Mối quan hệ giữa lạm phát và tăng trưởng kinh tế
Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (267.65 KB, 5 trang )
Lạm phát và tăng trưởng kinh tế ở Việt Nam năm 2021:
Mối quan hệ giữa lạm phát và tăng trưởng kinh tế là mối quan hệ dài hạn; nếu không có
bất kỳ cú sốc nào thì lạm phát vẫn tác động tới tăng trưởng kinh tế một mức trung bình
khoảng 10%. Ngưỡng lạm phát cho nền kinh tế Việt Nam hợp lý là 3,5%/năm.
Đối với kinh tế Việt Nam, lạm phát được kiểm soát ở mức thấp. Tốc độ tăng chỉ số giá
tiêu dùng (CPI) bình quân năm 2021 ở mức 1,84% so với năm 2020, đây là mức tăng
thấp nhất kể từ năm 2016 đến nay. Mặt bằng giá tiêu dùng trên thị trường năm 2021 sau
khi giảm trong tháng đầu năm (tháng 01/2021) đã biến động theo xu hướng tăng dần qua
các tháng, nhưng không tăng đột biến. Giá các nhóm hàng hóa tăng, giảm đan xen do ảnh
hưởng bởi giá thế giới, bởi nhu cầu tiêu dùng trong nước và chính sách hỗ trợ của Chính
phủ.
Tính chung 5 tháng đầu năm 2021, chỉ số sản xuất công nghiệp – chỉ số quan trọng phản
ánh tăng trưởng, tăng 9,9% so với cùng kỳ năm trước, trong đó ngành chế biến chế tạo
tăng 12,6% trong khi cùng kỳ năm trước chỉ tăng 3,2%. Tương tự như vậy, tổng mức bán
lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ - chỉ số quan trọng phản ánh sức cầu trong nền kinh tế,
tăng 7,6% so với cùng kỳ năm trước (nếu loại trừ yếu tố giá, tăng 6,27%), còn cùng kỳ
năm trước tăng 6,56%.
Tác động của giá hàng hóa thế giới:
Năm 2021, biến động giá nguyên, nhiên vật liệu thế giới đã tác động tới lạm phát của
Việt Nam. Kinh tế nước ta có độ mở lớn và phụ thuộc nhiều vào nguyên, nhiên vật liệu
nhập khẩu, với tỷ lệ chi phí nguyên, nhiên vật liệu nhập khẩu trong tổng chi phí nguyên,
nhiên vật liệu của toàn nền kinh tế là 37%. Do đó, khi giá nguyên, nhiên vật liệu thế giới,
như: xăng dầu, sắt thép… tăng, cùng với giá cước vận tải, chi phí losigtics tăng cao, sẽ
tác động đến lạm phát của Việt Nam. Cụ thể trong năm 2021, cùng với xu thế biến động
giá xăng dầu thế giới, giá xăng dầu trong nước đã được điều chỉnh hơn 20 đợt, khiến giá
xăng dầu bình quân năm 2021 tăng khoảng 30% so với năm trước. Tương tự, giá gas
cũng tăng tới 25%, tác động làm tăng chỉ số CPI của nền kinh tế.
Theo WB, từ đầu năm đến hết tháng 4/2021, giá năng lượng (dầu thơ và than đá) tồn cầu
tăng 30% so với đầu năm, giá hàng hóa khác (phi năng lượng) tăng 16%, trong đó giá
lương thực tăng 16%, giá phân bón tăng 24% và giá kim loại, khống chất tăng 25%...
Với tư cách là một nước nhập khẩu khá nhiều, việc tăng giá những mặt hàng này (trừ
lương thực) có tác động khá nhiều lên mặt bằng giá cả nói riêng và lạm phát nói chung
trong ngắn hạn. Chỉ số CPI tháng 4 dù giảm nhẹ (0,04%) so với tháng 3, nhưng đã tăng
1,27% so với đầu năm và tăng 2,7% so với tháng 4/2020. Lý do chính của chỉ số CPI này
chưa tăng mạnh trong 4 tháng đầu năm, theo chúng tơi, chủ yếu cịn do sức cầu còn yếu
(dù tăng 10% nhưng cơ bản là do so với mức tăng trưởng âm -2,8% của 4 tháng đầu năm
2020).
