VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

TRẦN THÁI SƠN

PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN
Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC CÔNG LẬP HUYỆN
GIỒNG TRÔM, TỈNH BẾN TRE

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

HÀ NỘI - 2021


VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

TRẦN THÁI SƠN

PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN
Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC CÔNG LẬP HUYỆN
GIỒNG TRÔM, TỈNH BẾN TRE

Ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 8.14.01.14

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
TS. ĐỖ XUÂN DUYỆT

HÀ NỘI - 2021

LỜI CAM ĐOAN
Tôi tên là Trần Thái Sơn, học viên cao học chuyên ngành Quản lý giáo
dục, đợt 2 - 2019. Tôi xin cam đoan rằng các số liệu và kết quả nghiên cứu trong
luận văn này là trung thực. Những kết luận khoa học của luận văn chưa từng cơng
bố trong bất kì cơng trình nào khác.
Tác giả luận văn

Trần Thái Sơn


LỜI CẢM ƠN
Với tình cảm chân thành, tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đối với:
- Khoa Khoa học Quản lý, Học viện Khoa học xã hội.
- Các Thầy giáo, Cô giáo đã trực tiếp giảng dạy và tư vấn cho tơi suốt q
trình học tập và viết luận văn.
- Đặc biệt, tơi bày tỏ lịng biết ơn sâu sắc với Tiến sĩ Đỗ Xuân Duyệt – người
trực tiếp hướng dẫn, chỉ bảo và giúp đỡ tôi trong suốt thời gian nghiên cứu và thực
hiện luận văn.
Đồng thời, tôi xin chân thành cảm ơn:
- Lãnh đạo Sở, Phòng và các Phòng chức năng của Sở Giáo dục và Đào tạo
tỉnh Bến Tre.
- Các đồng chí Hiệu trưởng, Phó hiệu trưởng các trường tiểu học huyện
Giồng Trơm, tỉnh Bến Tre.
- Gia đình, bè bạn và những đồng nghiệp của tơi đã động viên, khích lệ để tơi
hồn thành luận văn này.
Mặc dù đã hết sức cố gắng nhưng chắc chắn luận văn khó có thể tránh khỏi
những sai sót. Tác giả kính mong nhận được sự chỉ dẫn, góp ý, giúp đỡ thêm từ q
Thầy cơ và bạn đồng nghiệp.



MỤC LỤC
MỞ ĐẦU ....................................................................................................................1
Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN
TIỂU HỌC CÔNG LẬP .........................................................................................13
1.1. Giáo viên tiểu học công lập và đội ngũ giáo viên tiểu học công lập .............13
1.2. Bối cảnh hiện nay và yêu cầu đặt ra đối với việc phát triển đội ngũ giáo
viên tiểu học công lập ...........................................................................................16
1.3. Phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học công lập ..............................................19
1.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển đội ngũ giáo viên tại các trường tiểu
học công lập ......................................................................................................... 26
Chương 2: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN Ở CÁC
TRƯỜNG TIỂU HỌC CÔNG LẬP HUYỆN GIỒNG TRÔM, TỈNH BẾN TRE 30
2.1. Đặc điểm địa bàn và khách thể khảo sát .......................................................30
2.2. Thực trạng đội ngũ giáo viên tiểu học công lập huyện Giồng Trôm ............33
2.3. Thực trạng phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học công lập huyện Giồng
Trôm, tỉnh Bến Tre ...............................................................................................36
2.4. Thực trạng mức độ ảnh hưởng của các yếu tố đến phát triển đội ngũ giáo
viên tiểu học công lập ...........................................................................................47
2.5. Đánh giá chung thực trạng phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học công lập
huyện Giồng Trôm, tỉnh Bến Tre .........................................................................54
Chương 3: BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TIỂU HỌC
HUYỆN GIỒNG TRÔM, TỈNH BẾN TRE .........................................................59
3.1. Nguyên tắc đề xuất biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học công
lập huyện Giồng Trôm, tỉnh Bến Tre ...................................................................59
3.2. Các biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học công lập huyện Giồng
Trôm, tỉnh Bến Tre ...............................................................................................59
3.3. Khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của biện pháp ............................78
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ .........................................................................84
DANH MỤC CƠNG TRÌNH ĐƯỢC CƠNG BỐ ................................................88

TÀI LIỆU THAM KHẢO ......................................................................................89
PHỤ LỤC .................................................................................................................93


DANH MỤC BẢNG SỐ LIỆU
Trang
Bảng 2.1. Cách cho điểm và thang đánh giá ............................................................. 32
Bảng 2.2. Cách cho điểm và thang đánh giá các yếu tố ảnh hưởng.......................... 32
Bảng 2.3. Số lượng và cơ cấu cán bộ quản lý, giáo viêncủa 4 trường tiểu học
được khảo sát .................................................................................................. 35
Bảng 2.4. Đánh giá đội ngũ giáo viên theo chuẩn .................................................... 35
Bảng 2.5. Đánh giá thực trạng quy hoạch phát triển đội ngũ ................................... 36
Bảng 2.6. Đánh giá thực trạng tuyển dụng đội ngũ giáo viên tiểu học ..................... 38
Bảng 2.7. Đánh giá thực trạng sử dụng đội ngũ giáo viên tiểu học công lập ........... 40
Bảng 2.8. Đánh giá thực trạng đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ giáo viên tiểu học
công lập .......................................................................................................... 41
Bảng 2.9. Thực trạng đánh giá đội ngũ giáo viên tiểu học công lập......................... 43
Bảng 2.10. Đánh giá thực trạng xây dựng môi trường, tạo động lựccho đội ngũ
giáo viên tiểu học công lập............................................................................. 44
Bảng 2.11. Tổng hợp thực trạng các nội dung phát triển đội ngũ giáo viên ............. 47
Bảng 2.12. Mức độ ảnh hưởng của các yếu tố thuộc về quản lý nhà nước đến
phát triển đội ngũ giáo viên ............................................................................ 47
Bảng 2.13. Mức độ ảnh hưởng của các yếu tố thuộc về môi trường xã hội đến
phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học .............................................................. 49
Bảng 2.14. Mức độ ảnh hưởng của các yếu tố thuộc về nhà trường đến phát
triển đội ngũ giáo viên tiểu học ...................................................................... 51
Bảng 2.15. Mức độ ảnh hưởng của các yếu tố thuộc về giáo viên đến phát triển
đội ngũ giáo viên tiểu học .............................................................................. 52
Bảng 3.1. Cách cho điểm và chuẩn đánh giá tính cần thiết và tính khả thi ................ 79
của các biện pháp đề xuất ........................................................................................... 79

Bảng 3.2. Đánh giá về mức độ cần thiết của các biện pháp đề xuất ............................. 80
Bảng 3.3. Đánh giá về mức độ khả thi của các biện pháp đề xuất ............................... 81


MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Nghị quyết 29-NQ/TW ngày 04/11/2013 của Ban chấp hành Trung ương đã
xác định : “…Giáo viên là nhân tố quyết định chất lượng giáo dục, muốn phát triển
giáo dục và đào tạo phải chăm lo xây dựng và phát triển đội ngũ giáo viên” [1].
Thật vậy, đội ngũ giáo viên có một vị trí rất quan trọng đối với hoạt động giáo dục
trong nhà trường. Họ là những người trực tiếp giảng dạy và giáo dục học sinh, giúp
học sinh phát triển nhận thức nói riêng và phát triển nhân cách nói chung. Do vậy,
một trong những nhiệm vụ quan trọng của nhà trường là phát triển đội ngũ giáo
viên. Đó là việc tăng về số lượng, nâng cao về chất lượng chuyên môn, sư phạm để
đáp ứng các yêu cầu chất lượng đào tạo của nhà trường, yêu cầu đổi mới và phát
triển giáo dục của đất nước.
Trước những đổi mới một cách căn bản và toàn diện của giáo dục và đào tạo
như hiện nay, đã đặt ra những cơ hội và thách thức không nhỏ đối với đội ngủ giáo
viên nói chung và giáo viên tiểu học nói riêng. Cụ thể, đội ngũ giáo viên tiểu học
phải đáp ứng được một cách đầy đủ những yêu cầu về phẩm chất đạo đức, trình độ
chun mơn, năng lực sư phạm,... theo qui định tại Thông tư số 20/2018/TTBGDĐT về chuẩn nghề nghiệp giáo viên phổ thông; Luật giáo dục 2019; Thông tư
số 28/2020/TT-BGDĐT ban hành Điều lệ Trường tiểu học; Thông tư 02/2021/TTBGDĐT qui định tiêu chuẩn giáo viên tiểu học và bổ nhiệm, xếp hạng viên chức
giảng dạy trong các trường tiểu học cơng lập... Do đó, việc xây dựng và phát triển
đội ngũ giáo viên tiểu học phải đảm bảo cơ bản về những phẩm chất, trình độ và
năng lực chuyên môn nghiệp vụ là rất cần thiết hiện nay trên phạm vi cả nước. Giáo
dục và nâng cao hiệu quả cơng tác quản lý giáo dục có vai trò trọng tâm, cốt lõi
trong định hướng phát triển của quốc gia.
Nhận thức được tầm quan trọng của giáo dục trong công cuộc đổi mới và
phát triển của địa phương, tỉnh Bến Tre đã đặt ra một trong những nhiệm vụ trọng
tâm về xây dựng và phát triển con người Bến Tre giai đoạn 2020-2025 là chú trọng

nâng cao chất lượng giáo dục đào tạo ở các cấp học nhất là cấp mẫu giáo và tiểu
học, … quan tâm đào tạo đội ngũ cán bộ về chuyên môn, nghiệp vụ, ngoại ngữ, rèn
luyện tính chuyên nghiệp đáp ứng yêu cầu hội nhập, phát triển.
Ở Việt Nam đã có một số nghiên cứu về đội ngũ giảng viên như: Tác giả
Nguyễn Thị Ngọc Hoa (2017) nghiên cứu phát triển đội ngũ hiệu trưởng các trường

1


mầm non các tỉnh miền núi phía Bắc [20]; Tác giả Nguyễn Văn Đệ (20102), nghiên
cứu về phát triển đội ngũ giảng viên các trường đại học vùng đồng bằng sông Cửu
Long trong bối cảnh đổi mới giáo dục ở Việt Nam [13]; Tác giả Lê Hùng Cường
(2017) nghiên cứu về phát triển đội ngũ giáo viên trường trung cấp chuyên nghiệp
quân đội [9]; Tác giả Bùi Văn Hùng (2017), đã nghiên cứu về quản lý đào tạo giáo
viên trung học phổ thông theo chuẩn đầu ra [26]… Như vậy, các cơng trình trên
nghiên cứu về phát triển đội ngũ giáo viên ở các bậc học khác nhau, song chưa có
nghiên cứu nào về phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học ở huyện Giồng Trôm, tỉnh
Bến Tre.
Là một huyện của tỉnh Bến Tre, Giồng Trôm hiện đang đối mặt với những
khó khăn nhất định trong cơng tác quản lý và giáo dục trẻ em ở bậc tiểu học. Đó là:
sĩ số học sinh thường vượt chuẩn; đội ngũ giáo viên ở một số nơi còn thiếu về số
lượng, một số giáo viên trình độ chun mơn cịn hạn chế. Do đó, để nâng cao hiệu
quả giáo dục tiểu học của địa phương và đảm bảo đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục
hiện nay đòi hỏi đội ngũ giáo viên bậc tiểu học phải phát triển tương xứng.
Đứng trước thực tiễn này, việc nghiên cứu đánh giá đúng thực trạng công tác
quản lý giáo dục bậc tiểu học và đề xuất các giải pháp phát triển đội ngũ giáo viên
tiểu học công lập ở huyện Giồng Trôm, tỉnh Bến Tre đáp ứng được yêu cầu hiện
nay là cần thiết. Xuất phát từ các lý do trên chúng tôi lựa chọn vấn đề: “Phát triển
đội ngũ giáo viên ở các trường tiểu học công lập huyện Giồng Trôm, tỉnh Bến Tre”
làm đề tài luận văn cao học Quản lý giáo dục.

2. Tình hình nghiên cứu đề tài
2.1. Các nghiên cứu về phát triển đội ngũ giáo viên
Trong những năm qua đã có nhiều đề tài nghiên cứu về đội ngũ giáo viên và
phát triển đội ngũ giáo viên. Có thể nêu ra một số cơng trình nghiên cứu sau:
Đội ngũ giáo viên và phát triển đội ngũ giáo viên đã được nhiều nhà nghiên cứu
ở nước ngồi quan tâm. Có thể nêu ra một số nghiên cứu sau:
Tác giả Hill, Rowe and Holmes (1993) nghiên cứu về năng lực sư phạm và
kỹ năng nghề nghiệp của giảng viên. Theo các tác giả này nhà trường cần bồi dưỡng
về năng lực và kỹ năng cho giảng viên [Dẫn theo 15].
Tác giả James H. Stronge (199) nghiên cứu về phương pháp giảng dạy của
giảng viên. Nghiên cứu này cho rằng giảng viên phải sử dụng phương pháp như thế
nào để tạo được sự say mê, hứng thú cho người học, tạo ra được thái độ học tập tích

2


cực của người học [Dẫn theo 15].
Các tác giả Webb G. và Murphy (2000) nghiên cứu về phát triển đội ngũ
giảng viên qua vệc nâng cao trình độ chun mơn nghiệp vụ cho đội ngũ giảng viên
thông qua hoạt động đào tạo bồi dưỡng [Dẫn theo 15].
Các tác giả Naidoo và Jamieson (2005) nghiên cứu về những thuận lợi và
khó khăn trong việc nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên tại các cơ sở giáo dục.
Tác giả đã chỉ ra sự mâu thuẫn giữa lợi ích kinh tế và nâng cao chất lượng giáo viên
tại các cơ sở giáo dục [Dẫn theo 15].
Nhiều nghiên cứu về xây dựng và phát triển đội ngủ giáo viên triển khai dưới sự
chỉ đạo của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Đây cũng là một trong những mối quan tâm của
toàn xã hội và là vấn đề trọng yếu trong chính sách giáo dục của Đảng và Nhà nước ta
hiện nay. Năm 2006, Dự án phát triển giáo viên tiểu học đã xuất bản tài liệu Nâng cao
chất lượng đội ngũ giáo viên và đổi mới quản lí giáo dục tiểu học. Trong nội dung đã
đề cập đến hoàn cảnh và những yêu cầu đổi mới, mức độ cần thiết để đáp ứng u cầu.

Từ đó xây dựng chương trình đào tạo giáo viên phục vụ đổi mới giáo dục tiểu học.
Trong những năm đổi mới, nhiều cơng trình nghiên cứu đã để lại những bài học
quý về xây dựng và phát triển đội ngũ giáo viên như: Đặng Quốc Bảo, Đinh Thị Kim
Thoa (2007), Cẩm nang nâng cao năng lực và phẩm chất đội ngũ giáo viên [10], cơng
trình đã chỉ ra những năng lực và phẩm chất cần thiết của đội ngũ giáo viên, đồng thời
nhóm tác giả đề xuất những biện pháp nhằm nâng cao các nâng lực này cho GV các
cấp trên phạm vi cả nước.
Bên cạnh đó, tác giả Đinh Quang Báo (2005), lại rất chú trọng đến công tác đào
tạo tại các trường sư phạm, trong đề tài: Giải pháp đổi mới phương thức đào tạo nhằm
nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên [Dẫn theo 8], tác giả đặc biệt quan tâm đến đối
tượng giáo sinh được đào tạo tại các trường sư phạm và đã đề xuất ra rất nhiều giải
pháp đổi mới phương thức đào tạo nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên.
Là người nghiên cứu chuyên sâu về lĩnh vực giáo dục tiểu học, tác giả Huỳnh
Thái Lộc (2016) đã đề xuất: Một số biện pháp phát triển năng lực nghề nghiệp cho
giáo viên tiểu học vùng Đồng bằng sông Cửu Long, đáp ứng yêu cầu đổi mới căn bản
toàn diện GD&ĐT. Bao gồm: Nâng cao nhận thức của đội ngũ giáo viên tiểu học trước
yêu cầu đổi mới; Phát triển năng lực, tìm hiểu đối tượng, quản lí lớp học; Phát triển
năng lực tổ chức các hoạt động dạy học theo hướng phát triển năng lực học sinh tiểu
học; Phát triển năng lực đánh giá kết quả học tập của học sinh tiểu học.

