ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH AN GIANG
TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ AN GIANG

GIÁO TRÌNH

MƠ ĐUN: LẮP ĐẶT MẠNG
ĐIỆN SINH HOẠT
NGHỀ KỸ THUẬT XÂY DỰNG
TRÌNH ĐỘ CAO ĐẲNG
(Ban hành theo Quyết định số: 630 /QĐ-CĐN, ngày 05 tháng 04 năm 2022
của Hiệu trưởng trường Cao đẳng nghề An Giang)

An Giang, Năm 2022
1


LỜI NĨI ĐẦU
Giáo trình Lắp đặt mạng điện sinh hoạt này được biên soạn theo chương trình
khung đào tạo mơ đun nghề tự chọn chuyên ngành Kỹ thuật xây dựng ở bậc cao
đẳng của Bộ Lao động thương binh và Xã hội. Tài liệu này là loại giáo trình nội bộ
dùng trong nhà trường với mục đích làm tài liệu giảng dạy cho giáo viên và học
sinh, sinh viên nên các nguồn thơng tin có thể được tham khảo. Giáo trình trình
bày những vấn đề cốt lõi nhất của mơ đun kỹ thuật lắp đặt điện. Các bài học được
trình bày ngắn gọn, có nhiều ví dụ và hình ảnh minh hoạ. Giáo trình gồm có 6 bài:
BÀI 1 – LẮP ĐẶT DÂY DẪN ĐI TRONG ỐNG NHỰA NỔI
BÀI 2 – LẮP ĐẶT DÂY DẪN ĐI TRONG TƯỜNG
BÀI 3 – LẮP ĐÈN TRÒN
BÀI 4 – LẮP ĐÈN HUỲNH QUANG
BÀI 5 – LẮP QUẠT TRẦN
BÀI 6 – LẮP BƠM NƯỚC

Cuối mỗi chương đều có câu hỏi ơn tập và bài tập để sinh viên luyện tập.
Chúng tôi mong rằng các sinh viên tự tìm hiểu trước mỗi vấn đề và kết hợp
với bài giảng trên lớp của giáo viên để việc học mơn này đạt hiệu quả.
Trong q trình giảng dạy và biên soạn giáo trình này, chúng tơi đã nhận
được sự động viên của quý thầy, cô trong Ban Giám Hiệu nhà trường cũng như
những ý kiến của các đồng nghiệp trong khoa Điện. Chúng tôi xin chân thành cảm
ơn và hy vọng rằng giáo trình này sẽ giúp cho việc dạy và học mô đun Lắp đặt
mạng điện sinh hoat của trường chúng ta ngày càng tốt hơn.
Mặc dù đã rất nỗ lực, song chắc khơng thể khơng có thiếu sót. Do dó chúng
tơi rất mong nhận được những góp ý sửa đổi bổ sung thêm để giáo trình ngày
càng hoàn.
An Giang, ngày 05 tháng 04 năm 2022.
Chủ biên

TRẦN ĐỨC ANH
2


MỤC LỤC
ĐỀ MỤC
Chương trình mơ đun

Trang
3

BÀI 1 – LẮP ĐẶT DÂY DẪN ĐI TRONG ỐNG NHỰA NỔI
I. CÁC NGUYÊN TẮC AN TOÀN ĐIỆN ................................................................... 8
II. LẮP ĐẶT DÂY DẪN TRONG ỐNG NHỰA NỔI ................................................. 9
BÀI 2 – LẮP ĐẶT DÂY DẪN ĐI TRONG TƯỜNG
I. KÝ HIỆU THIẾT BỊ TRÊN BẢN VẼ


