75ѬӠ1*ĈҤI HӐ&+Ơ1*9ѬѪ1*
KHOA GIÁO DӨC TIӆU HӐC VÀ MҪM NON
-----------------------

/ѬѪ1*7+ӎ 3+ѬѪ1*7+ҦO

HÌNH THÀNH KӺ 1Ă1*TӴ PHӨC VӨ
CHO TRҾ 4 - 5 TUӘI 7+Ð1*48$75Đ&+Ѫ,
ĈÏ1*9$,7+(2&+Ӫ Ĉӄ

KHĨA LUҰN TӔT NGHIӊ3ĈҤI HӐC
Ngành: Giáo dөc mҫm non

s
Phú Thӑ, 2021


75ѬӠ1*ĈҤI HӐ&+Ơ1*9ѬѪ1*
KHOA GIÁO DӨC TIӆU HӐC VÀ MҪM NON

-----------------------

/ѬѪ1*7+ӎ 3+ѬѪ1*7+ҦO

HÌNH THÀNH KӺ 1Ă1*7Ӵ PHӨC VӨ
CHO TRҾ 4 - 5 TUӘI 7+Ð1*48$75Đ&+Ѫ,
ĈÏ1*9$,7+(2&+Ӫ Ĉӄ

KHĨA LUҰN TӔT NGHIӊ3ĈҤI HӐC
Ngành: Giáo dөc mҫm non

1*ѬӠ,+ѬӞNG DҮN: ThS. Kim Thӏ Hҧi YӃn

Phú Thӑ, 2021


i
/Ӡ,&Ҧ0Ѫ1
(P[LQEj\WӓOzQJNtQKWUӑQJYjELӃWѫQFKkQWKjQKVkXVҳFWӟLF{JLiR
7K6 .LP 7Kӏ +ҧL <ӃQ - QJѭӡL WKҫ\ ÿm WұQ WuQK KѭӟQJ GүQ HP KRjQ WKjQK
F{QJWUuQKQJKLrQFӭXQj\
Chúng em xin trân WUӑQJFҧPѫQ%DQJLiPKLӋX7UѭӡQJĈҥLKӑF+QJ
9ѭѫQJFҧPѫQFiFJLҧQJYLrQ7UѭӡQJĈҥLKӑF+QJ9ѭѫQJFiFJLҧQJYLrQ
.KRD*LiRGөF7LӇXKӑFYj0ҫPQRQÿmWҥRÿLӅXNLӋQYjJL~SÿӥFK~QJHP
WKӵFKLӋQYLӋFQJKLrQFӭX
;LQ WUkQ WUӑQJ FҧP ѫQ FiF F{ JLiR FiF FKiX WUѭӡQJ PҫP QRQ 1{QJ
Trang YjWUѭӡQJPҫPQRQ+RD6HQ- 7KjQKSKӕ9LӋW7Uu- 7ӍQK3K~7Kӑÿm
WҥRÿLӅXNLӋQJL~SÿӥHPWURQJTXiWUuQKQJKLrQFӭXÿӅWjL
;LQFҧPѫQQKӳQJQJѭӡLWKkQFҧPѫQFiFEҥQVLQKYLrQÿmOX{QÿӝQJ
YLrQFәYNJWLӃSWKrPVӭFPҥQKOjPNKRDKӑFFKRHPWURQJVXӕWFKһQJÿѭӡQJ
WKӵFKLӋQF{QJWUuQKQj\
3K~7K͕, ngày tháng QăP
Sinh viên

/ѬѪ1*7+ӎ3+ѬѪ1*7+Ҧ2


ii
0Ө&/Ө&
LӠI CҦ0Ѫ1 .................................................................................................... i
MӨC LӨC ......................................................................................................... ii

BҦNG CÁC KÝ HIӊU, CHӲ VIӂT TҲT ....................................................... v
DANH MӨC BҦNG ........................................................................................ vi
DANH MӨC BIӆ8ĈӖ .................................................................................. vii
PHҪN MӢ ĈҪU ............................................................................................... 1
1. Lý do chӑQÿӅ tài ........................................................................................... 1
2. MөFÿtFKQJKLrQFӭu ..................................................................................... 3
3. NhiӋm vө nghiên cӭu .................................................................................... 3
ĈӕLWѭӧng và phҥm vi nghiên cӭu................................................................. 3
3KѭѫQJSKiSQJKLrQFӭu............................................................................... 3
éQJKƭDNKRDKӑc và thӵc tiӉn....................................................................... 4
7. Cҩu trúc cӫa khóa luұn .................................................................................. 5
PHҪN NӜI DUNG ........................................................................................... 6
&+ѬѪ1* ..................................................................................................... 6
&Ѫ6Ӣ LÍ LUҰN CӪ$Ĉӄ TÀI ....................................................................... 6
1.1. Lӏch sӱ nghiên cӭu vҩQÿӅ ......................................................................... 6
1.1.1. Lӏch sӱ nghiên cӭu trên thӃ giӟi ............................................................. 6
1.1.2. Lӏch sӱ nghiên cӭu trRQJQѭӟc ............................................................... 8
1.2. Kӻ QăQJWӵ phөc vө cho trҿ ...................................................................... 10
1.2.1. Khái niӋP³.ӻ QăQJ´ ............................................................................ 10
ĈһFÿLӇm hoҥWÿӝng tӵ phөc vө cӫa trҿ 4-5 tuәi ................................... 14
1.2.4. Nӝi dung hoҥWÿӝng tӵ phөc vө cӫa trҿ 4-5 tuәi ................................... 15
7UzFKѫLÿyQJYDLWKHRFKӫ ÿӅ cho trҿ 4-5 tuәi ........................................ 17
1.3.1. Khái niӋP³WUzFKѫLÿyQJYDLWKHRFKӫ ÿӅ´ .......................................... 17
ĈһFÿLӇm cӫDWUzFKѫLÿyQJYDLWKHRFKӫ ÿӅ ......................................... 19
1.3.3. Vai trò cӫD WUz FKѫL ÿyQJ YDL WKHR FKӫ ÿӅ ÿӕi vӟi sӵ phát triӇn hình
thành kӻ QăQJWӵ phөc vө cӫa trҿ 4-5 tuәi....................................................... 20
&+ѬѪ1*2: ................................................................................................... 23


iii

&Ѫ6Ӣ THӴC TIӈN CӪ$ Ĉӄ 7¬,9¬Ĉӄ XUҨT MӜT SӔ BIӊN PHÁP
HÌNH THÀNH KӺ 1Ă1*7Ӵ PHӨC VӨ CHO TRҾ 4-5 TUӘI ................ 23
7+Ð1*48$75Ñ&+Ѫ,ĈÏ1*9$,7+(2&+Ӫ Ĉӄ ............................. 23
&ѫVӣ thӵc tiӉn cӫDÿӅ tài ......................................................................... 23
2.1.1. MөFÿtFKNKҧo sát ................................................................................. 23
ĈӕLWѭӧng khҧo sát ............................................................................... 23
2.1.3. Nӝi dung khҧo sát................................................................................. 24
2.1.4. Thӡi gian khҧo sát ................................................................................ 24
3KѭѫQJSKiSNKҧo sát .......................................................................... 24
3KkQWtFKYjÿiQKJLiNӃt quҧ............................................................... 24
2.2. Mӝt sӕ nguyên tҳFÿӅ xuҩt biӋn pháp hình thành kӻ QăQJWӵ phөc vө cho
trҿ 4-5 tuәLWK{QJTXDWUzFKѫLÿyQJYDLWKHRFKӫ ÿӅ ...................................... 32
ĈӅ xuҩt mӝt sӕ biӋn pháp hình thành kӻ QăQJWӵ phөc vө cho trҿ 4-5 tuәi
WK{QJTXDWUzFKѫLÿyQJYDLWKHRFKӫ ÿӅ ......................................................... 34
2.3.1. BiӋn pháp 1: Tҥo tình huӕng có vҩQÿӅ WURQJWUzFKѫLÿyQJYDLWKHR
chӫ ÿӅ giúp trҿ hình thành kӻ QăQJWӵ phөc vө ............................................... 34
2.3.2. BiӋn pháp 2: TҥRP{LWUѭӡQJFKѫLOjPQҧy sinh nhu cҫu tӵ phөc vө cho
trҿ ..................................................................................................................... 37
2.3.3. BiӋn pháp 3: KhuyӃn khích trҿ tham gia hoҥW ÿӝng tӵ phөc vө bҵng
hình thӭFWX\rQGѭѫQJNKHQWKѭӣng ............................................................... 38
2.3.4. BiӋn pháp 4: KhuyӃn khích trҿ WKDPJLDÿiQKJLiYjWӵ ÿiQKJLiNӃt quҧ
hoҥWÿӝng tӵ phөc vө WURQJWUzFKѫLÿyQJYDLWKHRFKӫ ÿӅ ............................. 40
2.4. Mӕi liên hӋ giӳa các biӋn pháp hình thành kӻ QăQJWӵ phөc vө cho trҿ 4-5
tuәLWK{QJTXDWUzFKѫLÿyQJYDLWKHRFKӫ ÿӅ .................................................. 43
&+ѬѪ1*3: ................................................................................................... 47
THӴC NGHIӊ06Ѭ3+ҤM .......................................................................... 47
3.1. MөFÿtFKWKӵc nghiӋm ............................................................................. 47
3.2. Nӝi dung thӵc nghiӋm.............................................................................. 47
ĈӕLWѭӧng, phҥm vi và thӡi gian thӵc nghiӋm ......................................... 47
ĈӕLWѭӧng, phҥm vi thӵc nghiӋm ......................................................... 47



