TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT VĨNH LONG
KHOA CƠ KHÍ ĐỘNG LỰC
TIỂU LUẬN TỐT NGHIỆP
NGHIÊN CỨU XE CHUYÊN DÙNG : XE CHỮA CHÁY
CHUYÊN NGHÀNH: CÔNG NGHỆ KĨ THUẬT Ô TƠ
Giảng viên hướng dẫn : ThS. Châu Cơng Hậu
Sinh viên thực hiện: Huỳnh Thiện Phúc 19001560
Lưu Hồng Phấn
19001558
Lư Ngô Nhật Quang
Nguyễn Văn Pha
Nguyễn Hồi Ninh
Lớp: 1OTO19A3
Khóa: 44
Vĩnh Long, năm 2021
i
NHẬN XÉT CỦA CÁN BỘ HƯỚNG DẪN
- Nhận xét và đánh giá của giảng viên:
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………
- Ý thức thực hiện:
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………
- Nội dung thực hiện:
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………
- Hình thức trình bày:
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………
- Tổng hợp kết quả:
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………
Tổ chức báo cáo trước hội đồng
Tổ chức chấm thuyết minh
Vĩnh Long, ngày……tháng……năm 2021
Cán bộ hướng dẫn
Châu Công Hậu
ii
NHẬN XÉT CỦA CÁN BỘ PHẢN BIỆN
- Nhận xét và đánh giá của giảng viên:
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………
- Ý thức thực hiện:
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………
- Nội dung thực hiện:
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………
- Hình thức trình bày:
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………
- Tổng hợp kết quả:
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………
Tổ chức báo cáo trước hội đồng
Tổ chức chấm thuyết minh
Vĩnh Long, ngày……tháng……năm 2021
Cán bộ phản biện
iii
LỜI CẢM ƠN
Trong thời gian làm tiểu luận tốt nghiệp, em đã nhận được nhiều sự giúp đỡ,
đóng góp ý kiến và chỉ bảo nhiệt tình của thầy và bạn bè.
Em xin gửi lời cảm ơn chân thành đến thầy Châu Cơng Hậu, giảng viên khoa
Cơ khí Động lực trường Đại học SPKT Vĩnh Long người đã tận tình hướng dẫn, chỉ
bảo em trong suốt quá trình làm tiểu luận.
Em cũng xin chân thành cảm ơn các thầy cô giáo trong trường Đại học SPKT
Vĩnh Long nói chung, các thầy cơ trong khoa Cơ khí Động lực nói riêng đã dạy dỗ
cho chúng em kiến thức về các môn đại cương cũng như các mơn chun ngành,
giúp chúng em có được cơ sở lý thuyết vững vàng và tạo điều kiện giúp đỡ chúng
em trong suốt quá trình học tập.
Cuối cùng, em xin chân thành cảm ơn thầy cô, gia đình và bạn bè, đã ln tạo
điều kiện, quan tâm, giúp đỡ, động viên nhóm em trong suốt q trình học tập và
hoàn thành bài tiểu luận tốt nghiệp.
iv
MỤC LỤC
DANH MỤC HÌNH ẢNH
Danh mục bảng
LỜI NĨI ĐẦU
Ngành ơ tơ thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng đang phát triển mạnh mẽ
với việc ứng dụng ngày càng nhiều những thành tựu công nghệ thông tin vào sản
xuất và lắp đặt các linh kiện ô tô. Hiện nay thì vấn để “điện và điện tử" trang bị trên
ơ tơ là tiêu chí chính để đánh giá một chiếc xe hơi cao cấp.
Trải qua thời gian học tập tại trường, với những kiến thức đã được trang bị
giúp em có thêm nhiều tự tin và gắn bó hơn với ngành mình đang theo học. Tiểu
luận tốt nghiệp là mơn học cuối cùng của mỗi sinh viên để hoàn thành khóa học,
nhận thức được tầm quan trọng đó nên em đã chọn đề tài “Hệ thống điện thân xe
trên ô tô tải ISUZU NQR 5T5 2010". Đây là một đề tài rất gần với thực tế sản
xuất và sửa chữa các hệ thống điện trên xe.