3


Các biện pháp trên, được coi là căn cơ và rất cần thiết cho đội ngũ giáo viên tiểu học
để có thể thực hiện thành cơng q trình dạy học của mình với mọi mơ hình trường.
Cũng đối với giáo viên tiểu học, tác giả La Hồng Huy đã thực hiện đề tài: Thực
trạng và giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên tiểu học tỉnh An Giang. Trên
cơ sở khảo sát thực trạng, đánh giá những mặt được và chưa được của đội ngũ giáo
viên tiểu học, tác giả đã đề xuất 2 nhóm giải pháp là bồi dưỡng theo cụm trường và tự
bồi dưỡng tại cơ sở. Sau khi tiến hành thử nghiệm 2 nhóm giải pháp trên cho thấy chất

lượng tăng lên rõ rệt cả ở đội ngũ giáo viên và cả ở kết quả học tập của học sinh tiểu
học. Điều đó cho thấy hai nhóm giải pháp đó phù hợp và khả thi trong điều kiện thực tế
của tỉnh An Giang.
Tác giả Trần Hồng Thắm, đã nghiên cứu về: Quản lí đội ngũ giáo viên tiểu
học vùng Đồng bằng Sông Cửu Long theo yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay
(2018); tác giả đưa ra 4 giải pháp có tính cần thiết và khả thi phù hợp với chủ
trương, chính sách Ngành, của nhà trường tiểu học trong việc phát triển các nhà
trường tiểu học trong giai đoạn hiện nay.
Nhìn chung, mỗi đề tài nghiên cứu đề cập đến những khía cạnh khác nhau
nhưng điểm chung là khẳng định vai trò của việc phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học
trước yêu cầu nâng cao chất lượng giáo dục. Phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học theo
yêu cầu thực tiễn đang là xu thế chung của thời đại, là giải pháp cấp thiết để nâng cao
chất lượng giáo dục tiểu học, đáp ứng yêu cầu thực tế. Trước tình hình về đổi mới giáo
dục thì giáo dục tiểu học cũng khơng nằm ngoài cuộc, vấn đề phát triển đội ngũ giáo
viên tiểu học cần tiếp tục nghiên cứu trong thực tiễn yêu cầu đổi mới. Nói cách khác,
trước yêu cầu đổi mới giáo dục và đổi mới giáo dục tiểu học, công tác phát triển đội
ngũ giáo viên tiểu học cần được nhìn nhận trong bối cảnh mới để đảm bảo hiệu quả,
góp phần nâng cao chất lượng giáo dục tiểu học cũng như chất lượng GDPT hiện nay.
Quản lý, phát triển đội ngũ giáo viên là phạm trù thuộc quản lý nguồn nhân
lực; đây không chỉ là vấn đề quan tâm của các nhà quản lý mà đã có nhiều khoa
học, nhà giáo nghiên cứu những vấn đề lý luận và thực tiễn về quản lý đội ngũ giáo
viên cả ở phạm vi vĩ mơ và vi mơ dưới góc độ quản lý giáo dục theo ngành, bậc
học. Tiêu biểu như nghiên cứu của các tác giả Đặng Quốc Bảo, Trần Kiểm, Nguyễn
Ngọc Quang, Nguyễn Quốc Chí, Nguyễn Thị Mỹ Lộc, Nguyễn Văn Lê, Nguyễn
Đức Trí, Phạm Viết Vượng,...[4; 15].
Nhóm tác giả Bùi Minh Hiền - Vũ Ngọc Hải - Đặng Quốc Bảo khẳng định,

4



đội ngũ giáo viên có vai trị rất quan trọng cho sự thành bại của sự nghiệp giáo dục.
Vì vậy, xây dựng đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục vừa mang tính chiến
lược, vừa là yêu cầu cấp thiết đối với sự nghiệp phát triển giáo dục - đào tạo của đất
nước hiện nay. Những vấn đề xây dựng, phát triển đội ngũ giáo viên và cán bộ quản
lý giáo dục được các tác giả xem xét như là nguồn nhân lực quan trọng nhất trong
quản lý giáo dục [18].
Nhiều cơng trình khoa học đi sâu nghiên cứu quản lý, phát triển đội ngũ giáo
viên theo bậc học, ngành học, từng vùng miền khác nhau và trong từng nhà trường
cụ thể khác nhau, như:
Cùng hướng nghiên cứu về phát triển đội ngũ giáo viên trung học phổ thông,
tác giả Nguyễn Tiến Dũng nghiên cứu "Biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên các
trường trung học phổ thông trên địa bàn thành phố Nam Định đáp ứng yêu cầu đổi mới
giáo dục hiện nay", luận văn thạc sĩ Quản lý giáo dục – 2008 và tác giả Hà Thị Quyến
nghiên cứu "Biện pháp quản lý phát triển đội ngũ giáo viên trường trung học phổ thông
Cát Bà, trong giai đoạn hiện nay", luận văn thạc sĩ quản lý giáo dục - 2009.
Gắn vấn đề nghiên cứu với u cầu địi hỏi mang tính pháp lý, tác giả Trần
Thu Trang nghiên cứu "Phát triển đội ngũ giáo viên các trường trung học phổ thông
thành phố Nam Định theo chuẩn nghề nghiệp", luận văn thạc sĩ quản lý giáo dục 2009. Trong nghiên cứu của mình, tác giả đã dẫn luận những tiêu chí, tiêu chuẩn
được xác định trong chuẩn nghề nghiệp giáo viên trung học phổ thông làm căn cứ lý
luận cho việc đề xuất các biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên các trường trung
học phổ thơng thành phố Nam Định.
Ở góc độ hẹp hơn và mang tính cập nhật với sự phát triển giáo dục trong thời
kỳ đẩy mạnh cơng nghiệp hố, hiện đại hố đất nước, tác giả Dương Thị Lựu (2009)
nghiên cứu "Biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên trường trung học phổ thông
Thái Thuận, tỉnh Bắc Giang trong giai đoạn hiện nay".
Quản lý, phát triển đội ngũ giáo viên là một trong những nhiệm vụ trọng tâm
của nhà quản lý cấp trường, một số cơng trình đi sâu nghiên cứu phát triển đội ngũ
giáo viên của hiệu trưởng với trách nhiệm của người quản lý cao nhất trong nhà
trường, như: tác giả Trần Văn Hướng nghiên cứu, tìm kiếm "Biện pháp quản lý đội
ngũ giáo viên của Hiệu trưởng các trường trung học phổ thơng huyện Vĩnh Bảo

thành phố Hải Phịng nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay" (2007). Tác
giả Phạm Hồng Dương đã đề xuất "Các biện pháp quản lý đội ngũ giáo viên của