iv
3.3.2. Thӡi gian thӵc nghiӋm .......................................................................... 47
7LrXFKtYjWKDQJÿiQKJLi ....................................................................... 47
3.5. Cách tiӃn hành thӵc nghiӋm..................................................................... 49
3.5.1. KhҧRViWWUѭӟc thӵc nghiӋm .................................................................. 49
3.5.2. TiӃn hành thӵc nghiӋPWiFÿӝng ........................................................... 50
3.6. KӃt quҧ thӵc nghiӋm ................................................................................ 51
3.6.1. Khҧo sát kӃt quҧ WUѭӟc thӵc nghiӋm ..................................................... 51
3.6.3. KӃt quҧ WiFÿӝng các biӋn pháp thӵc nghiӋm cӫa nhóm trҿ WUѭӟc và sau
thӵc nghiӋm ..................................................................................................... 65
3.6.4. KӃt quҧ hình thành kӻ QăQJWӵ phөc cӫa trҿ QKyPÿӕLWѭӧQJWUѭӟc và
sau thӵc nghiӋm .............................................................................................. 66
KӂT LUҰN VÀ KIӂN NGHӎ......................................................................... 69
1. KӃt luұn ....................................................................................................... 69
2. KiӃn nghӏ ..................................................................................................... 70
TÀI LIӊU THAM KHҦO ............................................................................... 72


v
%Ҧ1*&È&.é+,ӊ8&+Ӳ9,ӂ77Ҳ7
Stt

ViӃt ÿҫ\ÿӫ

ViӃt tҳt

1


Ĉ&

Ĉӕi chӭng

2

Ĉ97&Ĉ

ĈyQJYDL theo chӫ ÿӅ

3

HTKNTPV

Hình thành kӻ QăQJWӵ phөc vө

4

+Ĉ739

HoҥWÿӝng tӵ phөc vө

5

MGN

Mүu giáo nhӥ

6


TPV

Tӵ phөc vө

7

TQTPV

Thói quen tӵ phөc vө

8

7&Ĉ97&Ĉ

7UzFKѫLÿyQJYDLWKHRFKӫ ÿӅ

9

7&Ĉ9

7UzFKѫLÿyQJYDL

10

TN

Thӵc nghiӋm

11


TC

7UzFKѫL

12

VSTT

VӋ sinh thân thӇ


vi
'$1+0Ө& %Ҧ1*
Bҧng 2.1. MӭFÿӝ thӵc hiӋn nӝi dung giáo dөc kӻ QăQJWӵ phөc vө cho trҿ 4-5
tuәi ................................................................................................................... 25
Bҧng 2.2. Nhұn thӭc vӅ mӭFÿӝ cҫn thӵc hiӋn cӫa viӋc giáo dөc kӻ QăQJWӵ
phөc vө cho trҿ 4-5 tuәi .................................................................................. 29
Bҧng 3.1: MӭFÿӝ biӇu hiӋn kӻ QăQJWKӵc hiӋn thao tác TPV ӣ 2 nhóm thӵc
nghiӋPYjÿӕi chӭQJWUѭӟc thӵc nghiӋm ........................................................ 51
Bҧng 3.2: MӭFÿӝ sӱ dөQJÿӗ dùng dөng cө khi thӵc hiӋn thao tác TPV ӣ 2
nhóm thӵc nghiӋPYjÿӕi chӭQJWUѭӟc thӵc nghiӋm ...................................... 53
Bҧng 3.3: MӭFÿӝ biӇu hiӋn kӃt quҧ thӵc hiӋn KNTPV cӫa trҿ ӣ 2 nhóm thӵc
nghiӋPYjÿӕi chӭQJWUѭӟc thӵc nghiӋm ........................................................ 54
BiӇXÿӗ 3.3: MӭFÿӝ biӇu hiӋn kӃt quҧ thӵc hiӋn KNTPV cӫa trҿ ӣ 2 nhóm
thӵc nghiӋPYjÿӕi chӭQJWUѭӟc thӵc nghiӋm ................................................ 55
Bҧng 3.4: MӭFÿӝ biӇu hiӋn KNTPV cӫa trҿ 4-5 tuәi WK{QJTXD7&Ĉ97&Ĉӣ
WUѭӡng mҫm non 2 nhóm thӵc nghiӋP Yj ÿӕi chӭQJ WUѭӟc thӵc nghiӋm ( 3
tiêu chí) ............................................................................................................ 56
Bҧng 3.5: MӭFÿӝ thӵc hiӋn KNTPV cӫa trҿ ӣ 2 nhóm thӵc nghiӋPYjÿӕi
chӭng sau thӵc nghiӋm ................................................................................... 58

Bҧng 3.6: MӭFÿӝ sӱ dөQJÿӗ dùng dөng cө khi thӵc hiӋn KNTPV cӫa trҿ ӣ 2
nhóm thӵc nghiӋPYjÿӕi chӭng sau thӵc nghiӋm ......................................... 60
Bҧng 3.7: MӭFÿӝ biӇu hiӋn kӃt quҧ thӵc hiӋn KNTPV cӫa trҿ ӣ 2 nhóm thӵc
nghiӋPYjÿӕi chӭng sau thӵc nghiӋm ........................................................... 61
Bҧng 3.8: MӭFÿӝ biӇu hiӋn KNTPV cӫa trҿ 4-5 tuәLWK{QJTXD7&Ĉ97&Ĉӣ
WUѭӡng mҫm non cӫa 2 nhóm thӵc nghiӋm và ÿӕi chӭng sau thӵc nghiӋm.... 63
Bҧng 3.9: KӃt quҧ WiFÿӝng các biӋn pháp thӵc nghiӋm cӫa nhóm trҿ WUѭӟc và
sau thӵc nghiӋm .............................................................................................. 65
Bҧng 3.10: KӃt quҧ hình thành kӻ QăQJWӵ phөc cӫa trҿ nhóm ÿӕLWѭӧQJWUѭӟc
và sau thӵc nghiӋm.......................................................................................... 66


vii
'$1+0Ө&%,ӆ8ĈӖ
BiӇXÿӗ 3.1: MӭFÿӝ biӇu hiӋn kӻ QăQJWKӵc hiӋn thao tác TPV ӣ 2 nhóm thӵc
nghiӋPYjÿӕi chӭQJWUѭӟc thӵc nghiӋm ........................................................ 52
BiӇX ÿӗ 3.2: MӭFÿӝ biӇu hiӋn kӻ QăQJ Vӱ dөQJÿӗ dùng dөng cө khi thӵc
hiӋn thao tác TPV ӣ 2 nhóm thӵc nghiӋm Yjÿӕi chӭQJWUѭӟc thӵc nghiӋm.. 53
BiӇXÿӗ 3.4: MӭFÿӝ biӇu hiӋn KNTPV cӫa trҿ 4-5 tuәLWK{QJTXD7&Ĉ97&Ĉ
ӣ WUѭӡng mҫm non 2 nhóm thӵc nghiӋPYjÿӕi chӭQJWUѭӟc thӵc nghiӋm .... 57
BiӇXÿӗ 3.5: MӭFÿӝ thӵc hiӋn KNTPV cӫa trҿ ӣ 2 nhóm thӵc nghiӋPYjÿӕi
chӭng sau thӵc nghiӋm ................................................................................... 59
BiӇXÿӗ 3.6: MӭFÿӝ sӱ dөQJÿӗ dùng dөng cө khi thӵc hiӋn KNTPV cӫa trҿ
ӣ 2 nhóm thӵc nghiӋm và ÿӕi chӭng sau thӵc nghiӋm ................................... 60
BiӇu hiӋn 3.7: MӭFÿӝ biӇu hiӋn kӃt quҧ thӵc hiӋn KNTPV cӫa trҿ ӣ 2 nhóm
thӵc nghiӋPYjÿӕi chӭng sau thӵc nghiӋm ................................................... 62
BiӇXÿӗ 3.8: MӭFÿӝ biӇu hiӋn KNTPV cӫa trҿ 4-5 tuәLWK{QJTXD7&Ĉ97&Ĉ
ӣ WUѭӡng mҫm non cӫa 2 nhóm thӵc nghiӋPYjÿӕi chӭng sau thӵc nghiӋm 63
BiӇXÿӗ 3.9: KӃt quҧ WiFÿӝng các biӋn pháp thӵc nghiӋm cӫa nhóm trҿ WUѭӟc
và sau thӵc nghiӋm.......................................................................................... 65