17

II. TỔNG HỢP MỘT SỐ MẠCH ĐIỆN DÙNG TRONG CÔNG NGHIỆP ............. 25
III. LỰA CHỌN KHẢ NĂNG LẮP ĐẶT HỆ THỐNG ĐIỆN .................................. 28
BÀI 3 – LẮP ĐÈN TRÒN
I. CẤU TẠO NGUYÊN LÝ LÀM VIỆC .................................................................... 33
II. LẮP ĐẶT ................................................................................................................ 34
III. SỮA CHƯA HƯ HỎNG ....................................................................................... 35
BÀI 4 – LẮP ĐÈN HUỲNH QUANG
I. NGUYÊN LÝ ........................................................................................................... 39
II. LẮP ĐẶT ................................................................................................................ 41
BÀI 5 – LẮP QUẠT TRẦN
I. QUI TRÌNH THÁO LẮP QUẠT ............................................................................. 42
II. TRÌNH TỰ THỰC HIỆN LẮP ĐẶT .................................................................... 42
III. SỮ CHỮA HƯ HỎNG........................................................................................... 42
BÀI 6 – LẮP BƠM NƯỚC
I. LẮP ĐẶT - VẬN HÀNH MÁY BƠM ..................................................................... 43
II. NHỮNG HƯ HỎNG, NGUYÊN NHÂN VÀ CÁCH SỮA CHỮA ....................... 45

3


CHƯƠNG TRÌNH MƠ ĐUN
Tên mơ đun: LẮP ĐẶT MẠNG ĐIỆN SINH HOẠT
Mã mô đun: MĐ34
Thời gian thực hiện mô đun: 40 giờ (Lý thuyết: 8 giờ; Thực hành, thí
nghiệm, thảo luận, bài tập: 28 giờ; Kiểm tra: 4 giờ)
I. VỊ TRÍ TÍNH CHẤT MƠ ĐUN :
- Vị trí mơ đun: Được bố trí học sau khi học xong các mơn học chung

và mơ đun nghề bắt buộc.
- Tính chất mơ đun: Là mơ đun nghề tự chọn có nội dung, kiến thức, kỹ
năng đáp ứng yêu cầu của sự thay đổi công nghệ hoặc đặc thù về sử dụng
lao động của ngành, vùng, miền.
II. MỤC TIÊU CỦA MÔ ĐUN:
* Về kiến thức:
- Mô tả được chất lượng các loại vật liệu và thiết bị sử dụng trong lắp
đặt mạng điện sinh hoạt.
- Nêu được các yêu cầu kỹ thuật lắp đặt mạng điện sinh hoạt.
- Giải thích được các sự cố về điện trong mạng điện sinh hoạt.
- Phát hiện được các hư hỏng trong mạng điện sinh hoạt.
- Trình bày được các bước trong lắp đặt mạng điện sinh hoạt.
* Về kỹ năng:
- Đọc được bản vẽ mặt bằng bố trí thiết bị điện.
- Sử dụng được các dụng cụ đo, lắp các thiết bị điện.
- Lắp đặt được mạng điện sinh hoạt đạt yêu cầu kỹ thuật.
- Đánh giá được chất lượng các loại vật liệu và thiết bị sử dụng trong
lắp đặt.
- Sử dụng được các dụng cụ thi cơng an tồn, đúng kỹ thuật.
* Về Năng lực, tự chủ và trách nhiệm:
- Cẩn thận , chính xác, trong q trình thực hiện cơng việc.
- Hợp tác tốt theo nhóm, tổ để thực hiện cơng việc.
- Tn thủ các quy định về nội quy an toàn về điện.
III. NỘI DUNG MÔ ĐUN:
1. Nội dung tổng quát và phân phối thời gian:

4


Số

TT

Tên các bài trong mô đun

1 Lắp đặt dây dẫn đi trong ống nhựa
nổi
2 Lắp đặt dây dẫn đi ngầm trong tường
3 Lắp đèn tròn
4 Lắp đèn huỳnh quang
5 Lắp quạt trần
6 Lắp bơm nước
7 Ôn tập
Tỏng cộng

