BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA
HỒ CHÍ MINH

HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN

NGUYỄN LÊ HUYỀN TRANG

VẤN ĐỀ ĐƯA TIN VỀ HỘI NGHỊ THƯỢNG ĐỈNH MỸ TRIỀU TIÊN LẦN THỨ 2 TẠI HÀ NỘI TRÊN
BÁO MẠNG ĐIỆN TỬ
(Khảo sát báo điện tử Fox News, The Korea Times Và Vnexpress)

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
NGÀNH: BÁO CHÍ
CHUYÊN NGÀNH: BÁO CHÍ ĐA PHƯƠNG TIỆN

HÀ NỘI, THÁNG 5-2019


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA
HỒ CHÍ MINH

HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN

NGUYỄN LÊ HUYỀN TRANG

VẤN ĐỀ ĐƯA TIN VỀ HỘI NGHỊ THƯỢNG ĐỈNH MỸ TRIỀU TIÊN LẦN THỨ 2 TẠI HÀ NỘI TRÊN
BÁO MẠNG ĐIỆN TỬ

(Khảo sát báo điện tử Fox News, The Korea Times Và Vnexpress)

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
NGÀNH: BÁO CHÍ
MÃ SỐ: 1.01.01
CHUYÊN NGÀNH: BÁO CHÍ ĐA PHƯƠNG TIỆN

NGƯỜI HƯỚNG DẪN: ThS. NGƠ BÍCH NGỌC

HÀ NỘI, THÁNG 5-2019


LỜI CAM ĐOAN

Tơi xin cam đoan đây là cơng trình nghiên cứu của riêng tơi. Khóa
luận được hồn thành dưới sự hướng dẫn khoa học của Th.S Ngơ Bích
Ngọc (Học viện Báo chí và Tuyên truyền). Tài liệu và số liệu trích dẫn
trong đề tài hồn tồn trung thực và đáng tin cậy. Nếu sai, tôi xin tự
chịu trách nhiệm.

Tác giả

Nguyễn Lê Huyền Trang


LỜI CẢM ƠN

Tác giả khóa luận xin bày tỏ lịng biết ơn sâu sắc tới các thầy, cô giáo
Học viện Báo chí và Tuyên truyền trong suốt bốn năm qua đã hết lòng truyền
thụ những kiến thức và kinh nghiệm q báu, giúp tơi có một nền tảng kiến

thức vững vàng để tiến hành thực hiện khóa luận tốt nghiệp.
Đặc biệt, tơi xin chân thành cảm ơn Th.S. Ngơ Bích Ngọc, người đã gợi
ý đề tài, theo dõi sát sao và tận tình hướng dẫn tơi hồn thành khóa luận này.
Vì những lý do khách quan và chủ quan, khóa luận vẫn còn những hạn
chế nhất định. Tác giả rất mong nhận được góp ý của các thầy, cơ giáo, các
bạn sinh viên, những người hoạt động trong ngành báo chí và truyền thơng,
và những ai quan tâm để tơi có thể phát triển và hồn thiện đề tài trong
tương lai.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Hà Nội, tháng 5 – 2019
Sinh viên thực hiện
Nguyễn Lê Huyền Trang


MỤC LỤC
MỞ ĐẦU .......................................................................................................... 1
CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ THỂ LOẠI TIN TRÊN
BÁO MẠNG ĐIỆN TỬ................................................................................. 14
1.1. Khái niệm ................................................................................................. 14
1.2. Vai trò của thể loại tin trên báo mạng điện tử.......................................... 21
1.3. Đặc điểm của thể loại tin trên báo mạng điện tử ..................................... 25
1.4. Phân loại tin.............................................................................................. 28
1.5. Quy trình sản xuất thể loại tin trên báo mạng điện tử.............................. 36
TIỂU KẾT CHƯƠNG 1.................................................................................. 45
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CỦA TIN TRÊN BÁO MẠNG ĐIỆN TỬ
HIỆN NAY (KHẢO SÁT FOX NEWS, THỜI BÁO HÀN QUỐC VÀ
BÁO ĐIỆN TỬ VNEXPRESS TỪ 06/02/2019 – 06/03/2019) ................... 46
2.1. Giới thiệu các tờ báo và sự kiện được khảo sát ....................................... 46
2.2. Khảo sát tin tức về sự kiện Hội nghị Thượng đỉnh Mỹ - Triều Tiên lần 2
tại Hà Nội trên 3 tờ báo mạng điện tử (06/02/2019 – 06/03/2019) ................ 54

2.3 Đánh giá chung ưu điểm và hạn chế của Fox News, The Korea Times và
Vnexpress trong việc sản xuất tin tức trên báo mạng điện tử ......................... 76
TIỂU KẾT CHƯƠNG 2.................................................................................. 81
CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP VÀ DỰ BÁO VỀ CHẤT LƯỢNG
THỂ LOẠI TIN TRÊN BÁO MẠNG ĐIỆN TỬ TRÊN THẾ GIỚI NÓI
CHUNG VÀ VIỆT NAM NÓI RIÊNG ....................................................... 82
3.1. Giải pháp nâng cao chất lượng thể loại tin trên báo điện tử Fox News,
The Korea Times và Báo điện tử Vnexpress .................................................. 82
3.2. Giải pháp nâng cao chất lượng thể loại tin trên báo mạng điện tử Việt Nam .86
3.3. Dự báo xu hướng phát triển của thể loại tin............................................. 90
TIỂU KẾT CHƯƠNG 3.................................................................................. 92
KẾT LUẬN .................................................................................................... 93
TĨM TẮT KHỐ LUẬN ............................................................................ 95
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ..................................................... 96
PHỤ LỤC ..................................................................................................... 101


DANH MỤC ẢNH
Ảnh 1.1: Mơ hình tam giác ngược.............................................................................27
Ảnh 2.1: Giao diện trang điện tử của Fox News ......................................................46
Ảnh 2.2: Giao diện báo điện tử The Korea Times ....................................................49
Ảnh 2.3: Giao diện báo điện tử Vnexpress ...............................................................50
Ảnh 2.4: Tổng thống Donald Trump và nhà lãnh đạo Bắc Triều Tiên bắt tay nhau
trong Hội nghị Thượng đỉnh Mỹ - Triều Tiên lần 2 diễn ra tại Hà Nội ...................54
Ảnh 2.5: Hình ảnh tin “Trump đăng video cảm ơn những người Việt Nam ‘tuyệt
vời’” trên báo điện tử Vnexpress ..............................................................................62
Ảnh 2.6: Hình ảnh tin “Vietnam launches round-the-clock police surveillance ahead of
Trump-Kim summit” (tạm dịch: “Việt Nam bố trí lực lượng giám sát an ninh trước
thềm Hội nghị Thượng đỉnh Trump – Kim”) của The Korea Times ...........................63
Ảnh 2.7: Hình ảnh tin “Kim Jong-un's every move under spotlight” của tờ The