5


hiệu trưởng trường trung học phổ thông Tân Sơn, huyện Lục Nam, tỉnh Bắc Giang"
(2008); tác giả Lưu Thị Kim Phượng nghiên cứu "Biện pháp quản lý của hiệu
trưởng nhằm nâng cao năng lực sư phạm cho giáo viên mầm non Thành phố Thái
Nguyên" (2009). Tác giả Mai Thị Yến Lan đi sâu nghiên cứu “Phát triển đội ngũ
giáo viên trung học cơ sở người dân tộc Khmer trên địa bàn tỉnh Sóc Trăng”, luận
văn thạc sĩ Quản lý giáo dục (2013). Đây là đề tài nghiên cứu phát triển đội ngũ
giáo viên có tính chất đặc thù tại một địa phương thuộc Đồng bằng sông Cửu Long.
Nghiên cứu phát triển đội ngũ giáo viên các trường trung cấp chuyên nghiệp,
cao đẳng, đại học được nhiều tác giả quan tâm chọn làm nội dung nghiên cứu của
luận văn thạc sĩ Quản lý giáo dục, như: tác giả Nguyễn Xuân Hường nghiên cứu
"Một số giải pháp quản lý phát triển đội ngũ giáo viên trường Trung học Phịng
khơng" (2002); tác giả Lê Duy Sinh nghiên cứu "Thực trạng và biện pháp quản lý
đội ngũ giáo viên ở trường Trung cấp Kỹ thuật Hải quân" (2011); tác giả Trương
Quang Tùng, nghiên cứu giải pháp "Quản lý phát triển đội ngũ giáo viên trường
Trung cấp Kỹ thuật Hải Quân hiện nay" (2011); tác giả Vũ Văn Nghi nghiên cứu về
"Phát triển đội ngũ giáo viên chuyên môn kỹ thuật trường Trung cấp Kỹ thuật XeMáy, Tổng cục Kỹ thuật" (2012). Trên đây là những cơng trình nghiên cứu phát
triển đội ngũ giáo viên, giảng viên có tính chất đặc thù, với đặc điểm nhân cách của
nhà giáo và nhân cách người quân nhân cách mạng.
Trên địa bàn thành phố Hà Nội, đã có một số cơng trình khoa học nghiên
cứu về phát triển đội ngũ giáo viên ở các bậc học khác nhau, tiêu biểu như luận
văn thạc sĩ Quản lý giáo dục của các tác giả: Nguyễn Thị Hằng nghiên cứu "Phát
triển đội ngũ giáo viên trường trung học phổ thông Mê Linh, Thành phố Hà Nội"
(2007); tác giả Phạm Thu Hà nghiên cứu "Quản lý phát triển đội ngũ giáo viên các
trường trung học phổ thông quận Hai Bà Trưng, Hà Nội trong bối cảnh hiện nay"

(2007); tác giả Lê Văn Huấn đã nghiên cứu "Các biện pháp quản lý đội ngũ giáo
viên trung học cơ sở thành phố Hà Đông nhằm tăng cường chất lượng dạy học
trong giai đoạn hiện nay" (2008).
Tóm lại, phát triển đội ngũ giáo viên có tầm quan trọng đặc biệt, nhân tố chủ
đạo để nâng cao chất lượng giáo dục nói chung và của mỗi nhà trường nói riêng;
đây là vấn đề được quan tâm nghiên cứu nhằm phát triển đội ngũ giáo viên, góp
phần nâng cao chất lượng giáo dục của nhà trường và hệ thống giáo dục quốc dân.
Trên cơ sở nguồn lực của từng nhà trường, phát triển đội ngũ giáo viên phải có

6


chiến lược lâu dài, phù hợp với mục tiêu giáo dục và điều kiện kinh tế - xã hội của mỗi
địa phương ln là địi hỏi khách quan cần được quan tâm của nhà quản lý các cấp.
Nhiều cơng trình nghiên cứu đã luận giải cụ thể cơ sở lý luận và thực tiễn
của vấn đề nghiên cứu để đề xuất biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên theo đối
tượng và phạm vi nghiên cứu khác nhau.
Phát triển đội ngũ giáo viên ở các trường tiểu học công lập ở huyện Giồng
Trơm là u cầu địi hỏi khách quan cả về lý luận và thực tiễn; đây là nhân tố quan
trọng quyết định chất lượng giáo dục tiểu học của huyện đáp ứng yêu cầu đổi mới
căn bản, toàn diện giáo dục trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá
đất nước hiện nay.
2.2. Các nghiên cứu về phát triển đội ngũ giáo viên tại các trường tiểu học
công lập
Công tác xây dựng và phát triển đội ngũ giáo viên ở các cấp học, bậc học trong
giáo dục được các nước đặt lên hàng đầu, là một trong những nội dung cơ bản trong
các cuộc cách mạng cải cách giáo dục, chấn hưng và phát triển đất nước. V.I. Lê-Nin
rất coi trọng việc xây dựng đội ngũ giáo viên và yêu cầu: “Nâng cao một cách có hệ
thống, kiên nhẫn, liên tục trình độ và tinh thần của giáo viên”.
Nói về tầm quan trọng của người giáo viên, đội ngũ giáo viên trong bối cảnh

giáo dục đang đi vào thế kỷ XXI, Tiến sĩ Raja Roy Singh - nhà giáo dục nổi tiếng Ấn
Độ, chuyên gia giáo dục nhiều năm ở UNESCO khu vực châu Á - Thái Bình Dương đã
khẳng định thành cơng của các cuộc cải cách giáo dục phụ thuộc dứt khoát vào tư duy
chấp nhận thay đổi của giáo viên. Muốn vậy, bên cạnh việc thường xuyên bồi bổ kiến
thức để nâng cao năng lực bản thân bằng cách học suốt đời cho giáo viên, cần chú
trọng đến thay đổi nhận thức của họ.
Michel Develay đã bắt đầu từ lí luận về học đến lí luận về dạy để nghiên cứu về
đào tạo giáo viên. Ông đã bàn đến các vấn đề như: quan niệm, nội dung, phương thức
đào tạo, tính chất và bản sắc nghề nghiệp của giáo viên … Từ đây, có thể nhận thấy
khuynh hướng nghiên cứu về quản lí đội ngũ giáo viên là một trong những hướng
nghiên cứu được quan tâm khá nhiều trên thế giới [Dẫn theo 15].
V.A. Xukhomlinxki (1918 - 1970), nhà giáo dục lỗi lạc người Ucraina đã từng
khẳng định: “Một trong những giải pháp hữu hiệu nhất để xây dựng và phát triển đội
ngũ giáo viên là phải bồi dưỡng đội ngũ giáo viên, phát huy được tính sáng tạo trong
lao động của họ và tạo ra khả năng ngày càng hoàn thiện tay nghề sư phạm, phải biết

7


lựa chọn giáo viên bằng nhiều nguồn khác nhau và bồi dưỡng họ trở thành những giáo
viên tốt theo tiêu chuẩn nhất định, bằng những biện pháp khác nhau” [Dẫn theo 15].
Cơng trình nghiên cứu chung của các nước thành viên tổ chức hợp tác và phát
triển kinh tế đã chỉ ra các yêu cầu của một nhà giáo, bao gồm: kiến thức phong phú về
phạm vi chương trình và phạm vi bộ mơn mình dạy; kĩ năng sư phạm; có tư duy phản
ánh, năng lực tự phê; biết cảm thông và cam kết tôn trọng phẩm giá của người khác; có
năng lực quản lí. Ngồi ra, chúng ta cịn gặp những kết quả nghiên cứu về giáo viên
phổ thông trong các báo cáo của Uỷ ban quốc gia về giáo dục và tương lai Hoa Kì các
năm 1996, 1997, ...
Suốt một giai đoạn dài, đã có khá nhiều cơng trình nghiên cứu về phát triển đội
ngũ giáo viên. Tác phẩm “Bí mật thành cơng của giáo dục Phần Lan”: Đào tạo đội ngũ