Với sự nỗ lực của bản thân và sự giúp đỡ của thầy giáo hướng dẫn, em đã hoàn
thành đề tài đúng tiến độ được giao. Tuy nhiên, do kiến thức thực tế còn hạn chế và
đây là lần đầu tiên làm quen với việc nghiên cứu khoa học nên đề tài không tránh
khỏi sai sót. Em rất mong nhận được sự quan tâm của các thầy và các bạn để đề tài
được hoàn thiện hơn. Với việc thực hiện đề tài này đã giúp em có thêm nhiều kiến
thức thực tế, đây chính là hành trang để em dễ dàng hơn trong công việc sau này.
Cuối cùng em kính chúc Thầy ln dồi dào sức khỏe và thành công trong sự
nghiệp cao quý.
v
PHẦN MỞ ĐẦU
Lý do chọn đề tài
Trong những năm gần đây, cùng với sự phát triển không ngừng của khoa học
kỹ thuật, ngành cơng nghiệp ơ tơ đã có những sự phát triển vượt bậc. Các tập đồn ơ
tơ trên thế giới đã và đang cố gắng chế tạo ra những chiếc ơ tơ khơng những hồn
hảo về mặt kỹ thuật mà cịn đảm bảo tính an tồn và tiện nghi cho tài xế và hành
khách.
Đặc biệt, hệ thống điện thân xe đã có những cải tiến mạnh mẽ, chẳng hạn như
ơ tơ được trang bị hệ thống khóa của dùng điều khiển từ xa, hệ thống chống trộm,
hệ thống điều khiển đèn tự động, hệ thống túi khí (SRS)... Do vậy, hệ thống điện
thân xe trên ô tô đời mới ngày nay thật sự rất phúc tạp, nó được trang bị nhiều
chủng loại thiết bị điện và điện tử khác nhau. Từng nhóm các thiết bị điện có cấu
tạo và tính năng riêng, phục vụ một số mục đích nhất định, tạo thành những hệ
thống riêng biệt trong mạch điện ô tô.
Nhưng hầu hết các mạch điện liên quan với nhau do chúng sử dụng chung cầu
chì, cơng tắc hay điểm nối mass. Hơn nữa, mỗi mạch của hệ thống điện thân xe bao
gồm nhiều bộ phận, cảm biến và giắc nối khác nhau. Và hầu hết chúng nằm ở
những vị trí khác nhau trên xe nên rất khó để tiếp cận chúng. Cho nên, việc tìm ra
những hư hỏng hệ thống điện thân xe không phải là việc làm đơn giản.
Chính vì vậy, đề tài “Nghiên cứu hệ thống điện thân xe trên xe ô tô tải ISUZU
NQR 5T5 2010" có ý nghĩa quan trọng trong việc hướng dẫn cho sinh viên hiểu
được nguyên lý từ đó làm cơ sở để tìm ra các hư hỏng và biện pháp khắc phục sửa
chữa.
Mục tiêu
- Tổng quát về hệ thống điện thân xe ISUZU NQR 5T5 2010
vi
- Qua việc nghiên cứu hệ thống điện thân xe ISUZU NQR 5T5 2010, sẽ giúp các
sinh viên có thêm kiến thức về hệ thống điện thân xe ISUZU NQR 5T5 2010 nói
riêng và điện thân xe ơ tơ nói chung.
Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Đề tài chỉ tập trung nghiên cứu
Hệ thống chiếu sáng - tín hiệu, hệ thống đồng hồ báo và đèn báo, hệ thống gạt
nước và phun nước rửa kính.
Các hư hỏng và phương pháp kiểm tra sửa chữa hệ thống điện trên xe ô tô tải.
Ý nghĩa khoa học và thực tiễn
Đề tài giúp sinh viên củng cố, tổng hợp và nâng cao kiến thức chuyên ngành
trong học tập cũng như ngoài thực tế xã hội. Giúp sinh viên chúng em sau này ra
trường khơng cịn bỡ ngỡ với hệ thống điện thân xe.
Từ những kết quả thu thập được giúp cho chúng em hiểu sâu hơn về hệ thống
điện thân xe biết được kết cấu, điều kiện làm việc và những hư hỏng thường gặp từ
đó được trang bị thêm kiến thức về điện thân xe nói chung và từ những kết quả thu
thập đó giúp cho các bạn học sinh, sinh viên khóa sau và những người muốn tìm
hiểu về chun ngành ô tô có thêm nguồn tài liệu để nghiên cứu và học tập.
vii
8
PHẦN 2: NỘI DUNG
CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN VỀ XE CHỮA CHÁY
CHƯƠNG 2. CẤU TẠO XE CHỮA CHÁY
9
CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN VỀ XE CHỮA CHÁY
1.1 Nhiệm vụ :
Xe cứu hỏa hay xe chữa cháy là một loại xe chuyên dụng dùng để dập tắt các đám cháy.
