PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HUYỆN PHÚ GIÁO
TRƯỜNG TH & THCS TAM LẬP

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI
MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÚP HỌC SINH TRẢI NGHIỆM TỐT THÔNG
QUA MÔN KHOA HỌC LỚP 5

Người thực hiện: Đỗ Thị Hồng Duyên
Chức vụ: Giáo viên dạy lớp 5
Điện thoại: 0979 473 471
Năm học: 2019 – 2020


MỤC LỤC
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM...........................................................................................................................1
MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÚP HỌC SINH TRẢI NGHIỆM TỐT THÔNG QUA MÔN KHOA HỌC LỚP 5...............1


Một số biện pháp giúp học sinh trải nghiệm tốt thông qua môn Khoa học lớp 5

I. ĐẶT VẤN ĐỀ
1. Lý do chọn đề tài
Trong năm học 2020-2021, nước ta sẽ áp dụng chương trình giáo dục phổ
thơng 2018. Mục tiêu của giáo dục trong những năm sắp tới sẽ hướng tới một nền
giáo dục mà học sinh trải nghiệm, học theo hướng mở là phần lớn. Trong tình hình
thực tế hiện nay chương trình học của các em mang nặng về lý thuyết. Các em
được học qua sách vở nhưng ít được trải nghiệm thực tế. Vì vậy các em thiếu kĩ
năng mềm. Đây là điều mà bản thân tôi trăn trở. Trong nhiều năm làm nghề dạy
học, tôi tâm đắc nhất câu nói “kĩ năng hình thành nên tính cách”. Vậy kĩ năng từ
đâu mà có? Và đây được coi là những nguồn gốc tư tưởng đầu tiên của “Giáo dục

trải nghiệm”.
Mục tiêu của môn Khoa học trong các nhà trường Tiểu học, ngoài việc cung
cấp cho học sinh những kiến thức cơ bản, ban đầu, thiết thực về các sự vật, hiện
tượng diễn ra xung quanh các em trong cuộc sống hàng ngày, còn giúp các em hình
thành và phát triển các kĩ năng như: ứng xử, quan sát và làm thí nghiệm, nêu thắc
mắc, phân tích và so sánh ... Bên cạnh đó, cịn hình thành, phát triển những thái độ,
thói quen tốt như tự giác, ham hiểu biết, yêu con người, thiên nhiên, đất nước, có ý
thức tự giác và hành động bảo vệ mơi trường xung quanh,...
Để đạt được mục tiêu đó, địi hỏi mỗi giáo viên cần phải chủ động hơn trên
bục giảng, có những phương pháp, hình thức tổ chức dạy học khoa học, hợp lý;
kích thích tính tư duy tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh nhằm đem lại hiệu
quả cao cho mỗi giờ học.
Trải nghiệm trong môn học, thực chất là một hình thức tổ chức dạy học,
giúp học sinh biết liên hệ, vận dụng kiến thức môn học vào giải quyết các vấn đề
trong thực tế cuộc sống. Như vậy làm, thực hành, trải nghiệm đều là những
phương thức học hiệu quả, gắn với vận động, với thao tác vật chất, với đời sống
thực. Việc học thông qua làm, học đi đôi với hành và học từ trải nghiệm giúp cho
học sinh có nhiều cơ hội trải nghiệm để vận dụng những kiến thức học được vào
1


Một số biện pháp giúp học sinh trải nghiệm tốt thông qua môn Khoa học lớp 5

thực tế cuộc sống, từ đó hình thành năng lực thực tiễn cũng như phát huy tiềm
năng sáng tạo của bản thân.
Bản chất của hoạt động này là vận dụng nội dung môn học, các kiến thức để
thực hành, vận dụng, giải quyết vấn đề khác nhau trong cuộc sống. Học sinh được
chủ động tham gia, trải nghiệm, sáng tạo những vấn đề lí thuyết để tạo ra các sản
phẩm. Có thể nói trải nghiệm là cầu nối hữu hiệu giữa lí thuyết được giảng dạy và
thực tiễn cuộc sống.

Trong thực tế cho thấy trong việc dạy học các môn học ở Tiểu học nói chung
và dạy học mơn Khoa học 5 nói riêng. Đa phần chúng ta còn thiên về lý thuyết, tập
trung vào dạy học sinh theo tiến trình, nội dung trong sách giáo khoa, dạy học sinh
cách hiểu, ghi nhớ các khái niệm dạy học một cách máy móc mà khơng kích thích
được tư duy sang tạo, khả năng làm việc có hiệu quả của học sinh nên hiệu quả giờ
học vẫn chưa được như ý muốn. Giáo dục trải nghiệm lầ một phương pháp dạy học
mới có thể phát huy được vốn kinh nghiệm là một phương pháp dạy học mới có
thể phát huy được vốn kinh nghiệm, vốn hiểu biết của học sinh thông qua các hoạt
động khám phá để tiếp thu tri thức mới.
Vận dụng phương pháp giáo dục trải nghiệm trong dạy học môn Khoa học lớp
5 sẽ giúp học sinh hình thành kiến thức mới từ việc các em được tự tìm tịi, phát
hiện ra tri thức mới trong quá trình học tập trên cơ sở những kiến thức, kinh
nghiệm các em đã có. Khi được trải nghiệm sáng tạo trong quá trình học tập và
phát hiện ra những điều mới lạ các em sẽ có thêm hứng thú và ghi nhớ bài rất lâu,
từ đó tạo ra động cơ và động lực thúc đẩy các em trong q trình học tập. Những lí
do trên là căn cứ để tôi lựa chọn đề tài “Một số biện pháp giúp học sinh học tốt
Cùng em hoạt động trải nghiệm thông qua môn Khoa học lớp 5”.
2. Mục đích của đề tài
Thơng qua hoạt động trải nghiệm sáng tạo nhằm định hướng, tạo điều kiện
cho học sinh quan sát, suy nghĩ và tham gia các hoạt động thực tiễn, qua đó tổ
chức khuyến khích, động viên và tạo điều kiện cho các em tích cực nghiên cứu,
tìm ra những giải pháp mới, sáng tạo những cái mới trên cơ sở kiến thức đã học
2