Korea Times ..............................................................................................................65
Ảnh 2.8: Hình ảnh tin “Trump praises 'beautiful' Otto Warmbier after criticism
over North Korea comments” của trang báo điện tử Fox News ..............................66
Ảnh 2.9: Một số tít tin dài trên báo mạng điện tử Vnexpress ...................................67
Ảnh 2.10: Một tít tin khá ngắn gọn trên tờ The Korea Times ...................................67
Ảnh 2.11: Phần thân tin trong tin “First ladies won't come to Hanoi” trên The
Korea Times ..............................................................................................................68
Ảnh 2.12: Mục “Xem thêm” và “Bạn có thể quan tâm” trong một tin trên báo điện
tử Vnexpress ..............................................................................................................69
Ảnh 2.13: Tít xen trong một tin trên trang báo điện tử Fox News ............................69
Ảnh 2.14: Tít xen trong một tin trên tờ The Korea Times .........................................70
Ảnh 2.15: Hình ảnh tin “Trump says he doesn’t think Kim Jong Un knew about
Warmbier” trên trang báo điện tử Fox News ...........................................................71
Ảnh 2.16: Hình ảnh trong tin “Trump says he doesn’t think Kim Jong Un knew
about Warmbier”trên trang báo điện tử Fox News ..................................................72
Ảnh 2.20: Ví dụ về tin khơng có bất kỳ một yếu tố minh hoạ nào trên tờ The Korea
Times .........................................................................................................................80
Ảnh 3.1: Ví dụ về tin khơng mang lại nhiều thông tin trên báo mạng điện tử
Vnexpress ..................................................................................................................83


DANH MỤC BIỂU ĐỒ
Biểu đồ 2.1: Tổng số lượng tin trong một tháng của 3 tờ báo về sự kiện Hội nghị
Thượng đỉnh Mỹ - Triều Tiên lần 2 tại Hà Nội .....................................................55
Biểu đồ 2.2: Tần suất thể loại tin xuất hiện trong một tháng diễn ra Hội nghị
Thượng đỉnh Mỹ - Triều tiên lần 2 trên trang báo điện tử Fox News (Tỷ lệ tính
theo đơn vị %) .......................................................................................................57
Biểu đồ 2.3: Tần suất thể loại tin xuất hiện trong một tháng diễn ra Hội nghị
Thượng đỉnh Mỹ - Triều tiên lần 2 trên tờ The Korea Times (Tỷ lệ tính theo đơn
vị %) ......................................................................................................................58

Biểu đồ 2.4: Tần suất thể loại tin xuất hiện trong một tháng diễn ra Hội nghị
Thượng đỉnh Mỹ - Triều tiên lần 2 trên trang báo điện tử Vnexpress (Tỷ lệ tính
theo đơn vị %) .......................................................................................................59
Biểu đồ 2.5: Biểu đồ thể hiện các chủ đề tin được quan tâm ở 3 tờ báo điện tử
Fox News, The Korea Times và báo điện tử Vnexpress về Hội nghị Thượng đỉnh
Mỹ - Triều Tiên lần 2 ............................................................................................60
Biểu đồ 2.6: Biểu đồ thể hiện số lượng tin về nội dung “Những thông tin bên lề”
ở 3 tờ báo điện tử Fox News, The Korea Times và Vnexpress về Hội nghị Thượng
đỉnh Mỹ - Triều Tiên lần 2 ....................................................................................61
Biểu đồ 2.7: Biểu đồ thể hiện số lượng tin về hoạt động của nhà lãnh đạo Kim JongUn trong Hội nghị Thượng đỉnh Mỹ - Triều Tiên lần 2 so với số lượng tin về nội dung
khác trên tờ The Korea Times (Tỷ lệ tính theo đơn vị %) ..........................................64
Biểu đồ 2.8: Biểu đồ thể hiện số lượng ảnh tin về Hội nghị Thượng đỉnh Mỹ Triều Tiên lần 2 so với số lượng các dạng tin khác trên báo điện tử Vnexpress
(Tỷ lệ tính theo đơn vị %) ......................................................................................74
Biểu đồ 2.9: Biểu đồ thể hiện số lượng tin có sử dụng video về Hội nghị Thượng
đỉnh Mỹ - Triều Tiên lần 2 trên báo điện tử Fox News (Tỷ lệ tính theo đơn vị %)
...............................................................................................................................75
Biểu đồ 3.1: Biểu đồ thể hiện tỷ lệ số lượng tin đa phương tiện trên tổng lượng
tin của báo điện tử Vnexpress khi đưa tin về Hội nghị Thượng đỉnh Mỹ - Triều
Tiên lần 2 ...............................................................................................................84


MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Trong thời đại công nghệ số, với sự ra đời của hàng loạt các trang
thông tin, mạng xã hội như Facebook, Instagram,…, công chúng đã được tiếp
cận thông tin theo nhiều phương thức khác nhau. Tuy vậy, dù có phần lép vế
so với mạng xã hội trong việc cập nhật tin tức trong nhiều năm qua, nhưng
báo chí vẫn đã và đang giữ một vai trị quan trọng trong việc truyền tải thơng
tin đến cơng chúng. Hiện nay, báo chí khơng chỉ là một phương tiện truyền
thơng đưa tin đơn thuần mà cịn là công cụ kiểm chứng thông tin hữu hiệu

giúp công chúng có được thơng tin một cách nhanh chóng và chính xác nhất,
từ đó mang đến cho cơng chúng một mơi trường thơng tin lành mạnh, tích
cực, góp phần vào sự phát triển đời sống xã hội của quần chúng nhân dân, các
tổ chức xã hội và các doanh nghiệp thị trường.
Một trong những loại hình báo chí phát triển nhất hiện nay chính là báo
mạng điện tử. Xã hội phát triển đã kéo theo sự chuyển đổi sâu rộng trong xu
hướng tiếp nhận thông tin của công chúng. “Cơn bão” số hóa ập vào mọi ngõ
ngách của đời sống, tác động mạnh mẽ, sâu rộng đến mọi đối tượng, mọi
ngành nghề, mọi lĩnh vực đã buộc ngành công nghiệp báo chí phải có những
thay đổi mạnh mẽ để bắt kịp với xu thế chung của thời đại. Đã qua rồi thời kỳ
mà báo in, báo phát thanh là trung tâm của việc cung cấp tin tức. Dù sinh sau
đẻ muộn nhưng giờ đây, với những ưu thế vượt trội về các yếu tố đa phương
tiện, cùng lượng thông tin hấp dẫn, đa chiều, sự tiện lợi và tính thời sự nhanh
nhạy, báo mạng điện tử đã và đang trở thành một trong những phương tiện
truyền thông được công chúng ưa chuộng nhất.
Ngày nay, báo chí nói chung và báo mạng điện tử nói riêng ln phải
song hành cùng với những bước phát triển của cơng nghệ và thời đại. Chính
vì thế, mỗi tồ soạn, cơ quan báo chí ln tìm cách khai thác tối đa những ưu
thế của loại hình báo mạng điện tử và có những bước chuyển mình thông