giáo viên (The secret to Finland’s success: educating teachers) của tác giả Pasi
Sahlberg (2010) [25] đã nêu lên vai trò quan trọng của người thầy trong xã hội hiện đại
ngày nay.
Các cơng trình nghiên cứu của David C.B (1979), Harry Kwa (2004) hay của
Fumiko Shinohara (2004) về đội ngũ giáo viên nhưng dưới khía cạnh của quản lý
nguồn nhân lực, trong đó chất lượng của người giáo viên được xem là yếu tố quan
trọng của nghiên cứu và sự thích ứng của giáo viên trước những biến đổi của hội nhập
và xu thế phát triển kinh tế- xã hội là những nội dung được tập trung phân tích [Dẫn
theo 15].
Với đề tài cấp Bộ “Phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học công lập đáp ứng nhu
cầu giáo dục tiểu học ở thành phố Hồ Chí Minh”, Nhóm nghiên cứu thuộc trường Đại
học Sư phạm thành phố Hồ Chí Minh đã nghiên cứu lí luận, đánh giá thực trạng phát
triển đội ngũ giáo viên tiểu học công lập đáp ứng nhu cầu giáo dục tiểu học ở thành
phố Hồ Chí Minh và chỉ ra được những ưu điểm, hạn chế, nguyên nhân của hạn chế từ
đó đề xuất được các biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học công lập đáp ứng
nhu cầu giáo dục tiểu học ở thành phố Hồ Chí Minh phù hợp và hiệu quả.
Tác giả Nguyễn Thị Hiền đã cho rằng, đội ngũ nhà giáo là nhân tố quyết định
chất lượng ni dưỡng, chăm sóc và giáo dục trẻ em. Thật vậy, học sinh chịu ảnh
hưởng rất lớn bởi thế giới quan của giáo viên. Và theo báo cáo của Sở Giáo dục và
Đà tạo tỉnh Bến Tre, trong những năm gần đây đội ngũ Giáo viên tiểu học đã có sự
phát triển cả về số lượng và chất lượng. Tuy nhiên, giáo dục tiểu học vẫn đang đối
diện nhiều khó khăn và thách thức. Có nhiều cơ chế chính sách xuất hiện, đã ảnh

8


hưởng không nhỏ đến tâm tư, nguyện vọng của giáo viên. Một bộ phận giáo viên
tiểu học còn hạn chế về chun mơn và năng lực nghề nghiệp, địi hỏi những giải
pháp căn cơ để phát triển đội ngũ, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục tiểu học.
Như vậy, các nghiên cứu tập trung nhiều vào phát triển đội ngũ cán bộ quản

lý, giáo viên trường tiểu học công lập, đặc biệt là hiệu trưởng trường tiểu học công lập.
Nghiên cứu phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học công lập, hiệu trưởng trường tiểu học
công lập đi theo các tiếp cận khác nhau như đảm bảo chất lượng, chuẩn hóa, đáp ứng yêu
cầu đổi mới giáo dục, phổ cập giáo dục tiểu học tiếp cận phát triển nguồn nhân lực.
Luận văn này kế thừa cách tiếp cận trên của các cơng trình nghiên cứu đi
trước và cụ thể hóa trong nội dung phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học công lập
của huyện Giồng Trôm tỉnh Bến Tre để mang màu sắc riêng của nguồn nhân lực
giáo viên tại các trường tiểu học công lập của huyện Giồng Trơm, tỉnh Bến Tre.
Vì vậy việc nghiên cứu nhằm phát triển đội ngũ giáo viên tại các trường tiểu học
công lập nói chung và của huyện Giồng Trơm, tỉnh Bến Tre nói riêng trở nên cấp
bách và có ý nghĩa thực tiễn cao.
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực trạng phát triển đội ngũ giáo viên tại
các trường tiểu học ở các trường công lập huyện Giồng Trôm, tỉnh Bến Tre, tác giả đề
xuất các biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học tại các trường cơng lập huyện
Giồng Trơm, tỉnh Bến Tre nhằm góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên tiểu
học tại các trường cơng lập, từ đó nâng cao chất lượng giáo dục tiểu học huyện Giồng
Trôm, tỉnh Bến Tre đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục tiểu học hiện nay.
3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
1) Xây dựng cơ sở lí luận về phát triển đội ngũ giáo viên tại các trường tiểu
học công lập.
2) Khảo sát và đánh giá thực trạng phát triển đội ngũ giáo viên tại các trường
tiểu học công lập huyện Giồng Trôm, tỉnh Bến Tre.
3) Đề xuất các biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên tại các trường tiểu học
công lập huyện Giồng Trôm, tỉnh Bến Tre.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1. Đối tượng nghiên cứu
Phát triển đội ngũ giáo viên tại các trường tiểu học công lập huyện Giồng Trôm,


9


tỉnh Bến Tre.
4.2. Phạm vi nghiên cứu
- Về lí luận, nghiên cứu, phân tích tổng hợp các cơng trình, tài liệu, sách báo
khoa học, hệ thống hóa cơ sở lí luận về phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học và đề
xuất các biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên tại các trường tiểu học tại huyện
Giồng Trôm, tỉnh Bến Tre, tập trung là giáo viên chuyên ngành giáo dục tiểu học,
với chủ thể quản lí chính là Lãnh đạo phịng GD&ĐT huyện Giồng Trơm và cán bộ
quản lý các trường tiểu học.
- Nghiên cứu này cũng chỉ tiến hành nghiên cứu trên 4 trường tiểu học huyện
Giồng Trôm, tỉnh Bến Tre đó là: trường tiểu học Châu Hịa, trường tiểu học Thị
Trấn Giồng Trôm, trường tiểu học Châu Bình 1, trường tiểu học Hưng Nhượng.
5. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
5.1. Cơ sở lý luận nghiên cứu đề tài
Chúng tôi tiếp cận hệ thống – cấu trúc là chủ yếu cách tiếp cận này đòi hỏi
khi nghiên cứu thực trạng, đề xuất biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên tại các
trường tiểu học các phải xem xét đối tượng trong trạng thái vận động và phát triển
một cách toàn diện, nhiều mặt, nhiều mối quan hệ, trong điều kiện và hoàn cảnh cụ
thể để tìm ra bản chất và qui luật vận động của đối tượng.
Phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học tại các trường tiểu học là phát triển
nguồn nhân lực quan trọng trong hệ thống giáo dục nói chung, trường tiểu học nói
riêng. Vì thế, phát triển phải dựa trên mục đích, yêu cầu, nội dung và phương pháp
phát triển nguồn nhân lực. Song song với đó cịn dựa vào đặc trưng lao động sư
phạm của đội ngũ giáo viên tiểu học tại các trường tiểu học trên địa bàn huyện
Giồng Trôm, tỉnh Bến Tre.
5.2. Phương pháp nghiên cứu
5.2.1. Phương pháp nghiên cứu lí luận
Phương pháp nghiên cứu lí luận nhằm thu thập các thơng tin lí luận để xây

dựng cơ sở lí luận của đề tài. Thuộc nhóm nghiên cứu này cịn có các phương pháp
nghiên cứu cụ thể sau đây:
a) Phương pháp phân tích và tổng hợp tài liệu
Phương pháp phân tích và tổng hợp được sử dụng để phân tích tổng hợp tài
liệu có liên quan đến các u cầu về trình độ, vị trí việc làm, chức danh nghề nghiệp
10


của giáo viên tiểu học và việc phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học ở các trường tiểu
học, làm cơ sở lí luận để khảo sát thực trạng, đề xuất các biện pháp phát triển đội
ngũ giáo viên tiểu học, huyện Giồng Trôm, tỉnh Bến Tre.
b) Phương pháp khái quát hóa và nhận định độc lập
Phương pháp khái quát và nhận định độc lập được sử dụng để rút ra những
khái quát, nhận định riêng, về các vấn đề nghiên cứu, trước hết là các khái niệm cơ
bản của đề tài từ những quan điểm, quan niệm độc lập của các tác giả đi trước.
c) Phương pháp mơ hình hóa
Phương pháp mơ hình hóa được sử dụng để xây dựng mơ hình (lí luận và
thực tiễn) về đối tượng nghiên cứu, từ đó tìm ra bản chất vấn đề mà đề tài cần đạt
được.
5.2.2. Phương pháp nghiên cứu thực tiễn
a) Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi
Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi được sử dụng để thu thập các thông tin
về thực trạng phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học, huyện Giồng Trơm, tỉnh Bến
Tre. Ngồi ra, phương pháp này còn được sử dụng để khảo sát sự cấp thiết và tính
khả thi của các biện pháp đề xuất.
Khách thể tham gia điều tra bằng phiếu hỏi bao gồm: Lãnh đạo phòng
GD&ĐT giáo viên tiểu học, huyện Giồng Trôm, cán bộ quản lý các trường tiểu học
và giáo viên tiểu học.
b) Phương pháp phỏng vấn
Phương pháp phỏng vấn được sử dụng để tìm hiểu thực trạng phát triển đội

ngũ giáo viên tiểu học, huyện Giồng Trôm, tỉnh Bến Tre, thông qua việc trao đổi
trực tiếp với đối tượng điều tra nhằm hỗ trợ cho phương pháp điều tra bằng phiếu
hỏi. Ngồi ra, phương pháp này cịn được sử dụng để khảo sát sự cấp thiết và tính
khả thi của các biện pháp đề xuất.
Khách thể tham gia điều tra bằng phỏng vấn bao gồm: Lãnh đạo Phòng Giáo
dục và Đào tạo huyện Giồng Trôm, tỉnh Bến Tre, cán bộ quản lý các trường tiểu
học và giáo viên tiểu học.
c) Phương pháp tổng kết kinh nghiệm giáo dục
Phương pháp tổng kết kinh nghiệm giáo dục được sử dụng để thu thập các