Một số biện pháp giúp học sinh trải nghiệm tốt thông qua môn Khoa học lớp 5

trong nhà trường và những gì đã trải qua trong thực tiễn cuộc sống, từ đó hình
thành ý thức, phẩm chất, kĩ năng sống và năng lực cho học sinh.
Hoạt động trải nghiệm sáng tạo nhằm phát triển, nâng cao các tố chất và tiềm

năng của bản thân học sinh, nuôi dưỡng ý thức sống tự lập, đồng thời quan tâm,
chia sẻ tới những người xung quanh.
Các em được chủ động tham gia vào tất cả các khâu của quá trình hoạt động,
từ thiết kế hoạt động đến chuẩn bị, thực hiện và đánh giá kết quả hoạt động phù
hợp với đặc điểm lứa tuổi và khả năng của bản thân. Các em được trải nghiệm,
được bày tỏ quan điểm, ý tưởng, được đánh giá và lựa chọn ý tưởng hoạt động,
được thể hiện, tự khẳng định bản thân, được tự đánh giá và đánh giá kết quả hoạt
động của bản thân, của nhóm mình và của bạn bè,...Từ đó, hình thành và phát triển
cho các em những giá trị sống và các năng lực cần thiết.
Chú trọng việc tăng cường các hoạt động trải nghiệm thực tế nhằm giáo dục
đạo đức, lối sống và rèn luyện kỹ năng cho học sinh.
Học sinh được trải qua quá trình khám phá kiến thức và tìm giải pháp từ đó
giúp phát triển năng lực cá nhân và tăng cường sự tự tin. Việc học trở nên thú vị
hơn với học sinh và việc dạy trở nên thú vị hơn với giáo viên.
3. Nhiệm vụ của đề tài
Song song với việc tổ chức cho học sinh trải nghiệm thực tiễn thì nhà trường
đã chỉ đạo giáo viên, chú trọng tới công tác dạy học trải nghiệm qua nội dung các
bài học trên lớp "Dạy học lý thuyết gắn với thực hành". Thông qua các hoạt động
này, học sinh được củng cố kiến thức, mở rộng hiểu biết về các lĩnh vực của đời
sống xã hội, đồng thời làm phong phú vốn tri thức, kinh nghiệm. Được tham gia
các hoạt động trải nghiệm sáng tạo, học sinh tự tin chủ động lĩnh hội kiến thức, u
thích cơng việc của mình, biết chia sẻ, giúp đỡ lẫn nhau, từ đó hình thành tình cảm
chân thành với bạn bè, có niềm tin vào cuộc sống, có thái độ đúng đắn trước nhiệm
vụ học tập của bản thân.
Qua thực hiện, ngoài các tiết học chính khóa mơn Khoa học với lượng kiến
thức mà sách giáo khoa cung cấp, tơi cịn phải ln ln tìm hiểu thêm tài liệu liên
3


Một số biện pháp giúp học sinh trải nghiệm tốt thông qua môn Khoa học lớp 5


quan đến kiến thức bài học. Tổ chức cho các em tham quan thực tế để các em có
thể trực tiếp trải nghiệm các hoạt động. Từ đó thu hút các em vào bài học, ngồi ra
tơi cịn thiết kế một số tiết ngoại khóa. Nghiên cứu lí luận qua các nguồn tài liệu
tâm lí học. Giáo dục học và chuyên ngành để xác định các căn cứ khoa học cho
việc sử dụng tài liệu trong dạy học Khoa học đạt hiệu quả. Xác định các tài liệu
phù hợp, cách khai thác và biện pháp sử dụng. Điều tra thực tiễn để nắm được thực
trạng việc u thích mơn học này và lựa chọn phương pháp phù hợp. Để thực hiện
được đề tài, tôi đã sử dụng nhiều phương pháp.
4. Phương pháp nghiên cứu của đề tài
Để thực hiện được đề tài này, tôi đã sử dụng nhiều phương pháp nghiên cứu
như:
- Nghiên cứu.
- Điều tra.
- Khảo sát.
- Lập kế hoạch, thực hành, báo cáo, thống kê, tổng hợp…
5. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Trong phạm vi lớp 5a1 do tôi chủ nhiệm, tôi sử dụng đối tượng nghiên cứu
trong đề tài là học sinh khối lớp 5, trong trường TH&THCS Tam Lập.
II. PHẦN NỘI DUNG
A. CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỂN
1. Cơ sở lý luận
Để nâng cao chất lượng dạy học nói chung, giờ học Khoa học nói riêng và đổi
mới phương pháp giảng dạy theo hướng tích cực lấy học sinh làm trung tâm người
thầy chỉ là người chỉ đạo hướng dẫn cách tiếp thu nguồn kiến thức trong một giờ
học. Vậy phát huy tính tích cực, chủ động của học sinh ở trên lớp đối với môn học
Khoa học ở trường Tiểu học là một vấn đề mà đòi hỏi người học sinh phải tập
trung tìm hiểu suy nghĩ những kiến thức của bài học, phải chủ động trong các tiết
học, tự mình trải nghiệm các hoạt động đó thông qua một bài học hoặc tham gia
tiết học ngoại khóa.

4


Một số biện pháp giúp học sinh trải nghiệm tốt thông qua môn Khoa học lớp 5

Để một tiết học Khoa học sôi nổi, học sinh hứng thú hơn, gợi cho các em sự
tị mị, thắc mắc, lơi cuốn các em vào các hoạt động trải nghiệm thì người thầy phải
chủ động dẫn dắt các em vào các hoạt động đó thì bài học mới có hiệu quả cao.
Học từ trải nghiệm cịn giúp học sinh khơng những có được năng lực thực
hiện mà cịn có những trải nghiệm về cảm xúc, ý chí và nhiều trạng thái tâm lý
khác. Thông qua các hoạt động trải nghiệm, sáng tạo này, học sinh được vận dụng
kiến thức đã học vào thực tiễn cuộc sống, đồng thời biết chia sẻ và quan tâm đến
mọi người xung quanh, hiểu biết hơn về địa phương mình đang sinh sống; qua đó
phát triển năng lực sáng tạo, giáo dục đạo đức cho học sinh.
2. Cơ sở thực tiễn
Trong q trình giảng dạy tơi thấy các em học sinh lớp 5a1 chỉ chú ý đến mơn
Tốn và Tiếng Việt mà không để ý đến các môn Đạo đức, Khoa học, Lịch sử và
Địa lí, Kĩ thuật…Vì vậy những môn này các em không học bài và cũng có những
em khơng chép bài ở trên lớp. Để tạo hứng thú học tập và niềm say mê với môn
học ở trên lớp tôi phải tạo cơ hội để các em trải nghiệm tích cực qua các hoạt động,
làm các bài tập với nhiều dạng khác nhau. Từ đó các em u thích và hứng thú với
mơn này khơng còn cảm thấy nhàm chán, nặng nề khi mỗi lần tới tiết học.
B. THỰC TRẠNG
1. Thuận lợi
Số học sinh trong lớp không cao, tạo điều kiện cho tôi dễ dàng theo dõi sâu sát
từng đối tượng học sinh. Trường TH&THCS Tam Lập đã nhiều năm triển khai
chuyên đề môn Khoa học. Thư viện, thiết bị nhà trường cũng đã cung cấp khá đầy
đủ về sách giáo khoa, sách giáo viên, tài liệu tham khảo và đồ dung dạy học.
2. Khó khăn
Qua quá trình tiếp xúc với học sinh qua các môn học, tôi thấy học sinh rất

nhút nhát, thiếu tự tin trong giao tiếp, việc tham gia các hoạt động giáo dục thực
tiễn, ngồi giờ lên lớp cịn thụ động.
Hiện nay, với thời lượng một tiết dạy Khoa học trên lớp chỉ có khoảng 30-35
phút thì giáo viên chỉ có thể giới thiệu cho học sinh nắm bắt kiến thức cơ bản và
5