1


minh nhằm đáp ứng nhu cầu thông tin của công chúng hiện đại. Cũng chính
bởi sự thay đổi mạnh mẽ này, các thể loại báo chí cũng đã có những bước tiến
mới cả về nội dung lẫn hình thức, trong đó có thể loại tin.
Thể loại tin là thể loại đặc trưng nhất của báo chí, chiếm gần 50% diện
tích và dung lượng bài vở trên nhật báo, các chương trình phát thanh – truyền
hình và trang tin điện tử. Theo Phó Tổng biên tập báo Điện Biên Phủ, “Tin là
thể loại báo chí cơ bản, ngắn gọn nhất, cơ đúc nhất, nhanh chóng nhất, kịp

thời nhất, được thể hiện bằng chữ, bằng lời, bằng hình ảnh để phản ánh những
sự kiện mới xảy ra, đang xảy ra, sắp xảy ra có tầm quan trọng đối với xã hội,
nhằm thúc đẩy và cải tạo xã hội”. Cũng theo một số nghiên cứu, đối tượng
được để mắt trước tiên của độc giả khi cầm một tờ báo là các tin. Công chúng
thường lướt qua các tin rồi mới đọc các bài khác. Vì vậy, có thể nói, khơng có
thể loại tin thì khơng phải là báo chí.
Với sự phát triển của công nghệ và yêu cầu ngày càng cao của công
chúng với báo chí, thể loại tin giờ đây khơng chỉ gói gọn trong những con chữ
khơ khan mà cịn được mở rộng ra với nhiều hình thức mới lạ và nội dung hấp
dẫn để thu hút độc giả. Thay vì đưa tin đơn thuần và chỉ gói gọn trong những
con chữ, giờ đây, thể loại tin còn được thể hiện dưới các hình thức ảnh, video,
thậm chí là tổng hợp tất cả các yếu tố chữ viết, hình ảnh, âm thanh để tạo nên
dạng tin đa phương tiện nhằm tối ưu hoá khả năng đưa tin của tờ báo, đồng
thời, cung cấp cho độc giả hình ảnh chân thực nhất về tin tức đó.
Nắm bắt được xu thế phát triển của báo chí, cùng với đó là đội ngũ
phóng viên được đào tạo bài bản, đa kỹ năng kết hợp với hệ thống máy móc
hiện đại và cơng nghệ đa nền tảng, nhiều trang báo mạng điện tử trên thế giới
đã ứng dụng các thành tựu công nghệ và thiết kế đồ hoạ trong việc cung cấp
tin tức đến cho người đọc. Các tờ báo áp dụng thành công phương pháp đưa
tin theo các dạng thức này có thể kể đến: Thời báo NewYork Time, Bưu điện

2


Washington (The Washington Post), Đài truyền hình BBC, hãng thơng tấn
AP, hay trang điện tử của kênh truyền Fox News,…
Hiện nay, để thu hút công chúng, các tờ báo mạng điện tử trong nước
đã nhanh chóng áp dụng những dạng thức đưa tin mới trong thể loại tin. Tiêu
biểu là các tờ báo lớn như: Thanh Niên, VnExpress, Vietnamnet,
Vietnamplus... và một số tờ báo trẻ tuổi khác như: Tri thức trực tuyến, VTC

News,…
Trong tương lai, thể loại tin hứa hẹn sẽ ngày càng phát triển và đa dạng
hơn cả về hình thức lẫn nội dung nhằm thoả mãn nhu cầu thơng tin của cơng
chúng. Vì vậy, việc nghiên cứu và khảo sát 3 trang báo mạng điện tử Fox
News, Thời báo Korea Times và báo mạng điện tử Vnexpress là một điều cần
thiết và là cơng trình có tính ứng dụng cao, bởi cho đến nay, ở Việt Nam đã
áp dụng nhiều dạng thức đưa tin mới mẻ và hấp dẫn nhưng chưa có nhiều tài
liệu nghiên cứu, hướng dẫn cụ thể. Do đó, việc tìm kiếm các giải pháp để
nâng cao chất lượng tin tức trên báo mạng điện tử Việt Nam trong tình hình
mới, phù hợp với đặc thù của nước ta và tiệm cận dần với tiêu chuẩn quốc tế
được coi là một trong những ưu tiên hàng đầu hiện nay.
Xuất phát từ thực tế trên, tác giả lựa chọn đề tài khóa luận tốt nghiệp
“Vấn đề đưa tin về Hội nghị Thượng đỉnh Mỹ - Triều Tiên lần thứ 2 tại Hà
Nội trên báo mạng điện tử (Khảo sát báo mạng điện tử Fox News, The
Korea Times và Vnexpress)”. Qua kết quả nghiên cứu đề tài, tác giả mong
muốn đóng góp những giá trị nhất định về mặt lý luận, thực tiễn và đưa ra giải
pháp hiệu quả cho vấn đề nghiên cứu nói trên.
2. Tình hình nghiên cứu
2.1. Trên thế giới
 Cuốn sách “Các thể loại báo chí” (NXB Thơng tấn, 2004) của PTS
khoa học A.A. Chertưchơnưi, một nhà báo và nhà giáo giàu kinh
nghiệm, tác giả của nhiều ấn phẩm khoa học về báo chí đề cập đến lý