Xe thường được trang bị bơm các dung dịch để dập tắt các đám cháy, thang. Đặc điểm
của xe có cịi, đèn và sơn màu đỏ.Mục đích chính của xe cứu hỏa bao gồm vận chuyển
lính cứu hỏa đến một sự cố cũng như mang theo thiết bị cho các hoạt động cứu hỏa và
cứu hộ cứu nạn.
1.2 Phân loại :
Nhìn chung, xe cứu hỏa có thể được chia thành 3 loại chính: xe bơm, xe thang và xe
chuyên dụng.
Xe bơm là phương tiện phổ biến nhất trong dòng xe cứu hỏa. Đây là một loại xe luôn
luôn đi kèm với bơm cứu hỏa, bình nước và ống dẫn. Xe bơm thường được giao trọng
trách đưa đội cứu hỏa cùng những thiết bị cần thiết tới vụ cháy để tiến hành những bước
dập lửa đầu tiên.
Xe thang là loại xe tải chuyên dụng có nhiệm vụ dập lửa ở mức độ cao hơn “đồng
nghiệp” xe bơm. Loại phương tiện này giúp đội cứu hỏa tiếp cận và đưa những người bị
thương ra khỏi khu vực nguy hiểm. Xe thang “vượt mặt” xe bơm nhờ sở hữu hệ thống
ống dẫn dài hơn và khả năng phun nước cao hơn. Phần lớn xe thang đều có nguồn gốc từ
xe bơm. Thiết bị bao gồm khoang chứa gắn trên đỉnh cần nâng thủy lực được gọi là thang
tháp.
1.3 Yêu cầu :
10
Dung tích bình nhiên liệu phải đáp ứng hoạt động chữa cháy liên tục tối thiểu 2h ở lưu
lượng và áp suất định mức sau khi xe chạy được 100km.
Không được lắp họng nước ra có đường kính lớn hơn 65mm trong khu vực bảng điều
khiển chính khi chiều cao tính từ mặt đất đến ép dưới bảng điều khiển lớn hơn 1,2m.
Xe chữa cháy phải có thiết bị điều khiến tốc độ của động cơ bằng tay tại bảng điều khiến
hệ thống bơm chữa cháy, cơ chế vận hành thiết bị điều khiến phải dễ dàng và có thể duy
trì tốc độ động cơ ốn định.
Trường hợp xe chữa cháy dùng thiết bị điều khiến tốc độ của động cơ tự động phải có
biện pháp dừng khẩn cấp bằng tay.
Họng nước vào, họng nước ra của bơm chữa cháy phải kết nối với đồng hồ đo áp suất
trên bảng điều khiến để kiếm tra áp suất. Quy cách kỹ thuật kết nối phải là ren ngoài
M10x1,5 mm và chiều dài ren khơng được nhỏ hơn 15 mm. Vị trí kết nối phải thuận tiện
cho việc lắp đặt đồng hồ đo áp suất bên ngồi và phải kí hiệu bằng nhãn.
Nhân viên chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ thao tác tại bảng điều khiến hệ thống bơm chữa
cháy phải nhìn thấy tất cả các thiết bị hiến thị áp suất, tốc độ bơm và chỉ số hoạt động
khác của bơm chữa cháy.
1.4 Nguyên lý làm việc :
Bơm chữa cháy hoạt động nhờ vào công suất từ động cơ xe thông qua hộp số truyền động
đến bơm thông qua các trục các-đăng. Khi bơm hoạt động, nó sẽ hút nước trong bồn chứa
lên, thơng qua các cụm vịi phun và phun nước ra ngồi. Khi đó, tùy theo sự điều khiển
mà vịi phun sẽ hướng tới các vị trí của đám lửa.
Nhờ có hoạt động liên tục, kịp thời của xe chữa cháy mà hậu quả các vụ hỏa hoạn được
giảm đi rất nhiều. Hy vọng thông qua bài viết này, các bạn sẽ hiểu hơn về xe cứu hỏa và
cấu tạo cũng như nguyên lý hoạt động của nó.