Một số biện pháp giúp học sinh trải nghiệm tốt thông qua môn Khoa học lớp 5

một câu hỏi gắn với liên hệ thực tế. Với hình thức này thì chỉ có những em năng
khiếu mới đủ khả năng tiếp nhận được, cịn lại hầu như các em đứng ngồi cuộc.
Việc dạy mơn Khoa học thực tế cịn hạn chế, học sinh khơng có hứng thú học tập.
Đa số hồn cảnh gia đình của học sinh trường TH&THCS Tam Lập cịn khó
khăn, phụ huynh đa phần là nơng dân và công nhân nên không dám đầu tư nhiều
vào việc học của các em.
Một số giáo viên nếu có tổ chức các hoạt động trải nghiệm cho học sinh thì
chưa bài bản, hiệu quả chưa cao, việc chuẩn bị đồ dùng, tư liệu chưa chu đáo.
Khảo sát thái độ học môn Khoa học của các em khi thầy cô giảng bài:
Nội dung khảo sát
Học sinh tập trung nghe giảng và tích cực xây
dựng bài
Học sinh không chú ý vào bài giảng hay làm
việc riêng
Học sinh chú ý nhưng còn lơ là

Số học sinh

Tỷ lệ %

5


19,2 %

8

30,8 %

13

50 %

Qua quá trình khảo sát về thái độ học môn Khoa học của các em thì tơi thấy
có 5/26 em là tập trung nghe giảng và tích cực xây dựng bài, cịn lại các em chưa
có thái độ học tập đúng đắn. Đối với các học sinh này, tôi phải thường xuyên nhắc
nhở mất rất nhiều thời gian nên không thời gian tập trung vào việc dạy, bài dạy đạt
chất lượng không cao. Từ thực trạng trên để tạo sự say mê, yêu thích các mơn học
cũng như mơn Khoa học thì tơi đã đưa ra một số biện pháp như sau:
C. CÁC BIỆN PHÁP THỰC HIỆN
1. Tìm hiểu về các phương pháp dạy học trải nghiệm
Dạy học trải nghiệm là một phương pháp, trong đó giáo viên tổ chức cho HS
được hoạt động, được thực hành, được trải nghiệm, từ đó HS chủ động tiếp thu tri
thức, nội dung bài học dựa trên vốn kinh nghiệm và hiểu biết của mình. Từ đó, các
em có hứng thú học và u thích mơn học.

6


Một số biện pháp giúp học sinh trải nghiệm tốt thông qua môn Khoa học lớp 5

Dạy học trải nghiệm tạo điều kiện cho học sinh sử dụng tổng hợp các giác

quan (nghe, nhìn, chạm, ngửi...) có thể tăng khả năng lưu giữ những điều đã học
được lâu hơn.
Các cách thức dạy và học đa dạng có thể tối đa hóa khả năng sáng tạo, tính
năng động và thích ứng của học sinh.
HS được trải nghiệm qua quá trình khám phá kiến thức và tìm giải pháp từ đó
giúp phát triển năng lực cá nhân và tăng cường sự tự tin.
Việc học trở nên thú vị hơn với học sinh và việc dạy trở nên thú vị hơn với
giáo viên.
Khi học sinh được chủ động tham gia tích cực vào q trình học, các em sẽ có
hứng thú và chú ý hơn đến những điều học được và ít gặp vấn đề về tuân thủ kỷ
luật.
HS có thể học các kỹ năng sống mà được sử dụng lặp đi lặp lại qua các bài
tập, hoạt động, từ đó tăng cường khả năng ứng dụng các kỹ năng đó vào thực tế.
2. Lập kế hoạch tổ chức hoạt động trải nghiệm
2.1. Sự chuẩn bị của giáo viên và học sinh
a. Giáo viên
Ngay từ đầu năm học, ngoài việc hướng dẫn học sinh xây dựng nội quy của
lớp, của trường, các kỹ năng cơ bản: tổ chức, làm việc nhóm, ghi chép... Giáo viên
cần giới thiệu, hướng dẫn cho học sinh hiểu về mục đích, các hình thức, cách tổ
chức hoạt động trải nghiệm ở các tiết học cũng như môn Khoa học. Thơng qua đó,
học sinh cả lớp biết lựa chọn hình thức tổ chức phù hợp với nội dung; nắm được
các bước cơ bản cần thực hiện, trách nhiệm của từng cá nhân khi tham gia hoạt
động trải nghiệm.
Giáo viên nên chủ động lựa chọn các nội dung bài dạy phù hợp với các tiết
học trải nghiệm. Giáo viên nên hướng cho học sinh lựa chọn nội dung thực hiện
trong cả năm học dựa trên chủ điểm từng tháng, điều kiện, khả năng của bản thân,
của lớp, của nhà trường, của địa phương có thể tổ chức được. Việc này sẽ tạo tâm
thế sẵn sàng thực hiện cho học sinh.
7