3


luận chung về các yếu tố hình thành thể loại trong báo chí, đồng thời,
tác giả cịn trình bày 43 màu sắc đặc thù trong bảng màu các thể loại
báo chí được phân theo tính chất của các thể loại tin, thể loại phân tích,
thể loại chính luận – nghệ thuật. Đặc biệt mỗi thể loại được minh hoạ

bằng nhiều bài viết hấp dẫn đã đăng tải trên báo và tạp chí ở Nga để có
thể hình dung trực quan về diện mạo các thể loại báo chí một cách sắc
nét.
 Cuốn sách “Cách viết tin” (Tài liệu tham khảo Thông tấn xã Việt Nam,
1987) do T.J.S Giooc và B.Sumanta đề cập những kỹ năng sản xuất thể
loại tin từ việc phát hiện đề tài cho đến việc viết tin một cách sáng tạo,
hấp dẫn, có tác động và hiệu quả cao đến xã hội
 Cuốn sách “Cẩm nang viết tin” (Quỹ Tưởng niệm Báo chí Đơng
Dương phát hành) do Peter Eng và Jeff Hodson biên soạn đưa ra những
lý luận cơ bản về tin và chia tin thành hai loại cơ bản là tin thời sự và
tin phóng sự (hay còn gọi là tin nhẹ). Đồng thời, hai tác giả cũng trình
bày các kỹ năng viết tin và đưa ra những ví dụ cụ thể về việc viết tin
sao cho sáng tạo và hấp dẫn công chúng.
 Cuốn sách “Chúng tôi làm tin” (NXB Thông tấn, 2004) do
L.A.Vaxilepva làm tác giả đã đề cập đến một phương diện quan trọng
của hoạt động báo chí, trong điều kiện kỹ thuật truyền thông phát triển
mạnh mẽ và đưa tin bùng nổ. Đó là các nguyên tắc thu thập và đưa tin.
Làm thế nào để khai thác được thông tin mang đậm tính thời sự, đặc
sắc, bổ ích mà độc giả quan tâm? Trên cơ sở kinh nghiệm thực tế của
mình, tác giả đã đưa ra một số phương pháp lấy tin, đưa tin, một số
nguyên tắc tiếp xúc cơ bản của nhà báo trong những tình huống khác
nhau khi thu thập tài liệu.
 Cuốn sách “A History of News” (Oxford University Press phát hành,
2007) do nhà văn, nhà phê bình truyền thông Mitchell Stephens cung

4


cấp cái nhìn tồn diện về báo chí quốc tế qua các thời kỳ, đồng thời,
xem xét các điểm mạnh, điểm yếu của tin tức kết hợp phân tích tin tức

thơng qua lời nói, cách viết, hình ảnh và cả các công nghệ kỹ thuật số.
 Cuốn sách “Making the news: Journalism and New Cultures in
Europe” (2009) do GS Paschal Preston của Đại học Dublin, Ireland viết
nên cung cấp thông tin về sự thay đổi liên tục của báo chí hiện đại và
văn hoá làm tin cùng bối cảnh truyền thông của châu Âu đương đại.
2.2. Tại Việt Nam
2.2.1. Sách
 Cuốn sách “Thể loại tin báo chí” (NXB Thơng tin và Truyền thông,
2004) do TS Đinh Thị Thu Hằng chủ biên đề cập đến những vấn đề lý
luận và thực tiễn của thể loại tin như tần suất, thời điểm và nội dung
của tin, hình thức, thể loại tin, tổ chức sản xuất tin, xu hướng phát triển
của tin báo chí,…Đây là một đầu sách tham khảo hữu ích dành cho các
công tác nghiên cứu, lý luận.
 Cuốn sách “Các thể loại báo chí” (NXB Đại học Quốc Gia Thành phố
Hồ Chí Minh, 2005) do nhiều tác giả biên soạn đề cập đến những khái
niệm, đặc điểm cơ bản về tác phẩm và các thể loại báo chí, từ đó đem
đến góc nhìn có hệ thống về các loại và thể loại báo chí hiện đại cùng
những đặc trưng, tiêu chuẩn về nội dung và hình thức của chúng.
 Cuốn sách “Các thể loại thơng tấn báo chí” (NXB Đại học Quốc Gia,
2007) do PGS.TS Đinh Văn Hường làm chủ biên trình bày những vấn
đề chung về thể loại báo chí thơng tấn từ khái niệm, đặc điểm, ngơn
ngữ, lịch sử hình thành và phát triển, từ đó nêu ra xu hướng hoạt động
của từng thể loại trong thực tiễn báo chí.
 Cuốn sách “Báo mạng điện tử - Những vấn đề cơ bản” (NXB Chính trị
Quốc gia, 2010, tái bản, bổ sung năm 2011, 2014) do PGS.TS Nguyễn
Thị Trường Giang chủ biên nêu rõ về quá trình hình thành và phát triển

5



của Internet, lịch sử ra đời và phát triển của báo mạng điện tử; đặc
trưng cơ bản của báo mạng điện tử; mơ hình tồn soạn và quy trình sản
xuất thông tin của báo mạng điện tử; cách viết và trình bày nội dung
báo mạng điện tử và một số tờ báo mạng điện tử ở Việt Nam.
 Cuốn sách “Báo mạng điện tử - Đặc trưng và phương pháp sáng tạo”
(NXB Chính trị Quốc Gia - Sự thật, Hà Nội, 2014) do TS. Nguyễn Trí
Nhiệm và PGS. TS. Nguyễn Thị Trường Giang đồng chủ biên đề cập
đến những nội dung liên quan đến báo mạng điện tử như: lịch sử ra đời
và phát triển; đặc trưng cơ bản; quy trình sản xuất; cơng chúng báo
mạng điện tử; viết cho báo mạng điện tử; hình ảnh, âm thanh, video
trên báo mạng điện tử;… Đây đều là những vấn đề liên quan mật thiết
đến đề tài nghiên cứu của khóa luận.
 Cuốn sách “Thơng tấn báo chí” (NXB Thơng tin và Truyền thông,
2014) do TS Nguyễn Thành Lợi và PGS.TS Phạm Minh Sơn đồng tác
giả tập trung làm rõ những vấn đề lý thuyết và đưa ra các bài tập thực
hành để rèn luyện những kỹ năng viết các thể loại thơng tấn báo chí cơ
bản như tin, phỏng vấn, bài thơng tấn, phóng sự điều tra. Từ những
phân tích các ví dụ trong thực tiễn hoạt động báo chí của Việt Nam
cũng như thế giới, cuốn sách cung cấp những kiến thức cơ bản, dễ hiểu
nhất về các thể loại thơng tấn báo chí. Mỗi chương của cuốn sách đều
được kết cấu từ việc làm rõ khái niệm, đặc điểm, kết cấu các thể loại
thơng tấn báo chí. Tiếp theo là chỉ ra các phương pháp cơ bản để viết
các thể loại đó và cuối cùng là đưa ra các bài tập thực hành, rèn luyện
kỹ năng.
 Cuốn sách “Sáng tạo tác phẩm báo mạng điện tử” (NXB Chính trị
Quốc gia, 2015) do PGS. TS. Nguyễn Thị Trường Giang biên soạn đề
cập đến những nguyên tắc cơ bản khi viết cho báo mạng điện tử, các kỹ
năng thực hành cho từng thể loại khác nhau trong sáng tạo tác phẩm,