BiӇX ÿӗ 3.10: KӃt quҧ hình thành kӻ QăQJ Wӵ phөc cӫa trҿ nhóm ÿӕL Wѭӧng
WUѭӟc và sau thӵc nghiӋm ................................................................................ 66


1
3+Ҫ10ӢĈҪ8

1. Lý do chӑQÿӅ tài
Giáo dөc mҫm non là bұc giáo dөFÿҫu tiên trong hӋ thӕng giáo dөc quӕc
dân ViӋt Nam, có nhiӋm vө ÿһt nӅQPyQJFѫVӣ cho viӋc hình thành và phát
triӇQQKkQ FiFK FRQQJѭӡi ViӋW 1DP ÿiS ӭng yêu cҫu cӫa thӡi kǤ ÿәi mӟi,
cơng nghiӋp hóa, hiӋQÿҥLKyDÿҩWQѭӟFYj[XKѭӟng phát triӇn cӫa thӡLÿҥi.
Các nghӏ quyӃt cӫDĈҧng vӅ giáo dөc mҫm non trong chiӃQOѭӧc giáo dөFÿjR
tҥRFRQQJѭӡi và chӍ UDEѭӟFÿLWKtFKKӧp vӟi khҧ QăQJWKӵc tӃ cӫDÿҩWQѭӟc:
³;k\ Gӵng hoàn chӍnh và phát triӇn bұc hӑc mҫP QRQ´ +LӋn nay công tác
giáo dөFQJj\FjQJÿѭӧc quan tâm, chú trӑQJĈһc biӋt, là bұc hӑc mҫm non,
bӣL ÿk\ Oj Eұc hӑc nӅn tҧng, nhҵm hình thành cho trҿ nhӳng kiӃn thӭc, kӻ
QăQJÿҫu tiên cho sӵ phát triӇQÿ~QJÿҳn và lâu dài vӅ ÿҥRÿӭc và nhӳng kӻ
QăQJFѫEҧQÿӇ trҿ hӑc tiӃp bұc hӑc phә thông. Ӣ bұc hӑc này, công viӋc cӫa
giáo viên không chӍ ÿѫQ WKXҫn là viӋc dҥy trҿ kiӃn thӭF Pj FzQ FKăP VyF
QX{LGѭӥng trҿ tӯng bӳDăQJLҩc ngӫ. Vì vұy, viӋc giáo dөc kӻ QăQJWӵ phөc
vө cho trҿ là viӋc vô cùng quan trӑng. Giáo viên cҫn giáo dөc kӻ QăQJWӵ phөc
vө cho trҿ và kӃt hӧp vӟi viӋc lӗng ghép giáo dөc kӻ QăQJVӕQJYjRWUzFKѫL
ÿyQJYDLWKHRFKӫ ÿӅ cho trҿ trong tҩt cҧ hoҥWÿӝng mà trҿ tham gia. Tӯ ÿy
hình thành cho trҿ các kӻ QăQJ FѫEҧn.
1KѭFK~QJWDÿmELӃWWUzFKѫLFyҧQKKѭӣQJÿһc biӋWÿӃn sӵ phát triӇn trí
thơng minh cӫa trҿ mүu giáo nói chung và trҿ 4-5 tuәi nói riêng vì hoҥWÿӝng
YXLFKѫLOjWUzFKѫLFKӫ ÿҥo cӫa trҿ mүu giáo. HoҥWÿӝQJYXLFKѫLÿѭӧc tiӃn
hành thông qua các WUzFKѫLYjWuQKKXӕQJFKѫL&yQKLӅu loҥLWUzFKѫLNKiF
QKDXQKѭQJWUzFKѫLFKӫ ÿҥo gҳn vӟi trҿ mүXJLiROjWUzFKѫLÿyQJYDLWKHR

chӫ ÿӅ7UzFKѫLÿyQJYDLWKHRFKӫ ÿӅ bao giӡ FNJQJFy³&Kӫ ÿӅ¶¶FKѫLĈy
chính là các mҧng hiӋn thӵFÿѭӧc phҧn ánh vào trò cKѫL&Kӫ ÿӅ FKѫLFӫa trҿ
rҩWÿDGҥng và phong phú (chӫ ÿӅ JLDÿuQKEiFVƭQӝi chӧ...), phҥm vi hiӋn
thӵc mà trҿ tiӃp xúc càng rӝng bao nhiêu thì các chӫ ÿӅ FKѫLFjQJSKRQJSK~
bҩ\QKLrX7UzFKѫLÿyQJYDLWKHRFKӫ ÿӅ bao giӡ FNJQJFyFiFYDLFKѫLFiF


2
mӕi quan hӋ FKѫLKRjQFҧQKWѭӣQJWѭӧng và trҿ phҧL³ĈyQJYDL´WӭFOjѭӟm
mình vào vӏ trí cӫa mӝW QJѭӡi lӟQ QjR ÿy EҳW FKѭӟF KjQK ÿӝng cӫa hӑ ÿӇ
thӵc hiӋn các chӭFQăQJ[mKӝL9DLFKѫLOj\Ӄu tӕ quan trӑQJÿӇ tҥo nên trị
FKѫL7URQJYDLFKѫLWUҿ thӵc hiӋn mӝt cơng viӋFQjRÿyPDQJWtQKFKҩt nghӅ
nghiӋSQKѭOiL[HGҥy hӑc, chӳa bӋnh, xây dӵQJ7UzFKѫLÿyQJYDLWKHR
chӫ ÿӅ có nӝLGXQJFKѫLP{SKӓng lҥi cuӝc sӕng xã hӝLQJѭӡi lӟn, vì vұy nó
bao gӗm nhiӅu mӕi quan hӋ khác nhau. Nhӳng trҿ WKDPJLDFKѫLFQg hoҥt
ÿӝng, cùng hӧp tác vӟi nhau nên sӭc sӕng cӫDWUzFKѫLÿyQJYDLWKHRFKӫ ÿӅ
là ӣ chӛ nó tҥRUDÿѭӧc nhӳng mӕi quan hӋ giӳDFiFYDLFKѫLFKӭ không phҧi
là ӣ nhӳQJ KjQK ÿӝng vӟL FiF ÿӗ vұW 4XD ÿy WUҿ ÿѭӧF ÿyQJ YDL ÿѭӧc trҧi
nghiӋP ÿѭӧF ÿһt mình vào vӏ trí cӫD QJѭӡLNKiF ÿѭӧc hoà nhұp trong các
mӕi quan hӋ FKѫLJLӳDFiFYDLFKѫLYjFiFPӕi quan hӋ thӵc vӟi các bҥn cùng
FKѫL4XDÿyWUҿ dҫn dҫn chuyӇn nhӳng quan hӋ xã hӝi khách quan vào trong
nhân cách cӫa mình, tҥRUDÿӡi sӕng nӝi tâm, tҥo ra sӵ trҧi nghiӋm. KӃt quҧ là
tҥo ra mӝt cách nhìn nhұn bҧn thân mình tӭc là sӵ hình thành ý thӭc cá nhân cái cӕt lõi trong nhân cách mӛLQJѭӡi. ViӋc hӑc kӻ QăQJVӕng cҫn thiӃWÿӕi
vӟi tҩt cҧ các bұc hӑc. ChӍ NKLÿѭӧc trang bӏ kӻ QăQJVӕng mӝWFiFKÿҫ\ÿӫ
các em mӟi có thӇ hӑFYjWUѭӣng thành vӅ mӑi mһt. Các bұc cha mҽ FNJQJFҫn
OѭXêNK{QJFKӍ FyQKjWUѭӡng giáo dөc kӻ QăQJVӕng cho hӑc sinh, mà bҧn
WKkQJLDÿuQKFNJQJFҫn mӝWWUѭӡng giáo dөc tӕWÿӇ con cái hӑc tұp.
Trên thӵc tӃ viӋc giáo dөc kӻ QăQJWӵ phөc vө th{QJTXDWUzFKѫLÿyQJ
vai theo chӫ ÿӅ cho trҿ ӣ WUѭӡng mҫm non còn nhiӅu tӗn tҥi và hҥn chӃ trong
SKѭѫQJSKiSWә chӭc thӵc hiӋQSKѭѫQJWLӋn thӵc hiӋn và sӵ ÿҫXWѭFӫa giáo