Một số biện pháp giúp học sinh trải nghiệm tốt thông qua môn Khoa học lớp 5

Giáo viên cần nắm chắc quy trình các bước dạy học trải nghiệm, thiết kế bài
dạy theo hướng trải nghiệm phù hợp, gây hứng thú và cung cấp kiến thức cho các
em một cách hợp lý, khơng nặng về lí thuyết.
Giáo viên là người chuẩn bị các dụng cụ thí nghiệm, thiết bị, những vật dụng
cần sử dụng khi thực hành các tiết học có thực hành thí nghiệm ở mơn Khoa học.
Giáo viên cần lên kế hoạch khi thực hiện tiết trải nghiệm. Trong tiết trải
nghiệm giáo viên phải sắp xếp thời gian hợp lí, trải nghiệm như thế nào? Ở đâu?
Tham gia phối hợp với nhà trường, phụ huynh học sinh, địa phương để tổ
chức các tiết trải nghiệm ngoài lớp học, tham quan, về nguồn….
b. Học sinh
Xem trước bài ở nhà, có thể tìm hiểu mọi thứ liên quan đến bài học thông qua
tranh ảnh, internet, sách, báo…
Cần thực hiện theo sự phân công của giáo viên, người chỉ huy…
Chuẩn bị một số vật dụng theo yêu cầu của giáo viên để góp phần làm cho tiết
học phong phú và đa dạng hơn.
Tham gia vào các hoạt động trải nghiệm một cách tích cực.
Để thực hiện được các tiết học trải nghiệm ở mơn Khoa học thì giáo viên và
học sinh cần chuẩn bị thật kĩ về đồ dùng dạy và học, kiến thức liên quan đến bài
học.
2.2. Lập chương trình hoạt động trải nghiệm
Để thực hiện được một một động trải nghiệm ngồi lớp học với phạm vi rộng,
theo tơi chúng ta nên lập thành một chương trình cụ thể, có đầy đủ các nội dung
sau để tiết học đạt kết quả tốt:
a. Chọn lọc những bài cần dạy trải nghiệm
Một số bài dạy ở môn Khoa học lớp 5 được chọn lọc để dạy trải nghiệm như:
STT
1

2
3

Bài
Dug dịch
Cây con mọc lên từ hạt
Thực hành: Nói “khơng với các chất gây nghiện”
8


Một số biện pháp giúp học sinh trải nghiệm tốt thông qua môn Khoa học lớp 5

4
5
6
7
8
9

Gốm xây dựng: gạch, ngói.
Cao su
Sự biến đổi hóa học
Lắp mạch điện đơn giản
Cây con có thể mọc lên từ một số bộ phận của cây mẹ
Một số biện pháp bảo vệ môi trường

b. Thời gian
Thời gian thực hiện các tiết Khoa học có trải nghiệm trong lớp học như đóng
vai, thảo luận, thực hành thí nghiệm thì thời gian là 30-35 phút. Cịn ngồi lớp học
như tổ chức trị chơi, tham quan dã ngoại…thời gian tổ chức được sắp xếp vào các

ngày nghỉ cuối tuần hoặc các dịp lễ…
c. Địa điểm
Địa điểm tổ chức các tiết trải nghiệm là trong lớp, sân trường, khuôn viên
trường… hoặc các đại điểm xa hơn như khu du lịch sinh thái, khu bảo
tồn….Những địa điểm có thể tổ chức hoạt động trải nghiệm phải gắn liền với nội
dung bài học.
d. Phân công thực hiện
Để tổ chức tiết trải nghiệm đạt hiệu quả cần có sự phân cơng cụ thể từng
mảng chuẩn bị, thực hiện…
Ví dụ: KẾ HOẠCH TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM SÁNG TẠO
MÔN KHOA HỌC- LỚP 5
Bài 26: Cây con mọc lên từ hạt
I. Mục tiêu
- Giúp học sinh tìm hiểu về quá trình cây con mọc lên từ hạt.
- Lồng ghép rèn cho các em kĩ năng sống: Kĩ năng giao tiếp, kĩ năng quan
sát, kĩ năng thực hành…
- Học sinh có được các năng lực: Tổ chức, phán đoán, tự ra quyết định, hợp
tác và giao tiếp.
9


Một số biện pháp giúp học sinh trải nghiệm tốt thông qua môn Khoa học lớp 5

- Học sinh tự tin, yêu giá trị lao động, có ý thức bảo vệ môi trường. Tạo mối
quan hệ mật thiết, tương tác giữa học sinh với học sinh, học sinh với giáo viên và
các bậc phụ huynh. Từ đó giáo dục các em long yêu lao động, yêu quý thành quả
lao động và người lao động, biết giữ gìn, bảo vệ tài ngun và mơi trường tại địa
phương.
II. Nội dung, hình thức
1. Nội dung

- Tìm hiểu về cách trồng lúa và các cách trồng các loại rau.
- Tham quan khu du lịch sinh thái.
2. Hình thức: Tổ chức trải nghiệm tập trung theo khối.
III. Thời gian, địa điểm, phương tiện
1. Thời gian: 1 buổi (Từ 6 giờ sáng ngày 10 tháng 11 năm 2018).
2. Địa điểm trải nghiệm: Tham quan khu du lịch sinh thái Về quê tại tp Hồ Chí
Minh.
3. Phương tiện: Ơ tơ
IV. Thành phần
1. Khách mời
- Bà, Tơ Cẩm Nhung- Bí thư Đảng ủy xã Tam Lập.
- Bà, Nguyễn Văn Hào- Trưởng ban đại diện cha mẹ học sinh.
2. Nhà trường
- Ơng, Hồng Văn Chuẩn- Hiệu trưởng.
- Bà, Nguyễn Thị Huê- Hiệu phó.
- Bà, Trần Thị Mai Vàng- Hiệu phó.
- Bà, Phạm Thị Minh Thanh- TPT Đội.
- Tất cả giáo viên khối 5.
3. Học sinh
10


Một số biện pháp giúp học sinh trải nghiệm tốt thông qua môn Khoa học lớp 5

- Học sinh khối 5: 52 em.
V.

Dự trù kinh phí

- Nước uống 5 bình.

- Bánh kẹo, hoa quả: 1.000.000 đ
- Nguồn kinh phí: Huy động sự đóng của giáo viên, phụ huynh có điều kiện
trong khối.
VI.

Tiến trình thực hiện

1. Cơng tác chuẩn bị
a. Tổ chuyên môn khối 5
- Cử giáo viên phụ trách quản lí học sinh, giáo viên giới thiệu về một số nội
dung: Cây lúa được trồng từ hạt, quy trình trồng lúa và cách chăm sóc lúa.
Ngồi lúa ra cịn có một số loại rau khác.
- Tổ chức họp Ban đại diện phụ huynh khối 5 để thống nhất các nội dung trải
nghiệm.
- Xây dựng nội dung trải nghiệm dựa trên nội dung kiến thức liên quan đến
bài học.
- Phân công nhiệm vụ cho các thành viên.
- Xây dựng kế hoạch chi tiết về thời gian thực hiện.
b. Giáo viên
- Chuẩn bị một số câu hỏi liên quan đến nội dung bài học.
- Chia nhóm, điều hành học sinh để thảo luận.
c. Học sinh
- Chuẩn bị sổ tay ghi chép nội dung buổi học, giấy vẽ, bút màu, mũ, dù che
nắng…
2. Tổ chức các hoạt động
a. Tìm hiểu về cách trồng lúa và các loại rau trong thực tiễn.
11