Thời gian (giờ)
Tổng
số
10

Lý
thuyết
2

Thực hành, thí nghiệm, thảo luận, bài
tập
8

Kiểm
tra


10
2
7
4
5
2
40

1
1
1
2
1

7
1
6
2
2
2
28

2

8

2
4

2. Nội dung chi tiết:

Bài 1 : Lắp đặt dây dẫn đi trong ống nhựa nổi
Thời gian: 10giờ
Mục tiêu của bài:
* Kiến thức:
- Đọc được bản vẽ sơ đồ mạng điện sinh hoạt.
- Nêu được các yêu cầu kỹ thuật lắp đặt dây dẫn đi trong ống nhựa nổi
- Trình bày được các bước trong lắp đặt dây dẫn đi trong ống nhựa
nổi
* Kỹ năng:
- Xác định được vị trí đặt dây và thết bị.
- Lắp đặt được dây dẫn đi trong ống nhựa nổi đúng yêu cầu kỹ thuật
- Sử dụng được đồng hồ đo điện và máy khoan bê tông dùng trong
thi công
* Năng lực, tự chủ và trách nhiệm:
- Cẩn thận , chính xác
- Tổ chức được tổ, nhóm lắp đặt đường dây đảm bảo an toàn.
1. Yêu cầu kỹ thuật.
2. Đọc bản vẽ sơ đồ đi dây.
3. Đánh dấu vị trí đặt dây và thiết bị.
4. Cố định ống nhựa lên vị trí đã xác định.
5. Đặt dây và lắp nắp ống.
6. Kiểm tra và vận hành thử.

5


Bài 2: Lắp đặt dây dẫn đi ngầm trong tường Thời gian: 10giờ
Mục tiêu của bài
* Kiến thức:
- Xác định được vị trí đặt dây và thiết bị.

- Nêu được các yêu cầu kỹ thuật lắp đặt dây dẫn đi ngầm trong tường.
- Trình bày được các bước trong lắp đặt dây dẫn đi ngầm trong
tường.
* Kỹ năng:
- Sử dụng được các dụng cụ đồng hồ đo điện và máy khoan bê tông
dùng trong thi công
- Kiểm tra được chất lượng các loại vật liệu và thiết bị sử dụng trong lắp
đặt mạng điện sinh hoạt
- Lắp đặt được dây dẫn đi ngầm trong tường đảm bảo các yêu cầu kỹ
thuật.
* Năng lực, tự chủ và trách nhiệm:
- Cẩn thận , chính xác.
- Tn thủ các quy định an tồn về điện, an toàn khi sử dụng máy cắt.
- Hợp tác tốt với nhóm, tổ để thực hiện cơng việc.
1. Yêu cầu kỹ thuật.
2. Đọc bản vẽ sơ đồ đi dây.
3. Chuẩn bị thiết bị, dụng cụ.
4. Đánh dấu vị trí đặt dây và thiết bị.
5. Xẻ rãnh trên tường.
6. Chơn dây vào rãnh.
7. An tồn lao động.
Bài 3 : Lắp đèn tròn
Thời gian: 2 giờ
Mục tiêu của bài
* Kiến thức:
- Đọc được bản vẽ sơ đồ mạng điện sinh hoạt.
- Trình bày được trình tự đặt.
* Kỹ năng:
- Xác định được vị trí lắp đèn trịn.
- Kiểm tra được chất lượng các loại vật liệu và thiết bị sử dụng trong lắp

đèn tròn.
- Lắp đèn tròn đạt yêu cầu kỹ thuật.
6


* Năng lực, tự chủ và trách nhiệm:
- Cẩn thận , chính xác.
- Tn thủ các quy định an tồn về điện.
1. Yêu cầu kỹ thuật.
2. Xác định vị trí lắp đèn trịn.
3. Lắp đui đèn.
4. Lắp bóng đèn.
5. Kiểm tra sản phẩm.
Bài 4 : Lắp đèn huỳnh quang
Thời gian: 7giờ
Mục tiêu của bài
* Kiến thức:
- Đọc được bản vẽ sơ đồ mạng điện sinh hoạt.
- Trình bày được trình tự lắp đặt.
* Kỹ năng:
- Xác định được vị trí lắp đèn huỳnh quang.
- Phát hiện được các hư hỏng của đèn trước khi lắp đặt.
- Chọn được đèn đúng yêu cầu.
- Lắp được đèn huỳnh quang đúng yêu cầu kỹ thuật
- Sử dụng thành thạo đồng hồ đo điện và máy khoan bê tông dùng trong
thi công
* Năng lực, tự chủ và trách nhiệm:
- Cẩn thận , chính xác.
- Tuân thủ các quy định an toàn về điện.
1. Xác định vị trí lắp đèn huỳnh quang.