6



đặc biệt là kỹ năng tác nghiệp đa phương tiện. Đây là những nội dung
tham khảo hữu ích cho cơng tác nghiên cứu, thực hiện khóa luận.
 Cuốn sách “Báo chí và Truyền thơng Đa phương tiện” (NXB Đại học
Quốc gia Hà Nội, 2017) do PGS.TS Nguyễn Thị Trường Giang chủ
biên đề cập đến những vấn đề căn bản về lý thuyết và thực tiễn của báo
chí và truyền thơng đa phương tiện như xu hướng phát triển của báo chí
thế giới trong kỷ nguyên kỹ thuật số…và nhiều vấn đề phương pháp,
cách thức làm việc của người làm báo, làm truyền thông trong lĩnh vực
đa phương tiện.
2.2.2. Các bài viết
Bài viết “Tin và kỹ năng viết tin báo chí hiện đại” (Trung tâm văn hố
thơng tin Thừa Thiên Huế, 01/07/2016) đã đưa ra những khái niệm chung
nhất về thể loại tin, đồng thời, đưa ra được cách phân loại các dạng tin trong
báo chí.
Bài viết “Hướng dẫn cách viết tin bài cho trang báo điện tử” (Hội nhà
báo Việt Nam, 10/04/2017) trình bày những kiến thức chung nhấtvề báo chí,
báo mạng điện tử và đề cập đến phương pháp viết tin trên báo mạng điện tử,
đồng thời, có những lưu ý cụ thể về tin, bài cho loại hình đặc thù này.
Bài viết “Quy trình sáng tạo tác phẩm – đặc trưng và ứng dụng cho
các loại hình sản phẩm báo chí” (Cổng thơng tin điện tử Học viện Báo chí và
Tuyên truyền, 04/10/2013) đưa ra những khái niệm và các bước trong quy
trình sáng tạo tác phẩm báo chí nói chung và quy trình sáng tạo tác phẩm
trong từng loại hình báo chí nói riêng.
Bài viết “Tin tường thuật – Dễ mà khó” (Hội nhà báo Tuyên Quang,
14/08/2017) của Ths Tạ Đình Nghĩa đã nêu ra những đặc điểm chung về tin
tường thuật và các phương pháp thực hiện tin tường thuật trong nền báo chí
hiện đại.


7


Bài viết “Nghiệp vụ viết tin” (Đài Phát thanh – Truyền hình Duy
Xuyên, 28/07/2014) đã đưa ra những phương pháp viết tin báo chí nói chung
và đề cập đến cách viết tin cho từng dạng tin riêng biệt.
2.2.3. Khoá luận tốt nghiệp, luận văn, luận
“Cách thức đưa tin đa phương tiện trên báo mạng điện tử ở Việt Nam
hiện nay” (Luận văn thạc sĩ truyền thông đại chúng, Học viện Báo chí và
Tuyên truyền, Hà Nội, 2010) của tác giả Phạm Thị Hồng.
“Đặc điểm của tiêu đề văn bản trong thể loại tin tức” (Luận văn thạc sĩ
chuyên ngành Ngôn ngữ học, Đại học Sư phạm TP. Hồ Chí Minh, 2009) của
tác giả Trần Thị Thanh Thảo có đề cập một phần về thể loại tin trên báo chí.
“Bản tin thời sự phát thanh địa phương” (Luận văn Thạc sĩ chuyên
ngành Báo chí học, Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Hà Nội, 2016) của
tác giả Trương Thị Hương Diễm đã đề cập đến những vấn đề cơ bản của thể
loại tin.
3. Phương pháp nghiên cứu
3.1. Mục đích nghiên cứu
Dựa trên cơ sở lý luận và thực tiễn, tác giả khóa luận xác định mục đích
nghiên cứu là làm sáng tỏ những vấn đề cơ bản và điểm mới liên quan đến thể
loại tin cùng sự khác nhau giữa cách khai thác thông tin trên báo mạng điện tử
ở các nước trên thế giới. Cụ thể hơn, trong khóa luận, tác giả sẽ đánh giá việc
khai thác thể loại tin trên 3 tờ báo điện tử (Fox News, The Korea Times và
Vnexpress), phân tích yếu tố con người và yếu tố kỹ thuật đáp ứng cho việc
sản xuất thể loại tin, làm rõ những tác động của xã hội và công chúng đối với
phương thức truyền tải của thể loại tin, từ đó đưa ra một số giải pháp thích
hợp để nâng cao chất lượng của thể loại tin.
3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
Để đạt được mục đích nghiên cứu, đề tài thực hiện những nhiệm vụ sau:


8


 Nghiên cứu hệ thống lý luận về thể loại tin: Khóa luận sẽ đề cập đến
các vấn đề lý thuyết cơ bản liên quan đến thể loại tin, từ khái niệm,
phân loại, đặc điểm, vai trò cho đến quy trình sản xuất tin tức..
 Khảo sát, đánh giá thực trạng sử dụng thể loại tin trên 3 tờ báo điện tử
Fox News, The Korea Times và Vnexpress trong sự kiện tiêu biểu trong
3 tháng đầu năm 2019 (Hội nghị Thượng đỉnh Mỹ - Triều Tiên lần 2 tại
Hà Nội): Qua quá trình khảo sát tin tức, tác giả so sánh và rút ra những
đánh giá tổng quan về mặt thành công và mặt hạn chế trong cách thức
sử dụng thể loại tin; đồng thời làm rõ quy trình sản xuất thể loại tin đối
với sự kiện quốc tế này.
 Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng của thể loại tin:
Trên cơ sở tìm hiểu những mặt thành công và hạn chế trong việc sản
xuất tin tức về Hội nghị Thượng đỉnh Mỹ - Triều Tiên trên các tờ báo
nổi tiếng của Mỹ, Hàn Quốc và Việt Nam, tác giả sẽ đề xuất một số
biện pháp nhằm tăng cường số lượng, cũng như nâng cao chất lượng tin
tức trên các trang báo mạng điện tử thế giới và Việt Nam trong thời
gian tới.
 Dự báo những xu hướng mới của việc sản xuất thể loại tin trên báo
mạng điện tử: Thông qua việc nghiên cứu những tác động của xã hội,
công nghệ và công chúng đối với báo chí, tác giả sẽ đưa ra dự báo về
các xu hướng sản xuất thể loại tin trong tương lai.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1. Đối tượng nghiên cứu
 Đối tượng nghiên cứu của đề tài này là thể loại tin trên báo mạng điện
tử.
4.2. Phạm vi nghiên cứu

Khóa luận khảo sát, nghiên cứu về thể loại tin đã được các tờ báo mạng
điện tử hàng đầu trong và ngoài nước xây dựng là Fox News, Thời báo Korea