Một số biện pháp giúp học sinh trải nghiệm tốt thông qua môn Khoa học lớp 5


b. Tham quan khu du lịch sinh thái Về quê.
Để thực hiện được các hoạt động trải nghiệm thì cần phải có kế hoạch và để kế
hoạch trên thực hiện tốt thì việc tham mưu, phối hợp với nhà trường, địa phương
và cha mẹ học sinh là rất cần thiết.
2.3. Tham mưu, phối hợp với nhà trường, địa phương và cha mẹ học sinh
Hoạt động trải nghiệm sáng tạo giúp học sinh học hỏi thông qua giao lưu, trải
nghiệm thực tế, vận dụng kiến thức vào thực tiễn cuộc sống, rèn luyện kỹ năng
giao tiếp linh hoạt, chủ động, sáng tạo; phối hợp làm việc đội, nhóm hiệu quả;
phản xạ, xử lý tình huống và giải quyết vấn đề phát sinh, đồng thời, tạo sân chơi
lành mạnh, bổ ích nhằm phát triển, nâng cao các tố chất, tiềm năng sáng tạo của
học sinh, nuôi dưỡng ý thức độc lập, biết quan tâm chia sẻ với người xung quanh,
góp phần để ngành Giáo dục và Đào tạo thực hiện đổi mới theo hướng phát triển
năng lực, phẩm chất cho học sinh. Do vậy, để giúp các em trai nghiệm một cách có
hiệu quả khi tham gia vào các hoạt động tham quan trải nghiệm thì giáo viên phải
phối hợp với nhà trường và phụ huynh một cách chặt chẽ.
Để các tiết học trải nghiệm đặc biệt là trải nghiệm ngồi lớp học diễn ra thành
cơng thì cần có sự phối hợp giữa nhà trường, phụ huynh và địa phương. Thứ nhất
về kinh phí tổ chức cho các chuyến trải nghiệm, thứ hai đảm bảo về sự an toàn của
các em. Để vận dụng các phương pháp đó đạt hiệu quả, tơi đã tổ chức các hoạt
động trải nghiệm thông qua môn Khoa học như sau:
3. Tổ chức hoạt động trải nghiệm thông qua môn Khoa học
a. Tổ chức hoạt động trải nghiệm bằng phương pháp “Bàn tay nặn bột”.
Các bước dạy trải nghiệm theo phương pháp “Bàn tay nặn bột”.
Bước 1: Tình huống xuất phát và câu hỏi nêu vấn đề.
- Là một tình huống do giáo viên chủ động đưa ra như là một cách dẫn nhập
vào bài học.
- Câu hỏi nêu vấn đề là câu hỏi lớn của bài học.
- Câu hỏi phải phù hợp với trình độ học sinh, gây mâu thuẫn nhận thức và
kích thích tính tị mị của học sinh.

12


Một số biện pháp giúp học sinh trải nghiệm tốt thông qua môn Khoa học lớp 5

- Giáo viên phải dùng câu hỏi mở, tuyệt đối không được dùng câu hỏi đóng.
Bước 2: Bộc lộ quan niệm ban đầu của học sinh.
- Giáo viên khuyến khích học sinh nêu những suy nghĩ, nhận thức ban đầu của
mình về sự vật, hiện tưởng mới.
- Giáo viên cho học sinh trình bày bằng nhiều hình thức: viết, vẽ, nói, ….
- Giáo viên không nhất thiết phải chú ý tới các quan niệm đúng, cần phải chú
trọng đến các quan niệm sai.
Bước 3: Đề xuất câu hỏi hay giả thuyết và thiết kế phương án thực nghiệm.
- Từ những khác biệt và phong phú về biểu tượng ban đầu, GV giúp HS đề
xuất câu hỏi.
- GV cần khéo léo chọn lựa một số biểu tượng ban đầu khác biệt trong lớp từ
đó HS đặt câu hỏi liên quan đế bài học.àđể giúp học sinh so sánh
- Từ những câu hỏi của HS, GV nêu câu hỏi cho HS đề nghị các em đề xuất
thực nghiệm để tìm ra câu trả lời cho các câu hỏi đó.
- GV ghi chú lên bảng các đề xuất của HS để các ý kiến sau không trùng lặp.
- Khuyến khích HS tự đánh giá ý kiến nhau hơn là ý kiến của GV nhận xét.
Bước 4: Tiến hành thực nghiệm tìm tịi – nghiên cứu
- Quan sát tranh và mơ hình và ưu tiên thực nghiệm trên vật thật
- Từ những khác biệt và phong phú về biểu tượng ban đầu, GV giúp HS đề
xuất câu hỏi.
- GV cần khéo léo chọn lựa một số biểu tượng ban đầu khác biệt trong lớp từ
đó HS đặt câu hỏi liên quan đế bài học để giúp học sinh so sánh
Bước 5: Kết luận kiến thức mới
Ví dụ minh họa cụ thể
Khoa học 5

Bài 25: Nhôm (Sách Khoa học 5, trang 52)
1. Mục tiêu, yêu cầu cần đạt của tiết học là

13


Một số biện pháp giúp học sinh trải nghiệm tốt thông qua môn Khoa học lớp 5

Giúp HS nhận biết một số tính chất của nhơm; Nêu được một số ứng dụng của
nhôm trong sản xuất và đười sống. Quan sát, nhận biết một số đồ dùng làm từ
nhôm và nêu cách bảo quản chúng.
Học sinh được thực hành, trải nghiệm, được làm việc với vật thật để rút ra
kiến thức.
HS u thích mơn học, thích khám phá khoa học, còn giáo dục các em ý thức
tiết kiệm và bảo bệ nguồn tài nguyên thiên nhiên của đất nước.
Các phương pháp chúng tôi áp dụng trong tiết dạy là: quan sát, hỏi đáp, thực
hành, thí nghiệm,… Các hình thức tổ chức dạy học: cá nhân, nhóm, cả lớp.
2. Cách thực hiện
Hoạt động 1: Tìm hiểu một số đồ dùng làm bằng nhôm.
* Mục tiêu: HS biết được một số ứng dụng của nhôm trong sản xuất và đời sống
* Cách tiến hành:
- Cho HS hoạt động theo nhóm: Từng thành viên giới thiệu với các bạn trong
nhóm về tên gọi, tác dụng của những đồ dùng mà mình mang đến lớp.
- Đại diện từng nhóm lên giới thiệu với cả lớp những đồ dùng làm bằng nhơm
của nhóm mình (tên gọi, tác dụng, …).
- Lớp quan sát và bổ sung xem trong lớp cịn có đồ dùng nào cũng được làm từ
nhơm.
- GV giới thiệu thêm một số hình ảnh (qua video) về các vật dụng, máy móc
được làm từ nhôm (hợp kim nhôm).
* Kết luận: Nhôm được sử dụng rộng rãi trong sản xuất như chế tạo các dụng cụ

làm bếp, làm vỏ nhiều loại đồ hộp, làm khung cửa và một số bộ phận của các
phương tiện giao thơng, …
Hoạt động 2: Tìm hiểu nguồn gốc, tính chất của nhôm và hợp kim nhôm
* Mục tiêu: HS quan sát, thực hành, trải nghiệm để nhận ra nguồn gốc và một số
tính chất của nhơm và hợp kim nhơm.
* Cách tiến hành:

14


Một số biện pháp giúp học sinh trải nghiệm tốt thông qua môn Khoa học lớp 5

- GV tổ chức cho HS hoạt động nhóm. Yêu cầu nhóm trưởng điều khiển các bạn
trong nhóm mình cùng nhau quan sát, thực hành, thí nghiệm, trải nghiệm trên các
vật thật mà nhóm mình mang đến lớp để rút ra nhận xét về nguồn gốc, tính chất
của nhơm. Cụ thể:
- Quan sát các vật dụng làm bằng nhôm, rút ra nhận xét: Nhôm là kim loại màu
trắng bạc, có ánh kim.
- So sánh 1 thanh sắt (1 thanh đồng) và 1 thanh nhôm có cùng kích thước để rút
ra nhận xét: Nhơm nhẹ hơn sắt và đồng.
- Cho HS thực hành để chứng minh: Nhơm có thể kéo thành sợi hoặc dát mỏng.
Nhơm có tính dẫn điện, dẫn nhiệt.
Lưu ý HS: Khi thực hành phải chú ý vấn đề an tồn.
 Các nhóm thực hành trải nghiệm theo hướng dẫn, ghi những nhận xét của
nhóm mình vào phiếu thảo luận.
 Báo cáo kết quả: Đại diện các nhóm báo cáo kết quả. Các nhóm khác phản
hồi, bổ sung ý kiến.
Ý kiến phản hồi của GV dành cho các nhóm (nếu khơng nhóm nào phản hồi ý
kiến này): Nhơm có thể kéo thành sợi hoặc dát mỏng, chứng tỏ nhôm là một kim
loại mềm. Tại sao các vật dụng làm bằng nhôm chúng ta thấy trong cuộc sống lại

cứng như vậy (không thể kéo dài hoặc dát mỏng)? (VD: Cái xoong, cái siêu, …).
HS nêu được thì GV bổ sung thêm, nếu khơng, GV giải thích cho HS: Các vật
dụng chúng ta thường thấy trong cuộc sống đều làm bằng hợp kim nhôm chứ
không phải từ nhôm nguyên chất. Tuỳ từng đồ dùng mà tỉ lệ nhôm được sử dụng
khác nhau. Trong lõi dây điện làm bằng nhơm thì tỉ lệ nhơm chiếm nhiều nhất nên
dây điện mềm và dễ uốn.
=> Nhận xét: Hợp kim của nhôm với một số kim loại khác như đồng, kẽm có tính
chất bền vững, rắn chắc hơn nhơm.
* Kết luận: Nhơm là kim loại màu trắng bạc, có ánh kim, nhẹ hơn sắt và đồng; có
thể kéo thành sợi hoặc dát mỏng. Nhơm có tính dẫn điện, dẫn nhiệt. Nhơm khơng
bị gỉ, tuy nhiên, một số a-xít có thể ăn mịn nhơm.
15


Một số biện pháp giúp học sinh trải nghiệm tốt thông qua môn Khoa học lớp 5

Hợp kim của nhôm với một số kim loại khác như đồng, kẽm có tính chất bền
vững, rắn chắc hơn nhơm.
HĐ lớp:
GV hỏi cả lớp: Nhơm có nguồn gốc từ đâu?
HS thi đua nêu ý kiến.
* Kết luận: Nhôm được sản xuất từ quặng nhôm.
Mở rộng: GV cho HS xem video về nguồn gốc của nhôm và về hoạt động khai
thác nhôm.
Hỏi thêm: Nhôm có phải là nguồn tài ngun vơ tận khơng? Khi khai thác và sử
dụng cần chú ý điều gì?
Kết hợp giáo dục các em ý thức tiết kiệm và bảo bệ nguồn tài nguyên thiên nhiên
của đất nước.
Hoạt động 3: Tìm hiểu cách sử dụng và bảo quản đồ dùng bằng nhôm hoặc hợp
kim của nhôm.

* Mục tiêu: Giúp HS biết cách bảo quản các đồ dùng bằng nhôm hoặc hợp kim của
nhơm trong gia đình.
* Cách tiến hành
Cho HS thảo luận trong nhóm.
Đại diện các nhóm trình bày ý kiến.
Các nhóm khác nhận xét, bổ sung.
* Kết luận: Những đồ dùng bằng nhôm dùng xong phải rửa sạch, để nơi khơ ráo;
lưu ý khơng đựng những thức ăn có vị chua lâu vì nhơm dễ bị a-xít ăn mịn. Khi
bưng bê những vật dụng bằng nhơm có chứa đồ nóng phải cẩn thận kẻo bị bỏng,…
Ví dụ: Bài 37: Dung dịch (Khoa học 5/76). Các em sẽ trực tiếp thực hành pha
chế dung dịch nước đường, nước muối. Từ dung dịch pha chế được, các em sẽ so
sánh, phân biệt được hỗn hợp và dung dịch. Giáo viên nêu tình huống có vấn đề:
Úp đĩa lên một cốc nước muối nóng khoảng một phút, sẽ thu được những giọt
nước đọng trên đĩa; những giọt nước đó có vị gì? Học sinh sẽ bộc lộ những suy
nghĩ ban đầu: nước có vị mặn, khơng mặn, hoặc mặn nhưng khơng mặn bằng nước
16


Một số biện pháp giúp học sinh trải nghiệm tốt thông qua môn Khoa học lớp 5

trong cốc dung dịch. Nêu ý kiến thắc mắc và đề xuất phương án thí nghiệm. Các
em được quan sát, trải nghiệm qua thí nghiệm nhỏ sẽ tự mình kiểm chứng suy nghĩ
ban đầu và rút ra được kết luận: Nước thu được trên đĩa khơng có vị, đồng thời
hiểu được đó chính là q trình chưng cất. Từ đó giải thích được cách người dân
sản xuất muối từ nước biển hay sản xuất nước cất dùng trong y tế.

