hồ Chí Minh sổ 6 nàm 2015. Trong nghiên cứu cua mình, lác giá
dã trinh bày các nâng lực toán học địc thù cần phát triên ờ học sinh tiêu học. các
nguyên lác dạy học; tir đó nêu ra quy trinh tổ chức hoạt động dạy học toán theo hưmig
phát triẽn nâng lực qua một bài học cụ the.
Bài nghiên cứu cua hai tác gia Phạm Quang Tiệp và Phạm Thi Vui mang tên
"Dạy học tích hợp và thiết ké chủ đe tích hựp trong day học ờ Tiêu học” đưực cơng
bố trên Tạp chí Giáo dục số 3X4 kì 2 tháng 6 năm 2016. Trong bài nghiên cứu này,
hai tác giả đă đề xuất các biện pháp thiết ke lích hợp tứ chương trình sách giáo khoa
cho giáo viên ờ trường Tiểu học phù hợp với hướng của nhà cai cách giáo dục tứ đó
khác phuc khó khan của giáo viên trong việc thiết kế các bài học tích họp nham phát
triển năng lực cùa học sinh
Như vậy, dà có nhiều nghiên cứu ve dạy học thống kê dược cơng bổ trong dó
khơng ít nghiên cứu về viộc day thông kê ờ Tiêu học theo hường phát triển nủng lực
cho học sinh. Dê phù hợp VỚI sự dịi mới chương trinh tốn ớ Tiểu học. tài liệu này
đữ kẻ thừa và phát huy nghiên cữu cứa các lác già trong và ngoài nước vê day học
thống kê ơ Tiều học cho học sinh lớp 3 theo hướng phát triển nâng lực tư duy và lập
luận tốn học, núng lực mơ hình hóa tốn học.
11
Chưong 1. cư sớ LÝ TIIUYÉT VÀ THỤC TILN
1.1. Or sờ lý thuyết
1.1.1. Sự phát triển trí tuệ cùa học sinh Tiểu học anh hương đến việc học thồng
ké
/./././ Trí nhở:
Học -Sinh tiêu học có ưi nhớ trục quan
hình tượng chiêm ưu thê hon trí nhơ
lir ngừ - logic. Giai đoạn đấu Tiều học. ghi nhớ máy móc (trí nhớ ngàn hạn)
phát trièn tương dơi lổt và chiếm tru chế hơn so vời ghi nhớ cớ ý nghĩa. Nhiều
học sinh chưa biết dựa vào các điểm tựa để ghi nhớ. chưa biết cách khái qi
hóa đe ghi nhớ. Vì vậy dê giúp học sinh hình thânh ân lượng vơi kiên thức,
giáo viên cần khái quái hóa và dơn giãn vấn đè. sử đụng các từ ngừ đơn giàn,
de hicu dê diễn dụt nội dung, dối với các tài liỳu trừu tượng, giáo viên cằn
giúp học sinh nhớ dựa trên tài liệu trực quan: dặc biệi phái hình thành ở các
em tâm lý hứng thú và VUI ve khi học.
I.LỈ.2. Tư duy:
Tư duy của học sinh Tiếu học mang tinh đột hiến, chuyên từ tu duy tiền thao
tác sang tư duy thao tác. Nghía là. ớ giai đoan đàu Tièu học. tu duy cùa học
sinh chù yeti điền ra trong hành động: hành dộng trẽn đồ vật và hành dộng
trên tri giác (tư duy trực quan). Vén loại tư duy này. học sinh tiền hành các
hành dộng dể phân lích, so sánh, dổi chiều các sự vật. các hình anh vể sự vậi.
Da sỗ các học sinh đà chuyên cảc hành động phàn tích, khái quát, so sánh từ
bèn ngoai thành các thao tác tri óc hèn trong (ta duy trực quan sang tư duy
ngôn ngừ), mạc dù việc liên hanh các thao tác này vần phai dựa vào các hành
dộng với đối tượng thực, chưa thoát ly chung.
