Gen dinh dưỡng (nutrigenomics) pptx
Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (142.05 KB, 2 trang )
Gen dinh dưỡng (nutrigenomics) là lĩnh vực nghiên
cứu mới trong di truyền, nghiên cứu sự tác động của
thực phẩm ăn vào trên hệ gen của con người.
Gen dinh dưỡng giúp tránh nhiều bệnh
Một số chất dinh dưỡng trong thực phẩm sẽ làm thay đổi trực tiếp hay gián tiếp
đến hoạt động của hệ gen trong cơ thể, từ đó dẫn đến tình trạng bệnh lý. Ở những
người có hệ gen khác nhau sẽ có phản ứng khác nhau với một số chất dinh dưỡng
trong thực phẩm. Lĩnh vực nghiên cứu này gần đây thu hút sự quan tâm và
đầu tư
của các nhà khoa học trên thế giới vì tiềm năng ứng dụng cao trong phòng và điều
trị một số bệnh mãn tính không lây, ung thư thông qua việc điều chỉnh nhỏ
nhưng đặc hiệu đối với từng người trong chế độ ăn.
Có thể lấy một ví dụ về gen dinh dưỡng liên quan đến thói quen uống cà phê. Nếu
trước đây có một số nghiên cứu nói rằng cà phê có lợi cho s
ức khỏe và có một số
nghiên cứu lại nói rằng uống nhiều cà phê gia tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim. Lời
khuyên chung cho việc uống cà phê từ trước đến nay là uống không quá ba ly mỗi
ngày. Nay việc nghiên cứu gen dinh dưỡng liên quan đến cà phê đã làm sáng tỏ
hiểu biết về cà phê liên quan đến nguy cơ tim mạch.
Trong cơ thể chúng ta nói cho dễ hiểu là có gen phụ trách các hoạt động chuyển
hóa chất caffein (một chất chính trong cà phê). Và gen của nhân loại chia làm hai
nhóm: một nhóm chuy
ển hóa chất caffein chậm, ngược lại một nhóm chuyển hóa
chất caffein nhanh.
Ở người thuộc nhóm chuyển hóa chất caffein nhanh thì chất caffein được đào thải
nhanh, không làm gia tăng nguy cơ tim mạch ngay cả khi dùng đến ba ly mỗi ngày.
Ở người thuộc nhóm chuyển hóa chất caffein chậm, chất này tích tụ trong người
lâu hơn và nếu uống thường xuyên đến hai ly cà phê mỗi ngày sẽ gia tăng nguy cơ
nhồi máu cơ tim. Như vậy lời khuyên uống không quá ba ly cà phê mỗi ngày và
nguy cơ tim mạch không áp dụng chung cho tất cả mọi người mà tùy vào hệ gen
của người đó.
Muốn biết mình thuộc nhóm người chuyển hóa chất caffein nhanh (được uống cà
phê thoải mái) hoặc nhóm người chuyển hóa caffein chậm (chỉ nên uống một ly
mỗi ngày) chỉ có cách thử gen liên quan đến chuyển hóa chất caffein.
Việc thử nghiệm gen liên quan đến dinh dưỡng đã đạt được mức độ thử nghiệm đại
trà thương m
ại. Trên thế giới đã có thể thử nghiệm các gen liên quan đến dinh
dưỡng gồm gen kiểm soát khẩu vị, từ đó kiểm soát lượng thực phẩm tiêu thụ.
Chẳng hạn, gen liên quan gián tiếp đến nguy cơ suy dinh dưỡng hay béo phì; gen
liên quan đến chuyển hóa caffein như đã bàn ở trên; gen chuyển hóa folat và các
vitamin nhóm B cũng có liên quan đến nguy cơ tim mạch và nhiều vấn đề sức khỏe
khác; gen chuyển hóa vitamin D liên quan đến nguy cơ loãng xương; đặc biệt là
gen đ
o lường nguy cơ viêm mãn tính - cơ chế chính trong các bệnh mãn tính không
lây như đái tháo đường và béo phì
Thử các gen này tương đối đơn giản, đối tượng sẽ được lấy tế bào niêm mạc miệng
và phết vào giấy thử, gửi phòng xét nghiệm để thử chứ không cần lấy mẫu máu.
ThS.BS TRẦN QUỐC CƯỜNG