2. Lắp đui đèn ,tắc te.
3. Cố định máng đèn vào vị trí đã xác định.
4. Lắp bóng đèn.
5. Kiểm tra sản phẩm.
Bài 5: Lắp quạt trần
Thời gian: 4 giờ
Mục tiêu của bài
* Kiến thức:
- Xác định được vị trí lắp quạt trần.
- Trình bày được trình tự lắp đặt.
- Phát hiện được các hư hỏng của quạt trước khi lắp đặt

7


* Kỹ năng:
- Đọc được bản vẽ sơ đồ mạng điện sinh hoạt
- Chọn được quạt trần đúng yêu cầu
- Sử dụng thành thạo đồng hồ đo điện và máy khoan bê tông dùng trong
thi công
* Năng lực, tự chủ và trách nhiệm:
- Cẩn thận , chính xác
- Tuân thủ các quy định an toàn về điện.
- Hợp tác tốt với người khác để thực hiện công việc
1. Yêu cầu kỹ thuật.
2. Xác định vị trí lắp quạt trần.
3. Lắp các chi tiết của quạt trần.
4.Treo quạt vào vị trí đã xác định.
5. Đấu dây vào quạt.
6. Kiểm tra và hoàn thiện sản phẩm.

Bài 6: Lắp bơm nước
Thời gian: 5giờ
Mục tiêu của bài
* Kiến thức:
- Phân biệt đúng chủng loại theo mã, ký hiệu trên thiết bị.
- Trình bày được trình tự lắp đặt.
*Kỹ năng:
- Đọc được bản vẽ sơ đồ mạng điện sinh hoạt
- Xác định được vị trí lắp máy bơm nước.
- Lắp được máy bơm nước đúng vị trí đảm bảo yêu cầu kỹ thuật.
- Sử dụng thành thạo đồng hồ đo điện và máy khoan bê tông dùng trong
thi công.
* Năng lực, tự chủ và trách nhiệm:
- Cẩn thận , chính xác
- Tuân thủ các quy định an tồn về điện.
1. Xác định vị trí lắp máy bơm nớc.
2. Bắt chặt đế máy bơm vào vị trí đã xác định.
3. Đấu dây máy bơm nước.
4. Kiểm tra, vận hành thử.

8


IV. ĐIỀU KIỆN THỰC HIỆN MÔ ĐUN:
1. Vật liệu:
- Vở ghi chép.
- Nguyên vật liệu dùng để lắp đặt mạng điện sinh hoạt: ống nhựa các loại ;
Dây điện các loại; Băng cách điện .
2. Dụng cụ và trang thiết bị:
- Bộ dụng cụ nghề điện : Kìm các loại, tuốc nơ vít các loại.