I ỉ ỉ.3. Nyon ngữ
Hâu hết học sinh lieu học có ngơn ngừ nói thành thạo. Khi tre vào lừp I bảl
dầu xuất hiện ngơn ngử viết. Bền kíp 5 thì ngơn ngữ viết dă thanh thạo vă bát
đâu hoàn thiộn vê m$t ngữ pháp, chinh ta và ngừ âm. Nhờ cá ngón ngữ phát
triền mà tre có kha nâng tự đọc. tự học, tụ nhộn thức thề giới xung quanh và
12
tự phá ban thân thông qua các kênh thông tin khác nhau Ngơn ngừ có vai trị
hết súc quan trụng đối VĨI q ưình nhận thức cám tính và lý tính cùa tre. nhở
có ngơn ngừ má cảm giác, tri giác, tư duy, tường tượng của tre phát triển dẻ
dáng vá được biểu hiện cụ the thông qua ngôn ngừ nói và viềt cua tre. Mặt
khác, thịng qua khâ nàng ngón ngữ cùa tre ta có the đánh giá dtrợc sự phát
triển trí tuệ cùa tre.
Do ânh hưởng cua yếu lồ tâm sinh lý mà cụ the là sự chiem iru thế của tư duy.
trí nhớ trực quan hơn so với tư duy, tri nhỡ tư ngừ mà nhừng kiến thức tốn học khi
dụy cho học sinh Tiêu học khơng chú trụng khái niệm, định nghĩa cua kiến thúc. Thay
vào dó. các kiến thức tốn học dược học sinh hiéu. nám hắt thòng qua các bài tập thê
hiện đặc điểm, quá trinh, hình thức bleu diễn,... Vì vậy. nội dung thống kê ở chương
trình Tiếu học được hình thành cho học sinh bảng các bài tãp về đặc diem nhận dạng,
cát bước tiền hành thực hiên thống kẽ củng như hình thức biêu diễn cua thống ké
trong cuộc sống. Học sinh tiều hoc sir dụng ngôn ngừ như một công CỊ1 dể hiẽu đối
tượng cần thống kê. lien hãnh thu thập sô liệu, lu duy lựa chọn cách trinh bày số liệu
và giúi thích, biểl ý nghĩa của cđc sổ liêu dưực trinh bày trong bang (biểu đổ).
1.12. Thống kê, thống kê trong tốn lóp 3
Thống kê:
Thống kê là một hệ thống cảc phương pháp (thu thộp. tong hợp. trình bày số
liệu và tinh toán các đạc trưng nghiên cứu) nhám phục vụ cho q trình phân tích,
dự đốn và ra quyết định
Thống kê dược chia làm hai lình vực. đó là: thống kê mơ ta và thống kơ suy
luận.
Có bốn bước thống kè dó là: diều tra chọn mẫu; thu thập và xứ lý sổ liộu; nghiên
cửu mối hên hộ giùa các hiộn tượng vá dự đoán
Sổ liệu thống ke có the được trinh bày dưới dạng bang sổ liệu (bàng số liệu mô
tá, bang sổ liệu thống ké) hoậc dưới dạng biêu đ«s hay dưới dạng sơ dị.
Thống kê trong toán ờ tiêu học
IS
Trong hai chương trinh giáo dục phơ thơng mơn Tốn ơ Ticu học năm 2006 vá
năm 2018. nội dung thống kê đều dưực giới thiệu VÓI học sinh lần dầu nơn vào lóp 2
và sau dó tiếp tục dược tìm hièu vào lớp 3.4, 5. Nội dung kicn thức về thống kê trong
chương (rinh tâng dằn Cùng với đỏ. yêu cầu cần đạt cùa học sinh đồi VỚI thống kê
tâng dần về mức độ nhãn thức.
Ớ lớp 3. học sinh dụt dược kiền thức cũng như kĩ nâng thông kê như thu thập,
phân loại và sẳp xếp số liệu: đoc và mô ta hang sổ liệu: nhận xét về các số liệu trong
hang thông qua các bài tập về quá trinh thu thập dữ liệu, hình thức bic-u dicn cua bang
số liêu và sir dụng một số lừ ngừ như "it nhất", “nhiều nhất", “nhiều hơn", “ít hơn"
dê mơ ta các số liệu trong biêu đố báng. Học sinh lớp 3 không thục hành tạo lập bang
(hống kẻ.