11
CHƯƠNG 2. CẤU TẠO XE CHỮA CHÁY
2.1 Cấu tạo chung và nguyên lí hoạt động :
2.1.1 Xe bơm
Xe chữa cháy Hino 6 khối :
Model: HHF – CC.60H
Xe cơ sở: Hino FG8JJ7A-A
Tiêu chuẩn khí thải: EURO 4
Bơm cứu hỏa: Darley KSP1000 – Mỹ.
Thân xe: Lắp ráp tại nhà máy sản xuất xe chữa cháy Hiệp Hị
Dung tích téc nước: 5.000 ( lít )
Dung tích téc hóa chất: 1.000 ( lít )
Cabin kép: 3 phía trước + 4 người phía sau
12
Cấu tạo chung và nguyên lý hoạt động
Cấu tạo xe chữa cháy gồm có :
a) Xe nền :
Giới thiệu dưới đây được thiết kế lắp đặt trên cơ sở Hino FG8JJ7A-A động cơ Diezzel,
đáp ứng tiêu chuẩn khí thải Euro 4. Thiết kế chắc chắn, độ bám đường cao khả năng
chống lật, đặc biệt khung sườn và các khoang chứa sử dụng vật liệu nhơm hợp kim, nhơm
định hình, nhẹ và vững chắc trong quá trình di chuyển.
13
b) Bồn nước: được làm từ vật liệu thép không rỉ INOX SUS 304 dung tích 5.000 lít,
được thiết kế và gia công tại nhà máy.
1. Ống nước từ bơm về bồn
2. Ống nước từ bơm lên lăng giá
3. Ống nước từ bồn ra bơm
4. Ống ra thước báo mức nước bồn
5. Gối sau bồn
6. Gối trước bồn
14
c) Téc hóa chất: 1.000 lít được làm bằng thép không rỉ INOX SUS316
15
d) Ngăn chưa đồ: Các thùng phụ để chứa vòi, lăng phun, bình chữa cháy xách
tay, búa rìu,...
Bảng bố trí thiết bị theo xe chữa cháy HINO 6 khối:
STT Thiết bị
Đơn vị
Số lượng
1
Vòi chữa cháy
m
200
2
Lăng chữa cháy đầu ra D19
Cái
2
hoặc D16
3
Lăng đa tác dụng
Cái
2
4
Lặng phun bọt chữa cháy
Cái
2
5
Bình bột chữa cháy ABC 8kg
Bình
1
6
Ezecter hút bọt
Cái
1
7
Ba chạc
Cái
2
8
Cờ lê ống hút nước
Cái
2
9
Cờ lê mở họng nước
Cái
4
10
Búa cao su
Cái
1
11
Thang chữa cháy ≥ 6m
Cái
1
12
Đầu nối hỗn hợp (51/66; 66/77;
Cái
Mỗi họng nước ra
16
51/77)
1 đầu nối phù hợp
13
Cầu bảo vệ vòi chữa cháy
Cái
2
14
Vá vịi chữa cháy
Cái
8
15
Kẹp vịi chữa cháy
Cái
1
16
Móc vịi chữa cháy
Cái
8
17
Rìu chữa cháy
Cái
1
18
Xẻng chữa cháy
Cái
2
19
Búa sắt
Cái
1
20
Kìm cắt cộng lực
Cái
1
21
Cuốc chim
Cái
1
22
Đèn pin cầm tay, sạc pin
Cái
2
23
Chăn chữa cháy
Cái
1
24
Ống hút nước chữa cháy
Cái
≥8
25
Giỏ lọc của ống hút nước
Cái
1
e) Lăng giá: Đường kính và chiều dài khác nhau của ống được lưu trữ trong suốt
bộ máy.
17
f) Đèn quay, còi hú, đèn pha:
Đèn chiếu sáng trên, giống như thanh đèn trên mái xe taxi, là để cảnh báo khoảng
cách xa. Đèn chiếu sáng cấp thấp hơn ở hai bên, chắn bùn và cản là để cảnh báo
gần.
Còi báo động điện tử sử dụng loa lớn để tạo ra âm thanh cảnh báo.