- Khoan bê tơng.
- Máy cắt gạch.
- Búa, đục.
- Cưa sắt.
- Thước đo mét.
- Thang .
- Dây an toàn.
- Mỏ hàn điện.
3. Các nguồn lực khác:
- Phòng học lý thuyết.
- Phòng học thực hành.
- Xưởng thực hành.
V. PHƯƠNG PHÁP VÀ NỘI DUNG ĐÁNH GIÁ:
1. Phương pháp đánh giá:
- Đánh giá thông qua kết quả bài kiểm tra viết, bài kiểm tra thực hành
trong quá trình học và kết thúc mô đun.
2. Nội dung đánh giá:
- Về kiến thức: Được đánh giá qua kết quả bài kiểm tra viết, yêu cầu
đạt các mục đích sau:
+ Đọc và hiểu được bản vẽ sơ đồ mạng điện sinh hoạt.
+ Trình bày được các bước cơng việc trong lắp đặt mạng điện sinh
hoạt.
+ Trình bày được sự làm việc của một số thiết bị dùng trong lắp đặt
mạng điện sinh hoạt.
- Về kỹ năng: Được đánh giá thông qua bài thực hành tổng hợp tổ
chức theo nhóm , yêu cầu lắp hoàn chỉnh mạng điện sinh hoạt cho một hộ
gia đình theo bản vẽ sơ đồ mạng điện sinh hoạt.

9



- Về Năng lực, tự chủ và trách nhiệm: Được đánh giá trong quá trình
học tập kết hợp với kết quả của kiến thức và kỹ năng để đánh giá sự rèn
luyện phấn đấu của mỗi học sinh.
VI . HƯỚNG DẪN THỰC HIỆN MƠ ĐUN:
1. Phạm vi áp dụng mơ đun : Chương trình mơ đun được áp dụng
giảng dạy cho hệ Trung cấp nghề, Cao đẳng nghề Kỹ thuật xây dựng.
2. Hướng dẫn thực hiện mô đun:
- Phần lý thuyết tổ chức tại phòng học lý thuyết
- Phần thực hành: Hướng dẫn ban đầu thực hiện ở phòng học thực
hành ở xưởng thực tập; Hướng dẫn thường xuyên và kết thúc thực hiện ở
xưởng thực tập
- Phương pháp giảng dậy:
+ Phần lý thuyết : Dùng phương pháp thuyết trình, giảng giải, trực
quan
+ Phần thực hành: Dùng phương pháp giảng giải, thao tác mẫu
3. Trọng tâm của mô đun :
- Kỹ thuật lắp đặt mạng điện sinh hoạt.
- Sản phẩm sau khi lắp đặt phải đảm bảo đẹp, hoạt động tốt
4. Tài liệu tham khảo:
- Giáo trình kỹ thuật điện tập 1, tập 2 - Tác giả Nguyễn Oánh - Nhà
xuất bản Xây dựng năm 2000.
- Thiết kế lắp đặt điện nhà - Nhà xuất bản Đà nẵng.
- Giáo trình điện dân dụng - Nhà xuất bản khoa học kỹ thuật năm
2004.

10


BÀI 1

LẮP ĐẶT DÂY DẪN ĐI TRONG ỐNG NHỰA NỔI
A. Mục tiêu:
* Kiến thức:
- Đọc được bản vẽ sơ đồ mạng điện sinh hoạt.
- Nêu được các yêu cầu kỹ thuật lắp đặt dây dẫn đi trong ống nhựa nổi
- Trình bày được các bước trong lắp đặt dây dẫn đi trong ống nhựa nổi
* Kỹ năng:
- Xác định được vị trí đặt dây và thết bị.
- Lắp đặt được dây dẫn đi trong ống nhựa nổi đúng yêu cầu kỹ thuật
- Sử dụng được đồng hồ đo điện và máy khoan bê tông dùng trong thi công
* Thái độ:
- Cẩn thận , chính xác
- Tổ chức được tổ, nhóm lắp đặt đường dây đảm bảo an toàn.
1. Yêu cầu kỹ thuật.
2. Đọc bản vẽ sơ đồ đi dây.
3. Đánh dấu vị trí đặt dây và thiết bị.
4. Cố định ống nhựa lên vị trí đã xác định.
5. Đặt dây và lắp nắp ống.
6. Kiểm tra và vận hành thử.