1.1.3. Dạy học phát triên nâng lực
Nùng lục được đ|nil nghĩa theo nhiêu cách khác nhau.
Nâng lục là đặc diem cua cá nhân, thê hiện mức độ thơng thạo
tức lã có the
thực hiện một cách thành thục và chác chín một hay một sổ dạng hoạt dộng nào dó.
(Viện Ngơn ngữ hục. 2000).
Theo Chương trinh giáo dục phô thông tông thê năm 2018. nâng lực là thuộc
tinh cá nhãn được hình thành, phát triển nhờ tố chắc sần có và quá trinh học tập. rèn
luyện, cho phcp con người huy dộng tổng hợp các kiến thức, kì nâng và các thuộc
tính cá nhân khác như hứng thú, mèm tin. ý chi,... thực hiện thành cõng một loại hoạt
động nhất định, dụt kết qua mong muồn trong những diều kiện cụ the
Hay nâng lực là lổ hợp các thuộc tính dộc dáo cua cá nhàn phũ hợp VÓI nhửng
yêu cầu cua một hoạt dộng nhát đinh, dam bảo cho hoạt dộng đó có kết qua tốt. Nâng
lực vừa là lien de. vừa là két qua cua hoạt động Năng lực vừa là diều kiện cho hoọt
động đạt kết qua nhtrng dồng thòi nảng lực cũng phác triền ngay trong chính hoạt
dộng ấy
14
llìnli 1.1. Mơ hình khái niỹin IIảng lực
Nhu vảy các nảng lực hình thanh irên cơ sơ cùa các tư chất tự nhiên cùa cđ nhân
nơi dong vai trò quan trọng. Năng lực của cơn người không phai hơàn lơàn dơ lự
nhiên mà có. phân him do cơng tác, do lập luyện mã có
Vậy, ban chất cũa năng lực là khá niỉng huy động lông hợp các kiến thức, kĩ
nãng vá các thuộc tinh tâm lỹ cá nhàn kliác như hứng thu. mần tin, y chi,... dè thực
hiện thành công một công việc trong bôi cảnh nhầt định Biếu hiộn cùa năng lực lã
biết sư dụng các nội dung và các kĩ thuật trong một lình huống cớ y nghĩa, chư không
tiếp thu lượng II I ihửc rời rạc.
Dụy hoc phát triền nàng lực
Day học phát men nủng lực lá q trình thiết ke, tổ chức và phơi hợp giừa hoạt
động dạy và hoạt động học, tặp trung vào kết qua đàu ra cua quá trinh nây. Trong đó
nhan mạnh người học cẩn dạt dược các mức nàng lực như the nào khi kết thúc một
giai đoan (hay một quá trình) dạy học.
15
Dạy học ph.ít tncn náng lực chịu tác động cua các lý thuyết học tập như thuyết
chín muồi sinh học. thuyết hành vi. thuyết nhặn thức, thuyết kiến lụo. thuyết kết nối
và thuyết da trí thơng minh. Đổi với dạy học thong kè theo hướng phát triển nủng lực,
thuyết đa tri thông minh ảnh hường rỏ rệt nhất, số liệu thung kè được trình bày băng
ngơn ngữ. hình anh. hang biêu, chữ số,...Do đỏ. sư dụng thuyết da trí thịng minh
trong dạy học nội dung thông kê cho học sinh lớp 3 là cẩn thiết và phù họp. Tlieo
Howard Gardner (Trưởng Đại học Havard. My), con người có các loại trí thơng minh:
ngơn ngú. logic tốn học. hình anh khơng gian, âm nhạc, vận dộng, nội tàm. tương
tác các nhân, thiên nhiên Tuy nhiên, mỗi người chi có một số loại trí tuệ vượt trội
tạo nên dặc thù cua người dó. Vi vậy. người dạy chú ưọng tới câu trúc trí tuệ cua
người học đế phát huy khá năng của hợ. Thuyết da trí thịng minh cho phép ngưởi
học được học thành công hơn qua việc tiếp thu bâng the mạnh cùa họ. Địng thời,
thuyết đa tri thơng minh lảm thay dồi sự dành giá cua nhã giáo dục với người học, từ
dó co ke hoạch giáo dục phù hợp VỚI mồi cá nhân.