viên. Thӡi gian gҫQÿk\FKӫ ÿӅ dҥy kӻ QăQJVӕng cho trҿ ÿѭӧc rҩt nhiӅu phө
huynh quan tâm tӟi. Bên cҥQKÿyÿӇ ÿiSӭng nhu cҫu vӅ kӻ QăQJVӕng cho
trҿ, các trung tâm dҥy kӻ QăQJVӕQJFNJQJOҫQOѭӧWUDÿӡi. Tuy nhiên dҥy trҿ kӻ
QăQJVӕng QKѭ thӃ nào lҥi là mӝt vҩQÿӅ cҫQÿһt ra nhiӅu câu hӓi.
Xuҩt phát tӯ nhӳng lý do trên, chúng tôi lӵa chӑn vҩQÿӅ: ³+uQKWKjQKNͿ
QăQJW͹ phͭc vͭ cho tr̓ 4-5 tu͝LWK{QJTXDWUzFK˯LÿyQJYDLWKHRFKͯ ÿ͉´
OjPÿӅ tài cho khóa luұn cӫa mình.


3
2. MөFÿtFKQJKLrQFӭu
7UrQFѫVӣ nghiên cӭu lý luұn và thӵc tiӉn cӫDÿӅ WjLÿӅ xuҩt mӝt sӕ biӋn
pháp nhҵm nâng cao hiӋu quҧ cӫa viӋc hình thành kӻ QăQJWӵ phөc vө cho trҿ
4-5 tuәLWK{QJTXDWUzFKѫLÿyQJYDLWKHRFKӫ ÿӅ, góp phҫn rèn kӻ QăQJVӕng
cho trҿ.
3. NhiӋm vө nghiên cӭu
3.1. Nghiên cӭXFѫVӣ lý luұn cӫa viӋc hình thành kӻ QăQJWӵ phөc vө cho
trҿ 4-5 tuәi thông qXDWUzFKѫLÿyQJYDLWKHRFKӫ ÿӅ.
3.2. KhҧRViWÿiQKJLiWKӵc trҥng hình thành kӻ QăQJWӵ phөc vө cho trҿ
4-5 tuәLWK{QJTXDWUzFKѫLÿyQJYDLWKHRFKӫ ÿӅ.
ĈӅ xuҩt mӝt sӕ biӋn pháp hình thành kӻ QăQJWӵ phөc vө cho trҿ 4-5
tuәLWK{QJTXDWUzFKѫLÿóng vai theo chӫ ÿӅ.
3.4. Thӵc nghiӋm nhҵP [iF ÿӏnh hiӋu quҧ và tính khҧ thi cӫa các biӋn
pháp hình thành kӻ QăQJWӵ phөc vө cho trҿ 4-5 tuәLWK{QJTXDWUzFKѫLÿyQJ
vai theo chӫ ÿӅ.
ĈӕLWѭӧng và phҥm vi nghiên cӭu
Ĉ͙LW˱ͫng nghiên cͱu
Mӝt sӕ biӋn pháp hình thành kӻ QăQJWӵ phөc vө cho tҿ 4-5 tuәi thông qua
WUzFKѫLÿyQJYDLWKHRFKӫ ÿӅ.
4.2. Ph̩m vi nghiên cͱu

ĈӅ tài cӫa chXғQJ W{L ÿL VkX QJKLrQ FӭX ÿӅ xuҩt các birnҕ phDғp hÕnҒ h
thDҒnh kӻ QăQJWӵ phөc vө cho trҿ 4-5 tuәLWK{QJTXDWUzFKѫL ÿóng vai theo
chӫ ÿӅ tҥLWUѭӡng mҫm non Gia Cҭm YjWUѭӡng mҫm non Hoa Sen - Thành
Phӕ ViӋt Trì - tӍnh Phú Thӑ.
3KѭѫQJSKiSQJKLrQFӭu
5.1. 3K˱˯QJSKiSQJKLrQFͱu lí lu̵n
Sӱ dөQJFiFSKѭѫQJSKiSVRViQKSKkQWtFKWәng hӧp, hӋ thӕng hóa, khái
qt hóa nhӳng nguӗn tài liӋu có liên quan tӟLÿӅ tài nhҵm xây dӵQJFѫVӣ lý
luұn vӅ mӝt sӕ biӋn pháp hình thành kӻ QăQJ Wӵ phөc vө cho trҿ 4-5 tuәi
WK{QJTXDWUzFKѫLÿyQJYDLWKHRFKӫ ÿӅ cө thӇ QKѭVDX


4
- 3KѭѫQJSKiSWKXWKұp tài liӋu
- 3KѭѫQJSKiS phân tích, tәng hӧp tài liӋu
- 3KѭѫQJSKiSKӋ thӕng hóa, khái quát hóa tài liӋu
3K˱˯QJSKiSQJKLrQFͱu th͹c ti͍n
3K˱˯QJSKiSÿL͉u tra
Sӱ dөng phiӃX ÿLӅX WUD $QNHW ÿӇ khҧo sát ý kiӃn các giáo viên, phө
huynh vӅ tình hình kӻ QăQJWӵ phөc vө cho trҿ 4-5 tuәi tҥLWUѭӡng mҫm non
hiӋn nay. Thu thұp thông tin cҫn thiӃt vӅ thӵc trҥng kӻ QăQJWӵ phөc vө cho
trҿ 4-5 tuәi WK{QJTXDWUzFKѫLÿyQJYDLWKHRFKӫ ÿӅ.
3K˱˯QJSKiSTXDQViW
Trӵc tiӃp quan sát nhӳng biӇu hiӋn bӅ ngoài cӫa trҿ vӅ nhұn thӭc, thái
ÿӝ, hành vi qua cách ӭng xӱ, mӕi quan hӋ qua lҥi cӫa trҿ trong hoҥWÿӝng cӫa
trҿ.
3K˱˯QJSKiSÿjPWKR̩i
Trò chuyӋn trӵc tiӃp vӟi trҿ và ghi lҥi nhӳng nhұn thӭc, mӭFÿӝ hiӇu
biӃt thӵc tҥi vӅ kӻ QăQJWӵ phөc vө cӫa trҿ mүu giáo 4-5 tuәi OjPFѫVӣ ÿLӇm
xuҩWSKiWYjÿӅ xuҩt các kӻ QăQJWӵ phөc vө cho trҿ mүu giáo ӣ WUѭӡng mҫm

non sao cho có hiӋu quҧ mong muӕn.
5.2.43K˱˯QJSKiSWK͹c nghi͏PV˱SK̩m
Tә chӭc thӵc nghiӋm mӝt sӕ nӝLGXQJÿӗng thӟi áp dөng các kӻ QăQJ
tӵ phөc vө thơng qua trị cKѫLÿyQJYDLWKHRFKӫ ÿӅ ӣ WUѭӡng mҫPQRQĈk\Oj
SKѭѫQJ SKiS TXDQ WUӑng nhҩt nhҵm kiӇm nghiӋm hiӋu quҧ cӫa viӋc hình
thành kӻ QăQJWӵ phөc vө cho trҿ 4-5 tuәLWK{QJTXDWUzFKѫLÿyQJYDLWKHR
chӫ ÿӅ.
5.2.5. 3K˱˯QJSKiSWK͙ng kê tốn h͕c
Thơng tin xӱ lí bҵQJSKѭѫQJSKiSWRiQKӑc thӕng kê, biӇXÿӗ ÿӇ xӱ lí
các kӃt quҧ ÿLӅu tra bҵng phiӃu hӓi và kӃt quҧ thӵc nghiӋPVѭSKҥm.
éQJKƭDNKRDKӑc và thӵc tiӉn
6éQJKƭDNKRDK͕c


5
/jPU}FѫVӣ lí luұn cӫa hình thành kӻ QăQJWӵ phөc vө cho trҿ 4-5 tuәi
thông qua WUzFKѫLÿyQJYDLWKHRFKӫ ÿӅ.
Các kӃt quҧ nghiên cӭu cӫDÿӅ tài góp phҫn làm sáng tӓ KѫQQKӳng vҩn
ÿӅ lí luұn hình thành kӻ QăQJWӵ phөc vө cho trҿ mүu giáo và các mӕi quan hӋ
ҧQKKѭӣng qua lҥi giӳa kӻ QăQJWӵ phөc vө vӟi sӵ hình thành phát triӇn nhân
cách toàn diӋn cӫa trҿ mүu giáo ӣ WUѭӡng mҫm non.
éQJKƭDWK͹c ti͍n
- ĈӅ xuҩWÿѭӧc mӝt sӕ biӋn pháp hình thành kӻ QăQJWӵ phөc vө cho trҿ 45 tuәLWK{QJTXDWUzFKѫLÿyQJYDLWKHRFKӫ ÿӅ.
- ĈӅ tài là tài liӋu tham khҧo cҫn thiӃt cho sinh viên nghành giáo dөc mҫm
non và giáo viên mҫPQRQTXDQWkPÿӃn vҩQÿӅ hình thành kӻ QăQJWӵ phөc
vө cho trҿ 4-5 tuәLWK{QJTXDWUzFKѫLÿyQJYDLWKHRFKӫ ÿӅ.
7. Cҩu trúc cӫa khóa luұn
Cҩu trúc khóa luұn gӗm:
- Phҫn mӣ ÿҫu.
- Phҫn nӝi dung.