B. Nội dung:
I. CÁC NGUYÊN TẮC AN TOÀN ĐIỆN
Khi học xưởng và tham gia công tác lắp đặt, sửa chữa điện phải chấp hành nghiêm túc
các nguyên tắc an toàn điện để tránh xảy ra các tai nạn điện đáng tiếc cho bản thân.
Thực hiện theo các nguyên tắc sau:
- Khi làm việc với các thiết bị trong mạch điện, cần cắt nguồn điện, nếu cắt bằng công
tắc hay rút nắp cầu chì, thì phải thử lại bằng bút thử điện, để xem dây pha (dây lửa) còn
hiện diện trong mạch không.
- Khi thao tác với các phần mang điện, phải cách điện tốt với đất (như mang dép nhựa,
đứng trên ghế gỗ hoặc nhựa khô ráo, thao tác bằng dụng cụ cách điện) Khi đó, khơng

được chạm người vào tường, hay chạm vào người khác đứng trên đất mà không cách điện
với đất.
- Khi di chuyển các thiết bị mang điện đang làm việc, các dây dẫn bọc đang có điện,
cần cắt nguồn điện.
- Với các thiết bị mới đưa vào sử dụng, hoặc để lâu mới dùng lại, không được sờ vào
vỏ kim loại của thiết bị khi thiết bị đang làm việc, mà phải dùng bút thử điện kiểm tra xem
điện có rị ra vỏ kim loại khơng.
- Phải thường xuyên kiểm tra dây nối đất, dây nối trung tính , nhất là vào đầu và cuối
mùa mưa.
Học sinh quan sát các dụng cụ và thiết bị an toàn điện : Bút thử điện, bộ găng tay cách
điện, ủng cao su cách điện, thảm cao su cách điện, sào cách điện…

11


II. LẮP ĐẶT DÂY DẪN TRONG ỐNG NHỰA
1. Đi dây trong ống trịn mềm
Trình tự lắp đặt mạch điện với ống tròn mềm gồm các bước như sau:
Bước 1: Xác định vị trí đặt ống

- Xác định chính xác vị trí các thiết bị: cơng tắc, ổ cắm, đèn.
- Xác định đường đi của dây dẫn.
- Chọn kích thước ống cần đi.
Bước 2: Đặc dây dẫn vào ống

- Xác định vị trí chính xác số lượng dây dẫn cần dùng trong ống.
- Đặt tất cả số lượng dây dẫn đó vào trong ống.
- Khi cần rẽ nhánh, trước khi luồn ống tiếp theo cần luồn vòng giữ co.

12



- Đặt ống lên vị trí mặt bằng đã đánh dấu và đặt luôn co vào chỗ nối ống.
- Dùng đinh đóng vào vịng ốp để giữ ống.
Bước 3: Kiểm tra lại mạch điện có ngắn mạch hay khơng
2 Đi dây trong ống trịn cứng
Trình tự lắp đặt mạch điện với ống tròn cứng gồm các bước như sau:
Bước 1: Xác định vị trí đặt ống

- Xác định chính xác vị trí các thiết bị: cơng tắc, ổ cắm, đèn.
- Xác định đường đi của dây dẫn.
- Chọn kích thước ống cần đi
Bước 2: Đặt dây dẫn vào ống

- Xác định vị trí chính xác số lượng dây dẫn cần dùng trong ống.
- Đặt tất cả số lượng dây dẫn đó vào trong ống.
13


- Khi cần rẽ nhánh, trước khi luồn ống tiếp theo cần luồn vịng giữ co (Nếu
khơng có co ta dùng lò xo uốn ống để bẻ).

- Đặt ống lên vị trí mặt bằng đã đánh dấu và đặt ln co vào chỗ nối ống.
- Dùng đinh đóng vào vịng ốp để giữ ống hoặc dùng kẹp đở để giữ ống

Bước 3: Kiểm tra lại mạch điện có ngắn mạch hay không

14



ĐI DÂY TRONG ỐNG VNG
Trình tự lắp đặt mạch điện với ống nẹp vuông gồm các bước sau:
Bước 1: Xác định vị trí đặt nẹp

- Xác định chính xác vị trí các thiết bị: cơng tắc, ổ cắm, đèn.
- Xác định đường đi của dây dẫn.
- Chọn kích thước nẹp cần đi.