Các nhóm làm thí nghiệm
Tổ chức cho các em học bằng phương pháp “Bàn tay nặn bột” giúp các em
hình thành nhiều kĩ năng qua việc thực hành các thí nghiệm. Các em được trực
tiếp, tiếp xúc với các đồ dùng thí nghiệm và tìm được kết quả sau khi thực hành.

Do vậy, các em rất thích thú học bằng một tinh thần vui vẻ, phấn khởi và háo hức.
b. Tổ chức hoạt động trải nghiệm bằng phương pháp quan sát
Phương pháp quan sát là phương pháp trong đó giáo viên tổ chức cho học sinh
sử dụng các giác quan để quan sát đối với các đối tượng trong tự nhiên và xã hội.
Đối với môn Khoa học đối tượng quan sát của học sinh khơng chỉ là tranh ảnh,
mẫu vật, mơ hình mà cịn là khung cảnh gia đình, lớp học, cây cối, con người và
một số sự vật, hiện tượng diễn ra hằng ngày trong tự nhiên và xã hội ... Vì vậy giáo
viên có thể tổ chức cho học sinh quan sát ở trong lớp học hay ngoài lớp (sân
trường, vườn trường, các địa điểm xung quanh trường ...).
17


Một số biện pháp giúp học sinh trải nghiệm tốt thông qua môn Khoa học lớp 5

Để khắc phục việc học sinh thường chỉ sử dụng thị giác để quan sát, cần hướng
dẫn các em huy động tối đa tất cả các giác quan để quan sát (trong trường hợp cụ
thể). Như vậy học sinh mới nhớ bài lâu và có những biểu tượng chính xác về các
sự vật, hiện tượng.
Lần lượt thực hiện các bước:
Bước 1: Lựa chọn đối tượng quan sát.
Tùy theo nội dung học tập giáo viên sẽ chọn đối tượng quan sát phù hợp với
trình độ học sinh và điều kiện địa phương.
Bước 2: Xác định mục đích quan sát.
Trong q trình quan sát khơng phải lúc nào học sinh cũng rút ra được những
đặc điểm của đối tượng. Vì vậy, với mỗi đối tượng giáo viên cần xác định mục
đích của việc quan sát.
Bước 3: Tổ chức và hướng dẫn học sinh quan sát.
Có thể tổ chức cho học sinh quan sát cá nhân, quan sát theo nhóm hoặc cả lớp.
Điều đó phụ thuộc vào số đồ dùng chuẩn bị được và năng lực quản lý của giáo
viên.

Sử dụng những câu hỏi nhằm hướng dẫn học sinh:
- Quan sát tổng thể rồi mới đi đến bộ phận, chi tiết.
- Quan sát từ bên ngoài rồi mới đi vào bên trong.
- So sánh với các đối tượng cùng loại (mà các em đã biết) để tìm ra những đặc
điểm giống nhau và khác nhau.
Bước 4: Tổ chức cho học sinh báo cáo kết quả quan sát được về đối tượng.
Ví dụ: Khi dạy bài “cao su” (Khoa học 5/62)
Giáo viên cho các em quan sát bạn mình kéo dây thun bằng cao su giãn ra. Từ
những quan sát mà các em thấy được, các em sẽ dẽ dàng nêu được tính đàn hồi của
cao su.

18


Một số biện pháp giúp học sinh trải nghiệm tốt thông qua môn Khoa học lớp 5

Học sinh thực hành kéo dây thun
Ví dụ: Bài 54: “Cây con có thể mọc lên từ một số bộ phận của cây mẹ”.
Giáo viên tổ chức tiết học trải nghiệm bằng cách cho học sinh cả lớp ra vườn
rau trải nghiệm của trường để học sinh vừa chăm sóc vườn rau, vừa quan sát vườn
rau gồm những loại cây gì, cây đó mọc lên từ đâu, như thế nào? (ví dụ: cây mía
mọc lên từ thân, rau cải từ hạt, rau ngót từ thân,…) từ đó hướng dẫn học sinh cách
trồng và giáo dục ý thức cho học sinh cách chăm sóc vườn rau trải nghiệm.

Học sinh quan sát vườn rau trải nghiệm

19


Một số biện pháp giúp học sinh trải nghiệm tốt thông qua môn Khoa học lớp 5


c. Tổ chức hoạt động trải nghiệm bằng phương pháp trò chơi
Chơi là một nhu cầu mang tính sinh học của các em. Có thể nói vui chơi cần
thiết và vơ cùng quan trọng như ăn, ngủ, học tập... trong đời sống của các em. Tổ
chức trị chơi học tập giúp thay đổi hình thức hoạt động trên lớp, làm khơng khí
lớp học thoải mái, dễ chịu, học sinh tiếp thu kiến thức thoải mái, tích cực hơn
* Khi tổ chức trị chơi người giáo viên cần phải nắm và thực hiện được các
nguyên tắc sau:
- Trị chơi phải thể hiện mục đích rõ ràng về kiến thức của bài học, đảm bảo ôn
tập, củng cố, rèn kĩ năng hoặc ứng dụng một đơn vị kiến thức cụ thể.
- Trò chơi phải đơn giản, dễ làm sao cho bản thân giáo viên và học sinh đều có
thể tự làm được.
- Hệ thống trị chơi trong các giờ học phải thu hút được nhiều đối tượng học
sinh tham gia.Tránh chỉ thiết kế trò chơi cho học sinh khá giỏi.
- Có luật chơi.
- Đảm bảo an toàn cho học sinh khi chơi.
- Nên tổ chức vào phần củng cố bài học, khi thời gian của tiết học còn khoảng 5
đến 6 phút.
* Cách tổ chức trò chơi:
- Giới thiệu và nêu cách chơi: Có thể tiến hành nhiều cách khác nhau nhưng
yêu cầu giáo viên nói ngắn gọn rõ ràng, dễ hiểu, sao cho tất cả học sinh nắm được
cách chơi.
- Cho học sinh chơi thử (nếu cần).
- Tiến hành chơi (giáo viên điều khiển trò chơi phải nắm vững tiến trình và
theo dõi chặt chẽ).
- Đánh giá kết quả chơi: Sau mỗi lần chơi giáo viên nhận xét, đánh giá đúng
thực chất của cuộc chơi. Nêu ưu, nhược điểm của từng cá nhân, tập thể. Xếp giải
nhất, giải nhì... cơng bằng rõ ràng để kích thích những lần chơi tiếp theo.