11


thông tin thực tế về đội ngũ giáo viên tiểu học tại các trường tiểu học và kinh
nghiệm phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học, huyện Giồng Trôm, tỉnh Bến Tre.
d) Phương pháp nghiên cứu các sản phẩm hoạt động
Phương pháp này được sử dụng để nghiên cứu sản phẩm hoạt động của giáo
viên, CBQL trường tiểu học trên địa bàn khảo sát, liên quan đến vấn đề nghiên cứu.
5.2.3. Phương pháp thống kê tốn học
Sử dụng cơng thức thống kê để xử lí dữ liệu thu được, phân tích và đưa ra kết
quả của nghiên cứu.
6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn
6.1. Ý nghĩa lý luận
Luận văn đã hệ thống lại cơ sở lí luận về phát triển đội ngũ giáo viên tại các
trường tiểu học công lập, cũng như các yếu tố ảnh hưởng tới phát triển đội ngũ giáo
viên tiểu học công lập. Bổ sung thêm một nguồn dữ liệu lí luận về các vấn đề trên.
6.2. Ý nghĩa thực tiễn
Luận văn đã phân tích, đánh giá được thực trạng phát triển đội ngũ giáo viên
tại các trường tiểu học công lập huyện Giồng Trôm, tỉnh Bến Tre, các yếu tố ảnh
hưởng tới phát triển đội ngũ này. Từ kết quả nghiên cứu lý luận và thực trạng, luận

văn đã đề xuất được các biện phápphát triển đội ngũ giáo viên tại các trường tiểu
học công lập huyện Giồng Trôm, tỉnh Bến Tre. Các biện pháp đều phân tích cụ thể
về mục tiêu, nội dung, cách thức thực hiện, điều kiện thực hiện mỗi biện pháp, để
chuyển giao thực hiện trong thực tiễn. Vì vậy kết quả nghiên cứu của luận văn là tài
liệu tham khảo bổ ích cho lãnh đạo quản lý, giáo viên các trường tiểu học công lập
huyện Giồng Trôm, tỉnh Bến Tre.
7. Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và kiến nghị, tài liệu tham khảo, phụ lục, luận
văn được trình bày theo 3 chương chính sau:
Chương 1: Cơ sở lý luận về phát triển đội ngũ giáo viên tại các trường tiểu
học công lập.
Chương 2: Thực trạng phát triển đội ngũ giáo viên tại các trường tiểu học
công lập huyện Giồng Trôm, tỉnh Bến Tre.
Chương 3: Biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên tại các trường tiểu học công
lập huyện Giồng Trôm, tỉnh Bến Tre.

12


Chương 1
CỞ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN
TIỂU HỌC TẠI CÁC TRƯỜNG CÔNG LẬP
1.1. Giáo viên tiểu học công lập và đội ngũ giáo viên tại các trường tiểu học
công lập
1.1.1. Khái niệm giáo viên tiểu học và đội ngũ giáo viên tiểu học tại các
trường công lập
- Khái niệm giáo viên tiểu học:
Giáo viên tiểu học là nhà giáo giảng dạy và giáo dục trong nhà trường tiểu
học, tổ chức quá trình phát triển của trẻ em. Giáo viên tiểu học giữ vị trí then chốt
và là người quyết định sự thành bại của giáo dục ở lớp mình phụ trách [21].

Trong luận văn này khái niệm giáo viên tiểu học được xác định như sau:
Giáo viên tiểu học là người làm nhiệm vụ giảng dạy, giáo dục học sinh trong
trường tiểu học công lập hay tư thục, thực hiện chương trình giáo dục tiểu học.
Trong phạm vi đề tài này, chúng tôi chỉ tập trung nghiên cứu đối tượng là
giáo viên chuyên ngành giáo dục tiểu học tại các trường công lập.
- Khái niệm đội ngũ giáo viên tiểu học công lập:
Trong từ điển Tiếng Việt: Đội ngũ là một tập hợp gồm số đơng người có
cùng chức năng hoặc nghề nghiệp được tổ chức thành một lực lượng [36].
Theo [10], đội ngũ là tập hợp người gắn bó với nhau, có sự sắp xếp nhất
định, có cùng lý tưởng, cùng mục đích, làm việc theo sự phân công hay theo một kế
hoạch, được gắn bó với nhau bởi các lợi ích về vật chất và tinh thần.
Cũng theo [10], đội ngũ là một nhóm người, một tổ chức tập hợp thành một lực
lượng để thực hiện mục đích nhất định. Trong lĩnh vực giáo dục, "Đội ngũ" được dùng
để chỉ những tập hợp người được phân biệt với nhau về chức năng trong hệ thống giáo
dục, chẳng hạn như: đội ngũ giáo viên, đội ngũ cán bộ quản lý trường học.
Trong luận văn này khái niệm đội ngũ giáo viên được xác định như sau:
Đội ngũ giáo viên tiểu học công lập là một tập hợp những người làm nghề
dạy học –giáo dục ở cấp tiểu học, có trình độ và năng lực chuyên môn phù hợp với
chuyên ngành giáo dục tiểu học, được tổ chức thành một lực lượng (có tổ chức)

13


cùng chung một nhiệm vụ là thực hiện chương trình giáo dục tiểu học đã đề ra.
1.1.2. Vai trò, nhiệm vụ và chuẩn nghề nghiệp của giáo viên tiểu học
1.1.2.1. Vị trí, vai trị của giáo viên tiểu học
Đội ngũ giáo viên tiểu học có vai trị và vị trí sau trong nhà trường tiểu học:
Thứ nhất, giáo viên tiểu học chính là người trực tiếp thực hiện quyết định
việc đổi mới, nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện trong các nhà trường.
Thứ hai, trong bối cảnh kinh tế, xã hội phát triển không ngừng như hiện nay,