- Tháo nắp nẹp và đặt thân nẹp vào vị trí đánh dấu.
- Dùng đinh thép để giữ cố định nẹp trên tường đối với tường mới xây, còn đối
tường củ đường dây điện được cải tạo lại thì dùng khoan để đóng tắc kê.

- Khi rẽ nhánh T thì dùng kéo cắt một bên cạnh của thân nẹp.

15


- Khi cần rẽ nhánh L cần dùng kéo cắt 2 đầu nẹp thẳng đứng và nằm ngang.

- Khi đi nẹp ở hai mặt phẳng khác nhau cần dùng kéo cắt 2 đầu nẹp ở mặt phẳng thứ
1 45 và mặt phẳng thứ 2 450, khi đó 2 đầu nẹp ráp lại sẽ là 900.
Bước 2: Đặt dây dẫn vào nẹp
- Xác định chính xác số lượng dây dẫn cần dùng trong nẹp.
- Đặt tất cả số lượng dây dẫn đó vào nẹp cùng 1 lúc.
Bước 3: Kiểm tra lại mạch điện có ngắn mạch hay khơng.
0

16



BÀI 2:
LẮP ĐẶT DÂY DẪN ĐI TRONG TƯỜNG
A. MỤC TIÊU:
- Xác định được vị trí đặt dây và thiết bị.
- Nêu được các yêu cầu kỹ thuật lắp đặt dây dẫn đi ngầm trong tường.
- Trình bày được các bước trong lắp đặt dây dẫn đi ngầm trong tường.
- Sử dụng được các dụng cụ đồng hồ đo điện và máy khoan bê tông dùng trong
thi công
- Kiểm tra được chất lượng các loại vật liệu và thiết bị sử dụng trong lắp đặt
mạng điện sinh hoạt
- Lắp đặt được dây dẫn đi ngầm trong tường đảm bảo các yêu cầu kỹ thuật.
- Cẩn thận , chính xác.
- Tuân thủ các quy định an toàn về điện, an toàn khi sử dụng máy cắt.
- Hợp tác tốt với nhóm, tổ để thực hiện cơng việc.
B. THỰC HÀNH
Trình tự thực hiện theo các qui trình sau:
Bước 1: Đảm bảo an tồn lao động
Bước 2: Phải nắm vững các yêu cầu kỹ thuật
Bước 3: Đọc bản vẽ sơ đồ đi dây
Bước 4: Chuẩn bị thiết bị, dụng cụ
Bước 5: Xẻ rãnh trên tường ( theo bản vẽ )
Bước 6: Chôn dây vào rãnh
Yêu cầu kĩ thuật của quy trình lắp đặt dây dẫn:
- Đường dây song song với vật kiến trúc và cách mặt đất từ 2,5m trở nên.
- Tổng tiết diện của dây dẫn trong ống không vượt quá 40% tiết diện ống.
- Bảng điện cách mặt đất từ 1,3m – 1,5m.
- Khi dây đổi hướng hoặc phân nhánh phải tăng thêm kẹp ống.Không luồn dây
khác cấp điện áp vào chung 1 ống. Dây dẫn đi xuyên qua tường phải luồn qua ống
sứ, hai đầu nhơ ra ngồi khỏi tường 10mm.


17


I. Ký hiệu thiết bị điện trên bảng vẽ

18


19


20


Các loại sơ đồ và ví dụ trong điện cơng nghiệp
Nội dung phía trên cho ta thấy được các ký hiệu của mạch điện dùng trong các
bản vẽ, phần dưới đây là một số bản vẽ ví dụ trong hệ thống điện nhà dân dụng.
Bản vẽ điện hay còn gọi là sơ đồ điện thường có 3 loại: Sơ đồ nguyên lý, Sơ đồ
mặt bằng – Sơ đồ lắp đặt, và Sơ đồ đơn tuyến.
Sơ đồ nguyên lý
+ Là sơ đồ thể hiện mối quan hệ về điện. Không thể hiện cách sắp xếp, cách lắp
ráp của các phần tử trong sơ đồ.
+ Sơ đồ nguyên lý được dùng để nghiên cứu nguyên lý hoạt động của mạch điện
và các thiết bị điện.
Ví dụ: Sơ đồ nguyên lý của 1 taplo điện đơn giản gồm 1 cầu chì, 1 cơng tắc điều
khiển 1 bóng đèn và 1 ổ cắm như sau:

Sơ đồ mặt bằng, sơ đồ lắp đặt
+ Là sơ đồ biểu thị vị trí lắp đặt, cách lắp ráp giữa các phần tử của mạch điện.
+ Sơ đồ lắp đặt được sử dụng khi dự trù vật liệu, lắp đặt, sữa chữa mạch điện và

các thiết bị điện.
+ Từ một sơ đồ nguyên lý, ta có thể xây dựng được nhiều sơ đồ lắp đặt.

21


Ví dụ: Từ sơ đồ nguyên lý của Taplo trên, ta có sơ đồ mặt bằng đi dây taplo
như sau:

Sơ đồ đơn tuyến
Là 1 dạng của sơ đồ lắp đặt, tuy nhiên trong sơ đồ thì đường dây chỉ vẽ có một
nét và đánh số lượng trong đường dây.

22


Ví dụ
Ngồi ví dụ sơ đồ đơn giản như trên, thì dưới đây là một số dạng sơ đồ thực tế
phức tạp hơn

Bổ sung: Bảng ký hiệu mạch điện bằng ngôn ngữ tiếng Anh như: cầu dao,
chuyển mạch, công tắc…
23


II. Tổng hợp một số mạch điện dùng trong công nghiệp
Tổng hợp một số mạch điện dùng trong công nghiệp. Trong bài này sẽ giới thiệu
cùng bạn một số mạch điện dùng trong công nghiệp. Những mạch điện tuy không
phức tạp nhưng thường xuyên được sử dụng và mang lại hiệu quả cao về kỹ thuật
cũng như kinh tế.

Đối với các mạch điện cơng nghiệp thơng thường thì nguồn điện thường được
chia làm 2: Nguồn động lực dùng cho các thiết bị chính như động cơ, và nguồn điện
điều khiển dùng cho các thiết bị đóng cắt và điều khiển.

Trong đó
+ L1,L2,L3,N: là ký hiệu các pha điện của nguồn điện 3 pha
+ CB cầu giao, Fuse: Cầu chì
+ K11: khởi động từ, OLD: Rơ le nhiệt bảo vệ quá tải
Với mạch điều khiển khởi động động cơ dùng khởi động từ trên nhìn từ trái qua
phải ta có: nút nhất dạng duy trì (OFF) dùng để tắt động cơ, công tắc thường mở
(ON) dùng để bật động cơ chạy, tiếp điểm thường mở khởi động từ (K12) dùng để
duy trì trạng thái của cơng tắc ON, cuộn hút khởi động từ (K11) dùng hút các tiếp
điểm cơ khí của khởi động từ cấp điện cho động cơ, tiếp điểm rơ le nhiệt (OLR)
dùng để ngắt mạch tắt tắt động cơ khi quá tải.
24


Mạch điện này được nuôi bằng nguồn điện 1 pha 220VAC, hoặc sử dụng thiết bị
nguồn nuôi 24VDC để đảm bảo an toàn (K11 được nối qua rơ le trung gian hoặc
phải mua loại 24VDC).

Khá giống mạch điện khởi động động cơ điện ba pha bằng khởi động từ đơn phái
trên, trong mạch này chúng ta có thêm bộ nút nhất liên động JOG (gồm 2 tiếp điểm
thường mở và thường đóng nối liên động với nhau). Nút bấm này dùng để dùng
trong chế độ chúng ta tạo lực ấn liên tục thì động cơ khởi động và chạy, khi khơng
ấn thì động cơ dừng hoạt động.

25