18
g) Bơm chữa cháy và ống:
- Bơm chữa cháy là một loại bơm chuyên dụng ly tâm hai cấp áp lực: áp
thấp và áp cao. Mồi hút nước bằng bơm chân không loại piston được liên
kết đồng bộ với nguồn bơm chính.
19
Bơm được vận hành bằng cơng śt trích từ đợng cơ xe thông qua hộp số và dẫn
động đến bơm bằng Cardant. Bơm chữa cháy của xe phải được kiểm định và cấp
giấy chứng nhận thử nghiệm.
20
- Các chức năng chính của bơm chữa cháy như:
+Hút nước lên bồn
+Hút nước và phun chữa cháy
+Hút nước trong bồn nhằm phun chữa cháy
+Hút bọt trong bồn để phun chữa cháy
+Hút bọt ngoài để phun chữa cháy
+Tang quấn ống cao áp.
+Ống hút nước.
+Các cuộn vòi, đầu nối và lăng phun.
Bơm nước chữa cháy KSP 750
Bơm chữa
Model
KSP 750
cháy
Xuất xứ
Nhập khẩu từ hãng Darley của Mỹ
Lưu lượng
Kích thước
Cánh bơm
Đạt 2.839 lít/phút tại áp suất 10.3bar
Đạt 1.987 lít/phút tại áp suất 13.8bar
Đạt 1.419 lít/phút tại áp suất 17.2bar
1. 18"L x 14"W x 22"H, 215 lbs. (98 kg)
Bằng hợp kim đồng, sử dụng công nghệ đúc
chân không, làm giảm các khuyết tật của sản
phẩm khi đúc.
Cánh bơm sau khi đúc được gia công tinh lần
cuối, đảm bảo độ chính xác cao, làm tăng hiệu
suất và tuổi thọ của bơm.
Cánh bơm được cân bằng động, giúp cho bơm
hoạt động êm hơn, làm giảm các lực va đập tác
21
dụng lên trục chính và các ổ bi.
Trục bơm
Bằng thép khơng gỉ, được gia cơng với độ chính
xác cao, có khả năng chống ăn mòn và mài
mòn.
Thân bơm
Bằng vật liệu thép đúc, giúp bơm luôn cứng
vững, ổn định trong quá trình làm việc, đạt độ
chính xác cao sau khi gia cơng.
Thiết bị
Các phớt và zoăng bao kín có kết cấu tinh tế và
Zoăng phớt được làm bằng vật liệu phi kim đặc biệt nên có
thể bù được các kích thước đã bị mòn của phớt,
do vậy kéo dài tuổi thọ của bơm và người sử
dụng không cần phải căn chỉnhphớt.
Kết cấu ln kín khít, giúp bơm đạt áp suất và
hiệu suất cao.
Truyền động Thơng qua bộ trích cơng suất từ động cơ của xe
nền với thiết kế hợp lý, giúp cho việc truyền
động được êm ái, đạt hiệu suất cao.
Vị trí lắp đặt phù hợp với các đường truyền lực
các đăng, giúp nâng cao hiệu quả tăng tốc của
bơm.
Van an tồn Trên bơm chính có lắp một hệ thống van an
tồn
Ống : thường được bố trí phía sau xe, dài khoản 200 – 400 mét.
22
h) Bình chữa cháy xách tay, bình trợ thở SCBN:
Bình chữa cháy xách tay: thường được trang bị phía sau xe, dùng để dập tắt những
dám lửa nhỏ,vừa.
Bình trợ thở SCBN: dùng để sơ cứu bệnh nhân trong trường hợp khẩn cấp.
Cấu tạo bên trong khoan Cabin :
Cabin được thiết kế hiện đại, có cửa rộng, tầm nhìn xung quanh tốt, ghế ngồi rộng
rãi có thể là nơi thay đồ cho các chiến sỹ, kiểu lật với cơ cấu thanh xoắn và các
thiết bị khóa an tồn. Cabin của xe được nâng hạ bằng hệ thống thủy lực, đảm bảo
an tồn và tiện ích cho q trình nâng hạ.
*Trang thiết bị lắp đặt trong cabin:
1/ Âm ly, loa phóng thanh cho hệ thống đèn cịi ưu tiên
2/ Cơng tắc điều khiển cho hệ thống chuyên dùng
3/ Các thiết bị theo xe cơ sở Hino
4/ Điều hòa nhiệt độ.
23
24