9


Times và VnExpress trong sự kiện Hội nghị Thượng đỉnh Mỹ - Triều Tiên lần
2 diễn ra tại Hà Nội năm 2019. Phạm vi nghiên cứu của đề tài này chỉ giới
hạn trong thể loại tin.
 Fox News: Fox News Channel (FNC) hay Fox News là một kênh
truyền hình cáp thuộc sở hữu của Fox Entertainment Group – một công
ty con của Tập đồn Truyền thơng Entertainment Group. Tuy là một
kênh truyền hình nhưng Fox News cũng rất mạnh về mảng báo điện tử.
Trang báo điện tử của Fox News không chỉ cung cấp các dịch vụ về
video trực tuyến đa nền tảng mà tin tức họ mang tới đa phần đều được
tối ưu hoá ở tất cả các phương diện chữ viết, hình ảnh, âm thanh để
người dùng có thể hiểu rõ hơn về thông tin mà các nhà báo, phóng viên
đã sản xuất.
 The Korea Times: The Korea Times hay có tên gọi thuần Việt hơn là
Thời báo Hàn Quốc là tờ báo lâu đời nhất trong số ba nhật báo tiếng
Anh xuất bản tại Hàn Quốc (hai tờ còn lại là The Korea Herald và The
JoongAng Daily). Thời báo Hàn Quốc là một phần của Tập đoàn báo
chí cùng tên với một tờ nhật báo tiếng Hàn nổi tiếng là Hancook. The
Korea Times không chỉ là một trong những tờ báo tiên phong sản xuất
tin tức hoàn tồn bằng tiếng Anh tại Hàn Quốc mà cịn là một tờ báo
cập nhật thơng tin nhanh chóng, chính xác với những bài viết chất
lượng. Tờ báo cũng rất nhanh nhạy trong việc cập nhật các xu hướng
báo chí hiện đại và đã, đang là một trong những tờ báo có uy tín lớn tại
Hàn Quốc.
 Báo điện tử VnExpress: Tại Việt Nam, Vnexpress là một trong những

tờ báo mạng điện tử hàng đầu với lượng truy cập lớn và được độc giả
đánh giá là có nhiều bài viết uy tín, chất lượng. Thêm vào đó,
Vnexpress là tờ báo mạng điện tử đi tiên phong trong việc cập nhật xu
hướng phát triển của báo chí trong kỷ nguyên kỹ thuật số. Mỗi ngày,

10


VnExpress sản xuất trung bình khoảng 500 tin, bài bao gồm nhiều lĩnh
vực và được thể hiện dưới nhiều hình thức khác nhau nhằm mang đến
cho công chúng những cái nhìn chân thực nhất về các sự kiện, vấn đề
đang hàng ngày diễn ra trong nước và trên thế giới.
Trong quá trình nghiên cứu, để đưa ra những kết luận khách quan,
khóa luận đã lựa chọn 3 tờ báo lớn trong nước và thế giới với trình độ, phong
cách sản xuất tin tức khác nhau từ đó đưa ra những so sánh, chỉ ra những
thành công, hạn chế của từng tờ báo và nguyên nhân dẫn đến những thành
công, hạn chế đó. Cuối cùng, thơng qua q trình khảo sát, khóa luận sẽ đi
đến những giải pháp nâng cao chất lượng của thể loại tin trong xu thế thông
tin hiện nay.
5. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
5.1. Cơ sở lý luận
 Khóa luận kế thừa những nhân tố hợp lý từ các cuốn sách, giáo trình;
bài báo, bài nghiên cứu; khóa luận tốt nghiệp, luận văn, luận án cũng
như các hội thảo, hội nghị chuyên đề trong và ngồi nước. (tất cả các
cuốn sách, cơng trình nghiên cứu đã liệt kê ở phần phụ lục và lịch sử
nghiên cứu đề tài).
 Khóa luận cịn dựa trên sự tham khảo từ các tài liệu, văn bản và các
công trình nghiên cứu có liên quan gián tiếp đến thể loại tin như: nền
tảng cơng nghệ (platform),…
 Khóa luận cũng lấy cơ sở lý luận về báo chí, báo mạng điện tử, báo chí

đa phương tiện, và lý thuyết truyền thơng làm nền tảng để đánh giá vai
trị, tác động của thể loại tin đối với lĩnh vực báo chí nói riêng và đời
sống xã hội nói chung.
5.2. Phương pháp nghiên cứu
Để đạt được mục đích nghiên cứu, tác giả khóa luận sử dụng những phương
pháp nghiên cứu chính sau đây:

11


 Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Dùng để nghiên cứu, phân tích các
tài liệu từ nhiều nguồn khác nhau nhằm hệ thống lại những kiến thức lý
luận đã được công nhận và phù hợp với đề tài; đồng thời rút ra những
luận cứ, luận chứng phục vụ cho đề tài nghiên cứu. Khóa luận sử dụng
phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chỉ nghĩa duy
vật lịch sử.
 Phương pháp phân tích, tổng hợp, đánh giá: Tác giả sử dụng phương
pháp này nhằm phân tích các tác phẩm khảo sát; nghiên cứu và đánh
giá về thực trạng của thể loại tin trên 3 tờ báo mạng điện tử. Từ đó, tác
giả rút ra được những đặc điểm, cách thức sản xuất gói tin tức với từng
sự kiện cụ thể thuộc các lĩnh vực khác nhau.
 Phương pháp khảo sát: Mục đích của việc sử dụng phương pháp này là
nhằm khảo sát tin tức về sự kiện Hội nghị Thượng đỉnh Mỹ - Triều
Tiên trên báo mạng điện tử, cụ thể là Fox News, The Korea Times và
Vnexpress.
 Phương pháp so sánh: Sử dụng phương pháp so sánh để đối chiếu hoạt
động sản xuất tin tức của 3 tờ báo mạng điện tử (Fox News, The Korea
Times và Vnexpress) trong cùng một sự kiện. Qua đó tìm ra những
điểm khác biệt của các tờ báo trong việc truyền tải thông tin tới công
chúng trong cùng một sự kiện, đồng thời rút ra những bài học kinh

nghiệm đối với việc sản xuất tin tức trong tình hình hiện nay.
6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài
6.1. Ý nghĩa lý luận
 Trong hệ thống các tài liệu về báo mạng điện tử, đặc biệt là các tài liệu
trong nước, những điểm mới về sự phát triển của thể loại tin vẫn chưa
được đề cập một cách khoa học, chi tiết. Vì vậy, khóa luận này có thể
được xem là một trong những cơng trình nghiên cứu góp phần làm sáng
tỏ thêm những vấn đề lý luận về thể loại tin. Nó sẽ đóng một vai trị