&KѭѫQJ&ѫVӣ lí luұn cӫDÿӅ tài.
&KѭѫQJ&ѫVӣ thӵc tiӉn cӫDÿӅ WjLYjÿӅ xuҩt mӝt sӕ biӋn pháp hình
thành kӻ QăQJWӵ phөc vө cho trҿ 4-5 tuәLWK{QJTXDWUzFKѫLÿyQJYDLWKHR
chӫ ÿӅ.
&KѭѫQJThӵc nghiӋPVѭSKҥm.
- KӃt luұn và kiӃn nghӏ.


6
3+Ҫ11Ӝ,'81*
&+ѬѪ1*
&Ѫ6Ӣ/Ë/8Ұ1&Ӫ$Ĉӄ7¬,
1.1. Lӏch sӱ nghiên cӭu vҩQÿӅ
1.1.1. L͓ch s͵ nghiên cͱu trên th͇ giͣi
Nghiên cӭu kӻ QăQJ ӣ mӭF ÿӝ NKiL TXiW ÿҥi diӋQ FKR Kѭӟng nghiên
cӭu này có P.I.Galperin, V.A.Crutexki, P.V.Petropxki,...trong các cơng trình
nghiên cӭu chӫ yӃXÿLVkXvào vҩQÿӅ hình thành tri thӭc và kӻ QăQJWKHROê
thuyӃWKuQKWKjQKKjQKÿӝng trí tuӋ WKHRJLDLÿRҥn. [34], [36]
Nghiên cӭu kӻ QăQJ ӣ mӭF ÿӝ cө thӇ, các nhà nghiên cӭX ÿm QJKLrQ
cӭu kӻ QăQJӣ FiFOƭQKYӵc hoҥWÿӝQJNKiFQKDXQKѭNӻ QăQJODRÿӝng gҳn
vӟi nhӳng tên tuәi các nhà tâm lý giáo dөFQKѭ997VHEXUVHYDNӻ QăQJKӑc
tұp gҳn vӟi G.X.Cochiuc, N.A.Menchinxcaia, kӻ QăQJKRҥWÿӝQJVѭSKҥm gҳn
vӟi tên tuәi X.L.Kixegops. [11]
Kӻ QăQJ VӕQJ ÿѭӧF ÿӇ cұS WURQJ FiF FKѭѫQJ WUuQK KjQK ÿӝng cӫa
UNESCO (Tә chӭFYăQhoá, khoa hӑc và giáo dөc cӫa Liên hiӋp quӕc), WHO
(Tә chӭc y tӃ thӃ giӟi), UNICEF (Quӻ 1KLÿӗng Liên hiӋp QuӕF
FNJQJQKѭ
WURQJ FiF FKѭѫQJ WUuQK KjQK ÿӝng cӫa các tә chӭc xã hӝi trong và ngoài
Qѭӟc...ӣ Kѭӟng nghiên cӭu này, các tác giҧ chӫ yӃu xây dӵng hӋ thӕng các kӻ
QăQJFӫa tӯng loҥi hoҥWÿӝng, mô tҧ chân dung các kӻ QăQJFө thӇ YjFiFÿLӅu

kiӋn, quy trình hình thành và phát triӇn hӋ thӕng các kӻ QăQJÿy
Giáo dөc kӻ QăQJWӵ phөc vө FKRWUơPүu giáo là mӝt trong nhӳng vҩn
ÿӇ ÿm ÿѭӧc các nhà tâm lý, nhà giáo dөc quan tâm nghiên cӭu. Mһc dù có
khác nhau vӅ các biӋQ SKiS SKѭѫQJ SKiS NKiF QKDX Wӯ FiF JyF ÿӝ nghiên
cӭu song hӑ ÿӅu cho rҵng chính hai mһW QăQJ Oӵc và phҭm chҩt là hai mһt
then chӕt mà giáo dөc cҫQWiFÿӝQJÿӃn nhҵm tҥo ra nhӳQJFRQQJѭӡi tồn
diӋn.
Tác giҧ Cơvaliơp trong cơng trình nghiên cӭu cӫDPuQKÿmUҩt chú trӑng
ÿӃn viӋc giáo dөFODRÿӝng tӵ phөc vө cho trҿ. Tác giҧ cho rҵQJ³7KyLTXHQ
là bҧn tính thӭ hai cӫDFRQQJѭӡi. .KLFyWKyLTXHQODRÿӝng, nӃu không làm


7
viӋFQJѭӡi ta khơng chӏXÿѭӧc v.v...[7]. 1KѭYұy theo Cơvaliơp mӝWNKLÿmFy
WKyLTXHQODRÿӝng thì FRQQJѭӡi sӁ chӫ ÿӝng thӵc hiӋn công viӋc, nӃXQKѭ
không thӵc hiӋQWKѭӣng xuyên thi hӑ sӁ cҧm thҩy khó chӏu, buӗn bӵc. Vì vұy,
ÿӕi vӟi trҿ em mӝt khi các kӻ QăQJ Wӵ phөc vө ÿm KuQK WKjnh thì cҫQ ÿѭӧc
thӵc hiӋn mӝWFiFKWKѭӡng xuyên, liên tөFÿӇ chúng trӣ thành nhu cҫu cӫa trҿ,
nӃu khơng các em sӁ thҩy khó chӏu. Tác giҧ FNJQJQKҩn mҥnh rҵng viӋc trҿ chӫ
ÿӝng thӵc hiӋn các công viӋc tӵ phөc vө sӁ mang lҥi cho chúng niӅm vui,
niӅm tӵ hào ÿy Ojÿӝng lӵc thôi thúc các em thӵc hiӋQODRÿӝng tӵ phөc vө. Vì
vұy tác giҧ cho rҵng giáo viên cҫn tҥR ÿѭӧc niӅm vui, sӵ hӭng thú cho trҿ
trong quá trình trҿ thӵc hiӋn hoҥWÿӝng tӵ phөc vөÿLӅXÿyPDQJOҥi hiӋu quҧ
cao trong viӋc giáo dөc tӵ phөc vө cho trҿ.[7]
Tác giҧ I.A.Peecnicova trong nhiӅu tác phҭm cӫa mình ÿmÿӇ cұSÿӃn
viӋc giáo dөFODRÿӝng tӵ phөc vө ÿӕi vӟi sӵ hình thành phҭm chҩWÿҥRÿӭc
cӫa trҿ HP7KHR{QJ³3Kҭm chҩWÿҥRÿӭc hình thành ӣ trҿ HPWUѭӟc hӃt là
WURQJTXiWUuQKODRÿӝng. Phҭm chҩt ҩy thӇ hiӋn ӣ sӵ ham thích và thói quen
ODRÿӝng phөc vө bҧQWKkQJLDÿuQKQKjWUѭӡng´ 1KѭYұy sӵ thích thú và
thói quen, kӻ QăQJODRÿӝng tӵ phөc vө bҧn thân chính là mӝt biӇu hiӋn cӫa

phҭm chҩWÿҥRÿӭc cӫa trҿ. Ông cho rҵng nên cho trҿ em làm viӋc dӉ dàng
QKѭQJFytFKWӯ khi các em còn nhӓ. ViӋc thӵc hiӋn các kӻ QăQJWӵ phөc vө
QKѭWӵ rӱa tay, rӱa mһWÿiQKUăQJFKҧi tóc... là nhӳng cơng viӋc dӉ dҧng vӯa
sӭc trҿ Pj Y{ FQJFytFK ÿӕi vӟi sӭc khӓe và vӁ ÿҽS FRQ QJѭӡi. Dӵa trên
TXDQÿLӇm: "Kiên quyӃt yêu cҫu phҧLÿӇ trҿ em tӵ phөc vө tӯ khi cịn nhӓ, nӃu
khơng các em sӁ phát triӇn thӓLăQEiP[ҩu xa´ cӫa Crupxkaia, tác giҧ cho
rҵQJ ³&RQ FiL FK~QJ WD SKҧL Kѭӣng tuәL WKѫ KҥQK SK~F QKѭQJ WX\Ӌt nhiên
NK{QJFyQJKƭDOjWXәLWKѫҩy phҧi nhàn rӛi. Trҿ em sӁ không thҩy hҥnh phúc
khi bӕ mҽ cӭ phөc vө FiFHPPmLQKѭFұu ҩm cô chiêu´>@. Ĉӗng thӡi tác
giҧ ÿѭDUDQJX\rQWҳFY{FQJÿѫQJLҧn và quan trӑQJÿӇ rèn cho trҿ thói quen
vӋ sinh sҥch sӁ ÿyOj³.K{QJOjPWKD\FRQFái nhӳng viӋc mà các em có thӇ
tӵ ljPÿѭӧc, ngay cҧ vӟi nhӳng trҿ bé nhҩt, tùy theo khҧ QăQJWUҿ em phҧi tӵ
ăQXӕng, rӱa mһWÿiQKUăQJ´>@