Tuy nhiên, sự biến động giá cả ở một số mặt hàng đã góp phần làm giảm lạm phát trong
năm. Một trong những nhóm hàng góp phần giảm chỉ số giá tiêu dùng là thịt lợn, chiếm
tỷ trọng lớn trong cơ cấu tiêu dùng. Các sản phẩm từ thịt lợn đã bị ảnh hưởng mạnh bởi
dịch Covid-19 gần đây. Giá heo giảm mạnh từ cuối tháng 4, tháng 5, tháng 7, đặc biệt là
tháng 10 năm 2021, cũng là thời kỳ dịch bệnh Covid-19 bùng phát trở lại, diễn biến phức
tạp trên cả nước khiến nhu cầu tiêu dùng của người dân giảm mạnh. thịt lợn, đặc biệt là ở
một khu vực mà xã hội được thực thi. Bên cạnh đó, dịng hàng bị tắc nghẽn, nguồn cung
thịt lợn dồi dào dẫn đến lượng lợn quá tuổi tồn đọng chưa xuất chuồng khiến giá thịt lợn
hơi giảm mạnh. Mặc dù giá thịt lợn hơi có xu hướng tăng nhẹ và ổn định trong tháng cuối
năm nay nhưng tính chung cả năm 2021, giá thịt lợn vẫn giảm gần 10% so với năm trước.
Sự bùng phát Covid-19 cũng đã gây ra một thiệt hại nặng nề cho các ngành dịch vụ văn
hóa, giải trí, du lịch và vận tải. Hoạt động gần như bị hạn chế, hoặc gần như ngừng hoàn
toàn, nhu cầu của người dân giảm mạnh dẫn đến chỉ số giá tiêu dùng đối với các nhóm
dịch vụ này cũng giảm theo. Đặc biệt trong năm 2021, chính phủ đã có nhiều biện pháp
hỗ trợ cho người dân khó khăn về dịch bệnh như hóa đơn tiền điện, giá nước sinh hoạt,
giảm học phí ... đã kìm hãm đà tăng giá tiêu dùng. Chỉ số sử dụng theo nhóm nhà ở và
nhóm dịch vụ giáo dục.
=> Lạm phát tăng cao tác động trực tiếp tới túi tiền của người dân, họ phải bỏ nhiều tiền
hơn để mua hàng hóa. Hơn nữa, lạm phát tăng cao cũng tác động trực tiếp tới lĩnh vực
sản xuất, làm giảm giá trị gia tăng của sản xuất, giảm thu nhập lao động, khiến GDP
chung của nền kinh tế sụt giảm.
Lạm phát và chính sách tiền tệ:
Theo thơng tin từ các nguồn báo chí cơng khai, lãi suất bình quân kỳ hạn qua đêm tăng
mạnh nhất lên mức 1,38%, tăng 0,17 điểm %. Lãi suất bình quân các kỳ hạn 1 tuần, 2
tuần và 1 tháng lần lượt là 1,48%/năm, 1,54% và 1,56%/năm.
Kỳ hạn có doanh số giao dịch lớn nhất và chủ yếu trên liên ngân hàng là cho vay qua đêm
đã vượt khỏi vùng dao động quanh 1,2% lâu nay. Đây cũng là mức cao nhất trong năm
nay và gấp hơn hai lần mức lãi suất hồi đầu năm. Mặt bằng lãi suất liên ngân hàng của
các kỳ hạn khác đều đã cao hơn mức trung bình của năm 2020.
Trên thị trường huy động vốn dân cư, lãi suất huy động kỳ hạn 12-13 tháng có xu hướng
tăng từ 0,15% đến 0,3% tùy từng ngân hàng. Tại các ngân hàng thương mại nhà nước, tỷ
lệ này dao động trong khoảng 5,5% -6,0%, trong khi tại các ngân hàng thương mại khác,
tỷ lệ này dao động từ 6,2% đến 8,2%, tùy thuộc vào quy mô chương trình của ngân hàng.
Mức độ quan sát trung bình khoảng 6,5% - 7,0% là phổ biến.
=> Xét về yếu tố lạm phát do tiền tệ, lạm phát cơ bản tháng 4/2021 tăng nhẹ 0,07% so
với tháng trước và chỉ tăng 0,95% so với cùng kỳ năm trước. Tính chung cả 4 tháng, lạm
phát cơ bản bình quân chỉ tăng 0,74% so với cùng kỳ năm 2020. Như vậy, ta thấy rõ là
lạm phát do yếu tố giá cả là chủ yếu, còn do yếu tố tiền tệ là khá khiêm tốn, ít nhất là tính
đến thời điểm hiện nay.