20



Một số biện pháp giúp học sinh trải nghiệm tốt thông qua môn Khoa học lớp 5

* Kết thúc: Giáo viên hỏi xem học sinh đã học được những gì qua trị chơi
hoặc giáo viên tổng hợp lại những gì cần học được qua trò chơi này; Lưu ý: Đối
với những trị chơi đơn giản, khơng nhất thiết phải thực hiện đầy đủ các bước trên.
Trị chơi để hình thành kiến thức mới.
Ví dụ: Trị chơi “Bé là con ai?” bài: “Sự sinh sản”.
* Chuẩn bị:
Đầu tiên, tôi phát cho cả lớp mỗi em một tấm phiếu bằng cỡ tờ giấy vở, yêu cầu
từng cặp học sinh vẽ 1 hình em bé và 1 người mẹ hay một người bố cho em bé đó.
Từng cặp sẽ phải bàn nhau và chọn một đặc điểm nào đó để vẽ sao cho mọi người
khi nhìn vào 2 hình có thể nhận ra đó là 2 mẹ con hoặc 2 bố con.
Sau đó, tôi thu tất cả các phiếu và tráo đều lên.
* Cách tiến hành:
- Bước 1: Phổ biến cách chơi
Mỗi học sinh sẽ được nhận một phiếu, ai nhận được phiếu có hình em bé sẽ
phải đi tìm bố hoặc mẹ cho em bé. Ngược lại, ai có hình bố hoặc mẹ thì phải đi tìm
con của mình.
Ai tìm được đúng hình (trước thời gian quy định) là thắng, ai hết thời gian quy
định mà chưa tìm được là thua.
- Bước 2: Tổ chức cho học sinh chơi như hướng dẫn.
- Bước 3: Rút kiến thức
Sau khi tuyên dương các cặp thắng cuộc, giáo viên yêu cầu các em đàm thoại
tìm ra kiến thức.
Tại sao chúng ta tìm được bố, mẹ cho các em bé?
Qua trò chơi, em rút ra được điều gì?
Trị chơi để củng cố kiến thức.
Ví dụ: Trị chơi “Ghép chữ vào hình”, bài “Sự sinh sản của thực vật có hoa”

* Cách tiến hành:
Chia lớp thành các đội chơi.

21


Một số biện pháp giúp học sinh trải nghiệm tốt thông qua môn Khoa học lớp 5

Hướng dẫn cách chơi và luật chơi: Tiếp sức nhau đính thẻ từ ghi tên các cơ
quan sinh sản của thực vật có hoa và sơ đồ trống. Đội nào nhanh và chính xác các
vị trí trên sơ đồ là thắng cuộc cùng với việc chỉ sơ đồ và nêu lại sự thụ phấn, sự thụ
tinh, sự hình thành hạt và quả.
Tuyên dương đội thắng cuộc. Động viên và khích lệ đội về sau.
Ví dụ: Trò chơi “Ai nhanh, ai đúng” (Bài: Sự chuyển thể của chất. Khoa học
5/72).
Giáo viên tổ chức cho lớp chơi trò chơi thi đua với nhau. Chia lớp thành 2 đội,
mỗi đội 3 em lên bảng viết tên các chất ở thể lỏng, thể rắn, thể khí. Trong thời gian
2 phút đội nào viết được nhiều tên và đúng là đội giành chiến thắng.

Trò chơi: “Ai nhanh, ai đúng”
Tổ chức trò chơi cho các em sẽ đem lại một bầu khơng khí học tập vui tươi và
tiếp thu kiến thức một cách nhẹ nhàng, hiệu quả cao.
d. Tổ chức hoạt động trải nghiệm bằng phương pháp đóng vai.
Đóng vai là phương pháp tổ chức cho HS thực hành, “làm thử” một số cách ứng
xử nào đó trong một tình huống giả định. Đây là phương pháp nhằm giúp HS suy
nghĩ sâu sắc về một vấn đề bằng cách tập trung vào một sự việc cụ thể mà các em
vừa thực hiện hoặc quan sát được. Các em sẽ được trải nghiệm bằng cách đóng vai
thành các nhân vật để dựng lại một số câu chuyện nào đó. Các em sẽ rất thích thú
và cảm nhận được các việc làm tốt hay xấu để có các hành vi ứng xử đúng đắn.
22



Một số biện pháp giúp học sinh trải nghiệm tốt thơng qua mơn Khoa học lớp 5

Có thể tiến hành đóng vai theo các bước sau:
- Giáo viên chia nhóm, giao tình huống đóng vai cho từng nhóm và quy định
rõ thời gian chuẩn mực, thời gian đóng vai
- Các nhóm thảo luận chuẩn bị đóng vai
- Các nhóm lên đóng vai
- Giáo viên phỏng vấn học sinh đóng vai
o Vì sao em lại ứng xử như vậy?
o Cảm xúc, thái độ của em khi thực hiện cách ứng xử? Khi nhận được cách
ứng xử (đúng hoặc sai).
- Lớp thảo luận, nhận xét:
o Cách ứng xử của các vai diễn phù hợp hay chưa phù hợp?
o Chưa phù hợp ở điểm nào?
o Vì sao?
- Giáo viên kết luận về cách ứng xử cần thiết trong tình huống.
Ví dụ: Bài 18 “Phòng tránh bị xâm hại” (Khoa học 5/38)
Giáo viên tổ chức cho học sinh sắm vai vào các tình huống để các em giải
quyết tình huống đó như thế nào? Kết quả các em được tự mình xử lí tình huống
bằng cách đưa ra những suy nghĩ và hành động của mình, hình thành cho các em kĩ
năng từ chối và bảo vệ chính bản thân các em.
Tình huống 1: Hai bạn gái đang đi dạo trong công viên, bỗng có 1 người lạ
đến và dụ dỗ bạn gái đi theo họ. Em sẽ làm gì trong tình huống đó?
Tình huống 2: Bố mẹ đi vắng, hai anh em đang ở nhà, bạn của người anh tới
nhà chơi, người anh đi tắm và để người bạn ngồi chơi với em gái của mình, người
bạn sờ soạng em gái. Nếu em là bạn gái đó sẽ làm gì trong tình huống trên.
Tổ chức lớp học bằng phương pháp đóng vai giúp các em tự tin trước đám
đông, phát huy được khả năng giao tiếp của các em, giúp các em tự tin, có tinh

thần học tập tốt.
e. Tổ chức hoạt động trải nghiệm bằng phương pháp thảo luận nhóm.
23