8
Tác giҧ .'8VLQ[NL QJѭӡi sáng lұp khoa hӑc giáo dөc, trong cơng
trình nghiên cӭu cӫDPuQK{QJÿmFKӍ ra rҵng sӵ phát triӇn cӫa trҿ em là kӃt
quҧ ODRÿӝng cӫa bҧn thân trҿ cӫa hoҥWÿӝng nhұn thӭc và trí tuӋ cӫa trҿ .ĈӇ
trҿ \rXWKtFKODRÿӝng, thì cҫn phҧi giúp trҿ tiӃp cұn vӟLODRÿӝng, mӭFÿӝ thӇ
hiӋn kӻ QăQJWӵ phөc vө ӣ trҿ phө thuӝc vào viӋc tham gia vào hoҥWÿӝng lao
ÿӝQJ WURQJ P{L WUѭӡng xung quanh cӫa trҿ .Tác giҧ Nhechaeva lҥL ÿһc biӋt
nhҩn mҥQKêQJKƭDFӫa viӋc giáo dөc, rèn luyӋn thói TXHQODRÿӝng tӵ phөc vө
ÿӕi vӟi sӵ hình thành nhân cách trҿ mүu giáo. Tác giҧ cho rҵng cҫn phҧi giáo
dөc kӻ QăQJWӵ phөc vө cho trҿ ngay tӯ lӭa tuәi mүu giáo ÿӇ trҿ có nhu cҫu
thӵc hiӋQKjQKÿӝng tӵ phөc vө mӝt cách tӵ JLiF&NJQJWKHRWiFJLҧÿӇ hình
WKjQKÿѭӧc nhӳng kӻ QăQJNӻ xҧRWKyLTXHQODRÿӝng, kӻ QăQJWӵ phөc vө
cho trҿ thì cơng tác rên luyӋn cҫn phҧi tiӃn KjQK WKѭӡng xuyên, tӍ mӍ theo
tӯQJEѭӟc cө thӇ trong mӝt thӡi gian liên tөF1KHFKDHYDFNJQJÿӅ xuҩt mӝt sӕ
SKѭѫQJSKiSQKѭ/jPPүu tӯng thao tác, giҧi thích bҵng lӡLQrXJѭѫQJWұp

luyӋn hàng ngày, sӱ dөQJ WUz FKѫL Vӱ dөng trӵFTXDQÿӇ dҥy trҿ trong giӡ
hӑFWURQJODRÿӝng, trong sinh hoҥt hàng ngày. Theo tác giҧ giáo viên phҧi
cùng cӕ WKyLTXHQFKRWUơEҵng cách nhҳc nhӟ WKѭӣng xuyên và bҵng sӵ rèn
luyӋn hàng ngày cӫa trҿ [23].
HiӋn nay [XKѭӟng giáo dөc mҫm non trên thӃ giӟLÿһc biӋt là Mӻ và
Nhұt Bҧn rҩWTXDQWkPÿӃn giáo dөc kӻ QăQJWӵ phөc vө cho trҿ. Hӑ cho rҵng
thiӃu kӻ QăQJWӵ phөc vө sӁ dүQÿӃn hӋ lөy trҿ Oѭӡi biӃng, thө ÿӝng và khó
NKăQNKLWKDPJLDYjRFiFKRҥWÿӝng tұp thӇ, các nhà giáo dөc cho rҵng cҫn
giáo dөc trҿ kӻ QăQJWӵ phөc vө ngay khi trҿ ÿѭӧc mӝt tuәLUѭӥi, viӋc nҳm bҳt
các kӻ QăQJWӵ phөc vө giúp trҿ WăQJFѭӡQJWtQKÿӝc lұp và cҧm giác vӅ sӵ
thành cơng, khơng chӍ có lӧi cho sӵ phát triӇn cӫa trҿ mà hӳu ích cho cҧ
QJѭӡi lӟn.
1.1.2. L͓ch s͵ nghiên cͱu trRQJQ˱ͣc
Khái niӋP ³.ӻ QăQJ Vӕng´ thӵc sӵ ÿѭӧc hiӇu mӝW FiFK ÿ~QJ ÿҳn và
chһt chӁ, sau hӝi thҧR³&KҩWOѭӧng giáo dөc và kӻ QăQJVӕng´ do UNICEF tә
chӭFQăPWҥi Hà Nӝi. Tӯ ÿyQJѭӡi làm công tác giáo dөc ӣ ViӋW1DPÿm


9
hiӇXÿҫ\ÿӫ KѫQYӅ kӻ QăQJVӕng. Ӣ ViӋt Nam các nhà nghiên cӭu kӻ QăQJ
tiӃp cұQWKHRKDLKѭӟng: hѭӟng thӭ nhҩt là kӻ QăQJODRÿӝng, xét vӅ mһt kӻ
thuұt cӫDWKDRWiFKjQKÿӝng hay hoҥWÿӝng gҳn vӟi nhӳng tên tuәi các nhà
tâm lý - giáo dөF QKѭ 7Uҫn Trӑng Thuӹ, Hà Thӏ Ĉӭc... Thӭ hai là kӻ QăQJ
hoҥWÿӝng VѭSKҥm, kӻ QăQJKӑc tұp xét vӅ mӑLQăQJOӵc cӫDFRQQJѭӡi gҳn
vӟi tên tuәi các nhà tâm lý - giáo dөFQKѭ1JX\ӉQ1Kѭ$Q1JX\ӉQ9ăQ+ӝ,
Ngơ Cơng Hồn,...
Ӣ ViӋt Nam ÿm WKӵc hiӋQ ÿәi mӟL FKѭѫQJ WUuQK JLiR Gөc mҫm non.
&KѭѫQJWUuQKPҫm non mӟLKѭӟQJÿӃn giáo dөc kӻ QăQJVӕng tích hӧp vӟi
các hoҥWÿӝng khác. Hình thành kӻ QăQJWӵ phөc vө ӣ trҿ mҫm non, các nhà
nghiên cӭu quan tâm kKDLWKiFQKѭNguyӉn Bát Can, Châu Thӏ Hҥnh, Hoàng

Hӗi, PhҥP 1ăQJ &ѭӡQJ ĈLQK .ӹ /kP ĈuQK /LrP NguyӉQ 9ăQ .KRD ÿm
nhҩn mҥnh vai trị cӫa hình thành kӻ QăQJWӵ phөc vө ÿӕi vӟi giáo dөc toàn
diӋn cho trҿ. Các tác giҧ cho rҵQJSKѭѫQJSKiSFKӫ yӃu là giҧng giҧi kӃt hӧp
trӵc quan, luyӋn tұp, thӵc hành chӫ yӃXGѭӟi hình thӭc tiӃt hӑc,...[5]
Tác giҧ NguyӉn Thӏ Phong, Trҫn Thanh Tùng trong cơng trình nghiên
cӭu cӫa mình hai tác giҧ cho rҵQJÿӇ hình thành các kӻ QăQJQKѭODXPһt, rӱa
tay, chҧi tóc, mһc quҫn áo... thì cơ giáo phҧi dҥy tӯ ÿӝQJ WiF ÿѫQ JLҧQ ÿӃn
phӭc tҥp, phҧLWKѭӣng xuyên kiӇm tra, cùng cӕ, tҥRÿLӅu kiӋn cho trҿ ÿѭӧc tұp
luyӋQWKѭӡng xuyên. Hai tác giҧ ÿѭDUD\rXFҫu và trình tӵ thӵc hiӋn tӯng kӻ
QăQJWӵ phөc vө, vӋ sinh thân thӇ QKѭUӱa mһt, rӱa tay, vӋ sinh tóc, móng, chi
tiӃt, cө thӇ [26].
Tác giҧ NguyӉn Thӏ 7KѭQrXOrQVӵ cҫn thiӃt cӫa viӋc giáo dөc và rèn
luyӋn cho trҿ nhӳng kӻ QăQJ WKyL TXHQ Wӕt trong cuӝc sӕng bao gӗm cҧ kӻ
QăQJWӵ phөc vө. Theo tác giҧ viӋc giáo dөc kӻ QăQJFҫn tiӃn hành mӑi lúc
mӑLQѫLWұn dөQJFѫKӝi trong hoҥWÿӝQJKjQJQJj\ÿӇ giáo dөc trҿ. Tác giҧ
chӍ ra rҵng kӃt quҧ hình thành kӻ QăQJWӵ phөc vө cho trҿ OLrQTXDQÿӃn vai trò
cӫa truyӅn thӕQJJLDÿuQKYDLWUzFӫa cá nhân trҿ và tính hӭng thú cӫa chính
q trình giáo dөc [28].