ngày càng nhiều yêu cầu đặt ra cho nhà trường, thì nhà trường tiểu học chỉ có thể
đáp ứng được nhanh, nhạy các yêu cầu đó nếu có đội ngũ giáo viên đủ mạnh, ln
sẵn sàng thích ứng trong điều kiện mới.
Thứ ba, chính đội ngũ giáo viên tiểu học, bằng năng lực, lịng u nghề, hết
lịng vì học sinh mới có thể cung cấp cho các cấp học tiếp theo một thế hệ học sinh
có đủ các tố chất và điều kiện cần thiết để tiếp tục học lên và sau này sẽ cung cấp
cho xã hội loại sản phẩm có giá trị nhất, quyết định sự phát triển đó là nguồn nhân
lực được đào tạo, nguồn nhân lực có chất lượng cao.
1.1.2.2. Nhiệm vụ của giáo viên tiểu học
Nhiệm vụ cụ thể của giáo viên tiểu học được qui định tại Điều 27, chương IV
của Điều lệ trường tiểu học ban hành kèm theo Thông tư số 28/2020/TT-BGDĐT
ngày 04 tháng 9 năm 2020 của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT [3]. Đó là:
“1) Giáo viên có những nhiệm vụ:
a) Thực hiện chương trình giáo dục phổ thơng cấp tiểu học và kế hoạch giáo
dục của nhà trường. Chủ động thực hiện và chịu trách nhiệm về kế hoạch giáo dục
giáo dục; tự chủ, tự chịu trách nhiệm về thực hiện nhiệm vụ chuyên môn (nội dung,
phương pháp giáo dục, kiểm tra đánh giá học sinh) và chất lượng, hiệu quả giáo dục
từng học sinh của lớp mình phụ trách, bảo đảm qui định của chương trình giáo dục,
phù hợp với đối tượng học sinh và điều kiện cụ thể của nhà trường.
b) Tham gia xây dựng kế hoạch giáo dục của tổ chuyên môn và nhà trường;
thường xuyên cập nhật những chỉ đạo của ngành; chuẩn bị, tổ chức dạy học và đánh
giá học sinh theo qui định; thực hiện các hoạt động chuyên môn khác.
c) Xây dựng mối quan hệ thân thiện, dân chủ giữa giáo dục với học sinh, với
cha mẹ học sinh và cộng đồng; giúp học sinh chủ động, sáng tạo, tự tin, tự chủ trong
học tập và rèn luyện.
d) Giữ gìn phẩm chất, danh dự, uy tín của nhà giáo; ứng xử văn hóa, đồn

14



kết, giúp đỡ đồng nghiệp; gương mẫu trước học sinh; thương yêu, đối xử công bằng
và tôn trọng học sinh; bảo vệ các quyền và lợi ích hợp pháp của học sinh.
đ) Thực hiện tự đánh giá theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên; tự học, tự bồi
dưỡng nâng cao năng lực nghề nghiệp; thực hiện nhiệm vụ bồi dưỡng thường xuyên
giáo viên theo qui định; trao đổi chia sẻ chuyên mơn cùng đồng nghiệp trong và
ngồi nhà trường thơng qua các đợt sinh hoạt chuyên môn, tập huấn.
e) Ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy, học tập và sinh hoạt
chuyên môn; sáng tạo, linh hoạt trong việc tự làm đồ dùng dạy học.
g) Tham gia lựa chọn sách giáo khoa theo qui định; đề nghị nhà trường trang
bị các xuất bản phẩm tham khảo, thiết bị dạy học theo qui định, phù hợp để sử dụng
trong quá trình dạy học.
h) Tham gia kiểm định chất lượng giáo dục.
i) Tham gia thực hiện giáo dục bắt buộc, phổ cập giáo dục và xóa mù chữ ở
địa phương.
k) Phối hợp với Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh, gia đình học sinh,
cộng đồng và các tổ chức xã hội liên quan để thực hiện nhiệm vụ giáo dục.
l) Quản lý, tổ chức thực hiện kế hoạch giáo dục tại điểm trường khi được
Hiệu trưởng phân công.
m) Thực hiện các nhiệm vụ khác theo qui định của pháp luật và theo sự phân
công của Hiệu trưởng.
2) Giáo viên làm công tác chủ nhiệm, ngoài các nhiệm vụ qui định tại khoản
1 của Điều này, cịn có các nhiệm vụ sau đây:
a) Chủ động nắm bắt thông tin từng học sinh của lớp được phân công làm
công tác chủ nhiệm; xây dựng các hoạt động giáo dục của lớp thể hiện rõ mục tiêu,
nội dung, phương pháp giáo dục đảm bảo tính khả thi, phù hợp với đặc điểm học
sinh, với hoàn cảnh và điều kiện thực tế nhằm thúc đẩy sự tiến bộ của cả lớp và của
từng học sinh.
b) Thực hiện các hoạt động giáo dục theo kế hoạch đã xây dựng và được
Hiệu trưởng phê duyệt.
c) Phối hợp chặt chẽ với cha mẹ học sinh hoặc người giám hộ, giáo viên,

Tổng phụ trách Đội, các tổ chức xã hội có liên quan để tổ chức các hoạt động giáo
dục và hỗ trợ, giám sát việc học tập, rèn luyện của học sinh lớp mình chủ nhiệm;
tổng hợp nhận xét, đánh giá học sinh cuối kỳ I và cuối năm học; hướng dẫn học

15


sinh bình bầu và đề nghị khen thưởng; lập danh sách học sinh đề nghị ở lại lớp;
hoàn chỉnh việc ghi học bạ cho học sinh.
d) Báo cáo thường kì hoặc đột xuất về tình hình của lớp với Hiệu trưởng.
3) Giáo viên làm Tổng phụ trách Đội chịu trách nhiệm trước Hiệu trưởng về
việc xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch hoạt động Đội Thiếu niên Tiền phong
Hồ Chí Minh và Sao Nhi đồng Hồ Chí Minh góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục
tồn diện học sinh.” [3].
1.2. Bối cảnh hiện nay và yêu cầu đặt ra đối với việc phát triển đội ngũ giáo
viên tại các trường tiểu học công lập
1.2.1. Yêu cầu về chuẩn nghề nghiệp đối với giáo viên tại các trường tiểu
học công lập
Năm 2018, Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Chuẩn nghề nghiệp giáo viên
phổ thông (quy định tại Thông tư số: 20/2018/TT-BGDĐT [2], bao gồm các yêu
cầu cơ bản về phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống; kiến thức; kỹ năng sư phạm
mà giáo viên tiểu học công lập cần phải đạt được nhằm đáp ứng mục tiêu giáo dục
tiểu học. Hiện nay, thực hiện theo Chuẩn Nghề nghiệp được ban hành vào tháng
10/2018.
Theo Thông tư số: 20/2018/TT-BGDĐT, tiêu chuẩn của nhà giáo/giáo viên gồm:
- Tiêu chuẩn 1. Phẩm chất nhà giáo:
+ Là tấm gương mẫu mực về đạo đức nhà giáo và hỗ trợ đồng nghiệp, chia sẻ
kinh nghiệm trong rèn luyện đạo đức nhà giáo.
+ Có tác phong vàcách thức làm việc phù hợp với công việc của giáo viên cơ
sở giáo dục phổ thông.

- Tiêu chuẩn 2. Phát triển chuyên môn và nghiệp vụ:
+ Nắm vững chuyên môn và thành thạo nghiệp vụ thường xuyên cập nhật,
nâng cao năng lực chuyên môn vàng nghiệp vụ đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục.
+ Chủ động nghiên cứu và cập nhật kịp thời yêu cầu đổi mới về kiến thức
chuyên môn; vận dụng sáng tạo, phù hợp các hình thức và phương pháp lựa chọn
nội dung học tập, bồi dưỡng, và nâng cao năng lực chuyên môn của bản thân;
+ Xây dựng kế hoạch dạy học và giáo dục theo hướng phát triển phẩm chất,
và năng lực học sinh
+ Sử dụng phương pháp dạy học và giáo dục theo hướng phát triển phẩm
chất, năng lực học sinh theo