12


quan trọng vào vào hệ thống lý luận về báo mạng điện tử nói riêng và
báo chí Việt Nam nói chung.
 Đồng thời, khóa luận này cũng là nền tảng giúp những người hoạt động
trong lĩnh vực báo chí, các nhà nghiên cứu và các sinh viên có thêm
nền tảng kiến thức, kỹ năng vững vàng trong quá trình nghiên cứu và
tác nghiệp.
6.2. Ý nghĩa thực tiễn
Kết quả nghiên cứu của đề tài bước đầu có ý nghĩa trong việc đánh giá
q trình nghiên cứu của người thực hiện. Khóa luận cũng trình bày về cách
ứng dụng cơ sở lý luận vào thực tiễn sáng tạo. Do đó, khóa luận có thể được
sử dụng như một tài liệu tham khảo hữu ích đối với các tịa soạn báo mạng
điện tử trong quá trình đánh giá, nâng cao chất lượng, hiệu quả sử dụng thể
loại tin trên báo chí hiện nay.
7. Kết cấu của khóa luận
Ngồi Mở đầu và Kết luận, Tài liệu tham khảo, phụ lục, nội dung chính
khóa luận được kết cấu thành ba chương như sau:
Chương 1: Cơ sở lý luận chung về thể loại tin trên báo mạng điện tử
Chương 2: Thực trạng của tin trên báo mạng điện tử hiện nay (Khảo sát báo

điện tử Fox News, The Korea Times và Báo điện tử Vnexpress)
Chương 3: Một số giải pháp và dự báo về chất lượng thể loại tin trên báo
mạng điện tử trên thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng

13


CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ THỂ LOẠI TIN TRÊN
BÁO MẠNG ĐIỆN TỬ
1.1. Khái niệm
1.1.1. Tin
Tin là thể loại báo chí xuất hiện sớm nhất cùng với sự ra đời của nền
báo chí thế giới. Ngay khi con người xuất hiện, nhu cầu về thông tin cũng
xuất hiện theo. Vào thời điểm đó, khi báo chí truyền thơng chưa xuất hiện,
thông tin xuất hiện với những phương thức đơn giản.
Theo một số nhà nghiên cứu, tại châu Âu, thế kỷ I trước Công Nguyên,
ở Rome (Italia) xuất hiện những dòng tin đầu tiên viết bằng tay trên bảng
thạch cao dựng ở chỗ đông người qua lại, thông báo cho thần dân biết chỉ dụ
của Hội đồng nhà vua, giá hàng, hành trình tàu bn…Sau bảng tin là tờ tin
bằng da cừu, rồi giấy quyến, viết bằng tay [11, tr.52]
Đến thế kỷ XV, Johannes Gutenberg, một công nhân, đồng thời là một
nhà phát minh người Đức, đã tìm ra phương pháp in rời. Cũng trong thời
điểm đó, vào năm 1446, phương pháp in lõm xuất hiện. Đối với phương pháp
này, người ta chế tạo trục in ống đồng bằng cách khắc lên đó những hình ảnh,
nét chữ cần in. Cuối thế kỷ XVIII, Senebolder, nhà viết kịch người Tiệp Khắc
nghĩ ra phương pháp in litô trên đá. Tiếp đến Rubel và Hermann người Mỹ
tìm ra phương pháp in ốpxét. Khi đó, thơng tin trong dịng chảy hàng ngày
của xã hội được truyền tải bằng những phương pháp in hoàn tồn thủ cơng.
Nhưng cũng từ những cách thức in truyền thống này, kết hợp với những thành
tựu từ cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật lần thứ nhất, báo in mới chính thức

có những bước nhảy vọt, từ tình trạng hồn tồn thủ cơng sang máy móc, từ
những vật liệu thô sơ sang giấy mực. Từ đây, thông tin không còn được viết
trên những vật liệu như da bò, như đồng, như đá nữa mà được viết bằng mực
đen trên những trang giấy trắng.

14


Nhưng thời kỳ hoàng kim của báo in cũng kéo dài không lâu. Đến giữa
và cuối thế kỷ XX, sự phát triển đỉnh cao của trí tuệ con người đã khiến báo
in dần chìm vào qn lãng. Lúc này, thơng tin được truyền tải chủ yếu qua
những kênh phát thanh trên đài radio, kênh truyền hình trên vơ tuyến và ở trên
những trang báo mạng tử trên internet.
Như vậy, có thể thấy, sự ra đời của thông tin gắn liền với nhu cầu nhận
thức về cái mới của con người, giúp con người hiểu biết về thế giới mà họ
đang sống; thơng qua đó, giúp họ hành động phù hợp với những lợi ích và sự
tồn tại của chính bản thân mình. Xã hội ngày càng phát triển, nhu cầu về tin
tức của con người càng lớn, do vậy, tin ngày càng có vai trị quan trọng và
chiếm tỷ trọng lớn trên các trang báo, các chương trình phát thanh, truyền
hình, các trang báo mạng [11, tr.53].
Trên thế giới chưa có quan niệm nào thống nhất về thể loại tin, mỗi
quan niệm nhìn nhận tin ở những khía cạnh khác nhau. Nhưng nhìn chung,
các quan niệm đều bộc lộ rõ vai trò và tầm quan trọng to lớn của thể loại này.
Trong tiếng anh, tin tức là NEWS, để chỉ những cái mới. Nhưng cũng
có thể hiểu rằng NEWS, nghĩa là bốn hướng North, East, West, South (Bắc,
Đông, Tây, Nam), như một cách ám chỉ rằng thông tin đến từ khắp mọi nơi và
người làm tin thì ln phải linh hoạt và nhanh nhạy để nắm bắt thông tin từ
mọi nơi trên thế giới.
Trong cuốn sách “Ký giả chuyên nghiệp” của John Hoheberg có trích
dẫn lời của Lyle Spencer, người thành lập nên công ty giáo dục Science

Research Associates và Quỹ Spencer, cho rằng: “Tin tức là một biến cố, một
ý tưởng, hoặc một ý kiến có tính cách thời sự, liên hệ hoặc ảnh hưởng tới một
số người đông đảo trong một cộng đồng và có thể được những người này
hiểu” [23]. Bên cạnh đó, Turner Catledge, cựu chủ bút tờ New York Times,
cũng từng đưa ra nhân định: “Tin tức là cái gì hơm qua chưa biết”.