Các năng lực chung vã nàng lục đặc thù
Nủng lực chung là những nâng lực cơ bàn. thiềt yếu làm nền tang cho inpi hoụt
dộng cùa con người trong cuộc sống vã lao dộng cua con người ưong cuộc sổng, lao
động. Chương trinh giáo dục phỗ thông lõng thê nủm 201X di xác dinh có 3 nủng lực
chung: năng lực tư chủ và rự học. nàng lực giao tiếp và hợp tác. năng lực giái quyết
vấn dè và sáng lạo. Các năng lực này được hĩnh thành, phát triền dựa liên di truyền
của con người, quá trinh giáo dục và kinh nghiệm sống cùa con ngưởi: dáp ứng yêu
cầu cua nhiêu loại hĩnh hoạt dộng khác nhau.
Các nâng lực dặc thù là nhửng nâng lực đưực hình (hành và phát triền trẽn cơ
sớ các nàng lực chung thông qua một số môn học và hoạt dộng giáo due nhất dinh:
nâng lực ngơn ngừ. nâng lực tính toan, nâng lực khoa học. nâng lực công nghỹ. nâng
lực tin hoe. năng lực thấm mì. nàng lực thè chất
Các thanh tó cua nâng lực tốn học bao gịm:
16
a) Mảng lực tư duy và lập luận toán học cua học sinh tiếu học dược biểu hiện
qua việc phân tích và lổng hụp. so sanh và tưimg tự. đặc biệt hóa và khái
quát hóa: bước dầu chú ý tư duy logic, náng lực tư duy phê phán và sáng
lạo trong q Irình học tốn.
b)
Năng lực mõ hình hóa tốn học là khã nâng chuyển hóa vấn đe thực te sang
vần đề toán học bảng cách thiết lập và giãi quyết các mơ hĩnh tốn học. Ihé
hiện và đánh giá lời giãi.
c)
Năng lực giải quyết vấn đề toán học lã kha Iiảng hực sinh su dựng hiệu qua
các quá trinh nhộn thức, hành động vả thái độ. động cơ. xúc cám đè giãi
quyết tinh huống có vân dê mà khơng có sần quy trinh, thu tục. giai plúp
thưởng gặp
d)
Năng lực giao Lièp tốn hục là kha năng sư dụng ngơn ngữ nói, vièt vá giai
thích làm sáng to vằn dể toán học Năng lực giao nếp toán học là khả năng
học sinh sữ dụng ngơn ngữ tốn học (chữ. kí hiệu, bleu đồ, đồ thị. các liên
ket logic.. I cùng VĨI ngơn ngử thơng thường Năng lực này dược the hiện
qua VI ộc hièu các Vãn ban toán học. đặt và trá lời câu hoi. láp luận khi giai
toán,...
e)
Máng lực sứ dụng cơng cự. phương tiện học tốn (bao gồm cấc công cụ
thông thường và cùng bước đầu làm quen VỚI việc sư dụng công nghệ thông
tin).
Trong khuôn khổ tài liệu này. tác giá chi đè cập đền việc phát triền hai thành tố
tốn học cho học sinh híp 3 là nâng lực tư duy và lập luận toán học vã nàng lưc mị
hình hóa tốn học.
Ngun tác dạy bọc phát triển nâng lực
Dạy hục phát triển nàng lực vã phàm chát lá hướng dần. hỗ trợ đổ mồi học sinh
có thè khám phá và tự rén luyện những nâng lực cịn liêm ẩn. dơng thịi tích tụ ớ hoe
sinh các phim chát. Vì vộy. quá trinh dạy học cản tuân theo các nguyên tie sau
-
Lấy việc học làm gốc. người học là chù thề của quá trình dạy học- De thực
hiện dược việc rèn luyện năng lục. kiến thức phai dược học sinh lự kiến tụo.