16


+ Kiểm tra, đánh giá theo hướng phát triển phẩm chất và năng lực học sinh
+ Tư vấn và hỗ trợ học sinh
- Tiêu chuẩn 3. Xây dựng môi trường giáo dục:
Thực hiện xây dựng môi trường giáo dục an tồn, lành mạnh dân chủ, phịng,
chống bạo lực học đường.
- Tiêu chuẩn 4. Sử dụng ngoại ngữ hoặc tiếng dân tộc, ứng dụng công nghệ
thông tin, khai thác và sử dụng thiết bị công nghệ trong dạy học, giáo dục:
Sử dụng được ngoại ngữ hoặc tiếng dân tộc, ứng dụng công nghệ thông tin,
khai thác và sử dụng các thiết bị công nghệ trong dạy học, giáo dục.” [2].
1.2.2. Đặc điểm lao động sư phạm của giáo viên tại các trường tiểu học
công lập
Hoạt động sư phạm của người giáo viên tại các trường tiểu học cơng lập có
những đặc điểm cơ bản sau:
Đối tượng tác động của hoạt động giáo dục của giáo viên là học sinh từ lớp 1
đến lớp 5. Đặc biệt học sinh đầu cấp tiểu học (lớp 1,2, 3) là những học sinh bắt đầu
vào trường phổ thơng. Các em cịn nhiều bỡ ngỡ với các nội qui về học tập và sinh

hoạt của nhà trường. Các em cần được cung cấp các tri thức của chương trình học
và cần được chăm sóc (học bán trú) để phát triển thể chất. Chính vì vậy, ngồi việc
cung cấp kiến thức cho học sinh, giáo viên tiểu học cịn cần phối hợp chặt chẽ với
gia đình phát triển các kỹ năng sinh hoạt của học sinh để các em phát triển nhân
cách một cách toàn diện.
Đặc thù của giáo dục tiểu học là sự phối hợp chặt chẽ, đồng bộ giữa giáo
viên chủ nhiệm và gia đình học sinh để phát triển nhận thức và thể chất cho học
sinh, giúp cho học sinh các kỹ năng sống cơ bản, cần thiết.
Giáo viên tiểu học công lập là người có khả năng sử dụng kiến thức chun
mơn, nghiệp vụ vững vàng và kinh nghiệm thực tế phong phú để có thể đưa ra
những cách thức xử lí tin cậy và phù hợp với những tình huống cụ thể khác nhau, vì
lợi ích của trẻ và đạo đức nghề nghiệp.
Giáo dục tiểu học nhằm hình thành cơ sở ban đầu cho sự phát triển về đạo
đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ, năng lực của học sinh; chuẩn bị cho học sinh tiếp tục
học trung học cơ sở.
Lao động của nghề giáo viên tại các trường tiểu học công lập là sự kết hợp
một cách khoa học và rất linh hoạt của nghề giáo, người chăm sóc và nhà tâm lí

17


học. Lao động của giáo viên tiểu học công lập khơng chỉ khép kín trong nhà trường
tiểu học cơng lập mà rất đa dạng, linh hoạt, sáng tạo và nhạy cảm. Ngồi việc nắm
chun mơn, nghiệp vụ vững vàng, giáo viên tiểu học cơng lập phải có tình u đối
với học sinh, có tinh thần trách nhiệm cao trong cơng việc.
Thời gian làm việc của giáo viên tại các trường tiểu học công lập gắn liền với
việc thực hiện tất cả các hoạt động theo chế độ sinh hoạt hằng ngày của học sinh, từ
đón học sinh đầu giờ sáng tới trả học sinh vào cuối giờ chiều.
Trong điều kiện xã hội ln vận động và phát triển địi hỏi giáo viên tại các
trường tiểu học công lập phải không ngừng nâng cao trình độ chun mơn, cập nhật

kiến thức mới và áp dụng cơng nghệ vào q trình giáo dục học sinh.
Lao động nghề nghiệp của người giáo viên tại các trường tiểu học công lập
tạo ra những nền tảng ban đầu của nhân cách con người. Đây là một đặc điểm của
lao động nghề nghiệp đòi hỏi sự cẩn thận, thận trọng, trình độ cao... của giáo viên
tại các trường tiểu học công lập trong hoạt động nghề nghiệp.
1.2.3. Đổi mới chương trình giáo dục phổ thơng và yêu cầu phát triển đội
ngũ giáo viên tại các trường tiểu học cơng lập
Nội dung đổi mới chương trình giáo dục thể hiện ở chỗ nội dung giáo dục
cần đảm bảo những kiến thức căn bản, thiết thực, hiện đại, phù hợp với thực tế,
phù hợp với lứa tuổi và trình độ văn hóa. Điều quan trọng hơn nữa đó là khung
chương trình giáo dục cần phải có sự tiệm cận theo khung chuẩn giáo dục quốc tế
và cần phát triển các bộ sách giáo khoa dựa theo khung chuẩn này, bởi vì để phục
vụ cơng tác hội nhập và tồn cầu hóa, quốc tế hóa nên chương trình giáo dục cần
phải có sự tuơng đồng và phù hợp với chương trình của các nước trong khu vực và
trên thế giới. Định hướng đổi mới chương trình giáo dục phổ thông về nội dung cần
phải liên thông từ lớp đầu cấp đến lớp cuối cấp trong đó tích hợp mạnh ở các lớp
dưới và phân hóa dần ở những lớp trên đặc biệt là cấp trung học phổ thông.
Nội dung đổi mới về phía giáo viên thể hiện ở chỗ giáo viên cần phải phát
huy tính chủ động của các em học sinh. Tăng cường ứng dụng những kiến thức
thực tế vào giải quyết những vấn đề, áp dụng phương pháp seminar trong công
tác giảng dạy. Trong việc kiểm tra đánh giá khuyến khích giáo viên ra đề thi dạng
mở, tăng cường những câu hỏi mang tính chất ứng dụng thực tế. Giáo viên cần
coi trọng việc nhận xét đánh giá học sinh một cách khách quan nhằm phát hiện và
bồi dưỡng chính xác học sinh có năng lực thực sự. Từ đó giúp định hướng trong
việc dạy và phát triển nghề nghiệp tương lai của học sinh.

18


Đổi mới chương trình giáo dục phổ thơng đặt ra những yêu cầu mới về phẩm

chất và năng lực đối với đội ngũ giáo viên tiểu học. Có thể nêu ra một só số yêu cầu
cơ bản sau:
Cùng với nhiệm vụ giảng dạy, giáo dục học sinh, giáo viên tiểu học còn phải
thường xuyên trau dồi đạo đức, nêu cao tinh thần trách nhiệm, giữ gìn phẩm chất,
danh dự, uy tín của nhà giáo; gương mẫu trước học sinh, thương yêu, đối xử công
bằng và tôn trọng nhân cách của học sinh; bảo vệ các quyền và lợi ích chính đáng
của học sinh; đoàn kết, giúp đỡ đồng nghiệp.
Giáo viên cần tích cực học tập, rèn luyện để nâng cao sức khoẻ, trình độ
chính trị, chun mơn, nghiệp vụ, đổi mới phương pháp giảng dạy.
Giáo viên cần phối hợp với Đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh, gia đình
học sinh và các tổ chức xã hội liên quan để tổ chức hoạt động giáo dục.
1.3. Phát triển đội ngũ giáo viên tại các trường tiểu học công lập
1.3.1. Khái niệm
1.3.1.1. Khái niệm phát triển:
Theo quy luật vận động và phát triển của triết học thì phát triển là một quá
trình vận động từ thấp đến cao, từ đơn giản đến phức tạp, theo đó cái cũ biến mất và
cái mới ra đời. Sự phát triển khơng bao qt tồn bộ sự vận động nói chung mà nó
chỉ khái quát xu hướng chung của sự vận động – xu hướng vận động đi lên của sự
vật, hiện tượng; Trong quá trình phát triển sẽ làm thay đổi mối liên hệ, cơ cấu,
phương thức tồn tại, vận động và chức năng vốn có theo chiều hướng ngày càng
hồn thiện hơn của sự vật, hiện tượng.
Theo từ điển Tiếng Việt (2001): "Phát triển là biến đổi hoặc làm cho biến đổi
từ ít đến nhiều, từ hẹp đến rộng, từ thấp đến cao, từ đơn giản đến phức tạp" [36].
Như vậy, mọi sự vật, hiện tượng, con người, xã hội biến đổi để tăng tiến về số
lượng, chất lượng dưới tác động của bên trong hoặc bên ngoài đều được coi là phát
triển. Hay nói một cách khác, phát triển là sự vận động đi lên của mọi sự vật và hiện
tượng, tuân theo những quy luật nội tại khách quan của chúng. Từ những lý luận
trên, tác giả cho rằng phát triển bao gồm 3 yếu tố đó là: tăng cường số lượng, điều
chỉnh cơ cấu và nâng cao chất lượng.
Từ đó, trong luận văn này, khái niệm phát triển được xác định như sau:

Phát triển là quá trình tăng trưởng về số lượng và biến đổi về chất lượng của
một sự vật, một hiện tượng đã có, đã được xây dựng nhưng chưa hoàn chỉnh, chưa

19