10
Tác giҧ Trҫn Thӏ TrӑQJ ÿѭD UD KӋ thӕQJ FiF SKѭѫQJ SKiS QKҵm xây
dӵng kӻ QăQJYjKuQKWKjQKKjQKYLFKRWUҿ QKѭQKyPSKѭѫQJSKiSWUӵc quan
(làm mүu, phân tích ÿӝQJ WiF
 SKѭѫQJ SKiS FKӍ dүn; QKyP SKѭѫQJ SKiS
khích lӋ QrXJѭѫQJQrXJѭѫQJGQJWuQKKXӕng nhұn xét). Theo tác giҧ, giáo
dөc kӻ QăQJWӵ phөc vө cho trҿ gӗm nhiӅu khâu: Làm cho trҿ nҳPÿѭӧc các
yêu cҫu, rèn kӻ QăQJWKӵc hiӋn thao tác, nҳPÿѭӧc trình tӵ thӵc hiӋn...trong
quá trình giáo dөc, phҧi sӱ dөng nhiӅXSKѭѫQJSKiSYjWLӃn hành trong mӑi
hoҥWÿӝng cӫa trҿ QKѭYXLFKѫLKӑc tұp [32].

Tác giҧ NguyӉn Thӏ Ngӑc nghiên cӭu thӵc trҥng giáo dөc kӻ QăQJVӕng
cho trҿ mүu giáo thông qua tә chӭc hoҥWÿӝQJYXLFKѫLYjÿӅ xuҩt mӝt sӕ giҧi
pháp vӅ giáo dөc kӻ QăQJVӕng cho trҿ mүu giáo [22].
Tác giҧ NguyӉn Thӏ LuyӃn nghiên cӭu hình thành kӻ QăQJJLҧi quyӃt
vҩQÿӇ cho trҿ 4-5 tuәi thông qua hoҥWÿӝng tӵ phөc vө cӫa trҿ ӣ WUѭӣng mҵm
non, trên cӣ sӣ ÿLӅu tra thӵc trҥng tác giҧ ÿm[k\Gӵng các biӋQSKiSÿӇ giáo
dөc kӻ QăQJJLҧi quyӃt vҩQÿӅ qua hoҥWÿӝng tӵ phөc vө cӫa trҿ [21].
1KѭYұy, viӋc hình thành kӻ QăQJWӵ phөc vө cho trҿ mҫm non ÿѭӧc
nhiӅu nhà nghiên cӭXWURQJYjQJRjLQѭӟc quan tâm. Các tác giҧ ÿmFKӍ ra tҫm
quan trӑQJYDLWUzêQJKƭDFӫa viӋc giáo dөc kӻ QăQJWӵ phөc vө ÿӕi vӟi sӵ
phát triӇn cӫa trҿ. Mӝt sӕ F{QJWUuQKÿmQJKLrQFӭu các biӋn pháp giáo dөc kӻ
QăQJWӵ phөc vө thơng qua các hình thӭFNKiFQKDXQKѭODRÿӝQJYXLFKѫL
hӑc tұp, ngày lӉ, ngày hӝi.... Song nhӳng nӝi dung hình thành kӻ QăQJ Wӵ
phөc vө cho trҿ mҫm non vүQFKѭDÿLVkXFKѭDÿiSӭng nhu cҫu cӫa trҿ. Tuy
QKLrQFKѭDFyPӝt cơng trình nào nghiên cӭu tұSWUXQJNKDLWKiFѭXWKӃ cӫa
WUzFKѫLÿyQJYDLWKHRFKӫ ÿӅ ÿӇ hình thành kӻ QăQJWӵ phөc vө cho trҿ.
1.2. Kӻ QăQJWӵ phөc vө cho trҿ
1.2.1. Khái ni͏P³.Ϳ QăQJ´
Kӻ QăQJOjQKӳQJKjQKÿӝQJÿѭӧFKuQKWKjQKWUrQFѫVӣ tri thӭc do sӵ
bҳWFKѭӟc mà có. Muӕn có kӻ QăQJWKuWUѭӟc hӃt phҧi hӑFÿӇ có tri thӭc vӅ cái
ÿy6DXNKLFyWULWKӭc thì bҳWÿҫu hӑc các thao tác.


11
ĈӇ hình thành kӻ QăQJWKuPӭFÿӝ tham gia cӫa ý chí còn rҩWFDRÿzL
hӓi sӵ tұp trung chú ý và sӵ kiӇm soát cӫa thӏ giác, tӯ ÿyWLrXKDRQKLӅXQăQJ
Oѭӧng cӫa thҫQNLQKYjQăQJOѭӧQJFѫEҳp
Kӻ QăQJOjPӝt khái niӋPÿѭӧc nhiӅu nhà nghiên cӭu quan tâm. Mӝt sӕ
khái niӋm vӅ kӻ QăQJÿѭӧFTXDQWkPQKѭVDX
Theo tӯ ÿLӇn TiӃng ViӋt (Hoàng Phê chӫ biên): KN là khҧ QăQJ Yұn

dөng nhӳng kiӃn thӭc thu nhұQÿѭӧc trong mӝWOƭQKYӵFQjRÿyYjRWKӵc tӃ
[30].
Mӝt sӕ tác giҧ QKѭ9$.UXFKHW[NL;,.LHJRS3$5XÿLFK3ODWRQRY
và G**ROXEHYÿѭDUDPӝt sӕ khái niӋm vӅ kӻ QăQJ
- V.A.Kruchetxki: kӻ QăQJ Oj WKӵc hiӋn mӝW KjQK ÿӝng hay mӝt hoҥt
ÿӝQJQjRÿyQKӡ sӱ dөng nhӳng kӻ thuұt, nhӳQJSKѭѫQJWKӭFÿ~QJÿҳn [27].
- X.I.Kiegop cho rҵng: kӻ QăQJ Oj NKҧ QăQJ WKӵ hiӋn có hiӋu quҧ hӋ
thӕQJFiFKjQKÿӝng phù hӧp vӟi các mөFÿtFKYjÿLӅu kiӋn cӫa hӋ thӕng này
[26].
- 7KHR 3$5XÿLFK Nӻ QăQJ Oj WiF ÿӝQJ Pj Fѫ Vӣ cӫa nó là sӵ vұn
dөng thӵc tӃ cӫa kiӃn thӭF ÿmWLӃSWKXÿѭӧF ÿӇ ÿҥWÿѭӧc kӃt quҧ trong mӝt
hình thӭc hoҥWÿӝng cө thӃ [36].
- .. 3ODWRQRY Yj ** *ROXEHY NKL ÿӇ cұS ÿӃn kӻ QăQJ FNJQJ FK~
trӑQJÿӃn kӃt quҧ cӫDKjQKÿӝng. Theo các tác giҧ này, kӻ QăQJOjQăQJOӵc
cӫDQJѭӡi thӵc hiӋn cơng viӋc có kӃt quҧ vӟi mӝt chҩWOѭӧng cҫn thiӃt trong
nhӳQJÿLӅu kiӋn mӟi và nhӳng khoҧng thӡi JLDQWѭѫQJӭng [30].
A.G.Coovaliov cho rҵng kӻ QăQJOjSKѭѫQJWKӭc thӵc hiӋQKjQKÿӝng
thích hӧp vӟi mөFÿtFKYjQKӳQJÿLӅu kiӋQKjQKÿӝng. Ông cho rҵng kӃt quҧ
cӫDKjQKÿӝng phө thuӝc chӫ yӃXYjRQăQJOӵc cӫDFRQQJѭӡi, viӋc nҳm cách
thӭFKjQKÿӝQJFKѭDShҧLOjÿLӅu quan trӑQJÿӇ có kӃt quҧ WѭѫQJӭng. [2].
Các tác giҧ ÿmÿѭDUDFiFNKiLQLӋm khác nhau vӅ kӻ QăQJWKӇ hiӋn ӣ
KDLTXDQÿLӇm:
4XDQ ÿLӇm thӭ nhҩt: Kӻ QăQJ Oj Vӵ nҳm vӳQJ FiF SKѭѫQJ WKӭc hoҥt
ÿӝng mӝt cách có ý thӭF7KHRTXDQÿLӇm này, kӻ QăQJÿѭӧc xem xét riêng