17
Mỗi học sinh đểu có thè được học những gì mình quyết định, theo cách
mình chọn, theo một lộ trình và tùy thuộc đặc trưng tám. sinh lý và hoàn
canh sống cua mồi người dưới sự hướng dần cùa giáo viên Cách tô chức
thực hiên chương trinh cùng như lừng môn học, phtrong pháp dạy học. cách
kiểm ưa - đánh giá,... phải quan tâm tới việc học cùa tửng người họcKiến thức vã nâng lực bố sung cho nhau; Kiền thức lã cơ sỡ để hình thành
nàng lực. Các năng lực có trước được sử dụng đe tạo kiến thức mới và kiến
thức lại đặt cơ sỡ đè hình thánh nâng lực mới.
Chi dạy những vần đề cốt lòi- Rèn luyện nâng lực đói hoi cỏ đú thời gian,
học sinh phai su dụng nhiều lần. lặp di lặp lại mới có thê tàng cường năng
lực cổ vê chiều rộng lần chiều sâu. Nén chương trinh lụp trung rèn luyện
một sớ nâng lực chọn lọc và lượng kiên thức tương úng dè hục sinh cớ đu
thời gian rèn luyện, kiền tạo. phát triẽn nhùng nâng lực dó Đo dị. phai xác
định được các nâng lực xuyên suồt chương Uinh dao tụo với tư cách lả công
cụ de học lập suốt đời.
Học tích hựp. phương pháp luận va học cách kicn tụơ kiến thức Những kiến
thức dơn le không cỏn phù hợp VỚI yêu cầu cua thế giới hiện dại. Đế học
sinh có kha náng giai quyết các vấn đề phức lap trong cuộc sống, học sinh
phãi học tích hợp. học phương pháp luận, kiến tạo kiến thức đè rèn luyện
khà nâng két hợp các nguồn kiên thức khác nhau.
Mờ cửu trường phố thịng ra the giới bên ngồi Trường phị thịng là nơi
chuẩn bị cho học sinh sần sàng bước vào cuộc sống lao dộng hoặc học cao
hon. Mó cửa trường phố thịng 1.1 cách tốt nhất đê hoe sinh có co hội vận
dụng kiến thức, kỳ nang hoe dược trong nhá trường dé giãi quyết vẩn dẽ
khác nhau đang diễn ra trong xả hội. Đày là phương thức đào tao tôi nhài
cho học sinh sau khi tốt nghiệp.
Đánh gia thúc dẩy quã trình học. Kiếm tru, đánh giã phai được lích họp vào
q trình dạy hoe đe giúp học sinh có dộng lực học lập VÌI khơng ngừng tiến
bộ trong suốt quá trình học lập. Tiêu chi dành gia dựa vào năng lực dẩu ra.
tinh den sự liến bộ. khà nàng vận dung trong các tinh huống thực lien
IK
Trong khn khó tái liệu này, tác gia chi đề cập dạy học thồng kê cho học sinh
lớp 3 theo hướng phát triển hai náng lực thành tổ cùa nâng lục toán hục là nàng lực
tư duy và lãp luận tốn học. nàng lực mơ hinh hóa tốn học
1.2. Cơ sờ thực tiễn
1.2.1. Chương trinh, tài liệu dạ) học Toán cho hục sinh lóp 3
1.2.1.1 ChưưitỊỊ trình, lài liệu dạy học về nội dung thống ké trong Tốn Tiều hịìc
nám 2006 cho học sinh lớp 3
Mục tiêu: món Tốn ớ lớp 3 nhảm giúp học sinh có kiến thức en bán ban đầu
về Ihóng kê đon gian.
Hình thành các kĩ năng thực hành tinh, do lường, giai bài tốn có nhiều ủng
dụng thiết thực trong cuộc song
Bước đầu phái men nãng lực nr duy. khã năng suy luận hợp lý và diễn đạt đúng
(nói và viết) cách phát hiện và cách giai quyết vấn đẽ dơn giản, gân gùi trong cuộc
sống; kích thích tri lng tượng; châm học và hưng thú học tập toán; hĩnh thanh bước
dầu phương pháp tự học và làm việc có ke hoạch khoa học, chũ dộng, linh hoạt, sáng
tạo.