15


Trong giáo trình giảng dạy của TS Denis Muller, giảng viên, đồng thời
là nghiên cứu viên cao cấp của Trung tâm Báo chí từ Đại học Melbourne, tin
tức được định nghĩa khá đơn giản: “Tin có hai thành phần chính, nó phải mới
và phải thú vị với con người, vậy nên có thể định nghĩa, tin là những gì mọi
người chưa biết đến và công chúng cảm thấy hứng thú với nó” [35].
Tại Việt Nam, nền báo chí ra đời sơm và phát triển mạnh mẽ nhưng
nhìn chung, quan niệm về tin vẫn chưa có sự thống nhất. Nhiều nhà báo, nhà
nghiên cứu báo chí và các cn sách về báo chí đã đưa ra những quan niệm
khác nhau về tin.
Theo Từ điển tiếng Việt (năm 1992) có đưa ra khái niệm chung nhất
về tin, đó là: “Tin là điều được truyền đi, báo đi cho biết về sự kiện, tình hình
xảy ra”.
Cuốn sách Giáo trình nghiệp vụ báo chí có viết: “Tin tức trên báo chí là
một thể tài phản ánh những sự kiện, sự việc, tình hình có thật mới xảy ra,
đang xảy ra, mới phát hiện thấy, có ý nghĩa quan trọng hoặc có liên quan tới
xã hội theo một đường lối và cải tạo thực tiễn, bằng hình thức ngắn gọn nhất,
cơ đọng nhất, nhanh chóng nhất, kịp thời nhất” [2]
Còn theo cuốn sách “Các thể loại báo chí thơng tấn” của tác giả Đinh
Văn Hường, tin tức có thể hiểu theo hai nghĩa. Nghĩa thứ nhất, đó là những
thơng điệp về các sự kiện, vấn đề, con người trong xã hội được phản ánh
trong các tác phẩm báo chí nói chung. Nghĩa thứ hai dùng để chỉ một thể

loại báo chí trong hệ thống các thể loại báo chí. Ở đây, tác giả cũng đưa ra
một định nghĩa khái quát:”Tin là một thể loại báo chí, trong đó thơng báo,
phản ánh, bình luận có mức độ một cách ngắn gọn, chính xác và nhanh
chóng nhất về sự kiện, vấn đề, con người có thật, có ý nghĩa chính trị - xã hội
nhất định” [5]
Tác giả Trần Văn Ngô trong cuốn sách “Kỹ thuật săn tin, viết tin” lại lý
giải theo triết tự tiếng Việt: TIN gồm T-I-N:

16


 T: Trung thực – nghĩa là việc xảy ra thế nào thì viết thế ấy, phản
ánh đúng sự thật khách quan.
 I: Lợi ích – Tin phải có ích đối với người đọc, với đa số cộng
đồng.
 N: Nhanh chóng, nóng hổi – Thơng tin phải được chuyển tải đến
người đọc một cách nhanh nhất, yếu tố thời gian đối với tin luôn
quan trọng. [1]
Trong phạm vi giới hạn của đề tài cũng như khả năng của tác giả, khoá
luận xin phép sử dụng khái niệm về thể loại tin được dẫn theo khái niệm của
PGS. TS. Nguyễn Thị Trường Giang (Sáng tạo tác phẩm Báo mạng điện tử):
“Tin là thể loại báo chí phản ánh một cách ngắn gọn, khách quan, cô đọng,
kịp thời những sự kiện, sự việc có thật mang tính thời sự, mới xảy ra, đang
xảy ra, chắc chắn xảy ra, có ý nghĩa xã hội hoặc được nhiều người quan tâm”
[10, tr.55]
1.1.2. Báo mạng điện tử
Báo mạng điện tử là một loại hình báo chí ra đời muộn hơn báo in, phát
thanh và truyền hình. Trước đây, khi một sự kiện xảy ra thì “phát thanh đưa
tin, truyền hình minh hoạ, báo in phân tích và giải thích”. Nhưng giờ đây, báo
điện tử có thể đảm đương nhiệm vụ của cả phát thanh, truyền hình lẫn báo in

một cách dễ dàng. Bản thân nó mang trong mình sức mạnh của phương tiện
truyền thơng đại chúng truyền thống, cùng kết hợp với mạng internet nên có
nhiều ưu điểm vượt trội, trở thành kênh truyền thơng vô cùng hiệu quả, đặt
các phương tiện truyền thông đại chúng vào cuộc đua quyết liệt.
Báo mạng điện tử có ưu thế ở khả năng tương tác qua lại giữa tờ báo và
công chúng, giữa công chúng với công chúng, tạo điều kiện thuận lợi thiết lập
các diễn đàn báo chí; báo mạng điện tử cịn có ưu thế về khả năng đa phương
tiện, tính thời sự, khả năng lưu giữ, tìm kiếm và truy xuất thơng tin nhanh
chóng, dễ dàng.

17


Sự ra đời và phát triển của internet đã tạo tiền đề cho sự ra đời và phát
triển của báo mạng điện tử. Khái niệm trực tuyến lần đầu tiên được nhắc đến
trong những năm 70 của thế kỷ XX để chỉ các dịch vụ cung cấp thông tin qua
đường điện thoại hoặc tín hiệu vơ tuyến điện là teletext và video text. Teletext
ra đời trước, tiếp theo đó là sự ra đời của video text – đây là một bước phát
riển của công nghệ teletext, cho phép người dùng xem văn bản, hình ảnh trên
màn hình tivi hoặc vi tính. Thơng tin được truyền tải và thu nhận qua đường
điện thoại, cáp hoặc qua mạng vi tính. Video text là tiền thân của công nghệ
world wide web(www) là linh hồn của báo chí trực tuyến ( báo mạng điện tử)
sau này.
Được ra đời vào những năm 90 thế kỷ XX, từ tờ điện tử đầu tiên là
Chicago Tribune được ra mắt công chúng vào tháng 5/1992, báo điện tử đã có
sự phát triển một cách nhanh chóng mặt khi chỉ 8 năm sau đó (đầu năm 2000)
trên thế giới đã thống kê con số lên tới 8.474 tờ báo mạng điện tử. Bắt đầu từ
năm 2000 trở đi, các hãng thông tấn lớn trên thế giới như AFP, Reuter,…các
đài truyền hình như: CNN, BBC, Fox News,…các tờ báo như New York
Times, Washington Post,…đều có tờ báo mạng điện tử của riêng mình và coi

đó là phương tiện để phát triển thêm cơng chúng báo chí.
Tại Việt Nam, cũng hồ chung với xu thế phát triển của báo chí thế
giới, sau khi hoà mạng internet vào năm 1997, ngày 31/12/1997, tạp chí Q
hương có địa chỉ: đã trở thành tờ báo điện tử đầu
tiên ở nước ta. Sự kiện có ý nghĩa mở đường này được ghi nhận như một dấu
ấn quan trọng trong lịch sử báo chí nước nhà, đánh dấu sự ra đời của báo
mạng điện tử tại Việt Nam. Từ đây các phương tiện truyền thông đại chúng
của Việt Nam có thêm một thành viên mới, hiện đại và rất hữu ích trong khả
năng truyền thơng in đến công chúng và thông tin đối ngoại.
Trên thế giới và ở Việt Nam đang tồn tại rất nhiều cách gọi khác nhau
đối với loại hình báo chí này: Báo điện tử (Electronic Journal), báo trực tuyến

18