12
vӅ mһt kӻ thuұt cӫDKjQKÿӝQJOjSKѭѫQJWLӋn thӵc hiӋQKjQKÿӝng mà con
QJѭӡLÿmQҳm vӳQJ1Jѭӡi có kӻ QăQJKRҥWÿӝQJQjRÿyOjQJѭӡi nҳPÿѭӧc
các tri thӭc vӅ hoҥWÿӝQJÿyYjWKӵc hiӋQKjQKÿӝQJWKHRÿ~QJ\rXFҫu cӫa nó

mà khơng cҫn tính ÿӃn kӃt quҧ cӫDKjQKÿӝng.
4XDQÿLӇm thӭ hai: ViӋc sӱ dөng các kiӃn thӭc và kӻ xҧRÿmFyÿӇ lӵa
triӇ chӑn và thӵc hiӋQFiFSKѭѫQJWKӭFYjKjQKÿӝng phù hӧp vӟi mөFÿtFK
ÿһt ra trong nhӳQJÿLӅu kiӋQ[iFÿӏnh gӑi là kӻ QăQJ.KiFYӟLTXDQÿLӇm thӭ
nhҩt, các tác giҧ WKHRTXDQÿLӇPQj\ÿmFRLNӻ QăQJNK{QJFKӍ ÿѫQWKXҫn là
mһt kӻ thuұt cӫDKjQKÿӝng mà còn là biӇu hiӋn cӫDQăQJOӵc thӵc hiӋn mӝt
KjQK ÿӝng có kӃt quҧ vӟi chҩW Oѭӧng cҫn thiӃt và vӟi thӡL JLDQ WѭѫQJ ӭng
WURQJÿLӅu kiӋQ[iFÿӏnh.
Mһc dù, có sӵ nhҩn mҥnh ӣ nhӳng mһt khác nhau trong quan niӋm vӅ
kӻ QăQJVRQJFiFQKjNKRDKӑFÿӅXÿmFyVӵ thӕng nhҩt ӣ nhӳng vҩQÿӅ sau:
Thӭ nhҩt: Thӵc chҩt cӫa khái niӋP³Nӻ QăQJOjVӵ lӵa chӑn trong tình
huӕng cө thӇ FiFSKѭѫQJWKӭFÿ~QJÿҳn cӫDKjQKÿӝQJÿӇ ÿҥt tӟi mөFÿtFK
ÿһWUDÿLӅXÿyFKӍ có thӇ OjPÿѭӧc khi thӵc hiӋn hӧp lý các thao tác trí tuӋ
WѭѫQJӭng.
Mӑi kӻ QăQJ[pWYӅ mһt cҩXWU~FÿӅu bao gӗm các thành phҫn sau:
+ Tri thӭc vӅ SKѭѫQJ WKӭc thӵc hiӋQ FiF WKDR WiF Yj KjQK ÿӝng cҫu
thành kӻ QăQJÿy
+ MөFÿtFKKuQKWKjQKNӻ QăQJ.
 &iF WKDR WiF WѭѫQJ ӭng cùng vӟi nhӳQJ SKѭѫQJ WLӋn thӵc hiӋn các
thao tác.
Thӭ hai: Kӻ QăQJEDRJLӡ FNJQJJҳn vӟi mӝWKjQKÿӝng cө thӇ QjRÿy
YjÿѭӧF[HPQKѭPӝWÿһFÿLӇm cӫDKjQKÿӝng. Kӻ QăQJOjPһt kӻ thuұt cӫa
KjQKÿӝng, biӇu hiӋn mӭFÿӝ ÿ~QJÿҳn và thành thөc cӫDKjQKÿӝng. Kӻ QăQJ
NK{QJ Fy ÿӕL WѭӧQJ ULrQJ ÿӕL Wѭӧng cӫD Qy Oj ÿӕL Wѭӧng cӫD KjQK ÿӝng.
Khơng có kӻ QăQJ FKXQJ FKXQJKD\ QyL FiFKNKiF Nӻ QăQJNK{QJSKҧi là
mӝt hiӋQWѭӧng tӵ thân, nó chӍ OLrQTXDQÿӃQKjQKÿӝng QKѭQJYӅ nguyên tҳc
thì lҥLNKiFKjQKÿӝng.


13

Thӭ ba: Xét vӅ kӃt quҧ KuQKWKjQKÿӇ ÿiQKJLiPӝt cá nhân có kӻ QăQJ
KjQKÿӝQJQjRÿyFҫn dӵa vào các tiêu chuҭn sau: Cá nhân phҧi hiӇu rõ mөc
ÿtFKFӫDKjQKÿӝng, các yӃu tӕ ÿLӅu kiӋQSKѭѫQJWLӋQ
ÿӇ triӇn khai nó; biӃt
triӇQNKDLKjQKÿӝQJÿ~QJÿҳn và thành thөc trong thӵc tiӉn. MӝWKjQKÿӝng
cịn nhiӅu sai sót hay tӕn q nhiӅu thӡi gian, sӭc lӵF FKѭD WKӇ coi là hành
ÿӝng có kӻ QăQJ
Thӭ Wѭ ĈӇ KuQK WKjQK ÿѭӧF KjQK ÿӝng có kӻ QăQJ EDR JLӡ cá nhân
FNJQJSKҧi triӇQNKDLKjQKÿӝng ӣ dҥng khái quát nhҩWÿҫ\ÿӫ nhҩWÿӗng thӡi
luyӋn tұp dҥng này trong các tình huӕQJNKiFQKDXÿӃn mӭc cá nhân có thӇ
WuPUDÿѭӧc các quy tҳc, quy luұt chung cӫDKjQKÿӝQJÿyYjFyWKӇ triӇn khai
nó ӣ các dҥng khác xa dҥQJEDQÿҫu.
Tӯ các khái niӋm trên có thӇ hiӇu kӻ QăQJQKѭVDX
KͿ QăQJ Oj QăQJ O͹c hay kh̫ QăQJ Fͯa chͯ th͋ th͹c hi͏n thu̯n thͭc
m͡t hay m͡t chu͟LKjQKÿ͡QJWUrQF˯Vͧ hi͋u bi͇t (ki͇n thͱc ho̿c kinh v̵y,
nghi͏m) nh̹m t̩o ra k͇t qu̫ PRQJÿͫi.
1.2.2. Khái ni͏P³.Ϳ QăQJ t͹ phͭc vͭ´
/DRÿӝng tӵ phөc vө là hình thӭFODRÿӝng nhҵm thӓa mãn nhu cҫu sinh
hoҥt cá nhân hàng ngày nhҵPFKăPVyFFKREҧQWKkQQKѭWҳm rӱa, cӣi quҫn
áo, thu dӑQJLѭӡng ngӫ, chҧLÿҫXÿLJLҫy dép [3, tr204].
Theo NguyӉn Thӏ Hòa kӻ QăQJWӵ phөc vө là QăQJOӵc cӫa mӝt cá nhân,
ÿѭӧc sӱ dөng nhҵm thӓa mãn nhu cҫu sinh hoҥt cá nhân hàng ngày nhҵm
FKăPVyFFKREҧQWKkQQKѭWҳm rӱDăQXӕQJ«>@7iFJLҧ cho rҵQJQJѭӡi có
kӻ QăQJWӵ phөc vө OjQJѭӡi có nhұn thӭc và kӻ QăQJWURQJFiFKRҥWÿӝng tӵ
phөc vө bҧn thân.
7KHR /r 7KX +ѭѫQJ Nӻ QăQJ Wӵ phөc vө Oj QăQJ Oӵc hay khҧ QăQJ
chuyên biӋt cӫa mӝt cá nhân vӅ mӝt hoһc nhiӅu khía cҥQK QjR ÿy ÿѭӧc sӱ
dөQJÿӇ giҧi quyӃt tình huӕng hay công viӋc phөc vө FKRFKtQKPuQKQKѭWӵ
nҩXăQWӵ giһt quҫn áo [17].
Tӯ các khái niӋm trên có thӇ hiӇu kӻ QăQJ tӵ phөc vө QKѭVDX