1.2. Ị.2. Chuang trình, tài liệu dạy học nội dung thống kâ trong Toán Tiềtt học năm
2018 cho hục sinh lớp 3
Mục ticu: món Tốn ỡ cấp ticu học nhằm giúp học sinh dạt các mục tiêu chu
u sau.
Góp phần hình thành và phát triển nâng lực toán hoe với các ycu cầu cần đặt:
thực hiện được các thao tác tư duy thống kê o mức dọ dơn gian, dặt và tra lõi càu hoi
khi lụp luận, giãi quyết vấn đề đơn giản; sir dụng được cóc phép tốn và cóng thức số
hụt dè diẻn dat (nói hoặc viét) dược các nội dung, ý tướng, cách thuc giai quyết vấn
đè; sử dụng ngơn ngừ tốn họe kct hợp với ngón ngừ thỏng thưởng, động tíỉc hình thề
đê biêu dut các nội dung thơng kê o những tình huống khơng q phức tạp. sư dung
được Cík: cơng cụ. phương tiện học toán đơn gián đề thục hiện các nhiệm vụ thống
kê.
19
Có những kiến thức vá kĩ năng tốn học cơ ban ban đẩu, thiết ycu VC thống ké
xác suẩl đơn giãn. Trẽn cơ sờ đó. giúp học sinh sử dụng các kiến thức và kì năng
này trong học tập và giãi quyết các vấn đe gần gũi trong cuộc sông thực ticn hăng
ngày, đồng thời làm nen táng chu việc phái triển nâng lực và phàm chất cùa học sinh.
Phát tricn hứng thú trong học tốn: góp phần hình thành hước đầu các đức tính
ki luật, chăm chi. kiên trì. chu động, linh hoại, sáng lạo. thói quen tụ học.
1.2.2. Thực (rạng dạy học- Tốn cho hục- sinh lớp 3
í.2.2. /. Thực trạng dạy học
Giáo viên đủ nám vừng chuẩn kiến thức, kĩ nâng Irong dạy hục cùng như trong
công lác nhận xét, đánh giá kết qua học tập cùa học sinh Đơng thịi, giáo viên dã có
nhiều giãi pháp phù hựp nhám nâng cao chai lượng học tập nội dung (hống kê cua
học sinh lớp 3; sử dụng thành thạo công nghệ thông tin trong dạy học Tuy nhiên, giờ
học tập mơn Tốn nội dung thống kê cho học sinh lớp 3 hiỹn nay chưa phảt huy được
sự nâng dộng, sáng tao của hoc sinh Nội dung dạy học còn mang tinh áp đặt. giáo
viên chi chú ý đen việc truyền lai nội dung bài học trong sách giáo khoa chu chua
chú ý đến phái triển kĩ nàng thống kê cho học sinh Giáo viên và học sinh liều học
khơng COI ưọng kicn thức, ki nâng thịng kê mã chi tạp trung hoàn thành bãi tập trong
sảch giảo khoa. Các đối tượng học sinh trong lớp chưa được quan tâm đủng mức. kim
hãm sự phát tricn năng lục cùa học sinh. Giáo viên mặc dù dã thê hiỳn sự đôi mới
trong phương pháp dạy học, vân dụng nhiều phương pháp dạy học lích cực nhưng sứ
dụng chưa thanh thạo khiến giờ hục kém thu hút. chưa dụt hiệu qua cao.
I 2 2.2 Thực rrạng quán ii hiựti dộng dạy học
Nhá trường liêu học dá tiên binh chi đạo dõi mời phương pháp dạy học. tô chức
triển khai các giờ dạy sư dụng phương pháp dạy học tích cực. thường xuyên tồ chức
các hội thi. thao giáng, sinh hoạt tô chuyên môn giúp các giáo Viên hộc hôi kinh
nghiệm giang dạy lân nhau. Nhưng việc tiền hành vân còn mang tinh hình thức và
cịn gap nhiều khó khàn chu u do ngun nhàn thơi gian han chế
12 2.3. Sựphịi hạp nhừ trường
giu đình
xũ hột
Dè đạt hiệu quá cao trong việc giáo dục và đáo tạo học sinh cán cỏ sư phới hợp
hoạt động giừa gia đinh - nhã trường - xi hội